__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 62

interview

“Je hebt iets nodig dat je dagelijks leven zin geeft, waarvoor je je bed uit komt. Een doel, of een uitdaging. En dat is precies wat kunst en cultuur te bieden hebben, óók of misschien wel juíst in de zorg.” Cretien van Campen

Onderzoeker en projectleider Hogeschool Windesheim

iets anders nodig,” zegt Cretien van Campen – als onderzoeker en projectleider vanuit Hogeschool Windesheim bij het project betrokken. “Ik bedoel daarmee: iets dat je dagelijks leven zin geeft, waarvoor je je bed uit komt. Een doel, of een uitdaging. En dat is precies wat kunst en cultuur te bieden hebben, óók of misschien wel juíst in de zorg.” Muziek is daar volgens Cretien een mooi, praktisch voorbeeld van. “Je ziet het voor je ogen gebeuren: muziek brengt mensen letterlijk tot leven, ze worden weer actief, ze gaan zingen – ze krijgen weer zin in hun leven.” Dat effect wordt versterkt doordat mensen met kunstprojecten even uit de behandelsetting worden gehaald. Ze zijn weer even gewoon een mens met dromen en wensen, in plaats van alleen maar een patiënt die iets niet meer kan. “Kunstenaars werken in de zorg vanuit een ‘krachtgerichte benadering’ en ze richten zich op positieve gezondheid,” duidt onderzoekster

58

Saskia van Grinsven (Movisie). “Dat betekent dat ze niet kijken naar wat een deelnemer niet kan, maar juist naar wat iemand wel kan. Culturele interventies worden niet ingezet vanuit een therapeutisch behandelplan, maar vanuit de gedachte dat er samen met de deelnemers iets gecreëerd wordt.” Van Grinsven legt uit dat deze manier van werken kunstenaars erg flexibel maakt ten opzichte van verpleegkundigen en dokters. Kunstenaars hebben daardoor de ruimte om goed aan te sluiten bij de belevingswereld en de behoeften van de mens die voor hen zit. “En dat is precies waar positieve gezondheid om draait: zo help je mensen uiteindelijk om zelf de regie te voeren over fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven. Je geeft mensen zelf de regie weer in handen.”

Wat is het verschil tussen een culturele interventie door een kunstenaar en creatieve therapie door een behandelaar in een instelling?

“Het is een andere manier van benaderen,” legt Cretien uit. “Creatieve therapie zet je in om iemand ‘beter’ te maken of te helpen met een zorgvraag, terwijl je kunst en cultuur voor positieve gezondheid inzet met een hoger doel voor ogen – zingeving, trots, een doel hebben in je leven. Bij creatieve therapie is het doel om beter te worden, en bij kunst voor positieve gezondheid is het dus een existentiëler doel. Omdat het vakgebied van creatieve therapie al in kaart is gebracht, hebben we dat gebied in de Kennissynthese buiten beschouwing gelaten. Helaas is de zorgsector vaak nog geneigd om op een therapeutische manier naar kunst en cultuur te kijken. Dat je het kunt gebruiken om een probleem op te lossen, om iets dat stuk is weer heel te maken.” Volgens Henk Smid gaat een kunstenaar aan de slag met mensen, in plaats van met iemand die ziek is: “In de zorg gaat het al snel over: u hebt die en die ziekte, en daar gaan we deze interventie op toepassen. Een kunstenaar maakt zo’n onderscheid niet. Die kijkt veel meer naar de mens, en naar de behoefte van die persoon. Precies dat maakt dat culturele interventies zo’n goed effect hebben op de kwaliteit van leven die mensen ervaren.”

Hoe zit het met praktische kennis over culturele interventies in de zorg? “Wat mij erg verbaasde is dat kennis die wordt opgedaan met kunstprojecten in de zorg nergens structureel wordt vastgelegd,” laat Cretien weten. “Als een project is afgelopen, dan ebt de kennis vaak weer weg. Kunstenaars zijn met hun eigen project bezig, hebben hun eigen winkel. En ze kennen elkaar vaak ook niet. Er is geen kennisdeling en er is geen kennisopbouw – dat is natuurlijk ontzettend jammer.” Saskia vult aan: “Jammergenoeg zijn de meeste kunstprojecten in de zorg kortlopend en wordt kennis niet goed vastgelegd. Dat is enorm jammer, want als je naar de praktijk kijkt dan zie je dat er veel gebeurt op het gebied van kunst en gezondheid. Projecten van verschillende

We Care!

Profile for bkkc

Zorgmagazine We Care!  

Werkt het echt om kunst toe te passen in de zorg- en welzijnssector? Dat laten we zien in het nieuwe magazine We Care! In deze tweede editie...

Zorgmagazine We Care!  

Werkt het echt om kunst toe te passen in de zorg- en welzijnssector? Dat laten we zien in het nieuwe magazine We Care! In deze tweede editie...

Profile for bkkc
Advertisement