Page 38

DE HOOIWAGEN VAN BOSCH: DE TWIJFEL VERBEELD

“De mens is zijn kompas kwijt, waar moeten we heen?” Nog nooit kwamen er zoveel werken van Jheronimus Bosch bij elkaar: naar verwachting twintig schilderijen en negentien tekeningen. Eén van de belangrijkste blikvangers zal De Hooiwagen zijn. De expert, de cultuurfilosoof, de student en de kinderen delen hun kijk op het schilderij. Als prelude op wat de grootste Bosch-tentoonstelling ooit moet worden.

De tentoonstelling Jheronimus Bosch - Visioenen van een genie vormt hét hoogtepunt van het Jeroen Bosch-jaar 2016, waarin de dood van Bosch, vijfhonderd jaar geleden, wordt herdacht. In het Noordbrabants Museum, van 13 februari tot en met 8 mei 2016.

itaat uit de tentoonstellingscatalogus: ‘Achter de hooiwagen aan rijdt en loopt een stoet mensen, waarin letterlijk alle rangen en standen zijn vertegenwoordigd, van keizer, paus, koning en hertog tot het allereenvoudigste volk. Om de hooiwagen heen verdringen de mensen zich om wat hooi te pakken te krijgen, wat zelfs tot moord en doodslag leidt. Ook al is hooi weinig of niets waard, iedereen jaagt het na alsof het goud is. Tegelijk staat het hooi voor de vergankelijkheid: het gras verdroogt en verdort tot niets. De boodschap is dat de op aards bezit azende mensheid regelrecht op de hel afstevent.’

Een jaar lang Bosch De agenda voor het aankomende Bosch-jaar is vol, kiezen een hachelijke onderneming. Toch lichten we er enkele hoogtepunten uit. Het volledige overzicht is te zien op www.bosch500.nl. 1. B  osch Grand Tour. Zeven vooraanstaande Brabantse musea presenteren in 2016 een hedendaags tentoonstellingsprogramma. Met onder andere nieuw werk van Jeroen Kooijmans, Atelier Van Lieshout (zie verderop) en Jan Fabre. 38

Bosch werkte in de periode rond 1500, De Hooiwagen is waarschijnlijk geschilderd rond 1512. Dat waren de jaren die volgens de geschiedenisboekjes de overgang vormen tussen de oude en de nieuwe tijd, de tijd dat Gods woord werd ingeruild voor het individuele oordeel. In de catalogus: ‘Het is in die jaren dat Bosch een aantal uiterst curieuze en voor die tijd bijzondere schilderijen maakte. Zowel De Hooiwagen als de Landlopertriptiek houden de kijker een spiegel voor zodat hij zichzelf leert zien. Bij Bosch gaat het erom dat de kijker zich bewust wordt van zijn eigen gebeuzel in het leven, van zijn zucht naar het aardse. Het is een persoonlijke, zoekende manier om tot het besef te komen dat men zich beter tot het goede kan wenden teneinde hel en verdoemenis te vermijden.’

2. Missa Unitatis, compositie geïnspireerd door muziek uit de tijd van Bosch. Vocaal ensemble Cappella Pratensis zingt veel werken van componisten uit de periode 1450-1600. Het meest bekend zijn Josquin Desprez en Pierre de la Rue. De laatste kende Bosch persoonlijk, want beiden waren verbonden aan het Illustre Lieve Vrouwe Broederschap uit Den Bosch. Cappella Pratensis en het Nederlands Kamerkoor voeren de Missa Unitatis in een serie van acht concerten uit, in samenwerking met zeven gerenommeerde amateurkoren.

3. Slave City van Joep van Lieshout. De Pont in Tilburg toont deze zomer Joep van Lieshouts Slave City (11 juni – 16 oktober), een model voor een utopische samenleving met nogal sinistere trekken. Voor het eerst compleet te zien. 4. Bosch Beest. Stalen kunstwerk, een soort gigantische uil, van Marianne van Heeswijk, dat door de inwoners van Den Bosch gezamenlijk wordt gesmeed. Wordt zo’n negen meter hoog, en in december 2016 als afsluiting van het Bosch-jaar onthuld op het Willemsplein. MEST nr 12

MEST#12  

December 2015. MEST is het tijdschrift over kunst en cultuur in Noord-Brabant. In deze preview lees je: - Het Graf - Matthijs Rümke - SLEM...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you