Page 1

Jaargang 90, januari 2012

geloof

GEVEN EN ONTVANGEN

MATERIテ記E ARMOEDE GEESTELIJKE RIJKDOM

kerk

mens

maatschappij

PAROCHIES MOETEN TERING NAAR DE NERING ZETTEN


Van de redactie

Bisdom Den Bosch koploper in uitgaven gebouwen Met 45% voor uitgaven aan kerkgebouwen is het bisdom Den Bosch relatief en absoluut gezien koploper in Nederland. Aan de 351 kerken, het hoogste aantal in Nederland, werd in 2010 ruim 17,5 miljoen euro uitgegeven. De opbrengsten uit de jaarlijkse Actie Kerkbalans zijn het bisdom met 32% juist het laagste van alle bisdommen. Ook geeft men met 12 % het minste aan collectes.

Kerk en geld. Het lijken altijd wel twee grootheden die elkaar op voorhand bijten. “Ik betaal geen kerkbijdrage, de Kerk is rijk genoeg, laat het Vaticaan maar wat kunstschatten verkopen. Ik wist niet dat je überhaupt lid bent van de Kerk en dan jaarlijks gevraagd wordt mee te betalen aan de Actie Kerkbalans.” Deze en nog vele andere beelden zorgen ervoor dat mensen het niet vanzelfsprekend vinden dat ze financieel bijdragen aan hun parochie. Nog steeds is de collecte het moment om van je 5 en 10 cent euromunten af te komen. Dat er veel kerken in financiële moeilijkheden zitten komt, omdat mensen niet meer bij de kerk betrokken zijn en dus ook niet meer meebetalen. Dat besef wordt pas reëel wanneer de kerk moet sluiten, omdat het geld c.q. vermogen op

Michiel Savelsbergh Hoofdredacteur

6

2

Bisdomblad januari 2012

IN DIT NUMMER Kort nieuws 2 Van de redactie 3 Kort nieuws 4

Je geld of je leven 5 Woord van hulpbisschop Mutsaerts

Aantal kerkgebouwen per 1 november 2011, per bisdom 2011 Groningen-Leeuwarden 85

In 2012 wordt voor de 40e maal de landelijke actie Kerkbalans gehouden. Aan de actie nemen vijf kerkgenootschappen deel: het RoomsKatholieke Kerkgenootschap, de Protestantse Kerk in Nederland, de Algemene Doopsgezinde Sociëteit, de Remonstrantse Broederschap en de Oud-Katholieke Kerk. De jaarlijkse geldwerving is nodig om de eigen activiteiten van de parochies te kunnen betalen. Er moeten salarissen van priesters, diakens, pastoraal werkers, secretariaatsmedewerkers, huishoudelijk personeel, kosters en organisten/dirigenten wor-den betaald. Gebouwen (kerk, pastorie, parochiecentrum) zijn eigendom van de parochie en moeten door de parochie onderhouden worden. Ook diverse andere verplichtingen moeten worden betaald, zoals bijdragen aan het bisdom. Met 8% is de afdracht aan het bisdom, sa-men met Utrecht, landelijk gezien het laagste van alle bisdommen.

dreigt te raken. In het bisdom zijn er vooral in de stedelijke gebieden veel voorbeelden van. Naast de jaarlijkse Aktie Kerkbalans en de collecteschaal zijn er ook andere manieren om de parochie financieel te steunen, zoals een periodieke schenking, die ook nog eens fiscaal aantrekkelijk is. Maar u kunt nog een stap verder gaan door bij de notaris een deel van uw nalatenschap aan de parochie te geven. In dit nummer zetten we de mogelijkheden daarvoor nog eens op een rij. Dit jaar bestaat het Bisdomblad 90 jaar. Dat is mede dankzij uw bijdrage in de vorm van het abonnementsgeld en het jaarlijkse publiciteitsfonds. Graag wil ik degenen bedanken die vorig jaar iets extra’s hebben gegeven. Het thema van het komende nummer is 'Sober en sociaal' en gaat over de veertigdagentijd, de Vasten. Veel leesplezier.

Utrecht

336

Haarlem-Amsterdam

197

8

Arm en rijk tegelijk 6 Arme Clarissen: "We ontvangen Christus en geven onszelf totaal"

De tering naar de nering zetten 8 Alles wat in de Kerk gebeurt is financieel afhankelijk van wat parochianen geven

KISI-Kids zetten de Hemel op stelten 10

Rotterdam 189

Optreden tijdens Bossch Winterparadijs oogst veel enthousiasme

Breda 150

Uw parochie als goed doel 12

Den Bosch

351

Roermond

324

Totaal

1.632

Deelname van katholieke huishoudens aan Kerkbalans (in %)

2009

19

62

60

Utrecht

57

55

Haarlem-Amsterdam

42

42

Rotterdam

38 36

Breda

42

41

Den Bosch

40

38

Roermond

35

33

Totaal

43

41

Katern Nieuwe Parochies: Tilburg 15 Rubriek Liturgie: de Communieuitreiking 19 Boxtelse Peruskerk is nu basiliek 20 Terugblikken en vooruitzien tijdens Nieuwsjaarsreceptie 22

In de ban van de ring 24

2010

Groningen-Leeuwarden

Enkele voorbeelden hoe u tijdens en na uw leven de parochie kunt ondersteunen

Mgr Liesen neemt afscheid van ons Bisdom

24

Rubriek Vorming en toerusting: het Weesgegroet 26 Maandlezing 28 Rubriek Levende traditie 29 Colofon/Lezingenschema/Personalia 30 Agenda 31


Van de redactie

Bisdom Den Bosch koploper in uitgaven gebouwen Met 45% voor uitgaven aan kerkgebouwen is het bisdom Den Bosch relatief en absoluut gezien koploper in Nederland. Aan de 351 kerken, het hoogste aantal in Nederland, werd in 2010 ruim 17,5 miljoen euro uitgegeven. De opbrengsten uit de jaarlijkse Actie Kerkbalans zijn het bisdom met 32% juist het laagste van alle bisdommen. Ook geeft men met 12 % het minste aan collectes.

Kerk en geld. Het lijken altijd wel twee grootheden die elkaar op voorhand bijten. “Ik betaal geen kerkbijdrage, de Kerk is rijk genoeg, laat het Vaticaan maar wat kunstschatten verkopen. Ik wist niet dat je überhaupt lid bent van de Kerk en dan jaarlijks gevraagd wordt mee te betalen aan de Actie Kerkbalans.” Deze en nog vele andere beelden zorgen ervoor dat mensen het niet vanzelfsprekend vinden dat ze financieel bijdragen aan hun parochie. Nog steeds is de collecte het moment om van je 5 en 10 cent euromunten af te komen. Dat er veel kerken in financiële moeilijkheden zitten komt, omdat mensen niet meer bij de kerk betrokken zijn en dus ook niet meer meebetalen. Dat besef wordt pas reëel wanneer de kerk moet sluiten, omdat het geld c.q. vermogen op

Michiel Savelsbergh Hoofdredacteur

6

2

Bisdomblad januari 2012

IN DIT NUMMER Kort nieuws 2 Van de redactie 3 Kort nieuws 4

Je geld of je leven 5 Woord van hulpbisschop Mutsaerts

Aantal kerkgebouwen per 1 november 2011, per bisdom 2011 Groningen-Leeuwarden 85

In 2012 wordt voor de 40e maal de landelijke actie Kerkbalans gehouden. Aan de actie nemen vijf kerkgenootschappen deel: het RoomsKatholieke Kerkgenootschap, de Protestantse Kerk in Nederland, de Algemene Doopsgezinde Sociëteit, de Remonstrantse Broederschap en de Oud-Katholieke Kerk. De jaarlijkse geldwerving is nodig om de eigen activiteiten van de parochies te kunnen betalen. Er moeten salarissen van priesters, diakens, pastoraal werkers, secretariaatsmedewerkers, huishoudelijk personeel, kosters en organisten/dirigenten wor-den betaald. Gebouwen (kerk, pastorie, parochiecentrum) zijn eigendom van de parochie en moeten door de parochie onderhouden worden. Ook diverse andere verplichtingen moeten worden betaald, zoals bijdragen aan het bisdom. Met 8% is de afdracht aan het bisdom, sa-men met Utrecht, landelijk gezien het laagste van alle bisdommen.

dreigt te raken. In het bisdom zijn er vooral in de stedelijke gebieden veel voorbeelden van. Naast de jaarlijkse Aktie Kerkbalans en de collecteschaal zijn er ook andere manieren om de parochie financieel te steunen, zoals een periodieke schenking, die ook nog eens fiscaal aantrekkelijk is. Maar u kunt nog een stap verder gaan door bij de notaris een deel van uw nalatenschap aan de parochie te geven. In dit nummer zetten we de mogelijkheden daarvoor nog eens op een rij. Dit jaar bestaat het Bisdomblad 90 jaar. Dat is mede dankzij uw bijdrage in de vorm van het abonnementsgeld en het jaarlijkse publiciteitsfonds. Graag wil ik degenen bedanken die vorig jaar iets extra’s hebben gegeven. Het thema van het komende nummer is 'Sober en sociaal' en gaat over de veertigdagentijd, de Vasten. Veel leesplezier.

Utrecht

336

Haarlem-Amsterdam

197

8

Arm en rijk tegelijk 6 Arme Clarissen: "We ontvangen Christus en geven onszelf totaal"

De tering naar de nering zetten 8 Alles wat in de Kerk gebeurt is financieel afhankelijk van wat parochianen geven

KISI-Kids zetten de Hemel op stelten 10

Rotterdam 189

Optreden tijdens Bossch Winterparadijs oogst veel enthousiasme

Breda 150

Uw parochie als goed doel 12

Den Bosch

351

Roermond

324

Totaal

1.632

Deelname van katholieke huishoudens aan Kerkbalans (in %)

2009

19

62

60

Utrecht

57

55

Haarlem-Amsterdam

42

42

Rotterdam

38 36

Breda

42

41

Den Bosch

40

38

Roermond

35

33

Totaal

43

41

Katern Nieuwe Parochies: Tilburg 15 Rubriek Liturgie: de Communieuitreiking 19 Boxtelse Peruskerk is nu basiliek 20 Terugblikken en vooruitzien tijdens Nieuwsjaarsreceptie 22

In de ban van de ring 24

2010

Groningen-Leeuwarden

Enkele voorbeelden hoe u tijdens en na uw leven de parochie kunt ondersteunen

Mgr Liesen neemt afscheid van ons Bisdom

24

Rubriek Vorming en toerusting: het Weesgegroet 26 Maandlezing 28 Rubriek Levende traditie 29 Colofon/Lezingenschema/Personalia 30 Agenda 31


Mgr. Eijk benoemd tot kardinaal De Nederlandse

de omroep RKK de H. Mis op tv gevierd.

Bisschoppenconferentie

De wekelijkse eucharistievieringen op televisie komen uit alle delen

heeft verheugd en met

van het land. Katholiek Nederland heeft ervoor gekozen iedere week

dankbaarheid kennisgeno-

de vitaliteit van geloof en kerk vanaf wisselende locaties te laten

men van de benoeming, vrij-

zien.

dag 6 januari, van mgr. Eijk

........................................

tot kardinaal. Zij bidden voor Gods’ zegen en wensen hem

Je geld of je leven

Geertjan van Rossem gedurende twee jaar dan zo’n twaalf keer via

Als kind speelde ik wel eens bankrovertje. Met mijn broer. Hij was de rover en ik de bank, want bankdirecteur leek me wel wat. Dat ben ik dus niet geworden, en mijn broer is trouwens geen rover geworden. We zijn allebei pastoor geworden. Maar goed, we speelden dus bankrovertje. Mijn broer met een nylonkous over zijn hoofd, en ik achter de kassa. Mijn broer riep in zijn beste Engels: ‘Hands up! Je geld of je leven!’ Soms gaf ik het geld. Dan behield ik mijn leven. Soms hield ik het geld, dan schoot hij me zonder aarzelen dood. Nou ja, zogenaamd dan.

Paus kondigt Jaar van het Geloof aan

veel kracht bij de nieuwe verantwoordelijkheden die deze benoeming met zich meebrengt. Na zijn priesterwijding in 1985 wordt mgr. Eijk benoemd tot kapelaan in de St.-Antoniusparochie in Blerick bij Venlo. Twee jaar later vertrekt hij naar Rome. Meteen na zijn afstuderen in 1990 wordt hij hoogleraar filosofie en medische ethiek op het Pauselijk Instituut voor Huwelijk en Gezin (MEDO) te Kerkrade. Ook gaat hij van start als docent ethiek en moraaltheologie aan het grootseminarie Rolduc en het Bossche seminarie St.-Janscentrum. In 1994 wordt hij president van het MEDO. Een paar maanden later wordt hij docent moraaltheologie aan de theologische faculteit van Lugano in Zwitserland. Ondertussen blijft hij als docent verbonden aan Rolduc. In 1997 wordt mgr. Eijk lid van de Internationale Theologencommissie. Februari 1999 wordt hij aangesteld als

Paus Benedictus XVI heeft een Jaar van het Geloof aangekondigd

fulltime hoogleraar in Lugano. Op 5 juli van dat jaar vraagt de

“om een vernieuwde impuls aan de missie van de Kerk” te geven.

Nederlandse nuntius, mgr. Acerbi, of hij bisschop van Groningen wil

Ook in het bisdom zal dit in de reguliere pastorale programma’s

worden. Mgr. Eijk zegt ja en wordt op 17 juli door paus Johannes

aandacht krijgen. Het jaar begint op 11 oktober 2012, wanneer de

Paulus II benoemd tot derde bisschop van Groningen. Op 11 decem-

katholieke Kerk herdenkt dat 50 jaar geleden het Tweede Vaticaans

ber 2007 wordt mgr. Wim Eijk door de paus benoemd tot aartsbis-

Concilie begon.

schop van Utrecht. Op 26 januari wordt hij als zodanig geïnstalleerd.

Op de eerste dag van het Jaar van het Geloof wordt herdacht dat

Sinds juni van 2011 is mgr. Eijk voorzitter van de Nederlandse

de zalige paus Johannes XXIII het Concilie opende. De start van het

Bisschoppenconferentie

nieuw uitgeroepen Jaar vindt plaats tijdens de Bisschoppen synode

De creatie tot kardinaal zal plaatsvinden tijdens het consistorie dat

over de Nieuwe Evangelisatie (7-28 oktober 2012). Het eind van

de paus heeft samengeroepen voor 18 en 19 februari aanstaande.

het Jaar van het Geloof is op het hoogfeest van Christus Koning, 24

Met Mgr. Eijk worden nog 21 andere kardinalen geïnstalleerd.

november 2013.

........................................

De motivering van de paus tot het uitroepen van een Jaar van het

TV Missen om de zeven weken uit St-Oedenrode

4

Geloof is neergelegd in een motu proprio, een apostolische brief, dat de naam ‘Porta fidei’ (Poort van het geloof) draagt. Door het Jaar van het Geloof te laten samenvallen met de 50ste verjaardag van het

De parochie H. Oda in Sint Oedenrode neemt dit jaar de regel-

begin van het Concilie, nodigt de paus de katholieken uit de conci-

matige live-uitzending van de eucharistieviering op de landelijke

liedocumenten te herlezen. Voor de paus is getuigen van het geloof

televisie vanuit het bisdom van ‘s-Hertogenbosch over. Eens in de

essentieel in een samenleving die van het geloof een privézaak wil

zeven weken vindt de ‘TV-Mis’ plaats vanuit de de H. Martinus van

maken. In zijn brief roept de paus op tot een vernieuwde en authen-

Tourskerk met pastoor-deken Vincent Blom.

tieke bekering tot de Heer. De paus onderstreept ook het belang van

In 2010 en 2011 was de Sint-Janskathedraal te ’s-Hertogenbosch de

het Credo, omdat de kennis van de inhoud van het geloof essentieel

thuisbasis voor de televisievieringen. Op zondag 11 december 10.30

is om zijn eigen instemming te geven. Daarnaast benadrukt de paus

uur was de laatste live-uitzending vanuit de H. Lucaskerk te ‘s-Her-

de band tussen geloof en liefde. “Geloof zonder liefde draagt geen

togenbosch vanuit de pastorale eenheid. H. Marie en H. Johannes.

vruchten’, aldus Benedictus XVI.

Vanuit de Kathedraal en de H. Lucaskerk heeft pastoor-deken

........................................

Bisdomblad januari 2012

Je geld of je leven. Het een òf het ander. Als je de bijbel leest, is het niet veel anders: of-of. Of je geeft je geld aan de armen en dan krijg je eeuwig leven, òf je houdt je geld, maar dan ga je verloren. Maar is dat nu zo? Je geld òf je leven? Kan het niet samengaan: je geld èn je leven? (dat geldt – geloof ik – alleen voor levensverzekeringsmaatschappijen). Ooit zei Jezus: ‘Het is voor een kameel gemakkelijker door het oog van een naald te kruipen dan voor een rijke om het koninkrijk van God binnen te gaan.’ In geld zit kennelijk een grote verleiding. Dat je ervan gaat houden. Geld is net als zeewater: hoe meer je ervan drinkt, hoe dorstiger je wordt. In de tijd dat Jezus leefde stonden er vaak kamelen voor de stadspoorten te wachten. De mensen liepen door een soort deuropening in de grote poort. Kamelen konden daar niet doorheen, omdat ze te hoog op hun poten stonden, en te breed vanwege alle bepakking. Als een kameel al niet door de opening van zo’n poort kan, hoe kan hij dan ooit door het oog van een naald? Misschien zegt u: 'maar ik lijk helemaal niet op zo’n grote kameel wat

mijn geld betreft. Zo dik is mijn portemonnee niet, ik lijk meer op een pony of een muis'. Maar mag ik dan eens vragen: kan een muis wel door het oog van een naald? Binnengaan in het Koninkrijk van God, dat gunt God aan iedereen, aan arm en rijk. Maar je ontvangt pas als je de grootste rijkdom van je leven zoekt bij de arme Jezus. Je ontvangt naarmate dat je weggeeft (aan geld, aan tijd, aan liefde, aan geduld, aan grootmoedigheid, aan vergevingsgezindheid, aan…..). En wat Hij je geeft, dat kan geen bankrover van je afnemen! Ja, het is weer de tijd van het jaar. Ik bedoel de tijd van Kerkbalans. Durven we nog uw bijdrage te vragen na al hetgeen de afgelopen weken en maanden over de kerk in de media verschenen is? Misschien mag ik antwoorden middels een verwijzing naar een verhaal van Boccacio. Boccacio vertelt over een Parijse koopman die een zekere Abraham tracht te interesseren voor het christelijk geloof. Abraham raakt na een jaar wel geïnteresseerd, maar voordat hij de grote overstap naar de kerk maakt, wil hij eerst een bezoek

brengen aan de leiders van deze godsdienst. Aan hen zou je toch moeten kunnen zien dat dit geloof waar is en het navolgen waard. Abraham wil dus naar Rome voor onderzoek. De Parijse koopman probeert hem daar op alle mogelijke manieren van te weerhouden, omdat corruptie en perversiteit ook in hoge kerkelijke kringen in ruime mate voorkomt. Maar Abraham laat zich niet weerhouden en ziet de gruwelijke misstanden, de immoraliteit en losbandigheid…..en wordt christen! Omdat hij begreep dat als zijn Parijse vriend en al die andere trouwe biddende zielen die zagen hoe het er aan toe ging, toch met liefde en overgave getuigden van Jezus christus, deze toch wel echt de Messias moest zijn! Die Messias is nog altijd met Zijn Kerk, ondanks onze miskleunen. Hij wil ons nog altijd op weg helpen naar het eeuwig leven bij God de Vader. En dat is mij heel wat waard. Alles eigenlijk. U ook?

Rob Mutsaerts, Hulpbisschop van ’s-Hertogenbosch Bisdomblad januari 2012

5


Mgr. Eijk benoemd tot kardinaal De Nederlandse

de omroep RKK de H. Mis op tv gevierd.

Bisschoppenconferentie

De wekelijkse eucharistievieringen op televisie komen uit alle delen

heeft verheugd en met

van het land. Katholiek Nederland heeft ervoor gekozen iedere week

dankbaarheid kennisgeno-

de vitaliteit van geloof en kerk vanaf wisselende locaties te laten

men van de benoeming, vrij-

zien.

dag 6 januari, van mgr. Eijk

........................................

tot kardinaal. Zij bidden voor Gods’ zegen en wensen hem

Je geld of je leven

Geertjan van Rossem gedurende twee jaar dan zo’n twaalf keer via

Als kind speelde ik wel eens bankrovertje. Met mijn broer. Hij was de rover en ik de bank, want bankdirecteur leek me wel wat. Dat ben ik dus niet geworden, en mijn broer is trouwens geen rover geworden. We zijn allebei pastoor geworden. Maar goed, we speelden dus bankrovertje. Mijn broer met een nylonkous over zijn hoofd, en ik achter de kassa. Mijn broer riep in zijn beste Engels: ‘Hands up! Je geld of je leven!’ Soms gaf ik het geld. Dan behield ik mijn leven. Soms hield ik het geld, dan schoot hij me zonder aarzelen dood. Nou ja, zogenaamd dan.

Paus kondigt Jaar van het Geloof aan

veel kracht bij de nieuwe verantwoordelijkheden die deze benoeming met zich meebrengt. Na zijn priesterwijding in 1985 wordt mgr. Eijk benoemd tot kapelaan in de St.-Antoniusparochie in Blerick bij Venlo. Twee jaar later vertrekt hij naar Rome. Meteen na zijn afstuderen in 1990 wordt hij hoogleraar filosofie en medische ethiek op het Pauselijk Instituut voor Huwelijk en Gezin (MEDO) te Kerkrade. Ook gaat hij van start als docent ethiek en moraaltheologie aan het grootseminarie Rolduc en het Bossche seminarie St.-Janscentrum. In 1994 wordt hij president van het MEDO. Een paar maanden later wordt hij docent moraaltheologie aan de theologische faculteit van Lugano in Zwitserland. Ondertussen blijft hij als docent verbonden aan Rolduc. In 1997 wordt mgr. Eijk lid van de Internationale Theologencommissie. Februari 1999 wordt hij aangesteld als

Paus Benedictus XVI heeft een Jaar van het Geloof aangekondigd

fulltime hoogleraar in Lugano. Op 5 juli van dat jaar vraagt de

“om een vernieuwde impuls aan de missie van de Kerk” te geven.

Nederlandse nuntius, mgr. Acerbi, of hij bisschop van Groningen wil

Ook in het bisdom zal dit in de reguliere pastorale programma’s

worden. Mgr. Eijk zegt ja en wordt op 17 juli door paus Johannes

aandacht krijgen. Het jaar begint op 11 oktober 2012, wanneer de

Paulus II benoemd tot derde bisschop van Groningen. Op 11 decem-

katholieke Kerk herdenkt dat 50 jaar geleden het Tweede Vaticaans

ber 2007 wordt mgr. Wim Eijk door de paus benoemd tot aartsbis-

Concilie begon.

schop van Utrecht. Op 26 januari wordt hij als zodanig geïnstalleerd.

Op de eerste dag van het Jaar van het Geloof wordt herdacht dat

Sinds juni van 2011 is mgr. Eijk voorzitter van de Nederlandse

de zalige paus Johannes XXIII het Concilie opende. De start van het

Bisschoppenconferentie

nieuw uitgeroepen Jaar vindt plaats tijdens de Bisschoppen synode

De creatie tot kardinaal zal plaatsvinden tijdens het consistorie dat

over de Nieuwe Evangelisatie (7-28 oktober 2012). Het eind van

de paus heeft samengeroepen voor 18 en 19 februari aanstaande.

het Jaar van het Geloof is op het hoogfeest van Christus Koning, 24

Met Mgr. Eijk worden nog 21 andere kardinalen geïnstalleerd.

november 2013.

........................................

De motivering van de paus tot het uitroepen van een Jaar van het

TV Missen om de zeven weken uit St-Oedenrode

4

Geloof is neergelegd in een motu proprio, een apostolische brief, dat de naam ‘Porta fidei’ (Poort van het geloof) draagt. Door het Jaar van het Geloof te laten samenvallen met de 50ste verjaardag van het

De parochie H. Oda in Sint Oedenrode neemt dit jaar de regel-

begin van het Concilie, nodigt de paus de katholieken uit de conci-

matige live-uitzending van de eucharistieviering op de landelijke

liedocumenten te herlezen. Voor de paus is getuigen van het geloof

televisie vanuit het bisdom van ‘s-Hertogenbosch over. Eens in de

essentieel in een samenleving die van het geloof een privézaak wil

zeven weken vindt de ‘TV-Mis’ plaats vanuit de de H. Martinus van

maken. In zijn brief roept de paus op tot een vernieuwde en authen-

Tourskerk met pastoor-deken Vincent Blom.

tieke bekering tot de Heer. De paus onderstreept ook het belang van

In 2010 en 2011 was de Sint-Janskathedraal te ’s-Hertogenbosch de

het Credo, omdat de kennis van de inhoud van het geloof essentieel

thuisbasis voor de televisievieringen. Op zondag 11 december 10.30

is om zijn eigen instemming te geven. Daarnaast benadrukt de paus

uur was de laatste live-uitzending vanuit de H. Lucaskerk te ‘s-Her-

de band tussen geloof en liefde. “Geloof zonder liefde draagt geen

togenbosch vanuit de pastorale eenheid. H. Marie en H. Johannes.

vruchten’, aldus Benedictus XVI.

Vanuit de Kathedraal en de H. Lucaskerk heeft pastoor-deken

........................................

Bisdomblad januari 2012

Je geld of je leven. Het een òf het ander. Als je de bijbel leest, is het niet veel anders: of-of. Of je geeft je geld aan de armen en dan krijg je eeuwig leven, òf je houdt je geld, maar dan ga je verloren. Maar is dat nu zo? Je geld òf je leven? Kan het niet samengaan: je geld èn je leven? (dat geldt – geloof ik – alleen voor levensverzekeringsmaatschappijen). Ooit zei Jezus: ‘Het is voor een kameel gemakkelijker door het oog van een naald te kruipen dan voor een rijke om het koninkrijk van God binnen te gaan.’ In geld zit kennelijk een grote verleiding. Dat je ervan gaat houden. Geld is net als zeewater: hoe meer je ervan drinkt, hoe dorstiger je wordt. In de tijd dat Jezus leefde stonden er vaak kamelen voor de stadspoorten te wachten. De mensen liepen door een soort deuropening in de grote poort. Kamelen konden daar niet doorheen, omdat ze te hoog op hun poten stonden, en te breed vanwege alle bepakking. Als een kameel al niet door de opening van zo’n poort kan, hoe kan hij dan ooit door het oog van een naald? Misschien zegt u: 'maar ik lijk helemaal niet op zo’n grote kameel wat

mijn geld betreft. Zo dik is mijn portemonnee niet, ik lijk meer op een pony of een muis'. Maar mag ik dan eens vragen: kan een muis wel door het oog van een naald? Binnengaan in het Koninkrijk van God, dat gunt God aan iedereen, aan arm en rijk. Maar je ontvangt pas als je de grootste rijkdom van je leven zoekt bij de arme Jezus. Je ontvangt naarmate dat je weggeeft (aan geld, aan tijd, aan liefde, aan geduld, aan grootmoedigheid, aan vergevingsgezindheid, aan…..). En wat Hij je geeft, dat kan geen bankrover van je afnemen! Ja, het is weer de tijd van het jaar. Ik bedoel de tijd van Kerkbalans. Durven we nog uw bijdrage te vragen na al hetgeen de afgelopen weken en maanden over de kerk in de media verschenen is? Misschien mag ik antwoorden middels een verwijzing naar een verhaal van Boccacio. Boccacio vertelt over een Parijse koopman die een zekere Abraham tracht te interesseren voor het christelijk geloof. Abraham raakt na een jaar wel geïnteresseerd, maar voordat hij de grote overstap naar de kerk maakt, wil hij eerst een bezoek

brengen aan de leiders van deze godsdienst. Aan hen zou je toch moeten kunnen zien dat dit geloof waar is en het navolgen waard. Abraham wil dus naar Rome voor onderzoek. De Parijse koopman probeert hem daar op alle mogelijke manieren van te weerhouden, omdat corruptie en perversiteit ook in hoge kerkelijke kringen in ruime mate voorkomt. Maar Abraham laat zich niet weerhouden en ziet de gruwelijke misstanden, de immoraliteit en losbandigheid…..en wordt christen! Omdat hij begreep dat als zijn Parijse vriend en al die andere trouwe biddende zielen die zagen hoe het er aan toe ging, toch met liefde en overgave getuigden van Jezus christus, deze toch wel echt de Messias moest zijn! Die Messias is nog altijd met Zijn Kerk, ondanks onze miskleunen. Hij wil ons nog altijd op weg helpen naar het eeuwig leven bij God de Vader. En dat is mij heel wat waard. Alles eigenlijk. U ook?

Rob Mutsaerts, Hulpbisschop van ’s-Hertogenbosch Bisdomblad januari 2012

5


Interview met zuster Mary Antonette van de Arme Clarissen

‘Ik ben volledig van Christus’ “Laat de gedachte aan Jezus nooit je geest verlaten.” Daarin ligt voor zuster Mary Antonette de kern van het leven van een Arme Claris. En dat geeft ook meteen aan hoe het bij de zusters zit met ‘geven en ontvangen’, het thema van dit Bisdomblad. “We ontvangen Jezus Christus en we geven onszelf, totaal.” Zo eenvoudig is dat.

6

Bisdomblad januari 2012

In de ontvangstkamer is de verwarming lekker opgestookt. Met een blijmoedig gezicht en een liefdevolle open houding verwelkomt zuster Mary Antonette ons. De contemplatieve zusters wonen sinds 1990 in Nederland en vanaf 1993 in Gestel (Eindhoven). De zestigjarige, van origine Amerikaanse, gaat er eens goed voor zitten. In de uurtjes die volgen vertelt ze liefdevol over het leven bij de Arme Clarissen en over de rijkdom van de leefvorm die de H. Clara - “onze moeder Clara” - haar zusters heeft voorgeleefd. Eerst verontschuldigt zij zich voor het vliegengaas dat tussen ons in zit. Het zouden eigenlijk tralies moeten zijn, zoals dat in contemplatieve kloosters gebruikelijk is, maar daar hebben de Arme Clarissen het geld niet voor. Het gaas is een goede, goedkopere oplossing. Uit alles wat zuster Antonette vertelt, blijkt de enorme liefde voor de stichteres van de Arme Clarissen, de H. Clara. “Het zijn de ouders die de grootste invloed op iemands leven hebben, eenvoudigweg door wie ze zijn en het voorbeeld dat ze geven. Zij vormen daardoor het kind. Zo vormt onze ‘moeder’, onze stichteres, ons zusters ook. Zij heeft, in grote eenvoud, op een prachtige manier de kracht van het kloosterleven verwoord. Ze spreekt niet van een leefregel – dat doet meteen denken aan wetten en voorwaarden – maar van een levensvorm. Door het gebruik van ‘vorm’ denk je aan schoonheid, gezichten, Zijn gezicht dat in liefde naar ons is gekeerd. Onze levensvorm is constant het leven van Christus beschouwen. En de gedachte aan Hem nooit uit onze geest laten gaan.” Voorzien de zusters in hun eigen onderhoud? “We leven van de goedheid van anderen. Ons brood bijvoorbeeld is het brood dat de bakker niet verkoopt en dan gelukkig aan ons geeft. Wat de mensen aan de deur aanbieden, dat is wat wij

"Een moeder kijkt niet naar wie het belangrijkst is, maar naar wie het meest zorg nodig heeft." eten. (lachend) Mijn taak hier is koken en ik ben héél creatief met kool de laatste tijd. De Arme Clarissen die in arme landen wonen, delen dus ook in de armoede van de mensen om hen heen.” Zoals zuster Antonette de kok is in huis, heeft ieder haar eigen taak. De negen zusters, van wie er vijf Amerikaans zijn, twee Belgisch, één -onlangs geprofest- ZuidKoreaans en één Nederlands, hebben hun handen vol aan het onderhouden van de het klooster. “En we vinden het ook heel belangrijk de mensen die ons schrijven en om gebed vragen persoonlijk terug te schrijven. Daar gaat ook veel tijd in zitten.” Op de vraag wat het allerbelangrijkste is in het leven van een Arme Claris, antwoordt zuster Antonette met pretoogjes: “Nu kom je bij mijn favoriete onderwerp.” Ze legt uit hoe de H. Clara het vrouwelijk genie in het zusterschap heeft gelegd. “Ze was een moeder ten voeten uit. Een moeder kijkt niet naar wie het belangrijkst is, maar naar wie het meest zorg nodig heeft. Dat kind krijgt op dat moment de meeste aandacht. Zij nam de H. Moeder Maria als voorbeeld en zag haar totale ‘armoede’ tegenover God. Een armoede die elke moeder deelt. Want wie

is er armer dan een moeder die geroepen is haar leven te wijden aan het dragen en opvoeden van een kind, over wie ze niets te zeggen heeft? Ze bepaalt niet of het een jonge of meisje wordt, of het gezond of zwak is, of het intelligent is of niet. En toch wordt haar gevraagd alles te geven wat ze heeft om dat kind op te voeden. Zij is geroepen Gods liefde en toewijding tot zijn schepsel te weerspiegelen.” Voor de H. Clara stond vast dat elke vrouw die armoede tegenover God in zich draagt. Ook de zusters die een kloosterleven leiden, want juist zij zijn geroepen die totale toewijding naar God en naar elkaar uit te stralen. H. Clara was ook de eerste die sprak van ‘zusters’ en gaf haar volgelingen daarmee een grote rijkdom in handen. “Wij zijn allereerst zusters van elkaar. Het beleven van deze onderlinge band is enorm belangrijk voor ons. Daarom bidden we ook voor elkaar en beleven die volledige toewijding ook onderling.” “De vraag over armoede bij ons Arme Clarissen is er dan ook niet een naar ‘welke bezittingen heb ik wel of niet’ maar naar ‘wiens bezit bén ik?’ En dan kom je – zuster Antonette straalt gewoon bij de gedachte – bij het besef dat je van God bent, volledig van Hem. Materiële bezittingen doen er dan niet meer toe.” Voor mensen van buiten die misschien niet veel van de zusters afweten, kan hun leven erg ver van de wereld af staan. “Maar wij staan ook gewoon elke dag op en doen ons werk, zoals zoveel mensen.” Op de vraag of wij iets van de zusters kunnen leren, heeft ze wel een antwoord. We kunnen allemaal van elkaar leren, maar misschien kan het idee van de armoede in de zin van totale toewijding wel een nieuw licht werpen, “om elkaar als gave van God te ontvangen”.

Yvonne Koopman-Snep Bisdomblad januari 2012

7


Interview met zuster Mary Antonette van de Arme Clarissen

‘Ik ben volledig van Christus’ “Laat de gedachte aan Jezus nooit je geest verlaten.” Daarin ligt voor zuster Mary Antonette de kern van het leven van een Arme Claris. En dat geeft ook meteen aan hoe het bij de zusters zit met ‘geven en ontvangen’, het thema van dit Bisdomblad. “We ontvangen Jezus Christus en we geven onszelf, totaal.” Zo eenvoudig is dat.

6

Bisdomblad januari 2012

In de ontvangstkamer is de verwarming lekker opgestookt. Met een blijmoedig gezicht en een liefdevolle open houding verwelkomt zuster Mary Antonette ons. De contemplatieve zusters wonen sinds 1990 in Nederland en vanaf 1993 in Gestel (Eindhoven). De zestigjarige, van origine Amerikaanse, gaat er eens goed voor zitten. In de uurtjes die volgen vertelt ze liefdevol over het leven bij de Arme Clarissen en over de rijkdom van de leefvorm die de H. Clara - “onze moeder Clara” - haar zusters heeft voorgeleefd. Eerst verontschuldigt zij zich voor het vliegengaas dat tussen ons in zit. Het zouden eigenlijk tralies moeten zijn, zoals dat in contemplatieve kloosters gebruikelijk is, maar daar hebben de Arme Clarissen het geld niet voor. Het gaas is een goede, goedkopere oplossing. Uit alles wat zuster Antonette vertelt, blijkt de enorme liefde voor de stichteres van de Arme Clarissen, de H. Clara. “Het zijn de ouders die de grootste invloed op iemands leven hebben, eenvoudigweg door wie ze zijn en het voorbeeld dat ze geven. Zij vormen daardoor het kind. Zo vormt onze ‘moeder’, onze stichteres, ons zusters ook. Zij heeft, in grote eenvoud, op een prachtige manier de kracht van het kloosterleven verwoord. Ze spreekt niet van een leefregel – dat doet meteen denken aan wetten en voorwaarden – maar van een levensvorm. Door het gebruik van ‘vorm’ denk je aan schoonheid, gezichten, Zijn gezicht dat in liefde naar ons is gekeerd. Onze levensvorm is constant het leven van Christus beschouwen. En de gedachte aan Hem nooit uit onze geest laten gaan.” Voorzien de zusters in hun eigen onderhoud? “We leven van de goedheid van anderen. Ons brood bijvoorbeeld is het brood dat de bakker niet verkoopt en dan gelukkig aan ons geeft. Wat de mensen aan de deur aanbieden, dat is wat wij

"Een moeder kijkt niet naar wie het belangrijkst is, maar naar wie het meest zorg nodig heeft." eten. (lachend) Mijn taak hier is koken en ik ben héél creatief met kool de laatste tijd. De Arme Clarissen die in arme landen wonen, delen dus ook in de armoede van de mensen om hen heen.” Zoals zuster Antonette de kok is in huis, heeft ieder haar eigen taak. De negen zusters, van wie er vijf Amerikaans zijn, twee Belgisch, één -onlangs geprofest- ZuidKoreaans en één Nederlands, hebben hun handen vol aan het onderhouden van de het klooster. “En we vinden het ook heel belangrijk de mensen die ons schrijven en om gebed vragen persoonlijk terug te schrijven. Daar gaat ook veel tijd in zitten.” Op de vraag wat het allerbelangrijkste is in het leven van een Arme Claris, antwoordt zuster Antonette met pretoogjes: “Nu kom je bij mijn favoriete onderwerp.” Ze legt uit hoe de H. Clara het vrouwelijk genie in het zusterschap heeft gelegd. “Ze was een moeder ten voeten uit. Een moeder kijkt niet naar wie het belangrijkst is, maar naar wie het meest zorg nodig heeft. Dat kind krijgt op dat moment de meeste aandacht. Zij nam de H. Moeder Maria als voorbeeld en zag haar totale ‘armoede’ tegenover God. Een armoede die elke moeder deelt. Want wie

is er armer dan een moeder die geroepen is haar leven te wijden aan het dragen en opvoeden van een kind, over wie ze niets te zeggen heeft? Ze bepaalt niet of het een jonge of meisje wordt, of het gezond of zwak is, of het intelligent is of niet. En toch wordt haar gevraagd alles te geven wat ze heeft om dat kind op te voeden. Zij is geroepen Gods liefde en toewijding tot zijn schepsel te weerspiegelen.” Voor de H. Clara stond vast dat elke vrouw die armoede tegenover God in zich draagt. Ook de zusters die een kloosterleven leiden, want juist zij zijn geroepen die totale toewijding naar God en naar elkaar uit te stralen. H. Clara was ook de eerste die sprak van ‘zusters’ en gaf haar volgelingen daarmee een grote rijkdom in handen. “Wij zijn allereerst zusters van elkaar. Het beleven van deze onderlinge band is enorm belangrijk voor ons. Daarom bidden we ook voor elkaar en beleven die volledige toewijding ook onderling.” “De vraag over armoede bij ons Arme Clarissen is er dan ook niet een naar ‘welke bezittingen heb ik wel of niet’ maar naar ‘wiens bezit bén ik?’ En dan kom je – zuster Antonette straalt gewoon bij de gedachte – bij het besef dat je van God bent, volledig van Hem. Materiële bezittingen doen er dan niet meer toe.” Voor mensen van buiten die misschien niet veel van de zusters afweten, kan hun leven erg ver van de wereld af staan. “Maar wij staan ook gewoon elke dag op en doen ons werk, zoals zoveel mensen.” Op de vraag of wij iets van de zusters kunnen leren, heeft ze wel een antwoord. We kunnen allemaal van elkaar leren, maar misschien kan het idee van de armoede in de zin van totale toewijding wel een nieuw licht werpen, “om elkaar als gave van God te ontvangen”.

Yvonne Koopman-Snep Bisdomblad januari 2012

7


Bisdom en parochies zetten tering naar de nering

Jaarlijks start in januari de actie Kerkbalans: reden dat de redactie van het Bisdomblad de bisdomeconoom heeft gevraagd om een artikel over kerkelijke financiën te schrijven. Maar heeft u eigenlijk wel zin om nu in een Bisdomblad over geld te lezen? Al maanden beheerst het geld de media. Het is crisis en de euro staat onder druk. Pensioenen dreigen te worden gekort. Maar voor ons christenen is het net Kerstmis geweest. “Van alle eeuwigheid ons verleend in Christus Jezus, is zijn genade nu openbaar geworden door de verschijning van onze Heiland” schrijft Sint Paulus in zijn tweede brief aan Timoteüs ( 2 Tim. 1,9b-10a). Tegenover welke wereldse crisis dan ook mag de Kerk een vreugdevolle en hoopvolle boodschap verkondigen! Moeten we het dan ook in een Bisdomblad nu over geld hebben …

Op het Hoogfeest van Kerstmis hoorden we het begin van het Evangelie volgens de patroon van ons bisdom, Sint Johannes: “En het Woord is vlees geworden” (Joh. 1,14). God zelf heeft zich met onze wereld willen verbinden en zoals ook in het zeventiende hoofdstuk van het Johannesevangelie doorklinkt zijn we als christenen niet van de wereld, maar staan we wel in de wereld. En met wat dat zoal met zich meebrengt, daarmee moeten we verstandig omgaan. Voor wat betreft een specifiek aspect laat ook de boven dit artikel geciteerde Bijbeltekst dat zien. We mogen onze ogen er dus niet voor sluiten dat we geld nodig hebben om Kerk, om geloofsgemeenschap, te kunnen zijn in deze wereld. Vanuit dat perspectief enkele gedachten over onze kerkelijke financiën, in de vorm van antwoorden op vijf vragen die we ons in dit verband zouden kunnen stellen. 1) Ja, de kerkelijke organisatie wordt betaald uit de bijdragen van de gelo8

Bisdomblad januari 2012

vigen. Gelukkig hebben bisdom en parochies vermogen, zodat via het rendement daarop ook een deel van de kosten kan worden gedekt. Maar alles wat er in de Kerk gebeurt, is dus financieel afhankelijk van wat parochianen geven. Meer dan negentig procent daarvan blijft trouwens in de eigen parochie. 2) Ja, bisdom en parochies hebben dus vermogen. En dat willen we op peil houden, omdat we zeker in de toekomst het rendement op dat vermogen hard nodig hebben én omdat we -als goede rentmeesters - volgende generaties ook nog wat willen kunnen laten kiezen. 3) Ja, we draaien verlies en daar willen we wat aan doen. Aan een sluitende exploitatie werken betekent, zeker als het niet lukt om de inkomsten te verhogen, bezuinigen. Dat doen we op zowel parochie- als bisdomniveau. En we willen maar liefst veertig procent van onze kosten besteden aan (kerk)gebouwen,

maar bezuinigen kan helaas niet zonder kerken te sluiten. 4) Ja, als katholieken geven we, in vergelijking tot leden van andere kerkgenootschappen, gemiddeld opmerkelijk weinig. Zie ook het katern. Hieruit blijkt dat per RK gever bij de actie Kerkbalans - niet iedereen geeft iets de bijdrage neerkomt op circa € 32,- en gemiddeld per huishouden dat deelneemt aan deze actie op ongeveer € 70,- . En dan ligt de bijdrage per katholiek in het noorden van het land een stuk hoger dan die per katholiek in het bisdom van ’s-Hertogenbosch, zodat wij hier in het zuiden gemiddeld nog lager uitkomen! Ter vergelijking (even googlen): een sportuitgavenonderzoek van het NIBUD uit 2003 laat zien dat de gemiddelde jaarcontributie van een sportvereniging toen al € 275,- per persoon bedroeg! 5) Ja, we hoeven op dit moment als

Geefgedrag van katholieken versus protestanten Uit het Kaskirapport nr. 610 (april 2011) over de opbrengsten van de actie Kerkbalans spreekt boekdelen: “PKN-gemeenten halen per lid veel meer op (€ 91,-) dan de parochies (€ 14,-). Daarbij dient te worden aangetekend dat naar schatting eenderde van de ruim 4 miljoen katholieken zich niet als katholiek beschouwt, terwijl de PKN deze nominale leden in het verleden veelal heeft uitgeschreven. Als we hiervoor corrigeren dan komt de gemiddelde bijdrage per katholiek op circa € 20,-, nog steeds aanzienlijk minder dan in de PKN” . Bron: informatie ten behoeve van de persconferentie bij de start van Kerkbalans 2009, RKKN.

katholieken in het Bossche bisdom gemiddeld eigenlijk niet méér te geven dan uw geloofsgenoten in het bisdom Groningen-Leeuwarden om de negatieve exploitatie van onze gezamenlijke parochies om te buigen tot een sluitende. Kortom: het kan ook anders dan bezuiniging op bezuiniging te stapelen en de sleutel daarvoor ligt bij de betrokken parochianen. Op diverse niveaus in de kerkelijke organisatie zijn er vergaande processen gestart om de tering naar de nering te zetten. Het meest in het oog springend zijn wel de op handen zijnde kerksluitingen. Overigens hebben die niet alleen een financiële achtergrond, want het aantal kerkruimtes in ons bisdom staat ook allang niet meer in verhouding tot het aantal kerkgangers, vrijwilligers en pastores en met de tanende vitaliteit van veel , nu nog zelfstandige geloofsgemeenschappen. Maar hoever die processen uiteindelijk zullen

moeten voeren, hangt toch ook af van in hoeverre onze inkomsten zich nog positief gaan ontwikkelen. De tijd om ons wat dat betreft al bij voorbaat rijk te rekenen, is voorbij. Maar niettemin mag ook dit financiële verhaal een hoopvolle teneur hebben: als we onszelf vergelijken met geloofsgenoten elders in het land en met broeders en zusters uit de reformatie dan is er eigenlijk gemiddeld genomen nog een grote ‘geefpotentie’, zelfs al is het in de wereld om ons heen crisis. En die kerkelijke inkomsten maken het mogelijk dat we als Kerk, zij het minder prominent dan in het recente verleden, aanwezig blijven in onze samenleving, om daar de Blijde Boodschap te laten horen, want “het Woord is vlees geworden”: God is in Jezus Christus in de wereld gekomen, omwille van ons, mensen.

Peter Broeders, di. directeur-econoom. Bisdomblad januari 2012

9


Bisdom en parochies zetten tering naar de nering

Jaarlijks start in januari de actie Kerkbalans: reden dat de redactie van het Bisdomblad de bisdomeconoom heeft gevraagd om een artikel over kerkelijke financiën te schrijven. Maar heeft u eigenlijk wel zin om nu in een Bisdomblad over geld te lezen? Al maanden beheerst het geld de media. Het is crisis en de euro staat onder druk. Pensioenen dreigen te worden gekort. Maar voor ons christenen is het net Kerstmis geweest. “Van alle eeuwigheid ons verleend in Christus Jezus, is zijn genade nu openbaar geworden door de verschijning van onze Heiland” schrijft Sint Paulus in zijn tweede brief aan Timoteüs ( 2 Tim. 1,9b-10a). Tegenover welke wereldse crisis dan ook mag de Kerk een vreugdevolle en hoopvolle boodschap verkondigen! Moeten we het dan ook in een Bisdomblad nu over geld hebben …

Op het Hoogfeest van Kerstmis hoorden we het begin van het Evangelie volgens de patroon van ons bisdom, Sint Johannes: “En het Woord is vlees geworden” (Joh. 1,14). God zelf heeft zich met onze wereld willen verbinden en zoals ook in het zeventiende hoofdstuk van het Johannesevangelie doorklinkt zijn we als christenen niet van de wereld, maar staan we wel in de wereld. En met wat dat zoal met zich meebrengt, daarmee moeten we verstandig omgaan. Voor wat betreft een specifiek aspect laat ook de boven dit artikel geciteerde Bijbeltekst dat zien. We mogen onze ogen er dus niet voor sluiten dat we geld nodig hebben om Kerk, om geloofsgemeenschap, te kunnen zijn in deze wereld. Vanuit dat perspectief enkele gedachten over onze kerkelijke financiën, in de vorm van antwoorden op vijf vragen die we ons in dit verband zouden kunnen stellen. 1) Ja, de kerkelijke organisatie wordt betaald uit de bijdragen van de gelo8

Bisdomblad januari 2012

vigen. Gelukkig hebben bisdom en parochies vermogen, zodat via het rendement daarop ook een deel van de kosten kan worden gedekt. Maar alles wat er in de Kerk gebeurt, is dus financieel afhankelijk van wat parochianen geven. Meer dan negentig procent daarvan blijft trouwens in de eigen parochie. 2) Ja, bisdom en parochies hebben dus vermogen. En dat willen we op peil houden, omdat we zeker in de toekomst het rendement op dat vermogen hard nodig hebben én omdat we -als goede rentmeesters - volgende generaties ook nog wat willen kunnen laten kiezen. 3) Ja, we draaien verlies en daar willen we wat aan doen. Aan een sluitende exploitatie werken betekent, zeker als het niet lukt om de inkomsten te verhogen, bezuinigen. Dat doen we op zowel parochie- als bisdomniveau. En we willen maar liefst veertig procent van onze kosten besteden aan (kerk)gebouwen,

maar bezuinigen kan helaas niet zonder kerken te sluiten. 4) Ja, als katholieken geven we, in vergelijking tot leden van andere kerkgenootschappen, gemiddeld opmerkelijk weinig. Zie ook het katern. Hieruit blijkt dat per RK gever bij de actie Kerkbalans - niet iedereen geeft iets de bijdrage neerkomt op circa € 32,- en gemiddeld per huishouden dat deelneemt aan deze actie op ongeveer € 70,- . En dan ligt de bijdrage per katholiek in het noorden van het land een stuk hoger dan die per katholiek in het bisdom van ’s-Hertogenbosch, zodat wij hier in het zuiden gemiddeld nog lager uitkomen! Ter vergelijking (even googlen): een sportuitgavenonderzoek van het NIBUD uit 2003 laat zien dat de gemiddelde jaarcontributie van een sportvereniging toen al € 275,- per persoon bedroeg! 5) Ja, we hoeven op dit moment als

Geefgedrag van katholieken versus protestanten Uit het Kaskirapport nr. 610 (april 2011) over de opbrengsten van de actie Kerkbalans spreekt boekdelen: “PKN-gemeenten halen per lid veel meer op (€ 91,-) dan de parochies (€ 14,-). Daarbij dient te worden aangetekend dat naar schatting eenderde van de ruim 4 miljoen katholieken zich niet als katholiek beschouwt, terwijl de PKN deze nominale leden in het verleden veelal heeft uitgeschreven. Als we hiervoor corrigeren dan komt de gemiddelde bijdrage per katholiek op circa € 20,-, nog steeds aanzienlijk minder dan in de PKN” . Bron: informatie ten behoeve van de persconferentie bij de start van Kerkbalans 2009, RKKN.

katholieken in het Bossche bisdom gemiddeld eigenlijk niet méér te geven dan uw geloofsgenoten in het bisdom Groningen-Leeuwarden om de negatieve exploitatie van onze gezamenlijke parochies om te buigen tot een sluitende. Kortom: het kan ook anders dan bezuiniging op bezuiniging te stapelen en de sleutel daarvoor ligt bij de betrokken parochianen. Op diverse niveaus in de kerkelijke organisatie zijn er vergaande processen gestart om de tering naar de nering te zetten. Het meest in het oog springend zijn wel de op handen zijnde kerksluitingen. Overigens hebben die niet alleen een financiële achtergrond, want het aantal kerkruimtes in ons bisdom staat ook allang niet meer in verhouding tot het aantal kerkgangers, vrijwilligers en pastores en met de tanende vitaliteit van veel , nu nog zelfstandige geloofsgemeenschappen. Maar hoever die processen uiteindelijk zullen

moeten voeren, hangt toch ook af van in hoeverre onze inkomsten zich nog positief gaan ontwikkelen. De tijd om ons wat dat betreft al bij voorbaat rijk te rekenen, is voorbij. Maar niettemin mag ook dit financiële verhaal een hoopvolle teneur hebben: als we onszelf vergelijken met geloofsgenoten elders in het land en met broeders en zusters uit de reformatie dan is er eigenlijk gemiddeld genomen nog een grote ‘geefpotentie’, zelfs al is het in de wereld om ons heen crisis. En die kerkelijke inkomsten maken het mogelijk dat we als Kerk, zij het minder prominent dan in het recente verleden, aanwezig blijven in onze samenleving, om daar de Blijde Boodschap te laten horen, want “het Woord is vlees geworden”: God is in Jezus Christus in de wereld gekomen, omwille van ons, mensen.

Peter Broeders, di. directeur-econoom. Bisdomblad januari 2012

9


KISI na 2½ jaar terug op Bossche Parade Mei 2009. Het bisdom van ’s-Hertogenbosch viert zijn 450jarig bestaan. Een groepje Nederlandse kinderen, ondersteund door Oostenrijkse en Duitse KISI-KIDS, maakt een tournee langs scholen met de musical “De Barmhartige Vader”. De tournee wordt afgesloten in de grote feesttent op de Parade. December 2011. De tweede editie van het Bosch Winterparadijs. Ongeveer vijftig van de Nederlandse KISI-KIDS geven samen een uitvoering ten beste van de kerstmusical “De Hemel op stelten”, op het hoofdpodium op de Bossche Parade. Tot groot enthousiasme van veel omstanders.

bankrekening 249309165 t.n.v. „Nooit meer alleen“ te 's-Hertogenbosch Een KISI-Card kunt u aanvragen (jaarbedrag € 33,- p.p. of € 55,- per familie) via info@kisi.nl of via het bisdom van ’s-Hertogenbosch. En uw gebed is ook meer dan welkom! KISI is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) en de giften zijn belasting aftrekbaar. Meer informatie? www.kisi.nl

Tweeëneenhalf jaar is verstreken. Wat is er in die periode gebeurd? Diaken Peter Broeders kwam in zijn functie als directeur-econoom van het bisdom in aanraking met KISI. Hij vertelt: “Toen mgr. Hurkmans KISI voor het bisdom jubileum naar Nederland haalde, wilde hij dat het iets blijvends zou opleveren”. Al rond het jubileum bleek dat er voldoende enthousiasme was bij kinderen en ouders om te proberen een eigen Nederlandse groep op te richten, in navolging van het succes van Oostenrijk, waar KISI in 1993 werd opgericht. Broeders: “Tijdens het bisdomjubileum deden er al twee van mijn eigen kinderen mee. Via hen merkte ik heel direct wat KISI voor Nederlandse kinderen kan betekenen: voor hun geloofsleven en voor de manier waarop ze met elkaar leren omgaan”. Toen de kerkelijke rechtspersoon “Nooit meer alleen” – naar de titel van de eerste Nederlandstalige KISI CD – werd opgericht, was hij dan ook graag bereid om daarvan bestuursvoorzitter te worden. “Ik ben er van overtuigd dat KISI in een behoefte voorziet”. Met behulp van het Bossche bisdom en met steun van onder meer Skanfonds,

10 Bisdomblad januari 2012

Wilt u KISI steunen? U kunt een bijdrage overmaken op

heeft KISI in Nederland mogen groeien. Maar het is een hele uitdaging om helemaal op eigen benen te gaan staan. Broeders: “Het is geweldig wat er allemaal al heeft mogen gebeuren. In alle bisdommen waren er optredens. Dit jaar werden de kinderprogramma’s op de familiedagen van Roermond en Haarlem Amsterdam zelfs door KISI verzorgd. De groep in het Bossche bisdom is sterk gegroeid, maar daarnaast zijn er ook al projectgroepen in Twente en Utrecht. En we merken dat er ook in Vlaanderen belangstelling is. De inzet van ouders en andere vrijwilligers is enorm, maar we kunnen natuurlijk niet zonder onze vaste medewerkster Sanne van der Spek, die het eerste jaar bij KISI in Oostenrijk in de leer is geweest”. Zijn er nog contacten met de KISI-KIDS in Oostenrijk, de bakermat van KISI? “We merken dat we echt onderdeel mogen zijn van één internationale KISI-familie, die zich inmiddels ook al naar Oeganda uitstrekt. Dat vraagt natuurlijk soms wel wat aanpassing van ons, er zijn dingen die je misschien zelf net wat anders zou doen, maar het heeft een grote meerwaarde, óók voor de kinderen. Zo zijn we met Pinksteren met een grote Nederlandse delegatie

naar het internationale “KISI-Fest” in Gmunden, Oostenrijk geweest en dat was een geweldige ervaring voor allemaal. Verschillende van de Nederlandse tieners hebben bovendien in de zomer mogen meehelpen bij musicalweken in Duitsland en Oostenrijk”. Maar waar ligt dan die uitdaging? Broeders: “Om op eigen benen te kunnen staan, zijn er hier in Nederland nog veel meer begunstigers nodig, die zich met KISI willen verbinden, bijvoorbeeld door het nemen van een KISI Card, en die het werk van KISI in ons land met kleinere en grotere giften blijven steunen. Ook is er de uitdaging om steeds beter te ontdekken wat het wil zeggen om KISI te zijn in de Nederlandse situatie; wat het bijvoorbeeld precies inhoudt om in ons land een rooms-katholieke organisatie te zijn met een oecumenische opdracht”. “Maar we zijn blij dat

we vanuit Oostenrijk steun én erkenning krijgen. Want het betekent wel wat, dat we ons ook al echt ‘KISI Nederland’ mogen noemen!” Wat zijn de plannen voor 2012? Broeders: “Het jaar begint met een musicalweek in Heiloo, waarvoor zich zo’n dertig kinderen uit diverse delen van Noord-Holland hebben ingeschreven. Er zijn al diverse optredens gepland, waaronder binnenkort in Rosmalen. En dit voorjaar komt de derde CD uit, van de musical De Barmhartige Vader. En we gaan dus verder werken aan een solide basis voor de toekomst, want onze kinderen zijn het waard”.

Jaap van Eeden

Bisdomblad januari 2012

11


KISI na 2½ jaar terug op Bossche Parade Mei 2009. Het bisdom van ’s-Hertogenbosch viert zijn 450jarig bestaan. Een groepje Nederlandse kinderen, ondersteund door Oostenrijkse en Duitse KISI-KIDS, maakt een tournee langs scholen met de musical “De Barmhartige Vader”. De tournee wordt afgesloten in de grote feesttent op de Parade. December 2011. De tweede editie van het Bosch Winterparadijs. Ongeveer vijftig van de Nederlandse KISI-KIDS geven samen een uitvoering ten beste van de kerstmusical “De Hemel op stelten”, op het hoofdpodium op de Bossche Parade. Tot groot enthousiasme van veel omstanders.

bankrekening 249309165 t.n.v. „Nooit meer alleen“ te 's-Hertogenbosch Een KISI-Card kunt u aanvragen (jaarbedrag € 33,- p.p. of € 55,- per familie) via info@kisi.nl of via het bisdom van ’s-Hertogenbosch. En uw gebed is ook meer dan welkom! KISI is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) en de giften zijn belasting aftrekbaar. Meer informatie? www.kisi.nl

Tweeëneenhalf jaar is verstreken. Wat is er in die periode gebeurd? Diaken Peter Broeders kwam in zijn functie als directeur-econoom van het bisdom in aanraking met KISI. Hij vertelt: “Toen mgr. Hurkmans KISI voor het bisdom jubileum naar Nederland haalde, wilde hij dat het iets blijvends zou opleveren”. Al rond het jubileum bleek dat er voldoende enthousiasme was bij kinderen en ouders om te proberen een eigen Nederlandse groep op te richten, in navolging van het succes van Oostenrijk, waar KISI in 1993 werd opgericht. Broeders: “Tijdens het bisdomjubileum deden er al twee van mijn eigen kinderen mee. Via hen merkte ik heel direct wat KISI voor Nederlandse kinderen kan betekenen: voor hun geloofsleven en voor de manier waarop ze met elkaar leren omgaan”. Toen de kerkelijke rechtspersoon “Nooit meer alleen” – naar de titel van de eerste Nederlandstalige KISI CD – werd opgericht, was hij dan ook graag bereid om daarvan bestuursvoorzitter te worden. “Ik ben er van overtuigd dat KISI in een behoefte voorziet”. Met behulp van het Bossche bisdom en met steun van onder meer Skanfonds,

10 Bisdomblad januari 2012

Wilt u KISI steunen? U kunt een bijdrage overmaken op

heeft KISI in Nederland mogen groeien. Maar het is een hele uitdaging om helemaal op eigen benen te gaan staan. Broeders: “Het is geweldig wat er allemaal al heeft mogen gebeuren. In alle bisdommen waren er optredens. Dit jaar werden de kinderprogramma’s op de familiedagen van Roermond en Haarlem Amsterdam zelfs door KISI verzorgd. De groep in het Bossche bisdom is sterk gegroeid, maar daarnaast zijn er ook al projectgroepen in Twente en Utrecht. En we merken dat er ook in Vlaanderen belangstelling is. De inzet van ouders en andere vrijwilligers is enorm, maar we kunnen natuurlijk niet zonder onze vaste medewerkster Sanne van der Spek, die het eerste jaar bij KISI in Oostenrijk in de leer is geweest”. Zijn er nog contacten met de KISI-KIDS in Oostenrijk, de bakermat van KISI? “We merken dat we echt onderdeel mogen zijn van één internationale KISI-familie, die zich inmiddels ook al naar Oeganda uitstrekt. Dat vraagt natuurlijk soms wel wat aanpassing van ons, er zijn dingen die je misschien zelf net wat anders zou doen, maar het heeft een grote meerwaarde, óók voor de kinderen. Zo zijn we met Pinksteren met een grote Nederlandse delegatie

naar het internationale “KISI-Fest” in Gmunden, Oostenrijk geweest en dat was een geweldige ervaring voor allemaal. Verschillende van de Nederlandse tieners hebben bovendien in de zomer mogen meehelpen bij musicalweken in Duitsland en Oostenrijk”. Maar waar ligt dan die uitdaging? Broeders: “Om op eigen benen te kunnen staan, zijn er hier in Nederland nog veel meer begunstigers nodig, die zich met KISI willen verbinden, bijvoorbeeld door het nemen van een KISI Card, en die het werk van KISI in ons land met kleinere en grotere giften blijven steunen. Ook is er de uitdaging om steeds beter te ontdekken wat het wil zeggen om KISI te zijn in de Nederlandse situatie; wat het bijvoorbeeld precies inhoudt om in ons land een rooms-katholieke organisatie te zijn met een oecumenische opdracht”. “Maar we zijn blij dat

we vanuit Oostenrijk steun én erkenning krijgen. Want het betekent wel wat, dat we ons ook al echt ‘KISI Nederland’ mogen noemen!” Wat zijn de plannen voor 2012? Broeders: “Het jaar begint met een musicalweek in Heiloo, waarvoor zich zo’n dertig kinderen uit diverse delen van Noord-Holland hebben ingeschreven. Er zijn al diverse optredens gepland, waaronder binnenkort in Rosmalen. En dit voorjaar komt de derde CD uit, van de musical De Barmhartige Vader. En we gaan dus verder werken aan een solide basis voor de toekomst, want onze kinderen zijn het waard”.

Jaap van Eeden

Bisdomblad januari 2012

11


Kiezen voor uw parochie als goed doel

Het is zinvol om nu na te denken over wat er met uw vermogen en bezit gaat gebeuren na uw overlijden. Met een testament kunt u daar bewust richting aan geven. U legt daarin uw wensen vast. Dat maakt het ook voor de nabestaanden makkelijker de zakelijke dingen na uw overlijden goed te regelen. 12 Bisdomblad januari 2012

In een testament is het mogelijk om uw familieleden, uw vrienden of uw kerk vermogen na te laten. Drie voorbeelden: Jos en Marij van Dijk zijn allebei de 65 ruim gepasseerd. De kinderen zijn al jaren het huis uit en kunnen zichzelf financieel goed verzorgen. Hans en Mieke willen graag na hun dood hun vermogen en hun huis aan de kinderen nalaten. Daarnaast voelen ze er ook wel voor om geld aan de Rooms Katholieke Kerk in hun parochie te geven. Nadat ze er met hun kinderen uitgebreid over hebben gesproken, besluiten ze een afspraak bij hun notaris te maken. Hans en Mieke willen graag 5% van hun vermogen schenken aan de parochie. De notaris spreekt het goed met ze door en stelt een testament op waarin staat dat de parochie bij hun overlijden € 2.500,- krijgt. Peer en Mia Kuipers zijn beide vitale 55-plussers. Ze reizen heel wat af. Dat kan ook makkelijk want ze hebben geen kinderen. Ze lopen al een tijd rond met de vraag: wie zullen we tot onze erfgenamen benoemen? Anneke heeft flink wat neefjes en nichtjes. Jos heeft maar een paar mensen aan wie hij iets wil nalaten. Tijdens een van hun vakanties praten ze erover en besluiten bij thuiskomst naar de notaris te gaan. Ze willen graag een groot deel van hun vermogen aan een goed doel geven en denken daarbij aan de parochie. De notaris maakt voor hen een uitgebreid testament waarin alle neefjes, nichtjes, enzovoort een deel van de erfenis krijgen, zo’n 80% van hun totale vermogen. De overige 20% laten ze na aan de parochie. Joke de Wit is al jaren weduwe en op leeftijd. Ze speelt al een tijdje met de

vraag wat ze na haar dood met haar vermogen zal doen. Ze wil graag haar twee kinderen goed verzorgd achterlaten, maar ook iets aan een goed doel schenken. Na een gesprek met de notaris hakt ze de knoop door en laat haar testament aanpassen. 10% van haar vermogen schenkt ze aan de parochie. De overige 90%, een flink bedrag, is bestemd voor haar twee kinderen Frans en Paulien. Naar de notaris Bij notarissen kunt u een kosteloze oriënterende afspraak maken (het gratis half uur). De notaris kan u voorlichten over de gang van zaken rondom het opstellen van een testament of over het doen van een periodieke schenking. De notaris zal in het gesprek uitleg geven over legaten en erfstellingen. Besproken wordt ook wat er naar schatting aan belasting betaald moet worden (successierechten). Als u geld nalaat aan een goed doel, berekent de belasting een ander (lager) tarief. Stel uw naaste familieleden op de hoogte van het feit dat u een testament hebt laten opstellen. Ze hoeven de tekst niet te kennen, maar het is goed dat zij weten dat er zo’n document is. Legaat In uw testament kunt u met een zogenoemd legaat zelf omschrijven wat u van uw erfenis wenst na te laten aan een goed doel. Dit kan een geldbedrag zijn, maar ook een roerende of onroerende zaak, zoals een schilderij of een huis. “Ik legateer (eventueel: vrij van rechten en kosten) en uit te keren binnen zes maanden na mijn overlijden aan de parochie… te…, een bedrag in contanten van € … of een (on)roerende zaak, zijnde…”

Erfstelling U kunt naast familieleden ook andere personen of instellingen in uw testament opnemen. Zo kan een goed doel tot (mede)-erfgenaam worden benoemd. Dit is een erfstelling. De erfgenamen krijgen een deel van hun erfenis als alle rechten aan anderen van de nalatenschap zijn afgetrokken. Omdat het onzeker is hoe groot uw bezit is na uw overlijden, is het mogelijk een bepaling in uw testament te laten opnemen waarin staat dat het totaal van de legaten nooit meer mag zijn dan een bepaald percentage van de nalatenschap. “Ik benoem tot erfgenaam voor ….% de parochie…te…” U kunt bij testament (notariële akte) uw parochie tot erfgenaam benoemen dan wel na uw overlijden een bepaald bedrag nalaten. Uiteraard kunt ook voordat u overlijdt een schenking doen aan uw parochie. Dan kan zowel een gift zijn als een periodieke schenking. We zetten beide mogelijkheden voor u op een rij. Giften Giften kunt u overmaken op rekeningnummer… ten name de parochie… te…. U kunt vermelden voor welk doel u gift bestemd is. In de bijlage vindt u een overzicht van de projecten waaruit u kunt kiezen. Wanneer u geen bestemming vermeldt, gebruiken wij uw gift voor het project dat op dat moment het geld het beste kan gebruiken. Giften kunt u van de belasting aftrekken. De belastingdienst stelt daaraan wel enkele voorwaarden: 1. U moet in één jaar minimaal in totaal € 60,- hebben gegeven aan charitatieve organisaties. 2. Er geldt een drempel van 1% van uw zogeheten ‘verzamelinkomen’ en een maximum van 10%. Lees verder op p.14 Bisdomblad januari 2012

13


Kiezen voor uw parochie als goed doel

Het is zinvol om nu na te denken over wat er met uw vermogen en bezit gaat gebeuren na uw overlijden. Met een testament kunt u daar bewust richting aan geven. U legt daarin uw wensen vast. Dat maakt het ook voor de nabestaanden makkelijker de zakelijke dingen na uw overlijden goed te regelen. 12 Bisdomblad januari 2012

In een testament is het mogelijk om uw familieleden, uw vrienden of uw kerk vermogen na te laten. Drie voorbeelden: Jos en Marij van Dijk zijn allebei de 65 ruim gepasseerd. De kinderen zijn al jaren het huis uit en kunnen zichzelf financieel goed verzorgen. Hans en Mieke willen graag na hun dood hun vermogen en hun huis aan de kinderen nalaten. Daarnaast voelen ze er ook wel voor om geld aan de Rooms Katholieke Kerk in hun parochie te geven. Nadat ze er met hun kinderen uitgebreid over hebben gesproken, besluiten ze een afspraak bij hun notaris te maken. Hans en Mieke willen graag 5% van hun vermogen schenken aan de parochie. De notaris spreekt het goed met ze door en stelt een testament op waarin staat dat de parochie bij hun overlijden € 2.500,- krijgt. Peer en Mia Kuipers zijn beide vitale 55-plussers. Ze reizen heel wat af. Dat kan ook makkelijk want ze hebben geen kinderen. Ze lopen al een tijd rond met de vraag: wie zullen we tot onze erfgenamen benoemen? Anneke heeft flink wat neefjes en nichtjes. Jos heeft maar een paar mensen aan wie hij iets wil nalaten. Tijdens een van hun vakanties praten ze erover en besluiten bij thuiskomst naar de notaris te gaan. Ze willen graag een groot deel van hun vermogen aan een goed doel geven en denken daarbij aan de parochie. De notaris maakt voor hen een uitgebreid testament waarin alle neefjes, nichtjes, enzovoort een deel van de erfenis krijgen, zo’n 80% van hun totale vermogen. De overige 20% laten ze na aan de parochie. Joke de Wit is al jaren weduwe en op leeftijd. Ze speelt al een tijdje met de

vraag wat ze na haar dood met haar vermogen zal doen. Ze wil graag haar twee kinderen goed verzorgd achterlaten, maar ook iets aan een goed doel schenken. Na een gesprek met de notaris hakt ze de knoop door en laat haar testament aanpassen. 10% van haar vermogen schenkt ze aan de parochie. De overige 90%, een flink bedrag, is bestemd voor haar twee kinderen Frans en Paulien. Naar de notaris Bij notarissen kunt u een kosteloze oriënterende afspraak maken (het gratis half uur). De notaris kan u voorlichten over de gang van zaken rondom het opstellen van een testament of over het doen van een periodieke schenking. De notaris zal in het gesprek uitleg geven over legaten en erfstellingen. Besproken wordt ook wat er naar schatting aan belasting betaald moet worden (successierechten). Als u geld nalaat aan een goed doel, berekent de belasting een ander (lager) tarief. Stel uw naaste familieleden op de hoogte van het feit dat u een testament hebt laten opstellen. Ze hoeven de tekst niet te kennen, maar het is goed dat zij weten dat er zo’n document is. Legaat In uw testament kunt u met een zogenoemd legaat zelf omschrijven wat u van uw erfenis wenst na te laten aan een goed doel. Dit kan een geldbedrag zijn, maar ook een roerende of onroerende zaak, zoals een schilderij of een huis. “Ik legateer (eventueel: vrij van rechten en kosten) en uit te keren binnen zes maanden na mijn overlijden aan de parochie… te…, een bedrag in contanten van € … of een (on)roerende zaak, zijnde…”

Erfstelling U kunt naast familieleden ook andere personen of instellingen in uw testament opnemen. Zo kan een goed doel tot (mede)-erfgenaam worden benoemd. Dit is een erfstelling. De erfgenamen krijgen een deel van hun erfenis als alle rechten aan anderen van de nalatenschap zijn afgetrokken. Omdat het onzeker is hoe groot uw bezit is na uw overlijden, is het mogelijk een bepaling in uw testament te laten opnemen waarin staat dat het totaal van de legaten nooit meer mag zijn dan een bepaald percentage van de nalatenschap. “Ik benoem tot erfgenaam voor ….% de parochie…te…” U kunt bij testament (notariële akte) uw parochie tot erfgenaam benoemen dan wel na uw overlijden een bepaald bedrag nalaten. Uiteraard kunt ook voordat u overlijdt een schenking doen aan uw parochie. Dan kan zowel een gift zijn als een periodieke schenking. We zetten beide mogelijkheden voor u op een rij. Giften Giften kunt u overmaken op rekeningnummer… ten name de parochie… te…. U kunt vermelden voor welk doel u gift bestemd is. In de bijlage vindt u een overzicht van de projecten waaruit u kunt kiezen. Wanneer u geen bestemming vermeldt, gebruiken wij uw gift voor het project dat op dat moment het geld het beste kan gebruiken. Giften kunt u van de belasting aftrekken. De belastingdienst stelt daaraan wel enkele voorwaarden: 1. U moet in één jaar minimaal in totaal € 60,- hebben gegeven aan charitatieve organisaties. 2. Er geldt een drempel van 1% van uw zogeheten ‘verzamelinkomen’ en een maximum van 10%. Lees verder op p.14 Bisdomblad januari 2012

13


Periodieke schenking Wanneer u zich verplicht om vijf jaar lang een bepaald bedrag aan een goed doel te schenken, is het hele bedrag aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Zodra u overlijdt vervalt deze verplichting. Dit noemen we een lijfrenteschenking of periodieke schenking. Deze moet wel bij de notaris worden vastgelegd met een notariële akte. De parochie betaalt in dat geval (een deel van ) de eventuele kosten van de notariële akte. Meer informatie Iedereen van 16 jaar en ouder kan bij de notaris een testament laten opstellen. Die zorgt ervoor dat in het

Centraal Testamentenregister in Den Haag staat vermeld dat er een testament is. Bij overlijden kan de familie altijd via de notaris achterhalen of er een testament is gemaakt en bij welke notaris dit is gebeurd. Meer informatie: www.notaris.nl of de notaristelefoon: 0900-3469393. www.belastingdienst.nl of belastingstelefoon: 0800-0543. U kunt hier de actuele stand van zaken opvragen, zoals de drempelbedragen die jaarlijks opnieuw worden vastgesteld. www.erfenis.nl biedt onder meer tips hoe u successierecht kunt besparen.

Fundaties Regelmatig komt het voor dat mensen willen regelen dat er na hun overlijden H. Missen voor hen worden gelezen gedurende een periode langer dan een jaar. Zij kunnen daarvoor een zogenoemde fundatie stichten (en dat kan vanzelfsprekend ook

Nieuw katern Parochie 011 januari 2

als men voor iemand anders H. Missen wil laten opdragen). Een fundatie betreft géén schenking en er is dus ook geen schenkingsrecht verschuldigd. Het misverstand dat het hierbij om een schenking zou gaan, is nogal hardnekkig. Bij een fundatie betaalt de stichter een bedrag aan de parochie. Van de rente die op dat bedrag wordt gerealiseerd, worden misintenties betaald. Na uiterlijk twintig jaar houdt de fundatie op te bestaan: het vervalt dan in beginsel

Michiel Savelsbergh

aan de parochie. Voor het aanvaarden van een fundatie dient een speciaal formulier te worden ingevuld dat vervolgens naar het bisdom ter accordering moet worden toegezonden. Dit formulier kunt u downloaden

Rekenvoorbeeld

van de website van het bisdom.

Stel u geeft per jaar € 350,- gedurende vijf jaar, dus in totaal € 1.750,-.

U hoeft dit formulier alleen maar op te

Hieronder is het verschil tussen een gewone gift en een periodieke schenking

sturen aan de parochie met een kopie van

weergegeven. Bij een gewone gift is er vanwege de drempel (1% van het bruto

paspoort of rijbewijs. Wij laten volgens uw

inkomen) géén recht op fiscale aftrek. Bij een periodieke schenking is die

wensen de akte opstellen door de notaris.

drempel er niet en mag u het volledige bedrag aftrekken (€ 350,-).

U krijgt daarna een exemplaar thuisgestuurd. De parochie neemt (een deel van)

Gewone gift

Periodieke schenking

Inkomen 40.000 40.000 Jaarlijkse gift Drempel (1%) Maximaal aftrekbaar (10%) Fiscaal aftrekbaar

350

350

400

0

4.000

onbeperkt

0

350

de kosten voor het opstellen van de akte voor haar rekening. De parochie vraagt u op het kantoor van de notaris persoonlijk uw handtekening te komen plaatsen. Dit zogeheten legaliseren van de volmacht, het voor ‘echt verklaren’ van de handtekening, kunt u overigens gratis doen bij iedere notaris. U kunt dus kiezen voor de dichtstbijzijnde notaris bij u in de buurt, ook al is de akte opgemaakt bij een andere notaris. Jaarlijks ontvangt u van de parochie een acceptgiro-kaart met het verzoek uw toegezegde bijdrage over te maken.

14 Bisdomblad januari 2012

ng i g e w e b in s i g r u b l i T

rgevoren het ve ri a u n ja er 1 Tilburg arochie p ekenaat d rp s e d rd ta e s H t he de indelijk n de G o e hout, telt hies. Uite chting va h o t U d en c c s ro n a E P le e Met opri ieuw Berk orlijn'. e o o gd e N er d e s p o proces in b d ie n e s ri 'o fu d n e e é d é n derd n' en l twee va e hulpbis e spoorlij termijn a stalleerd n 'boven d ri n a é ja é op korte : lf ie s erha roch , chie ruim and Herderpa twee paro n e r a d v e e g n o e in G m id ko rk van de voorbere ikese ke pastoor tensieve in de He g ndag de n o ri z ie n v Na een in e e p aristi afgelo tige Euch utsaerts en plech e s c ho p M s n e jd , ti at 6). iltenburg drs. J. M dhuisstra ta S ies e d n e Paroch sius aa an Nieuw v (H. Diony g in rm vo ari, do or de 12 febru tieven die ndag op ia o it z ze s in jk e li w e wordt de de huw de nieu et katern h Een van orden, is n w a e v g a is pagin mogelijk e vierde in Tilburg ag. Op d d s jn ti n or Vale daags vo ndigd. aangeko


Periodieke schenking Wanneer u zich verplicht om vijf jaar lang een bepaald bedrag aan een goed doel te schenken, is het hele bedrag aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Zodra u overlijdt vervalt deze verplichting. Dit noemen we een lijfrenteschenking of periodieke schenking. Deze moet wel bij de notaris worden vastgelegd met een notariële akte. De parochie betaalt in dat geval (een deel van ) de eventuele kosten van de notariële akte. Meer informatie Iedereen van 16 jaar en ouder kan bij de notaris een testament laten opstellen. Die zorgt ervoor dat in het

Centraal Testamentenregister in Den Haag staat vermeld dat er een testament is. Bij overlijden kan de familie altijd via de notaris achterhalen of er een testament is gemaakt en bij welke notaris dit is gebeurd. Meer informatie: www.notaris.nl of de notaristelefoon: 0900-3469393. www.belastingdienst.nl of belastingstelefoon: 0800-0543. U kunt hier de actuele stand van zaken opvragen, zoals de drempelbedragen die jaarlijks opnieuw worden vastgesteld. www.erfenis.nl biedt onder meer tips hoe u successierecht kunt besparen.

Fundaties Regelmatig komt het voor dat mensen willen regelen dat er na hun overlijden H. Missen voor hen worden gelezen gedurende een periode langer dan een jaar. Zij kunnen daarvoor een zogenoemde fundatie stichten (en dat kan vanzelfsprekend ook

Nieuw katern Parochie 011 januari 2

als men voor iemand anders H. Missen wil laten opdragen). Een fundatie betreft géén schenking en er is dus ook geen schenkingsrecht verschuldigd. Het misverstand dat het hierbij om een schenking zou gaan, is nogal hardnekkig. Bij een fundatie betaalt de stichter een bedrag aan de parochie. Van de rente die op dat bedrag wordt gerealiseerd, worden misintenties betaald. Na uiterlijk twintig jaar houdt de fundatie op te bestaan: het vervalt dan in beginsel

Michiel Savelsbergh

aan de parochie. Voor het aanvaarden van een fundatie dient een speciaal formulier te worden ingevuld dat vervolgens naar het bisdom ter accordering moet worden toegezonden. Dit formulier kunt u downloaden

Rekenvoorbeeld

van de website van het bisdom.

Stel u geeft per jaar € 350,- gedurende vijf jaar, dus in totaal € 1.750,-.

U hoeft dit formulier alleen maar op te

Hieronder is het verschil tussen een gewone gift en een periodieke schenking

sturen aan de parochie met een kopie van

weergegeven. Bij een gewone gift is er vanwege de drempel (1% van het bruto

paspoort of rijbewijs. Wij laten volgens uw

inkomen) géén recht op fiscale aftrek. Bij een periodieke schenking is die

wensen de akte opstellen door de notaris.

drempel er niet en mag u het volledige bedrag aftrekken (€ 350,-).

U krijgt daarna een exemplaar thuisgestuurd. De parochie neemt (een deel van)

Gewone gift

Periodieke schenking

Inkomen 40.000 40.000 Jaarlijkse gift Drempel (1%) Maximaal aftrekbaar (10%) Fiscaal aftrekbaar

350

350

400

0

4.000

onbeperkt

0

350

de kosten voor het opstellen van de akte voor haar rekening. De parochie vraagt u op het kantoor van de notaris persoonlijk uw handtekening te komen plaatsen. Dit zogeheten legaliseren van de volmacht, het voor ‘echt verklaren’ van de handtekening, kunt u overigens gratis doen bij iedere notaris. U kunt dus kiezen voor de dichtstbijzijnde notaris bij u in de buurt, ook al is de akte opgemaakt bij een andere notaris. Jaarlijks ontvangt u van de parochie een acceptgiro-kaart met het verzoek uw toegezegde bijdrage over te maken.

14 Bisdomblad januari 2012

ng i g e w e b in s i g r u b l i T

rgevoren het ve ri a u n ja er 1 Tilburg arochie p ekenaat d rp s e d rd ta e s H t he de indelijk n de G o e hout, telt hies. Uite chting va h o t U d en c c s ro n a E P le e Met opri ieuw Berk orlijn'. e o o gd e N er d e s p o proces in b d ie n e s ri 'o fu d n e e é d é n derd n' en l twee va e hulpbis e spoorlij termijn a stalleerd n 'boven d ri n a é ja é op korte : lf ie s erha roch , chie ruim and Herderpa twee paro n e r a d v e e g n o e in G m id ko rk van de voorbere ikese ke pastoor tensieve in de He g ndag de n o ri z ie n v Na een in e e p aristi afgelo tige Euch utsaerts en plech e s c ho p M s n e jd , ti at 6). iltenburg drs. J. M dhuisstra ta S ies e d n e Paroch sius aa an Nieuw v (H. Diony g in rm vo ari, do or de 12 febru tieven die ndag op ia o it z ze s in jk e li w e wordt de de huw de nieu et katern h Een van orden, is n w a e v g a is pagin mogelijk e vierde in Tilburg ag. Op d d s jn ti n or Vale daags vo ndigd. aangeko


De Goede Herder: meer vitaliteit en een krachtiger p geloofsgemeenscha

n ede Herder. Hieri go e D : ie ch ro Pa n Nieuwe nenstad) tstaat in Tilburg ee on 12 20 i St. Dionysius (Bin ar l), nu ve ja eu (H f ze Vanaf 1 Jo . men: St Majella parochies opgeno Lidwina Gerardus l), ve or (K a zijn de volgende du ies Pa t, Antonius van r zullen de paroch en te am La cr e. rl Sa oi st G lig ie ei ch en Allerh weren de paro us aan de samen ffel (Broekhoven) ul to Pa is hr en C . us tr St ), Pe an (Trouwla n West) en de acoque (Ringbaa Al ia ar M a th re H. Marga thil, pasr, J. Nellimalamatta king deelnemen. g is n de samenwerkin nburg: “Het doel va lte Mi n ke de orsto Pa nschap. Hoe? tiger geloofsgemee ch kra n ee en t tei seren meer vitali Dat willen we reali ficiënter te werken. ef r ige at elm do or ete Do k door verb ring rale nabijheid, alsoo sto pa de n va ud urlijk met beho erking is zowel bestu aliteit. De samenw kw le ra sto pa de n va als pastoraal.”

Hoofdkerk

, pastoraal werke (Th. Van den Boom toor) rk en samenle te slaan tussen ke ug br n ee om t he ren Hierbij gaat bben mogen er va die het moeilijk he en ns me de ist Ju n ving. n geef t. Zo is er ee schap zijn die om he er rtn dat we een gemeen pa n voor hen die hu ep gestart, vooral gro gs kin er rw ve t rouw lve smar t. Ook word deelde smar t is ha bhe verloren hebben. Ge dig no n die hulp al vangnet, voor he cia so n ee n aa t rk gewe nsen mogen omische) crises. Me on (ec n va tijd ze ben, zeker on eid er varen. Gods barmhartigh

kerkeen naar dezelfde ofdkerk. Moet ieder ’t Heike wordt de ho ee geloofsgem nltenburg. “De lokale Mi gt ze ,” ee “N ? gebouw op de verschiling grijk om vieringen lan be is t he l, vo Roeping en vorm t het schap is waarde rd wo en ov kh oe Br n or) houden. De kerk va men(J. Miltenburg, pasto lenden locaties te Schrift en gebed sa wordt daar at ria ta cre se le zijn we vanuit de H. ra r nt jaa ce n t ee he e k nd oo re m, du Ge en voor pastoraal centru at, juist om de wat God met ons lev blijft een secretaria te onderscheiden ie om at n loc me e ko elk ge Op klassieke . ilde gevestigd aan dan veel vrijw roeping breder verst te garanderen. Voor id ds he Go bij is na bij er de Hi en t. n ef ming is er een elke he prak tische zake onlijk pastoraat in s. M.b.t. geloofsvor rso ieu lig pe t re he of jft ter bli ies zo pr niets; haam, roeping tot ligers verander t er n gewoon eologie van het lic n geweest, over th ouwde dingen blijve de rtr on ve av el 7 Ve n . va ap s ch rsu cu n in hun geloof. nk geloofsgemeens leiden van kindere verbonden zijn, de ge uw be bo t ge he rk or ke vo t s he t me iets en een cursu doorgaan die nauw een duidelijk dat zo en van de ing is het voor ieder lectoren, de mens rm n, vo ete en oli en ac r, ss ste rsu de ko cu Bij n in de ou daarbij aan een zet kan worden da als het breder opge t rk .” we etc ter ing be er rsi : bloemve g, of wel speerpunten n in de samenwerkin parochiestructuren. Er zijn vier terreine

en Jeugd en Jonger

raal werker) . Maar (H. Strijards, pasto orbereiding daarop H. Vormsel en de vo en. Hieronder valt het gro pen en jeugd ep vormsel, tienergroe t he op lg rvo ve t dere ook he Jongeren willen an aan een jeugdkoor. n makOok valt te denken ka t en delen, da ze het geloof kunn e me ar wa n zie n jongere e parochie. kelijker in de nieuw

Kerk en samen

Huwelijk en Ge

zin

elsvoor t, diaken) kapelaan, J. van Am ts, od Lo K. n, ke dia ing, (H. Vugs, huwelijksvoorbereid gemeenschappelijke de r hie is rd aa idi ter Ui zijn. Voorbere ng nen die al gehuwd ge de or vo n ge da bunmaar ook ie. Door krachten te e Heilige Commun rst Ee en op Do de op ven komen. tere ideeën naar bo delen kunnen er be

ien z it u r o o v is n e r e g e R rochies

gen in de pa Om de ontwikkelin zenmortel Udenhout en Bie t, ho sc En l, ke er B Schepers kt pastoor Pieter ui br ge , en id du te ,” drukeren is vooruit zien eg “R n. te ta ci ee tw rt en van m altijd op het ha he r de oe m jn zi te geleidehij “de weg van de de er le r de va jn zi k twee tendop zijn het oo no n ee In . d” ei kh lij na jaren jn drie parochies zi e di n eë gi te ra st een klaarmaken voor ng ki er w en m sa n va Zalige Nieuwe Parochie nieuwe uitdaging: XIII. Paus Johannes X

ar een wel een patroon wa parochie wilden we e uw nie de n va jk om met de “Voor de naam den we het belangri Pastoor Schepers: vin k Oo s. wa r de d lei rakter die een inspireren Het voorbeeldige ka foto van is, iemand k van die heilige.” ple de ar na an ga ou “zelf vertr wen te ar t te kunnen te blijven staan en parochie op bedeva en ns me de bij ht dic eert de pastores om van de paus inspir n.” ale str samen te gaan k uit te kunnen odzaak hebben om hebben om dat oo no le cië an fin e ijk ell en de chies geen onmidd leiden door emoties Dat de huidige paro eten ons niet laten mo j wi ok “O g. we ko bij paaltje mt, es niet in de hepers. “Als puntje staat een vlot proc Sc us ald t”, ms ko oster zorg t als plicht naar de toe Een uitgekiend misro .” en he samenvoeging zien ie ch ro pa r de eigen leren kennen. “Voo t over de grens van men en elkaar beter kijkt men liever nie ko rk ke de in r aa elk rd or dat mensen bij ar laat zien dat je ha er daarom nu al vo opgebracht als je ma en rd wo p de gri be n en nderingen ka mensen houd . En de parochiële vera el van God en van ve je et mo en ud je het vrienet. Om het vol te ho n. Als pastoor moet ge tin oe werk t en je best do tm on e lijk persoon t ook er varen in de er voor je is.” mensen moeten da n dat de parochie zie en lat en n zij rk de Ke delijke gezicht van de werkgroepen n. De stuurgroep en zie or vo ing ht ric op aandacht 12 is de definitieve or. Bijzonder is de Met Pinksteren 20 n, volgens de pasto jge kri te or nd ro sie hool zullen zich vo rk t om de fu van Fontys Hogesc hebben hard gewe en nt de stu s Ze . es devol tie in het fusieproc Dit lever t een waar voor de communica tie in de parochie. ica un mm co de er eten iets met jonge tie buigen ov hun afstudeerscrip wel roepen: “we mo nt ku “Je rs: pe he ’ en je er op, weet pastoor Sc ‘in het systeem zit communicatieplan t bij deze doelgroep nie je als en op t da je ar baseer zich gaan herkenn ren doen”, maar wa en twintigers moet rs ne tie n va tie ra ken.” ? De nieuwe gene wel door hun bril kij geen plan voor hebt , maar dan moet je en kk we te st be is t contactblad “De n interesse Parochie, alsook he in de parochie. Hu we eu Ni de n va nt ncept van n belangrijk eleme reid wordt. “Het co De website wordt ee huis-aan-huis versp ks stu 00 9.0 n va n oplage stoor. “Ook Vierklank”, dat in ee lmond,” aldus de pa aanparochie in He mi Da de n va we en , namelijk dat de Vierklank hebb n-huis verspreiding aa ishu n va de ar voegde wa daar zie je de toege l kerkelijke als dmiddel is voor zowe bin al cia so n ee d het bla en.” niet-kerkelijke mens

le ving Nieuwe Parochie katern januari 2012


De Goede Herder: meer vitaliteit en een krachtiger p geloofsgemeenscha

n ede Herder. Hieri go e D : ie ch ro Pa n Nieuwe nenstad) tstaat in Tilburg ee on 12 20 i St. Dionysius (Bin ar l), nu ve ja eu (H f ze Vanaf 1 Jo . men: St Majella parochies opgeno Lidwina Gerardus l), ve or (K a zijn de volgende du ies Pa t, Antonius van r zullen de paroch en te am La cr e. rl Sa oi st G lig ie ei ch en Allerh weren de paro us aan de samen ffel (Broekhoven) ul to Pa is hr en C . us tr St ), Pe an (Trouwla n West) en de acoque (Ringbaa Al ia ar M a th re H. Marga thil, pasr, J. Nellimalamatta king deelnemen. g is n de samenwerkin nburg: “Het doel va lte Mi n ke de orsto Pa nschap. Hoe? tiger geloofsgemee ch kra n ee en t tei seren meer vitali Dat willen we reali ficiënter te werken. ef r ige at elm do or ete Do k door verb ring rale nabijheid, alsoo sto pa de n va ud urlijk met beho erking is zowel bestu aliteit. De samenw kw le ra sto pa de n va als pastoraal.”

Hoofdkerk

, pastoraal werke (Th. Van den Boom toor) rk en samenle te slaan tussen ke ug br n ee om t he ren Hierbij gaat bben mogen er va die het moeilijk he en ns me de ist Ju n ving. n geef t. Zo is er ee schap zijn die om he er rtn dat we een gemeen pa n voor hen die hu ep gestart, vooral gro gs kin er rw ve t rouw lve smar t. Ook word deelde smar t is ha bhe verloren hebben. Ge dig no n die hulp al vangnet, voor he cia so n ee n aa t rk gewe nsen mogen omische) crises. Me on (ec n va tijd ze ben, zeker on eid er varen. Gods barmhartigh

kerkeen naar dezelfde ofdkerk. Moet ieder ’t Heike wordt de ho ee geloofsgem nltenburg. “De lokale Mi gt ze ,” ee “N ? gebouw op de verschiling grijk om vieringen lan be is t he l, vo Roeping en vorm t het schap is waarde rd wo en ov kh oe Br n or) houden. De kerk va men(J. Miltenburg, pasto lenden locaties te Schrift en gebed sa wordt daar at ria ta cre se le zijn we vanuit de H. ra r nt jaa ce n t ee he e k nd oo re m, du Ge en voor pastoraal centru at, juist om de wat God met ons lev blijft een secretaria te onderscheiden ie om at n loc me e ko elk ge Op klassieke . ilde gevestigd aan dan veel vrijw roeping breder verst te garanderen. Voor id ds he Go bij is na bij er de Hi en t. n ef ming is er een elke he prak tische zake onlijk pastoraat in s. M.b.t. geloofsvor rso ieu lig pe t re he of jft ter bli ies zo pr niets; haam, roeping tot ligers verander t er n gewoon eologie van het lic n geweest, over th ouwde dingen blijve de rtr on ve av el 7 Ve n . va ap s ch rsu cu n in hun geloof. nk geloofsgemeens leiden van kindere verbonden zijn, de ge uw be bo t ge he rk or ke vo t s he t me iets en een cursu doorgaan die nauw een duidelijk dat zo en van de ing is het voor ieder lectoren, de mens rm n, vo ete en oli en ac r, ss ste rsu de ko cu Bij n in de ou daarbij aan een zet kan worden da als het breder opge t rk .” we etc ter ing be er rsi : bloemve g, of wel speerpunten n in de samenwerkin parochiestructuren. Er zijn vier terreine

en Jeugd en Jonger

raal werker) . Maar (H. Strijards, pasto orbereiding daarop H. Vormsel en de vo en. Hieronder valt het gro pen en jeugd ep vormsel, tienergroe t he op lg rvo ve t dere ook he Jongeren willen an aan een jeugdkoor. n makOok valt te denken ka t en delen, da ze het geloof kunn e me ar wa n zie n jongere e parochie. kelijker in de nieuw

Kerk en samen

Huwelijk en Ge

zin

elsvoor t, diaken) kapelaan, J. van Am ts, od Lo K. n, ke dia ing, (H. Vugs, huwelijksvoorbereid gemeenschappelijke de r hie is rd aa idi ter Ui zijn. Voorbere ng nen die al gehuwd ge de or vo n ge da bunmaar ook ie. Door krachten te e Heilige Commun rst Ee en op Do de op ven komen. tere ideeën naar bo delen kunnen er be

ien z it u r o o v is n e r e g e R rochies

gen in de pa Om de ontwikkelin zenmortel Udenhout en Bie t, ho sc En l, ke er B Schepers kt pastoor Pieter ui br ge , en id du te ,” drukeren is vooruit zien eg “R n. te ta ci ee tw rt en van m altijd op het ha he r de oe m jn zi te geleidehij “de weg van de de er le r de va jn zi k twee tendop zijn het oo no n ee In . d” ei kh lij na jaren jn drie parochies zi e di n eë gi te ra st een klaarmaken voor ng ki er w en m sa n va Zalige Nieuwe Parochie nieuwe uitdaging: XIII. Paus Johannes X

ar een wel een patroon wa parochie wilden we e uw nie de n va jk om met de “Voor de naam den we het belangri Pastoor Schepers: vin k Oo s. wa r de d lei rakter die een inspireren Het voorbeeldige ka foto van is, iemand k van die heilige.” ple de ar na an ga ou “zelf vertr wen te ar t te kunnen te blijven staan en parochie op bedeva en ns me de bij ht dic eert de pastores om van de paus inspir n.” ale str samen te gaan k uit te kunnen odzaak hebben om hebben om dat oo no le cië an fin e ijk ell en de chies geen onmidd leiden door emoties Dat de huidige paro eten ons niet laten mo j wi ok “O g. we ko bij paaltje mt, es niet in de hepers. “Als puntje staat een vlot proc Sc us ald t”, ms ko oster zorg t als plicht naar de toe Een uitgekiend misro .” en he samenvoeging zien ie ch ro pa r de eigen leren kennen. “Voo t over de grens van men en elkaar beter kijkt men liever nie ko rk ke de in r aa elk rd or dat mensen bij ar laat zien dat je ha er daarom nu al vo opgebracht als je ma en rd wo p de gri be n en nderingen ka mensen houd . En de parochiële vera el van God en van ve je et mo en ud je het vrienet. Om het vol te ho n. Als pastoor moet ge tin oe werk t en je best do tm on e lijk persoon t ook er varen in de er voor je is.” mensen moeten da n dat de parochie zie en lat en n zij rk de Ke delijke gezicht van de werkgroepen n. De stuurgroep en zie or vo ing ht ric op aandacht 12 is de definitieve or. Bijzonder is de Met Pinksteren 20 n, volgens de pasto jge kri te or nd ro sie hool zullen zich vo rk t om de fu van Fontys Hogesc hebben hard gewe en nt de stu s Ze . es devol tie in het fusieproc Dit lever t een waar voor de communica tie in de parochie. ica un mm co de er eten iets met jonge tie buigen ov hun afstudeerscrip wel roepen: “we mo nt ku “Je rs: pe he ’ en je er op, weet pastoor Sc ‘in het systeem zit communicatieplan t bij deze doelgroep nie je als en op t da je ar baseer zich gaan herkenn ren doen”, maar wa en twintigers moet rs ne tie n va tie ra ken.” ? De nieuwe gene wel door hun bril kij geen plan voor hebt , maar dan moet je en kk we te st be is t contactblad “De n interesse Parochie, alsook he in de parochie. Hu we eu Ni de n va nt ncept van n belangrijk eleme reid wordt. “Het co De website wordt ee huis-aan-huis versp ks stu 00 9.0 n va n oplage stoor. “Ook Vierklank”, dat in ee lmond,” aldus de pa aanparochie in He mi Da de n va we en , namelijk dat de Vierklank hebb n-huis verspreiding aa ishu n va de ar voegde wa daar zie je de toege l kerkelijke als dmiddel is voor zowe bin al cia so n ee d het bla en.” niet-kerkelijke mens

le ving Nieuwe Parochie katern januari 2012


Huwelijkszonda g

in Tilburg

Vanwege het succes van de huwelijkszond Heikesekerk, ag vorig jaar in wordt er dit ja de ar opnieuw ee en hun kindere n g e o rg a n zijn van hart niseerd. Echtp e uitgenodigd aren aanstaande te o m o p zondag 12 feb komen. Deze keer een rela ruari in je huwelijk xt onderwerp . : ontstressen Het hoef t geen betoog: het leve n is druk en vo waar je jezelf ku l. Wat is er dan nt zijn en kunt heerlijker dan on thuis een plek ts pa nn en ? Toch is ook da spreken Cara en hebben ar altijd veel ‘te Mario van der do Gr en’. In deze wo ie nt, beide fysiot onderwerp. Do rkshop herapeuten va el is om echtpa nuit hun geloof ren handreikin en professie ov gen te doen om er dit thuis meer tot rust te komen. Valentijnsd

ag

Deze huwelijks zondag wordt ge organiseerd m om ex tra aand et als doel om acht te geven aa echtparen een n mogelijkheid aa hu n hu we lijk. Dit gebeur ‘week’ wordt el n te reiken t in het kader va k jaar rondom n de Marriage Valentijnsdag ge W atief waarmee ee or ga k. Deze niseerd. Het is alle schijnwerp een landelijk en ers op het huwe in te rn ationaal initide tijd voor elka lijk worden geze ar er al snel bij t. Het leven is va inschiet. En da ak zo vol en dr Vorig jaar is de t te uk, dat rwijl het huwelij huwelijkszondag k zo kostbaar is oo k ge vo or or ga ie niseerd in de pa ders geluk. 64 echtparen en rochie Tilburg kinderen mee. Binnenstad. To en deden

Ontspannen

De huwelijkszo

dag

ndag begint op 12 februari om kinderen en tie 10.30 uur met ners is er een de zondagsmis gezellige doe-m in de Heikesek met de hernieuw iddag georgani erk. Voor seerd. De dag ing van de trouw wo rd be t lo af fte ge . sl Om ot reltje. en in de kerk 15.15 uur word t er afgesloten met een Braban ts bor-

A anmelden

Deelname is gr atis. Er zal aan het eind van de willige gift in te dag een collect doen. Aanmelde ebus klaarstaan n is wel belang om eventueel ee kinderen) we ku rij k, zodat we we n vrijnnen rekenen. ten op hoeveel Ee n mailtje naar: deelnemers (in de leef tijd van ka cl re us llo ief od ts@home.nl is de kinderen ve voldoende. Graa rmelden. g ook even Meer informat

ie: Kapelaan

Loodts: karello

Gods grootste geschenk uitdelen

De gewone bedienaars van de Communie zijn de bisschop, de priester en de diaken. Indien het niet mogelijk is dat deze gewijde bedienaars de Communie uitreiken of indien de mensenmassa te groot is, kunnen zij daarbij geholpen worden door christengelovige leken.

‘Gods grootste geschenk’ heet een hedendaags project ter voorbereiding op de eerste heilige Communie. In elke les wordt steeds een geschenk van God behandeld: de schepping, een heel speciaal geschenk (jezelf), het doopsel, de Bijbel, vriendschap, vergeving, vrede, enzovoorts. Uiteindelijk komt dit uit bij Gods grootste geschenk: Jezus in de heilige Eucharistie. De Eucharistie is inderdaad Gods grootste geschenk aan ons. Het is daarom passend dat we er met eerbied mee omgaan. Die eerbied uit zich onder andere in

vrucht van dit offer, uitdelen aan de gelovi-

zegene u om nu het Lichaam van Christus

gen. Op grond van het gewijde ambt assi-

aan uw broeders en zusters te geven.’

steert de diaken hierbij. Een buitengewone bedienaar kan worden Indien het niet mogelijk is dat deze gewijde

aangewezen om tijdens de mis te helpen bij

bedienaars de Communie uitreiken of

het uitreiken van de Communie en om de

indien de mensenmassa te groot is, kun-

Communie naar de zieken te brengen. De

nen zij daarbij geholpen worden door chris-

bedienaar draagt tijdens de mis het liefst

tengelovige leken. Deze leken zijn dan ‘bui-

liturgische kleding (dat wil zeggen een albe

tengewone bedienaars van de Communie’.

of een toog met superplie) of eventueel

De acoliet die een aanstelling van de bis-

andere kleding die bij deze functie past.

schop heeft ontvangen, is daardoor automatisch een buitengewone bedienaar van

Het spreekt voor zich dat een buitenge-

de Communie. Maar ook andere gelovigen

wone bedienaar van de Communie daartoe

kunnen als buitengewone bedienaar wor-

de nodige vorming moet ontvangen en

den aangewezen, hetzij voor een bepaalde

blijk geeft van een intense beleving van

gelegenheid, hetzij meer permanent.

de Eucharistie. Een onderdeel van de toe-

bepaalde rituelen van verering, in de wijze

rusting zou bijvoorbeeld de geloofscursus

waarop de Communie wordt bewaard en in

Een buitengewone bedienaar ontvangt

‘Groeien in geloof’ van het Diocesaan

de manier waarop het Lichaam van de Heer

voor deze taak een officiële opdracht. Als

Vormings Centrum kunnen zijn; daarnaast

wordt uitgereikt. Het is dan ook niet om het

het voor langere tijd bedoeld is, dient deze

zou een specifieke liturgische vorming

even wie de Communie uitreikt. Dat is een

benoeming door de bisschop te geschie-

gegeven moeten worden. Al met al een

taak met een zeker gewicht.

den. Eventueel kan dat met een liturgische

hele investering, maar die is meer dan de

plechtigheid gevierd worden; het verloop

moeite waard. Gods grootste geschenk ver-

De gewone bedienaars van de Communie

daarvan is te vinden in het Romeins Rituaal

dient het immers dat wij er zorgvuldig mee

zijn de bisschop, de priester en de diaken.

(deel 4, pagina 80-87). Wanneer een leek

omgaan.

De bisschop en de priester dragen het

voor een enkele gelegenheid wordt aange-

eucharistisch offer op in de persoon van

wezen, kan de priester hem of haar daartoe

Dienst Liturgie

Alle Nieuwe Parochie-katernen zijn als

Christus. Het is dus voor de hand liggend

een zegen geven. Na het ‘Lam Gods’ komt

liturgie@bisdomdenbosch.nl

PDF-bestand te lezen via de website

dat zij degenen zijn die de Communie, als

hij of zij naar de priester die zegt: ‘De Heer

odts@home.nl

www.bisdomdenbosch.nl onder de rubriek ‘Nieuwe Parochie’. Nieuwe Parochie katern januari 2012

Teksten: Marc de Koning

Bisdomblad januari 2012

19


Huwelijkszonda g

in Tilburg

Vanwege het succes van de huwelijkszond Heikesekerk, ag vorig jaar in wordt er dit ja de ar opnieuw ee en hun kindere n g e o rg a n zijn van hart niseerd. Echtp e uitgenodigd aren aanstaande te o m o p zondag 12 feb komen. Deze keer een rela ruari in je huwelijk xt onderwerp . : ontstressen Het hoef t geen betoog: het leve n is druk en vo waar je jezelf ku l. Wat is er dan nt zijn en kunt heerlijker dan on thuis een plek ts pa nn en ? Toch is ook da spreken Cara en hebben ar altijd veel ‘te Mario van der do Gr en’. In deze wo ie nt, beide fysiot onderwerp. Do rkshop herapeuten va el is om echtpa nuit hun geloof ren handreikin en professie ov gen te doen om er dit thuis meer tot rust te komen. Valentijnsd

ag

Deze huwelijks zondag wordt ge organiseerd m om ex tra aand et als doel om acht te geven aa echtparen een n mogelijkheid aa hu n hu we lijk. Dit gebeur ‘week’ wordt el n te reiken t in het kader va k jaar rondom n de Marriage Valentijnsdag ge W atief waarmee ee or ga k. Deze niseerd. Het is alle schijnwerp een landelijk en ers op het huwe in te rn ationaal initide tijd voor elka lijk worden geze ar er al snel bij t. Het leven is va inschiet. En da ak zo vol en dr Vorig jaar is de t te uk, dat rwijl het huwelij huwelijkszondag k zo kostbaar is oo k ge vo or or ga ie niseerd in de pa ders geluk. 64 echtparen en rochie Tilburg kinderen mee. Binnenstad. To en deden

Ontspannen

De huwelijkszo

dag

ndag begint op 12 februari om kinderen en tie 10.30 uur met ners is er een de zondagsmis gezellige doe-m in de Heikesek met de hernieuw iddag georgani erk. Voor seerd. De dag ing van de trouw wo rd be t lo af fte ge . sl Om ot reltje. en in de kerk 15.15 uur word t er afgesloten met een Braban ts bor-

A anmelden

Deelname is gr atis. Er zal aan het eind van de willige gift in te dag een collect doen. Aanmelde ebus klaarstaan n is wel belang om eventueel ee kinderen) we ku rij k, zodat we we n vrijnnen rekenen. ten op hoeveel Ee n mailtje naar: deelnemers (in de leef tijd van ka cl re us llo ief od ts@home.nl is de kinderen ve voldoende. Graa rmelden. g ook even Meer informat

ie: Kapelaan

Loodts: karello

Gods grootste geschenk uitdelen

De gewone bedienaars van de Communie zijn de bisschop, de priester en de diaken. Indien het niet mogelijk is dat deze gewijde bedienaars de Communie uitreiken of indien de mensenmassa te groot is, kunnen zij daarbij geholpen worden door christengelovige leken.

‘Gods grootste geschenk’ heet een hedendaags project ter voorbereiding op de eerste heilige Communie. In elke les wordt steeds een geschenk van God behandeld: de schepping, een heel speciaal geschenk (jezelf), het doopsel, de Bijbel, vriendschap, vergeving, vrede, enzovoorts. Uiteindelijk komt dit uit bij Gods grootste geschenk: Jezus in de heilige Eucharistie. De Eucharistie is inderdaad Gods grootste geschenk aan ons. Het is daarom passend dat we er met eerbied mee omgaan. Die eerbied uit zich onder andere in

vrucht van dit offer, uitdelen aan de gelovi-

zegene u om nu het Lichaam van Christus

gen. Op grond van het gewijde ambt assi-

aan uw broeders en zusters te geven.’

steert de diaken hierbij. Een buitengewone bedienaar kan worden Indien het niet mogelijk is dat deze gewijde

aangewezen om tijdens de mis te helpen bij

bedienaars de Communie uitreiken of

het uitreiken van de Communie en om de

indien de mensenmassa te groot is, kun-

Communie naar de zieken te brengen. De

nen zij daarbij geholpen worden door chris-

bedienaar draagt tijdens de mis het liefst

tengelovige leken. Deze leken zijn dan ‘bui-

liturgische kleding (dat wil zeggen een albe

tengewone bedienaars van de Communie’.

of een toog met superplie) of eventueel

De acoliet die een aanstelling van de bis-

andere kleding die bij deze functie past.

schop heeft ontvangen, is daardoor automatisch een buitengewone bedienaar van

Het spreekt voor zich dat een buitenge-

de Communie. Maar ook andere gelovigen

wone bedienaar van de Communie daartoe

kunnen als buitengewone bedienaar wor-

de nodige vorming moet ontvangen en

den aangewezen, hetzij voor een bepaalde

blijk geeft van een intense beleving van

gelegenheid, hetzij meer permanent.

de Eucharistie. Een onderdeel van de toe-

bepaalde rituelen van verering, in de wijze

rusting zou bijvoorbeeld de geloofscursus

waarop de Communie wordt bewaard en in

Een buitengewone bedienaar ontvangt

‘Groeien in geloof’ van het Diocesaan

de manier waarop het Lichaam van de Heer

voor deze taak een officiële opdracht. Als

Vormings Centrum kunnen zijn; daarnaast

wordt uitgereikt. Het is dan ook niet om het

het voor langere tijd bedoeld is, dient deze

zou een specifieke liturgische vorming

even wie de Communie uitreikt. Dat is een

benoeming door de bisschop te geschie-

gegeven moeten worden. Al met al een

taak met een zeker gewicht.

den. Eventueel kan dat met een liturgische

hele investering, maar die is meer dan de

plechtigheid gevierd worden; het verloop

moeite waard. Gods grootste geschenk ver-

De gewone bedienaars van de Communie

daarvan is te vinden in het Romeins Rituaal

dient het immers dat wij er zorgvuldig mee

zijn de bisschop, de priester en de diaken.

(deel 4, pagina 80-87). Wanneer een leek

omgaan.

De bisschop en de priester dragen het

voor een enkele gelegenheid wordt aange-

eucharistisch offer op in de persoon van

wezen, kan de priester hem of haar daartoe

Dienst Liturgie

Alle Nieuwe Parochie-katernen zijn als

Christus. Het is dus voor de hand liggend

een zegen geven. Na het ‘Lam Gods’ komt

liturgie@bisdomdenbosch.nl

PDF-bestand te lezen via de website

dat zij degenen zijn die de Communie, als

hij of zij naar de priester die zegt: ‘De Heer

odts@home.nl

www.bisdomdenbosch.nl onder de rubriek ‘Nieuwe Parochie’. Nieuwe Parochie katern januari 2012

Teksten: Marc de Koning

Bisdomblad januari 2012

19


Boxtelse Petruskerk Van oorsprong is een basilica het paleis door de paus uitgeroepen Heilig Jaar van een Griekse koning (basilikos geopend mag worden. = koninklijk), maar al snel werd het Vroeger werden de grootbasilieken de benaming voor elk monumentaal ook 'patriarchale basilieken' genoemd, gebouw met dezelfde opbouw, namelijk omdat ze verbonden waren met de antieeen middenruimte (schip) met zijbeuke patriarchaten van de christenheid. ken. Zo heetten bij de Romeinen overdekte markthallen en gerechtshoven Voorwaarden basilicae. Toen keizer Constantijn zich Naast de hierboven genoemde basiliein 313 bekeerde tot het christendom, ken kent de wereldkerk een groot aantal werden in zijn opdracht grote kerken kleinere basilieken (basilicae minores). gebouwd, die ook basilieken genoemd Om basiliek te worden moet een kerk werden vanwege de overeenkomst in voldoen aan bepaalde voorwaarden. Die vorm. Tot in de 18e eeuw was het woord zijn in grote lijnen: basiliek dan ook een louter technische • de eerbiedwaardige ouderdom, grootte benaming voor dit type kerkgebouw. of schoonheid van de kerk; Sinds die eeuw worden de vier voor• er dient een voldoende aantal geestelijnaamste kerken van Rome "Basilicae ken te zijn en toereikende inkomsten Maiores" genoemd, een eretitel die vervoor de plechtige viering van de liturgie; der nog werd toegekend aan twee kerken • de aanwezigheid van een veel verin Assisi. Deze Basilicae Maiores vereerde reliek of beeld, dan wel een druk wierven na enige tijd verschillende privi- bezochte bedevaartplaats. leges. Enkele van die privileges werden Wordt aan deze voorwaarden voldaan, ook verleend aan de "Basilicae Minores", dan kan de paus per pauselijke breve toen in de tweede helft van de 18e eeuw een kerk, meestal bij een bepaalde geledeze eretitel ontstond voor de tweede genheid, tot basiliek verheffen. Daaraan reeks belangrijke kerken in Rome. Pas moet ook de Congregatie voor de later werd deze titel ook verleend aan Eredienst haar goedkeuring hechten. andere kerken. Vaak wordt de eretitel basiliek verward met de titel Kathedraal. Een kathedraal Grootbasilieken is echter een zetelkerk van een bisschop. Sinds de zevende eeuw voeren de volNiet alle basilieken zijn kathedralen en gende kerken de eretitel basilica maior omgekeerd zijn niet alle kathedralen (‘grootbasiliek’): basilieken. de Sint-Pieter van het Vaticaan, de Sint-Jan-van-Lateranen, Onderscheidingstekens de Sint-Maria-de-Meerdere, Een basiliek mag enkele onderscheide Sint-Paul-buiten-de-Muren. dingstekens voeren. De belangrijkste Deze kerken onderscheiden zich met zijn het conopeum (een half uitgeklapte een pauselijk altaar, een pauselijke zetel parasol in de oude pauselijke kleuren en een Heilige Deur, die alleen in een goudgeel en rood) en het tintinnabu20 Bisdomblad januari 2012

De Sint Petruskerk in Boxtel mag zich voortaan basiliek noemen. De pauselijke verheffing van de hoofdkerk van de Verrijzenisparochie tot zogeheten 'basilica minor', werd in de jongstleden kerstvieringen aan de Boxtelse parochianen bekend gemaakt en gaf het kerkelijke hoogfeest een extra feestelijk randje. De Boxtelse St Petrus is de derde basiliek in ons bisdom, naast de Sint Jan in Den Bosch (1928) en de Petruskerk in Boxmeer (1999).

mag zich nu basiliek noemen lum (een ceremonieel klokje op een standaard). Het conopeum diende vroeger om priesters tijdens processies te beschutten tegen zon en regen, waarbij het conopeum in de pauselijke kleuren bestemd was voor als de paus langs mocht komen. Het tintinnabulum werd gebruikt om de komst van processies aan te kondigen. Een basiliek mag een eigen wapen voeren, met in het schildhoofd het conopeum en het tintinnabulum gekruist en op een zwart veld. Dit wapen kan in Nederland door de Hoge Raad van Adel verleend worden. Tot de plichten behoren een aantal liturgische herdenkingsdagen, zoals de dag van de titelverlening en de dag van de proclamatie van de titel, feest van de patroon. Dan nog de patroonfeesten van Petrus en Paulus (29 juni) en de verjaardag van de pauskeuze. Bloedmirakelen In ons bisdom danken Boxtel en Boxmeer hun faam als bedevaartplaats aan bloedmirakelen. Jaarlijks trekt op Drievuldigheidszondag, de eerste zondag na Pinksteren, de 'Bloedprocessie' door Boxtel. Hiermee wordt een oude traditie in ere gehouden, die teruggaat op een mirakel rond het midden van de 14de eeuw in de St. Petruskerk. Eligius van den Aker droeg de mis op en stootte uit nonchalance de kelk met geconsacreerde wijn om. Jarenlang heeft Eligius de wonderdoeken verborgen gehouden en pas op zijn sterfbed onthulde hij het geheim. Niet lang daarna gaven de kerkelijke autoriteiten toestemming om de corporale een maal per jaar aan het gelovige volk te tonen. Vanaf die tijd

werd Boxtel een drukbezochte bedevaartplaats. De processie op de zondag na Pinksteren is vermoedelijk kort na 1380 ingevoerd. In de negentiende eeuw maar mogelijk al veel eerder, kort na 1652 - werd een stille omgang gehouden naar de plaats waar Eligius geprobeerd zou hebben de altaardoeken uit te wassen, op de acht dagen in het octaaf van Drievuldigheidszondag. Salomonsoordeel Uit angst voor de angst voor antikatholieke acties tijdens de protestantse overheersing, bracht men tussen 1608 en 1628 de Bloeddoeken onder in het predikherenklooster van Den Bosch en daarna in een begijnenklooster in de stad. Hun bewaarplaats na de inname van Den Bosch in 1629 is niet bekend, maar na de inlijving van de Meierij van Den Bosch bij de Nederlandse Republiek zouden de doeken van 1648 tot 1652 zijn bewaard in de St. Michielsabdij te Antwerpen. Hoewel nog lang na 1652 pelgrims de St. Petruskerk bleven bezoeken, waren er in Boxtel geen echte processies meer. Tweehonderd jaar later werden op aandringen van de Boxtelse bevolking pogingen ondernomen om de relieken uit de Kempische grensstad Hoogstraten, waarheen deze intussen waren verhuisd, terug te krijgen, lange tijd echter zonder resultaat. Maar op 27 februari 1924 bepaalde het Vaticaan dat de corporale naar Boxtel moest worden overgebracht. De altaardwaal zou in Hoogstraten blijven. Op 12 juni 1924 ging naar verluidt een legertje van 528

mannen naar Hoogstraten om de corporale op te halen. Processieverbod Op 15 juni 1924 werd voor het eerst sinds 1648 weer een 'Bloedprocessie' gehouden in de tuinen van de pastorie en het ernaast gelegen Liefdehuis van de zusters JMJ. Er gold vanaf 1648 namelijk een verbod om processies in de openbare ruimte te houden. Omdat de tuinen en het Liefdehuis onvoldoende accommodatie boden, werd in de winter van 1924-'25 een processiepark opgericht. Maar in de jaren dertig vond de ommegang weer in de straten van Boxtel plaats. Tijdens de oorlog werd in 1943 de processie verboden. Op 22 april 1945 werden de Bloeddoeken in Boxtel rondgedragen, een vroegtijdige ommegang met het karakter van een boeteprocessie. Vijf weken later vond op Drievuldigheidszondag de Bloedprocessie weer plaats, een traditie die tot op de dag van vandaag in ere wordt gehouden, al gebeurt dat naar het lijkt niet enkel meer uit religieuze maar ook steeds meer uit folkloristische motieven. Het ligt voor de hand dat bisschop Hurkmans dit jaar voor zal gaan tijdens de plechtige viering ter ere van de verheffing tot basiliek, tijdens welke ook de eretekenen worden gepresenteerd, al is nog niet bekend wanneer dat zal gebeuren. Jaap van Eeden (Bronnen: J. Peijnenburg, Bisdomblad 30-6-2000; www.rkk.nl; www.verrijzenisparochieboxtel.nl) Bisdomblad januari 2012

21


Boxtelse Petruskerk Van oorsprong is een basilica het paleis door de paus uitgeroepen Heilig Jaar van een Griekse koning (basilikos geopend mag worden. = koninklijk), maar al snel werd het Vroeger werden de grootbasilieken de benaming voor elk monumentaal ook 'patriarchale basilieken' genoemd, gebouw met dezelfde opbouw, namelijk omdat ze verbonden waren met de antieeen middenruimte (schip) met zijbeuke patriarchaten van de christenheid. ken. Zo heetten bij de Romeinen overdekte markthallen en gerechtshoven Voorwaarden basilicae. Toen keizer Constantijn zich Naast de hierboven genoemde basiliein 313 bekeerde tot het christendom, ken kent de wereldkerk een groot aantal werden in zijn opdracht grote kerken kleinere basilieken (basilicae minores). gebouwd, die ook basilieken genoemd Om basiliek te worden moet een kerk werden vanwege de overeenkomst in voldoen aan bepaalde voorwaarden. Die vorm. Tot in de 18e eeuw was het woord zijn in grote lijnen: basiliek dan ook een louter technische • de eerbiedwaardige ouderdom, grootte benaming voor dit type kerkgebouw. of schoonheid van de kerk; Sinds die eeuw worden de vier voor• er dient een voldoende aantal geestelijnaamste kerken van Rome "Basilicae ken te zijn en toereikende inkomsten Maiores" genoemd, een eretitel die vervoor de plechtige viering van de liturgie; der nog werd toegekend aan twee kerken • de aanwezigheid van een veel verin Assisi. Deze Basilicae Maiores vereerde reliek of beeld, dan wel een druk wierven na enige tijd verschillende privi- bezochte bedevaartplaats. leges. Enkele van die privileges werden Wordt aan deze voorwaarden voldaan, ook verleend aan de "Basilicae Minores", dan kan de paus per pauselijke breve toen in de tweede helft van de 18e eeuw een kerk, meestal bij een bepaalde geledeze eretitel ontstond voor de tweede genheid, tot basiliek verheffen. Daaraan reeks belangrijke kerken in Rome. Pas moet ook de Congregatie voor de later werd deze titel ook verleend aan Eredienst haar goedkeuring hechten. andere kerken. Vaak wordt de eretitel basiliek verward met de titel Kathedraal. Een kathedraal Grootbasilieken is echter een zetelkerk van een bisschop. Sinds de zevende eeuw voeren de volNiet alle basilieken zijn kathedralen en gende kerken de eretitel basilica maior omgekeerd zijn niet alle kathedralen (‘grootbasiliek’): basilieken. de Sint-Pieter van het Vaticaan, de Sint-Jan-van-Lateranen, Onderscheidingstekens de Sint-Maria-de-Meerdere, Een basiliek mag enkele onderscheide Sint-Paul-buiten-de-Muren. dingstekens voeren. De belangrijkste Deze kerken onderscheiden zich met zijn het conopeum (een half uitgeklapte een pauselijk altaar, een pauselijke zetel parasol in de oude pauselijke kleuren en een Heilige Deur, die alleen in een goudgeel en rood) en het tintinnabu20 Bisdomblad januari 2012

De Sint Petruskerk in Boxtel mag zich voortaan basiliek noemen. De pauselijke verheffing van de hoofdkerk van de Verrijzenisparochie tot zogeheten 'basilica minor', werd in de jongstleden kerstvieringen aan de Boxtelse parochianen bekend gemaakt en gaf het kerkelijke hoogfeest een extra feestelijk randje. De Boxtelse St Petrus is de derde basiliek in ons bisdom, naast de Sint Jan in Den Bosch (1928) en de Petruskerk in Boxmeer (1999).

mag zich nu basiliek noemen lum (een ceremonieel klokje op een standaard). Het conopeum diende vroeger om priesters tijdens processies te beschutten tegen zon en regen, waarbij het conopeum in de pauselijke kleuren bestemd was voor als de paus langs mocht komen. Het tintinnabulum werd gebruikt om de komst van processies aan te kondigen. Een basiliek mag een eigen wapen voeren, met in het schildhoofd het conopeum en het tintinnabulum gekruist en op een zwart veld. Dit wapen kan in Nederland door de Hoge Raad van Adel verleend worden. Tot de plichten behoren een aantal liturgische herdenkingsdagen, zoals de dag van de titelverlening en de dag van de proclamatie van de titel, feest van de patroon. Dan nog de patroonfeesten van Petrus en Paulus (29 juni) en de verjaardag van de pauskeuze. Bloedmirakelen In ons bisdom danken Boxtel en Boxmeer hun faam als bedevaartplaats aan bloedmirakelen. Jaarlijks trekt op Drievuldigheidszondag, de eerste zondag na Pinksteren, de 'Bloedprocessie' door Boxtel. Hiermee wordt een oude traditie in ere gehouden, die teruggaat op een mirakel rond het midden van de 14de eeuw in de St. Petruskerk. Eligius van den Aker droeg de mis op en stootte uit nonchalance de kelk met geconsacreerde wijn om. Jarenlang heeft Eligius de wonderdoeken verborgen gehouden en pas op zijn sterfbed onthulde hij het geheim. Niet lang daarna gaven de kerkelijke autoriteiten toestemming om de corporale een maal per jaar aan het gelovige volk te tonen. Vanaf die tijd

werd Boxtel een drukbezochte bedevaartplaats. De processie op de zondag na Pinksteren is vermoedelijk kort na 1380 ingevoerd. In de negentiende eeuw maar mogelijk al veel eerder, kort na 1652 - werd een stille omgang gehouden naar de plaats waar Eligius geprobeerd zou hebben de altaardoeken uit te wassen, op de acht dagen in het octaaf van Drievuldigheidszondag. Salomonsoordeel Uit angst voor de angst voor antikatholieke acties tijdens de protestantse overheersing, bracht men tussen 1608 en 1628 de Bloeddoeken onder in het predikherenklooster van Den Bosch en daarna in een begijnenklooster in de stad. Hun bewaarplaats na de inname van Den Bosch in 1629 is niet bekend, maar na de inlijving van de Meierij van Den Bosch bij de Nederlandse Republiek zouden de doeken van 1648 tot 1652 zijn bewaard in de St. Michielsabdij te Antwerpen. Hoewel nog lang na 1652 pelgrims de St. Petruskerk bleven bezoeken, waren er in Boxtel geen echte processies meer. Tweehonderd jaar later werden op aandringen van de Boxtelse bevolking pogingen ondernomen om de relieken uit de Kempische grensstad Hoogstraten, waarheen deze intussen waren verhuisd, terug te krijgen, lange tijd echter zonder resultaat. Maar op 27 februari 1924 bepaalde het Vaticaan dat de corporale naar Boxtel moest worden overgebracht. De altaardwaal zou in Hoogstraten blijven. Op 12 juni 1924 ging naar verluidt een legertje van 528

mannen naar Hoogstraten om de corporale op te halen. Processieverbod Op 15 juni 1924 werd voor het eerst sinds 1648 weer een 'Bloedprocessie' gehouden in de tuinen van de pastorie en het ernaast gelegen Liefdehuis van de zusters JMJ. Er gold vanaf 1648 namelijk een verbod om processies in de openbare ruimte te houden. Omdat de tuinen en het Liefdehuis onvoldoende accommodatie boden, werd in de winter van 1924-'25 een processiepark opgericht. Maar in de jaren dertig vond de ommegang weer in de straten van Boxtel plaats. Tijdens de oorlog werd in 1943 de processie verboden. Op 22 april 1945 werden de Bloeddoeken in Boxtel rondgedragen, een vroegtijdige ommegang met het karakter van een boeteprocessie. Vijf weken later vond op Drievuldigheidszondag de Bloedprocessie weer plaats, een traditie die tot op de dag van vandaag in ere wordt gehouden, al gebeurt dat naar het lijkt niet enkel meer uit religieuze maar ook steeds meer uit folkloristische motieven. Het ligt voor de hand dat bisschop Hurkmans dit jaar voor zal gaan tijdens de plechtige viering ter ere van de verheffing tot basiliek, tijdens welke ook de eretekenen worden gepresenteerd, al is nog niet bekend wanneer dat zal gebeuren. Jaap van Eeden (Bronnen: J. Peijnenburg, Bisdomblad 30-6-2000; www.rkk.nl; www.verrijzenisparochieboxtel.nl) Bisdomblad januari 2012

21


Bisschop blikt terug en kijkt vooruit op Nieuwjaarsreceptie 1. Het rapport van de commissie Deetman springt natuurlijk heel erg in het oog. Deetman heeft de Kerk niet gespaard, maar hij heeft het drama van het misbruik wel in de context geplaatst van de samenleving als geheel. Dit maakt het eerlijk. Met het verschijnen van het rapport begint een nieuwe fase. Voor de oversten van de congregaties en voor de bisschoppen komt nu nog veel zware arbeid. Er zullen heel wat gesprekken moeten zijn met de slachtoffers en een juiste afhandeling van zaken zal nog heel wat energie vragen. De problematiek rond het seksueel misbruik is onder andere zo moeilijk, omdat de Kerk en de slachtoffers haar jarenlang verdrongen hebben. 2. In ons bisdom heeft ook, ik noem deze gemakshalve: 'de zaak Liempde' veel aandacht gevraagd. Het heeft de nationale pers flink bezig gehouden. Veel mensen hoor ik zeggen: 'het is weer het bisdom Den Bosch!' Alsof het beter zou zijn dergelijke zaken buiten de publiciteit te houden. Veel priesters en mensen die in parochies werken hebben er last van gehad. Men wordt er op aangesproken en veel van onze gelovigen willen liever geen principiële standpunten horen. Het raakt zoveel mensen omdat in onze tijd het medisch handelen rond het sterven van een geliefde lang niet altijd voor iedereen doorzichtig is. Die publiciteit rond de zaak Liempde maakt het geweten van veel mensen onrustig. Het standpunt van de Kerk in deze schuurt met de opvattingen die leven in de samenleving. 22 Bisdomblad januari 2012

Daarom vragen veel mensen zich af: 'moet dat nou?' Naar mijn overtuiging is de ophef rond deze zaak toch goed geweest. Het gaat daarbij immers niet om bijzaken, maar om hoofdzaken... het gaat om leven en dood. Het leven is een geschenk van God. Daarmee blijft het beschermwaardig van de conceptie tot de dood. 3. Ook wil stil staan bij de San Salvator Parochie. In de strijd tussen de parochie en het bisdom ging het ook daar niet om bijzaken maar om hoofdzaken. Hier ging het om het wezen van de Kerk. In de katholieke Kerk is het ambt van wezenlijk belang. Christus heeft Zijn Kerk gegrondvest op de apostelen en haar daarmee een ordening meegegeven rond het gewijde ambt. Het is goed dat er na vele jaren duidelijkheid is gecreëerd. In het jaar 2011 zijn van het bisdom van ’s-Hertogenbosch offers gevraagd. Ook hiervan noem ik er drie. 1. Monseigneur Lescrauwaet is van het Sint-Janscentrum verhuisd naar het kloosterbejaardenoord van de MSC aan de Bredaseweg in Tilburg. Zestien jaar woonde hij in het seminarie. Gedurende die tijd heeft hij veel kunnen doen in ons bisdom. Hij diende het sacrament van het H. Vormsel toe, gaf conferenties en retraites, was aanspreekbaar als biechtvader en spirituaal en hij celebreerde veel in de kathedraal. Zijn verkondiging was steeds een rijke ervaring voor de gelovigen. Wij missen

hem, maar hij is er nog. En, met Mgr. Lescrauwaet heb ik de ervaring dat het is een weldaad is als hij er is. 2. Natuurlijk heeft het nieuws dat Mgr. Liesen is benoemd tot bisschop van Breda bij de meeste van ons een dubbel gevoel opgeroepen. Blij ben ik voor hem, voor het bisdom Breda, maar tegelijk verliest ons bisdom een hulpbisschop die in een korte tijd de harten van velen gestolen had. Voor ons bisdom is het een groot verlies. We zijn aan de andere kant blij dat we snel een opvolger hebben gevonden in de persoon van pastoor/deken Van den Hout die per 1 februari deel gaat uitmaken van de bisdom staf. 3. Om goede redenen heeft Mgr. Bluyssen zijn gouden bisschopsjubileum niet gevierd zoals gepland. Wij hadden de feestelijkheden in de kathedraal en eromheen tot in de puntjes georganiseerd en hadden hem en de velen om hem heen dit feest van harte gegund. Jammer, maar naar ik hoop zal het teken van het afzien aan de viering verstaan worden. Natuurlijk zijn er ook tal van goede zaken gebeurd in het jaar 2011. Vooral is er erg hard gewerkt aan de voortgang van de nieuwe inrichting van het bisdom. Ook noem ik de wereldjongerendagen in Madrid, de diocesane bedevaart naar Trier en Echternach, de viering van het 60-jarig priesterfeest van de paus. Zelf heb ik, na mijn herstel, in 2011 veel kloosters en emeriti bezocht, en heb ik reizen gemaakt,

Op 2 januari nam Mgr. Liesen afscheid van het bisdom Den Bosch vanwege zijn benoeming tot bisschop van Breda. Bisschop Hurkmans blikte tijdens de receptie van beiden terug op 2011 en keek vooruit naar het nieuwe jaar. Bisschop Hurkmans: “Laat ik beginnen met drie zaken te noemen die veel aandacht hebben gehad in de media.”

naar Lourdes, Madrid en Krakow. Het bezoek aan het concentratiekamp Auschwitz heeft me diep geraakt. Naar de toekomst toe zou ik voor het bisdom drie zaken wensen. 1. Wij zullen ons pastoraal programma rond de nieuwe parochies sneller door moeten voeren dan gepland. We hebben denk ik de tijd tot 2015 en niet tot 2020. Daarbij zullen we veel grote beslissingen moeten nemen. 2. Om het pastorale programma goed te kunnen doorvoeren is het nodig dat we in het bisdom een sterke communiteitsbeleving ontwikkelen. Priesters, diakens, pastorale werkers, pastorale assistenten, bestuurders, vrijwilligers en gelovigen, we hebben elkaar bisdombreed nodig. Om in onze samenleving sterk present te zijn als Kerk is het nodig dat we onvermoeid, inspirerend en schouder aan schouder er met elkaar voor gaan staan. Geloven doe je met elkaar. Geloven moet je doen. 3. Ik wil een lans willen breken voor de vorming. Ik blijf er aan hechten dat wij de programma’s in het seminarie, in de

diakenopleiding en aan het diocesaan vormingscentrum blijven optimaliseren, dat we in de parochies blijven uitnodigen tot vorming en dat wij allen ook voor de navorming gebruik maken van wat we hebben. Investeren in vorming is investeren in de toekomst. Tenslotte: Paus Benedictus XVI heeft een Jaar van het Geloof aangekondigd 'om een vernieuwde impuls aan de missie van de Kerk' te geven. Ook in het bisdom zal dit in de reguliere pastorale programma’s aandacht krijgen. Het jaar begint op 11 oktober 2012, wanneer de katholieke Kerk herdenkt dat 50 jaar geleden het Tweede Vaticaans Concilie begon. Op de eerste dag van het Jaar van het Geloof wordt herdacht dat de zalige paus Johannes XXIII het Concilie opende. De start van het nieuw uitgeroepen Jaar vindt plaats tijdens de Bisschoppensynode over de Nieuwe Evangelisatie (7-28 oktober 2012). Het jaar eindigt op het hoogfeest van Christus Koning, 24 november 2013. De motivering van de paus tot het uitroepen van een Jaar van het Geloof is

neergelegd in een motu proprio, een apostolische brief, dat de naam ‘Porta fidei’ (Poort van het geloof) draagt. Door het Jaar van het Geloof te laten samenvallen met de 50ste verjaardag van het begin van het Concilie, nodigt de paus de katholieken uit de conciliedocumenten te herlezen. Voor de paus is getuigen van het geloof essentieel in een samenleving die van het geloof een privézaak wil maken. In zijn brief roept de paus op tot een vernieuwde en authentieke bekering tot de Heer. De paus onderstreept ook het belang van het Credo, omdat de kennis van de inhoud van het geloof essentieel is om zijn eigen instemming te geven. Ook benadrukt de paus de band tussen geloof en liefde. 'Geloof zonder liefde draagt geen vruchten’, aldus Benedictus XVI. Zonder volledig te willen zijn heb ik enkele zaken voor willen houden. Naar ik hoop gaat u allen een gezegend 2012 tegemoet. Nogmaals: van harte een zalig Nieuwjaar."

Bisdomblad januari 2012

23


Bisschop blikt terug en kijkt vooruit op Nieuwjaarsreceptie 1. Het rapport van de commissie Deetman springt natuurlijk heel erg in het oog. Deetman heeft de Kerk niet gespaard, maar hij heeft het drama van het misbruik wel in de context geplaatst van de samenleving als geheel. Dit maakt het eerlijk. Met het verschijnen van het rapport begint een nieuwe fase. Voor de oversten van de congregaties en voor de bisschoppen komt nu nog veel zware arbeid. Er zullen heel wat gesprekken moeten zijn met de slachtoffers en een juiste afhandeling van zaken zal nog heel wat energie vragen. De problematiek rond het seksueel misbruik is onder andere zo moeilijk, omdat de Kerk en de slachtoffers haar jarenlang verdrongen hebben. 2. In ons bisdom heeft ook, ik noem deze gemakshalve: 'de zaak Liempde' veel aandacht gevraagd. Het heeft de nationale pers flink bezig gehouden. Veel mensen hoor ik zeggen: 'het is weer het bisdom Den Bosch!' Alsof het beter zou zijn dergelijke zaken buiten de publiciteit te houden. Veel priesters en mensen die in parochies werken hebben er last van gehad. Men wordt er op aangesproken en veel van onze gelovigen willen liever geen principiële standpunten horen. Het raakt zoveel mensen omdat in onze tijd het medisch handelen rond het sterven van een geliefde lang niet altijd voor iedereen doorzichtig is. Die publiciteit rond de zaak Liempde maakt het geweten van veel mensen onrustig. Het standpunt van de Kerk in deze schuurt met de opvattingen die leven in de samenleving. 22 Bisdomblad januari 2012

Daarom vragen veel mensen zich af: 'moet dat nou?' Naar mijn overtuiging is de ophef rond deze zaak toch goed geweest. Het gaat daarbij immers niet om bijzaken, maar om hoofdzaken... het gaat om leven en dood. Het leven is een geschenk van God. Daarmee blijft het beschermwaardig van de conceptie tot de dood. 3. Ook wil stil staan bij de San Salvator Parochie. In de strijd tussen de parochie en het bisdom ging het ook daar niet om bijzaken maar om hoofdzaken. Hier ging het om het wezen van de Kerk. In de katholieke Kerk is het ambt van wezenlijk belang. Christus heeft Zijn Kerk gegrondvest op de apostelen en haar daarmee een ordening meegegeven rond het gewijde ambt. Het is goed dat er na vele jaren duidelijkheid is gecreëerd. In het jaar 2011 zijn van het bisdom van ’s-Hertogenbosch offers gevraagd. Ook hiervan noem ik er drie. 1. Monseigneur Lescrauwaet is van het Sint-Janscentrum verhuisd naar het kloosterbejaardenoord van de MSC aan de Bredaseweg in Tilburg. Zestien jaar woonde hij in het seminarie. Gedurende die tijd heeft hij veel kunnen doen in ons bisdom. Hij diende het sacrament van het H. Vormsel toe, gaf conferenties en retraites, was aanspreekbaar als biechtvader en spirituaal en hij celebreerde veel in de kathedraal. Zijn verkondiging was steeds een rijke ervaring voor de gelovigen. Wij missen

hem, maar hij is er nog. En, met Mgr. Lescrauwaet heb ik de ervaring dat het is een weldaad is als hij er is. 2. Natuurlijk heeft het nieuws dat Mgr. Liesen is benoemd tot bisschop van Breda bij de meeste van ons een dubbel gevoel opgeroepen. Blij ben ik voor hem, voor het bisdom Breda, maar tegelijk verliest ons bisdom een hulpbisschop die in een korte tijd de harten van velen gestolen had. Voor ons bisdom is het een groot verlies. We zijn aan de andere kant blij dat we snel een opvolger hebben gevonden in de persoon van pastoor/deken Van den Hout die per 1 februari deel gaat uitmaken van de bisdom staf. 3. Om goede redenen heeft Mgr. Bluyssen zijn gouden bisschopsjubileum niet gevierd zoals gepland. Wij hadden de feestelijkheden in de kathedraal en eromheen tot in de puntjes georganiseerd en hadden hem en de velen om hem heen dit feest van harte gegund. Jammer, maar naar ik hoop zal het teken van het afzien aan de viering verstaan worden. Natuurlijk zijn er ook tal van goede zaken gebeurd in het jaar 2011. Vooral is er erg hard gewerkt aan de voortgang van de nieuwe inrichting van het bisdom. Ook noem ik de wereldjongerendagen in Madrid, de diocesane bedevaart naar Trier en Echternach, de viering van het 60-jarig priesterfeest van de paus. Zelf heb ik, na mijn herstel, in 2011 veel kloosters en emeriti bezocht, en heb ik reizen gemaakt,

Op 2 januari nam Mgr. Liesen afscheid van het bisdom Den Bosch vanwege zijn benoeming tot bisschop van Breda. Bisschop Hurkmans blikte tijdens de receptie van beiden terug op 2011 en keek vooruit naar het nieuwe jaar. Bisschop Hurkmans: “Laat ik beginnen met drie zaken te noemen die veel aandacht hebben gehad in de media.”

naar Lourdes, Madrid en Krakow. Het bezoek aan het concentratiekamp Auschwitz heeft me diep geraakt. Naar de toekomst toe zou ik voor het bisdom drie zaken wensen. 1. Wij zullen ons pastoraal programma rond de nieuwe parochies sneller door moeten voeren dan gepland. We hebben denk ik de tijd tot 2015 en niet tot 2020. Daarbij zullen we veel grote beslissingen moeten nemen. 2. Om het pastorale programma goed te kunnen doorvoeren is het nodig dat we in het bisdom een sterke communiteitsbeleving ontwikkelen. Priesters, diakens, pastorale werkers, pastorale assistenten, bestuurders, vrijwilligers en gelovigen, we hebben elkaar bisdombreed nodig. Om in onze samenleving sterk present te zijn als Kerk is het nodig dat we onvermoeid, inspirerend en schouder aan schouder er met elkaar voor gaan staan. Geloven doe je met elkaar. Geloven moet je doen. 3. Ik wil een lans willen breken voor de vorming. Ik blijf er aan hechten dat wij de programma’s in het seminarie, in de

diakenopleiding en aan het diocesaan vormingscentrum blijven optimaliseren, dat we in de parochies blijven uitnodigen tot vorming en dat wij allen ook voor de navorming gebruik maken van wat we hebben. Investeren in vorming is investeren in de toekomst. Tenslotte: Paus Benedictus XVI heeft een Jaar van het Geloof aangekondigd 'om een vernieuwde impuls aan de missie van de Kerk' te geven. Ook in het bisdom zal dit in de reguliere pastorale programma’s aandacht krijgen. Het jaar begint op 11 oktober 2012, wanneer de katholieke Kerk herdenkt dat 50 jaar geleden het Tweede Vaticaans Concilie begon. Op de eerste dag van het Jaar van het Geloof wordt herdacht dat de zalige paus Johannes XXIII het Concilie opende. De start van het nieuw uitgeroepen Jaar vindt plaats tijdens de Bisschoppensynode over de Nieuwe Evangelisatie (7-28 oktober 2012). Het jaar eindigt op het hoogfeest van Christus Koning, 24 november 2013. De motivering van de paus tot het uitroepen van een Jaar van het Geloof is

neergelegd in een motu proprio, een apostolische brief, dat de naam ‘Porta fidei’ (Poort van het geloof) draagt. Door het Jaar van het Geloof te laten samenvallen met de 50ste verjaardag van het begin van het Concilie, nodigt de paus de katholieken uit de conciliedocumenten te herlezen. Voor de paus is getuigen van het geloof essentieel in een samenleving die van het geloof een privézaak wil maken. In zijn brief roept de paus op tot een vernieuwde en authentieke bekering tot de Heer. De paus onderstreept ook het belang van het Credo, omdat de kennis van de inhoud van het geloof essentieel is om zijn eigen instemming te geven. Ook benadrukt de paus de band tussen geloof en liefde. 'Geloof zonder liefde draagt geen vruchten’, aldus Benedictus XVI. Zonder volledig te willen zijn heb ik enkele zaken voor willen houden. Naar ik hoop gaat u allen een gezegend 2012 tegemoet. Nogmaals: van harte een zalig Nieuwjaar."

Bisdomblad januari 2012

23


In de ban van de ring 24 Bisdomblad januari 2012

Enkele dagen geleden feliciteerde een oudere heer mij met de recente benoeming tot bisschop van Breda. Zijn letterlijke woorden waren: "Proficiat met de nieuwe bruid". Dat klonk wat onverwacht en ik ben er over gaan nadenken. Kun je een bisdom vergelijken met een bruid? En hoe kun je van een "nieuwe" bruid spreken? Het huwelijk in de kerk is toch onontbindbaar?!

Bij nader inzien begrijp ik de wens beter. De bisschopswijding, die ik vorig jaar samen met mgr. Mutsaerts in een prachtige plechtigheid in de kathedraal mocht ontvangen uit handen van onze bisschop, van mgr. Lescrauwaet en van mgr. Wiertz, heeft inderdaad iets weg van een huwelijk. De vragen die bij de wijding gesteld worden, gaan allemaal in de richting van een totale inzet voor de kerk van Christus. En de voorgeschreven (en van harte onderschreven) antwoorden luiden: "Ja, dat wil ik". En wordt er ook nog eens een ring aan je vinger geschoven. Dat laatste heb ik geweten: die ring aan mijn rechterhand irriteerde verschrikkelijk en ik kon er maar moeilijk aan wennen, en de ring afdoen was geen optie. Als je daarbij dan bedenkt in hoeveel parabels en gelijkenissen Jezus zichzelf vergelijkt met een bruidegom, en het Rijk Gods met een bruiloftsfeest, dan kun je begrijpen dat Petrus als plaatsbekleder van Jezus in een bepaald opzicht ook iets weg heeft van een bruidegom. Zoals Jezus zichzelf heeft

overgeleverd voor zijn bruid, het volk van God, zo dient ook Petrus en zo dienen ook de opvolgers van de apostelen dat te doen. Dat was precies de vraag die Jezus tot driemaal toe aan Petrus stelde: "Heb je Mij meer lief dan dezen?" Alleen als Petrus die vraag kan beantwoorden met "Gij weet dat ik u bemin" kan hij zijn leidinggevende plaats in de kerk innemen. De kerk is niets anders dan de groep van mensen die in de ban zijn (en willen zijn) van Jezus. Er is onvermijdelijk ook iets van een organisatie, maar zijn liefde is wat die mensen gemeenschappelijk hebben en dat vormt hen tot een ben-de! Na een jaar en drie maanden als hulpbisschop in Den Bosch weet ik het: het bisdom is een bruid en ik ben ervan gaan houden, van de hele bonte bende van gelovigen, pastorale werkers, diakens, priesters, religieuzen en medewerkers van de bisschoppen. Eigenlijk gaat de vergelijking een beetje mank, want het bisdom is de bruid van de bisschop en de hulpbisschoppen hebben ieder een titulair bisdom gekregen.

Maar afgezien daarvan: ik ben mijn thuis gaan voelen en heb gevoelens voor het bisdom gekregen. Weggaan is nu niet eenvoudig, maar juist die lastige ring helpt mij daarbij. Hij herinnert mij eraan dat Christus de bruidegom is en dat het zijn verlossende liefde is die ik in de vele contacten en vieringen heb mogen beleven. Uiteindelijk, doorheen allerlei mensenwerk, is Christus het nu die roept naar Breda om daar opnieuw verbondenheid te beleven en op te bouwen met allen die in de ban zijn van Hem. Ik wil die ring nu niet meer afdoen, ook niet als hij soms ongemakkelijk is: hij is mij even dierbaar geworden als de mensen voor wie Jezus dierbaar is. Daarom is er bij dit afscheid geen verdriet want wie in de ban van Christus wil zijn, raakt Hem en de zijnen niet kwijt.

Mgr. Jan Liesen

Bisdomblad januari 2012

25


In de ban van de ring 24 Bisdomblad januari 2012

Enkele dagen geleden feliciteerde een oudere heer mij met de recente benoeming tot bisschop van Breda. Zijn letterlijke woorden waren: "Proficiat met de nieuwe bruid". Dat klonk wat onverwacht en ik ben er over gaan nadenken. Kun je een bisdom vergelijken met een bruid? En hoe kun je van een "nieuwe" bruid spreken? Het huwelijk in de kerk is toch onontbindbaar?!

Bij nader inzien begrijp ik de wens beter. De bisschopswijding, die ik vorig jaar samen met mgr. Mutsaerts in een prachtige plechtigheid in de kathedraal mocht ontvangen uit handen van onze bisschop, van mgr. Lescrauwaet en van mgr. Wiertz, heeft inderdaad iets weg van een huwelijk. De vragen die bij de wijding gesteld worden, gaan allemaal in de richting van een totale inzet voor de kerk van Christus. En de voorgeschreven (en van harte onderschreven) antwoorden luiden: "Ja, dat wil ik". En wordt er ook nog eens een ring aan je vinger geschoven. Dat laatste heb ik geweten: die ring aan mijn rechterhand irriteerde verschrikkelijk en ik kon er maar moeilijk aan wennen, en de ring afdoen was geen optie. Als je daarbij dan bedenkt in hoeveel parabels en gelijkenissen Jezus zichzelf vergelijkt met een bruidegom, en het Rijk Gods met een bruiloftsfeest, dan kun je begrijpen dat Petrus als plaatsbekleder van Jezus in een bepaald opzicht ook iets weg heeft van een bruidegom. Zoals Jezus zichzelf heeft

overgeleverd voor zijn bruid, het volk van God, zo dient ook Petrus en zo dienen ook de opvolgers van de apostelen dat te doen. Dat was precies de vraag die Jezus tot driemaal toe aan Petrus stelde: "Heb je Mij meer lief dan dezen?" Alleen als Petrus die vraag kan beantwoorden met "Gij weet dat ik u bemin" kan hij zijn leidinggevende plaats in de kerk innemen. De kerk is niets anders dan de groep van mensen die in de ban zijn (en willen zijn) van Jezus. Er is onvermijdelijk ook iets van een organisatie, maar zijn liefde is wat die mensen gemeenschappelijk hebben en dat vormt hen tot een ben-de! Na een jaar en drie maanden als hulpbisschop in Den Bosch weet ik het: het bisdom is een bruid en ik ben ervan gaan houden, van de hele bonte bende van gelovigen, pastorale werkers, diakens, priesters, religieuzen en medewerkers van de bisschoppen. Eigenlijk gaat de vergelijking een beetje mank, want het bisdom is de bruid van de bisschop en de hulpbisschoppen hebben ieder een titulair bisdom gekregen.

Maar afgezien daarvan: ik ben mijn thuis gaan voelen en heb gevoelens voor het bisdom gekregen. Weggaan is nu niet eenvoudig, maar juist die lastige ring helpt mij daarbij. Hij herinnert mij eraan dat Christus de bruidegom is en dat het zijn verlossende liefde is die ik in de vele contacten en vieringen heb mogen beleven. Uiteindelijk, doorheen allerlei mensenwerk, is Christus het nu die roept naar Breda om daar opnieuw verbondenheid te beleven en op te bouwen met allen die in de ban zijn van Hem. Ik wil die ring nu niet meer afdoen, ook niet als hij soms ongemakkelijk is: hij is mij even dierbaar geworden als de mensen voor wie Jezus dierbaar is. Daarom is er bij dit afscheid geen verdriet want wie in de ban van Christus wil zijn, raakt Hem en de zijnen niet kwijt.

Mgr. Jan Liesen

Bisdomblad januari 2012

25


Een gebed van vreugde om Gods reddende aanwezigheid

“Simeon sprak over hen een zegen uit en zei tot Maria: ‘Zie, dit kind is bestemd tot val of opstanding van velen in Israël, tot een teken dat weersproken wordt, opdat de gezindheid van vele harten openbaar moge worden; en uw eigen ziel zal door een zwaard worden doorboord”(Lc.2,34-35). (Goswin van der Weyden: Opdracht van Jezus in de tempel (Antonius en Franciscus). Lissabon, Museu Nacional de Arte.)

Een van de bekendste gebeden in de katholieke traditie is het Weesgegroet. Een kort gebed dat de meeste katholieken van buiten kennen en dat dikwijls vanuit een automatisme wordt opgezegd. Toch mogen we niet te licht met de woorden van dit gebed omspringen.

Het Weesgegroet zoals wij het kennen is in fases gegroeid. Het bestaat uit drie gedeelten. De eerste twee delen zijn ontleend aan het evangelie volgens Lucas en het derde deel werd toegevoegd ter gelegenheid van het concilie van Efeze (431), waar Maria de titel ‘Moeder van God’ ontving. Wees gegroet, Maria, vol van genade, de Heer is met U. Wees gegroet’ zo beginnen wij het gebed. Het klinkt verheven en misschien zouden we, omdat het vertrouwelijker klinkt, liever zeggen: ‘Dag Maria!’. Maar we doen het niet. In de Schrift lezen we immers dat de aartsengel Gabriël tegen Maria zegt: ‘Verheug u, Begenadigde, de Heer is met u’(Lc.1,28). ‘Verheug u’, Lucas gebruikt hier het Griekse woord ‘Kairé’ en legt daarmee direct een band met het Oude Testament: ‘Verheug u, jubel, juich, dochter Jeruzalem’. Het is dus niet zo maar een begroeting, maar een uitnodiging tot vreugde omwille van Gods grote reddende daden. Als wij in het Weesgegroet deze verheven woorden van de engel in de mond nemen, zeggen we dat Maria een plaats heeft in Gods heilsplan. 26 Bisdomblad januari 2012

Wat opvalt is dat de engel Maria niet bij naam noemt, maar haar een naam geeft: Begenadigde. Maria ontvangt van God genade, en daarom bidden wij: ‘vol van genade’. Met deze nieuwe naam staat Maria naast hen die ook een naam ontvingen, als teken van de opdracht die heel hun leven zou tekenen en ten bate van heel de mensheid was: zo werd Abram Abraham en kreeg Simon de naam Petrus. Lucas gebruikt in die nieuwe naam het Griekse woord ‘charis’, dat letterlijk gratie betekent. ‘Gratie’ in dubbele betekenis van het woord: ‘vol gratie, bekoorlijk, gracieus’ en ‘gratie verlenen, goed doen’. Met andere woorden het gaat om liefhebben: zich aangetrokken voelen en alles willen doen om die schoonheid ter wille te zijn. Die genadevolle houding van God zien we als een rode draad in het Oude Testament en vindt haar hoogtepunt in het Nieuwe Testament, met de komst van de mens Jezus, Gods Zoon. Een geschenk dat te groot is voor één mens of één volk, en dus bestemd is voor heel de mensheid. Ook de woorden ‘De Heer is met u’ klinken reeds in het Oude Testament. Niet als een constatering van een feit of een diepgekoesterde wens, maar als een aanmoediging en steun voor

moeilijke dagen die te wachten staan. Zo zegt God als het volk uit Egypte moet wegtrekken voor de tocht door de woestijn naar het beloofde land: ‘Ik ben bij u’. En wanneer Jezus zijn apostelen voor een even grote uitdaging stelt om Gods Blijde Boodschap aan de wereld te verkondigen, zegt Hij: ‘Ik zal altijd bij u zijn’. Gabriel zegt dus feitelijk: ‘Schep moed, Maria, in de moeilijke tijd die jou te wachten staat’. In een paar woorden maakt hij duidelijk dat Maria geen zoet kind is, maar een sterke vrouw, die heel moedig de weg met haar Zoon zal gaan. Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend is Jezus, de vrucht van uw schoot. Aan de begroeting van de engel Gabriël werd in de loop van de tijd toegevoegd hetgeen Elisabeth tegen Maria zegt, als deze haar komt bezoeken: ‘Gij zijt gezegend onder de vrouwen en gezegend is de vrucht van uw schoot’(Lc. 1,42). Wanneer Maria een zegen ontvangt, dan is dit opnieuw in de lijn van het Oude Testament. Zegeningen zijn daar plechtige uitspraken die niet ongedaan kunnen worden gemaakt. Denk maar aan de zegen van de oude Isaäk voor Jakob, die eigenlijk bestemd was voor

Esau (Gen. 27,27-30). In de tijd dat alles mondeling gebeurde, was de zegen even belangrijk als een ondertekend document. Een zegenwens was dan ook geladen met kracht en werd ervaren als een kostbare schat. De kinderzegen is helemaal bijzonder; het betekent dat het kind belangrijk zal zijn. De engel maakt het Maria duidelijk: ‘Gij zult een Zoon ter wereld brengen … Hij zal groot zijn en Zoon van de Allerhoogste genoemd worden … Hij zal koning zijn en aan zijn koningschap zal nooit een einde komen’ (Lc.1,3233). Elisabeth schijnt te vermoeden dat Maria met de mooiste zegen van God werd bekleed: ‘Gij zijt de meest gezegende van alle vrouwen’ en: ‘zalig zij die geloofd heeft dat tot vervulling zal komen wat haar vanwege de Heer gezegd is’ (Lc.1,42 en 45). Ook nu is het Oude Testament niet ver weg. De

woorden van Elisabeth zijn dezelfde als deze van Uzzia tot Judith, die haar volk van de ondergang behoedde (Jdt. 13,18). Zegenen komt regelmatig voor in het Oude en het Nieuwe Testament. Maar ‘de gezegende’ komt maar drie keer voor in het Nieuwe Testament: Jezus is dé Gezegende, die komt in de naam des Heren; Mattëus gebruikt het voor hen die bij het laatste oordeel in Gods Rijk worden opgenomen en Lucas gebruikt het hier voor Maria. Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons zondaars, nu en in het uur van onze dood, Amen. Samengevat mogen we zeggen dat de eerste twee zinnen van het Weesgegroet weliswaar gemakkelijk en vlot te bidden zijn omdat het slechts

twee zinnen zijn, maar dat de rijkdom van de woorden ons uitnodigt om ze te overwegen en telkens opnieuw te hernemen. Ze zijn immers een kreet van vreugde om Gods reddende aanwezigheid door Jezus, langs Maria die zijn moeder werd, en een krachtige belijdenis van geloof in Gods goedheid voor ons mensen. Ons antwoord is dus ook volkomen op zijn plaats: ‘Heilige Maria, Moeder van God, bidt voor ons zondaars’. Een smeekgebed gericht tot Maria om onze voorspreekster bij God te zijn, om Gods zegen over ons af te smeken voor wat ons te doen staat in ons leven en te wachten staat in onze moeilijkheden nu en op het moment van onze dood. Altijd dus.

Ellen Kleinpenning

Bisdomblad januari 2012

27


Een gebed van vreugde om Gods reddende aanwezigheid

“Simeon sprak over hen een zegen uit en zei tot Maria: ‘Zie, dit kind is bestemd tot val of opstanding van velen in Israël, tot een teken dat weersproken wordt, opdat de gezindheid van vele harten openbaar moge worden; en uw eigen ziel zal door een zwaard worden doorboord”(Lc.2,34-35). (Goswin van der Weyden: Opdracht van Jezus in de tempel (Antonius en Franciscus). Lissabon, Museu Nacional de Arte.)

Een van de bekendste gebeden in de katholieke traditie is het Weesgegroet. Een kort gebed dat de meeste katholieken van buiten kennen en dat dikwijls vanuit een automatisme wordt opgezegd. Toch mogen we niet te licht met de woorden van dit gebed omspringen.

Het Weesgegroet zoals wij het kennen is in fases gegroeid. Het bestaat uit drie gedeelten. De eerste twee delen zijn ontleend aan het evangelie volgens Lucas en het derde deel werd toegevoegd ter gelegenheid van het concilie van Efeze (431), waar Maria de titel ‘Moeder van God’ ontving. Wees gegroet, Maria, vol van genade, de Heer is met U. Wees gegroet’ zo beginnen wij het gebed. Het klinkt verheven en misschien zouden we, omdat het vertrouwelijker klinkt, liever zeggen: ‘Dag Maria!’. Maar we doen het niet. In de Schrift lezen we immers dat de aartsengel Gabriël tegen Maria zegt: ‘Verheug u, Begenadigde, de Heer is met u’(Lc.1,28). ‘Verheug u’, Lucas gebruikt hier het Griekse woord ‘Kairé’ en legt daarmee direct een band met het Oude Testament: ‘Verheug u, jubel, juich, dochter Jeruzalem’. Het is dus niet zo maar een begroeting, maar een uitnodiging tot vreugde omwille van Gods grote reddende daden. Als wij in het Weesgegroet deze verheven woorden van de engel in de mond nemen, zeggen we dat Maria een plaats heeft in Gods heilsplan. 26 Bisdomblad januari 2012

Wat opvalt is dat de engel Maria niet bij naam noemt, maar haar een naam geeft: Begenadigde. Maria ontvangt van God genade, en daarom bidden wij: ‘vol van genade’. Met deze nieuwe naam staat Maria naast hen die ook een naam ontvingen, als teken van de opdracht die heel hun leven zou tekenen en ten bate van heel de mensheid was: zo werd Abram Abraham en kreeg Simon de naam Petrus. Lucas gebruikt in die nieuwe naam het Griekse woord ‘charis’, dat letterlijk gratie betekent. ‘Gratie’ in dubbele betekenis van het woord: ‘vol gratie, bekoorlijk, gracieus’ en ‘gratie verlenen, goed doen’. Met andere woorden het gaat om liefhebben: zich aangetrokken voelen en alles willen doen om die schoonheid ter wille te zijn. Die genadevolle houding van God zien we als een rode draad in het Oude Testament en vindt haar hoogtepunt in het Nieuwe Testament, met de komst van de mens Jezus, Gods Zoon. Een geschenk dat te groot is voor één mens of één volk, en dus bestemd is voor heel de mensheid. Ook de woorden ‘De Heer is met u’ klinken reeds in het Oude Testament. Niet als een constatering van een feit of een diepgekoesterde wens, maar als een aanmoediging en steun voor

moeilijke dagen die te wachten staan. Zo zegt God als het volk uit Egypte moet wegtrekken voor de tocht door de woestijn naar het beloofde land: ‘Ik ben bij u’. En wanneer Jezus zijn apostelen voor een even grote uitdaging stelt om Gods Blijde Boodschap aan de wereld te verkondigen, zegt Hij: ‘Ik zal altijd bij u zijn’. Gabriel zegt dus feitelijk: ‘Schep moed, Maria, in de moeilijke tijd die jou te wachten staat’. In een paar woorden maakt hij duidelijk dat Maria geen zoet kind is, maar een sterke vrouw, die heel moedig de weg met haar Zoon zal gaan. Gij zijt de gezegende onder de vrouwen en gezegend is Jezus, de vrucht van uw schoot. Aan de begroeting van de engel Gabriël werd in de loop van de tijd toegevoegd hetgeen Elisabeth tegen Maria zegt, als deze haar komt bezoeken: ‘Gij zijt gezegend onder de vrouwen en gezegend is de vrucht van uw schoot’(Lc. 1,42). Wanneer Maria een zegen ontvangt, dan is dit opnieuw in de lijn van het Oude Testament. Zegeningen zijn daar plechtige uitspraken die niet ongedaan kunnen worden gemaakt. Denk maar aan de zegen van de oude Isaäk voor Jakob, die eigenlijk bestemd was voor

Esau (Gen. 27,27-30). In de tijd dat alles mondeling gebeurde, was de zegen even belangrijk als een ondertekend document. Een zegenwens was dan ook geladen met kracht en werd ervaren als een kostbare schat. De kinderzegen is helemaal bijzonder; het betekent dat het kind belangrijk zal zijn. De engel maakt het Maria duidelijk: ‘Gij zult een Zoon ter wereld brengen … Hij zal groot zijn en Zoon van de Allerhoogste genoemd worden … Hij zal koning zijn en aan zijn koningschap zal nooit een einde komen’ (Lc.1,3233). Elisabeth schijnt te vermoeden dat Maria met de mooiste zegen van God werd bekleed: ‘Gij zijt de meest gezegende van alle vrouwen’ en: ‘zalig zij die geloofd heeft dat tot vervulling zal komen wat haar vanwege de Heer gezegd is’ (Lc.1,42 en 45). Ook nu is het Oude Testament niet ver weg. De

woorden van Elisabeth zijn dezelfde als deze van Uzzia tot Judith, die haar volk van de ondergang behoedde (Jdt. 13,18). Zegenen komt regelmatig voor in het Oude en het Nieuwe Testament. Maar ‘de gezegende’ komt maar drie keer voor in het Nieuwe Testament: Jezus is dé Gezegende, die komt in de naam des Heren; Mattëus gebruikt het voor hen die bij het laatste oordeel in Gods Rijk worden opgenomen en Lucas gebruikt het hier voor Maria. Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons zondaars, nu en in het uur van onze dood, Amen. Samengevat mogen we zeggen dat de eerste twee zinnen van het Weesgegroet weliswaar gemakkelijk en vlot te bidden zijn omdat het slechts

twee zinnen zijn, maar dat de rijkdom van de woorden ons uitnodigt om ze te overwegen en telkens opnieuw te hernemen. Ze zijn immers een kreet van vreugde om Gods reddende aanwezigheid door Jezus, langs Maria die zijn moeder werd, en een krachtige belijdenis van geloof in Gods goedheid voor ons mensen. Ons antwoord is dus ook volkomen op zijn plaats: ‘Heilige Maria, Moeder van God, bidt voor ons zondaars’. Een smeekgebed gericht tot Maria om onze voorspreekster bij God te zijn, om Gods zegen over ons af te smeken voor wat ons te doen staat in ons leven en te wachten staat in onze moeilijkheden nu en op het moment van onze dood. Altijd dus.

Ellen Kleinpenning

Bisdomblad januari 2012

27


Heil voor wie het horen wil

Gedachten bij Jona 3, 1-5.10 (eerste lezing derde zondag door het jaar B) Het boek Jona wordt weliswaar tot de profeten gerekend, maar onderscheidt zich door zijn stijl en inhoud van de meeste andere profetische boeken. Het bevat geen orakels of visioenen die voor het volk Israël een perspectief van heil schetsen; evenmin richt de profeet zich tot dat volk met vermaningen die het moeten waarschuwen voor de rampspoed waarmee God de ontrouw en halsstarrigheid zal bestraffen. Het boek Jona is louter beschrijvend en het wil mensen die leven in een ongelovige omgeving bevestigen in hun geloof, door een antwoord te geven op de vraag: wie is God?. Michelangelo Buonarroti: Jona (1511) Vaticaan (Sixtijnse kapel).

Neem, Heer

Neem, Heer, en aanvaard mijn hele vrijheid, mijn geheugen, mijn verstand en heel mijn wil. Al wat ik heb of bezit hebt Gij mij gegeven. Ik schenk dit alles aan U terug: alles is van U, beschik erover volgens uw wil. Geef mij uw liefde en uw genade, dan ben ik rijk genoeg en vraag U verder niets meer.

Hoewel het boekje Jona slechts vier hoofd-

de ondergang worden bedreigd: ze bekeren

woord; bij (de tweede en derde) Jesaja zien

stukken telt, ligt een tweedeling op grond

zich en als teken daarvan kondigen ze een

we bijvoorbeeld dat alle volkeren eens zullen

van de inhoud voor de hand. De hoofdstuk-

algemene vasten af (zelfs voor het vee en de

aanzitten aan het gastmaal dat de Heer op

ken 1 en 3 openen op vrijwel identieke

huisdieren!) en trekken ze het boetekleed

zijn heilige berg zal aanrichten. Jona laat de

wijze: “Het woord van de Heer werd gericht

aan, inclusief de koning.

weerstand zien die leeft tegen die gedachte:

tot Jona: ‘Sta op, ga naar Ninive, de grote

Het is frappant dat deze reactie, en het

door zijn zending te weigeren en later boos

stad Ninive en zeg haar …’” In het vervolg

geloof dat daaruit spreekt, precies dezelfde

te zijn vanwege Gods barmhartigheid geeft

van hoofdstuk 1 en in hoofdstuk 2 lezen we

is als wat God verwacht van zijn volk Israël

hij er blijk van moeite te hebben met de

hoe Jona de opdracht van de Heer naast

en waartoe bijvoorbeeld profeten als

bereidheid van de Heer om de Ninevieten

Na een val van zijn paard moet de jonge

leven, een volledige verandering van per-

overtuiging te brengen. Bidden is alle zintui-

zich neerlegt en wegvlucht - met bijna fatale

Jeremia en Joel oproepen. Zoals het door

te sparen. Daarmee dwingt Jona ook ons,

ridder Ignatius het bed houden, komt tot

spectief. Het nieuwe leven is niet vooral

gen van mijn leven laten bezielen door de

gevolgen, want eerst wordt hij tijdens zijn

Jona verkondigde woord van God het hart

gelovigen vandaag, om onze eigen houding

bezinning en vraagt zich bewust af: wat

een kwestie van bezitten, van hebben,

Geest van Gods liefde, zodat ik in alles wat

zeereis overboord gegooid omdat hij als de

van de Ninevieten raakt, zo laat hun gedrag

te bepalen tegenover de oneindige lankmoe-

wil God met mijn leven? Hij maakt een –

maar van geven, zichzelf wegschenken

ik doe en ben daardoor geleid en gedragen

oorzaak wordt aangeduid van de storm die

God zelf evenmin onberoerd. In vers 10

digheid, geduld en vergevingsgezindheid van

nieuwe – keuze en neemt de beslissing om

zoals Jezus dat heeft gedaan. Alle anten-

word. “Mijn spijs is het de wil te doen van

het schip treft en daarna belandt hij in de

lezen we hoe Hij “spijt krijgt dat Hij hun met

God. Verwachten ook wij soms niet dat Hij

zich geheel op God te richten. Na een peri-

nes van ons leven dienen daarom op God

Hem die Mij gezonden heeft” (Joh. 4,34).

buik van een grote vis, waaruit uit na drie

de ondergang had gedreigd” en Hij schenkt

optreedt en ingrijpt om het kwaad te verdel-

ode van bezinning bezoekt hij Jerusalem

gericht te zijn: geheugen, verstand en met

Bidden is dan een bestaanswijze: leven in

dagen wordt verlost. De laatste twee hoofd-

hun genade (iets wat Jona Hem vervolgens

gen - vooral als dat bij anderen gelocaliseerd

en treedt daarmee letterlijk in het spoor

name onze wil, d.w.z. de levensrichting die

voortdurende verbondenheid met God in en

stukken van het boek staan in contrast

trouwens nog zal verwijten). We zien een

is? Jona herinnert ons, christenen, eraan

van Jezus: voortaan wil hij ‘gezel van Jezus

ik in alle vrijheid kies. Die vrije keuze is

door Jezus Christus. Je komt thuis bij God

met die aanvankelijke ongehoorzaamheid

wisselwerking: waar mensen, zelfs heide-

dat God “de wereld zozeer heeft liefgehad

Christus’ worden. Samen met enige vrien-

kenmerkend voor de unieke waardigheid

èn je weet je meer thuis bij jezelf, besef-

van de profeet. Nadat zijn smeekbeden zijn

nen, terugkeren van hun heilloze wegen,

dat Hij zijn eniggeboren Zoon gezonden

den en volgelingen, onder wie de latere

van elke mens. Daarom acht Ignatius het

fend dat jouw levensproject tot vervulling

verhoord en God hem gered heeft, is Jona

daar komt God terug op zijn voorgenomen

heeft gegeven om haar te redden” (Joh. 3,

missionaris Fransiscus Xaverius, wijden zij

van zo’n groot belang dat al deze facetten

komt. Niets is daar vreemd aan. Het is de

deze keer wel gewillig als God hem opdraagt

bestraffing en schenkt Hij vergeving.

16; verg. 1 Joh. 4, 10-11): het heil moet rei-

zich in 1534 op de heuvel van Montmartre

van onze persoon op God en op het ware

ware rijkdom die ons doet beseffen: alles

om naar Ninive te gaan - de hoofdstad van

Zo raakt het boek Jona aan een heel

ken tot het uiteinde der aarde en is bestemd

bij Parijs aan Hem toe. “Of we leven of ster-

leven, het echte geluk georiënteerd zijn.

is genade!

het Assyrische rijk, symbool van heidendom

wezenlijke theologische vraag: is het heil

voor ieder die er oren naar heeft.

ven: Hem behoren wij toe”(Rom. 14,8).

Alles in ons menselijk bestaan dient daarbij

en zonde. Niet alleen Jona schenkt gehoor

voorbehouden aan Israël, Gods uitverkoren

Dat alles klinkt voortdurend mee in het

te worden ingeschakeld. Daarom is bidden

aan Gods woord, hetzelfde geldt voor de

volk, of kunnen ook de heidenen er deel

gebed van de nieuwe christen die Ignatius

veel meer dan enkel maar woorden zeg-

inwoners van Ninive die met Gods toorn en

aan krijgen? Die vraag is verschillend beant-

is (geworden): ons leven is eigenlijk Gods

gen of proberen om mij zelf tot een andere

10

28 Bisdomblad januari 2012

N. van der Sluis, pr.

Ignatius van Loyola (1491-1556)

drs. J. Schröder pr.

Bisdomblad januari 2012

29


Heil voor wie het horen wil

Gedachten bij Jona 3, 1-5.10 (eerste lezing derde zondag door het jaar B) Het boek Jona wordt weliswaar tot de profeten gerekend, maar onderscheidt zich door zijn stijl en inhoud van de meeste andere profetische boeken. Het bevat geen orakels of visioenen die voor het volk Israël een perspectief van heil schetsen; evenmin richt de profeet zich tot dat volk met vermaningen die het moeten waarschuwen voor de rampspoed waarmee God de ontrouw en halsstarrigheid zal bestraffen. Het boek Jona is louter beschrijvend en het wil mensen die leven in een ongelovige omgeving bevestigen in hun geloof, door een antwoord te geven op de vraag: wie is God?. Michelangelo Buonarroti: Jona (1511) Vaticaan (Sixtijnse kapel).

Neem, Heer

Neem, Heer, en aanvaard mijn hele vrijheid, mijn geheugen, mijn verstand en heel mijn wil. Al wat ik heb of bezit hebt Gij mij gegeven. Ik schenk dit alles aan U terug: alles is van U, beschik erover volgens uw wil. Geef mij uw liefde en uw genade, dan ben ik rijk genoeg en vraag U verder niets meer.

Hoewel het boekje Jona slechts vier hoofd-

de ondergang worden bedreigd: ze bekeren

woord; bij (de tweede en derde) Jesaja zien

stukken telt, ligt een tweedeling op grond

zich en als teken daarvan kondigen ze een

we bijvoorbeeld dat alle volkeren eens zullen

van de inhoud voor de hand. De hoofdstuk-

algemene vasten af (zelfs voor het vee en de

aanzitten aan het gastmaal dat de Heer op

ken 1 en 3 openen op vrijwel identieke

huisdieren!) en trekken ze het boetekleed

zijn heilige berg zal aanrichten. Jona laat de

wijze: “Het woord van de Heer werd gericht

aan, inclusief de koning.

weerstand zien die leeft tegen die gedachte:

tot Jona: ‘Sta op, ga naar Ninive, de grote

Het is frappant dat deze reactie, en het

door zijn zending te weigeren en later boos

stad Ninive en zeg haar …’” In het vervolg

geloof dat daaruit spreekt, precies dezelfde

te zijn vanwege Gods barmhartigheid geeft

van hoofdstuk 1 en in hoofdstuk 2 lezen we

is als wat God verwacht van zijn volk Israël

hij er blijk van moeite te hebben met de

hoe Jona de opdracht van de Heer naast

en waartoe bijvoorbeeld profeten als

bereidheid van de Heer om de Ninevieten

Na een val van zijn paard moet de jonge

leven, een volledige verandering van per-

overtuiging te brengen. Bidden is alle zintui-

zich neerlegt en wegvlucht - met bijna fatale

Jeremia en Joel oproepen. Zoals het door

te sparen. Daarmee dwingt Jona ook ons,

ridder Ignatius het bed houden, komt tot

spectief. Het nieuwe leven is niet vooral

gen van mijn leven laten bezielen door de

gevolgen, want eerst wordt hij tijdens zijn

Jona verkondigde woord van God het hart

gelovigen vandaag, om onze eigen houding

bezinning en vraagt zich bewust af: wat

een kwestie van bezitten, van hebben,

Geest van Gods liefde, zodat ik in alles wat

zeereis overboord gegooid omdat hij als de

van de Ninevieten raakt, zo laat hun gedrag

te bepalen tegenover de oneindige lankmoe-

wil God met mijn leven? Hij maakt een –

maar van geven, zichzelf wegschenken

ik doe en ben daardoor geleid en gedragen

oorzaak wordt aangeduid van de storm die

God zelf evenmin onberoerd. In vers 10

digheid, geduld en vergevingsgezindheid van

nieuwe – keuze en neemt de beslissing om

zoals Jezus dat heeft gedaan. Alle anten-

word. “Mijn spijs is het de wil te doen van

het schip treft en daarna belandt hij in de

lezen we hoe Hij “spijt krijgt dat Hij hun met

God. Verwachten ook wij soms niet dat Hij

zich geheel op God te richten. Na een peri-

nes van ons leven dienen daarom op God

Hem die Mij gezonden heeft” (Joh. 4,34).

buik van een grote vis, waaruit uit na drie

de ondergang had gedreigd” en Hij schenkt

optreedt en ingrijpt om het kwaad te verdel-

ode van bezinning bezoekt hij Jerusalem

gericht te zijn: geheugen, verstand en met

Bidden is dan een bestaanswijze: leven in

dagen wordt verlost. De laatste twee hoofd-

hun genade (iets wat Jona Hem vervolgens

gen - vooral als dat bij anderen gelocaliseerd

en treedt daarmee letterlijk in het spoor

name onze wil, d.w.z. de levensrichting die

voortdurende verbondenheid met God in en

stukken van het boek staan in contrast

trouwens nog zal verwijten). We zien een

is? Jona herinnert ons, christenen, eraan

van Jezus: voortaan wil hij ‘gezel van Jezus

ik in alle vrijheid kies. Die vrije keuze is

door Jezus Christus. Je komt thuis bij God

met die aanvankelijke ongehoorzaamheid

wisselwerking: waar mensen, zelfs heide-

dat God “de wereld zozeer heeft liefgehad

Christus’ worden. Samen met enige vrien-

kenmerkend voor de unieke waardigheid

èn je weet je meer thuis bij jezelf, besef-

van de profeet. Nadat zijn smeekbeden zijn

nen, terugkeren van hun heilloze wegen,

dat Hij zijn eniggeboren Zoon gezonden

den en volgelingen, onder wie de latere

van elke mens. Daarom acht Ignatius het

fend dat jouw levensproject tot vervulling

verhoord en God hem gered heeft, is Jona

daar komt God terug op zijn voorgenomen

heeft gegeven om haar te redden” (Joh. 3,

missionaris Fransiscus Xaverius, wijden zij

van zo’n groot belang dat al deze facetten

komt. Niets is daar vreemd aan. Het is de

deze keer wel gewillig als God hem opdraagt

bestraffing en schenkt Hij vergeving.

16; verg. 1 Joh. 4, 10-11): het heil moet rei-

zich in 1534 op de heuvel van Montmartre

van onze persoon op God en op het ware

ware rijkdom die ons doet beseffen: alles

om naar Ninive te gaan - de hoofdstad van

Zo raakt het boek Jona aan een heel

ken tot het uiteinde der aarde en is bestemd

bij Parijs aan Hem toe. “Of we leven of ster-

leven, het echte geluk georiënteerd zijn.

is genade!

het Assyrische rijk, symbool van heidendom

wezenlijke theologische vraag: is het heil

voor ieder die er oren naar heeft.

ven: Hem behoren wij toe”(Rom. 14,8).

Alles in ons menselijk bestaan dient daarbij

en zonde. Niet alleen Jona schenkt gehoor

voorbehouden aan Israël, Gods uitverkoren

Dat alles klinkt voortdurend mee in het

te worden ingeschakeld. Daarom is bidden

aan Gods woord, hetzelfde geldt voor de

volk, of kunnen ook de heidenen er deel

gebed van de nieuwe christen die Ignatius

veel meer dan enkel maar woorden zeg-

inwoners van Ninive die met Gods toorn en

aan krijgen? Die vraag is verschillend beant-

is (geworden): ons leven is eigenlijk Gods

gen of proberen om mij zelf tot een andere

10

28 Bisdomblad januari 2012

N. van der Sluis, pr.

Ignatius van Loyola (1491-1556)

drs. J. Schröder pr.

Bisdomblad januari 2012

29


Het Bisdomblad is het officiële nieuwsen informatiemagazine van het Bisdom van ’s-Hertogenbosch. Het verschijnt onder verantwoordelijkheid van de dienst Communicatie. (ISSN 1384220X) Hoofdredactie: M.E.M. Savelsbergh Eindredactie: J.G.P.G. van Eeden Redactie: E. Kleinpenning, Th. Schepens, N. van der Sluis. Aan dit nummer werkten verder mee: P. Broeders di, Marc de Koning, Y. Koopman-Snep, Mgr. J. Liesen, Mgr. R. MutsaertsMgr. J. Schröder. Beeld/Fotografie: J. van Eeden (p. 1,2 ,4,5,6/7,12/13,15,16/17,18,19,20/ 21,22/23,24/25,), Webgallery of Art (p.27,28) Adres redactie: Parade 11, ’s-Hertogenbosch. Telefoon: 073-5232044 Fax: 073-6136850 E-mail: redactie@bisdomblad.nl Adres administratie: Correspondentie-adres: Postbus 1333, 5200 BJ ’s-Hertogenbosch. E-mail: mvbeers@bisdomdenbosch.nl ING: 1108695 Advertentie-verkoop: HMS Mediaexploitatie, Afdeling advertenties Postbus 1611, 5200 BR ’s-Hertogenbosch; Tel 073-7507060; uitgeverij@hms-denbosch.nl Vormgeving: Beelenkamp Ontwerpers Tilburg. Druk: Roto Smeets Eindhoven ABONNEMENTEN € 25,00 per jaar, jongeren t/m 25 jaar € 12,50; losse nummers € 2,50 (excl. porto). Proefabonnementen: 2 nummers gratis. Tel. 073-6125488 toestel 155 (M. van Beers) Abonnementen kunnen elk gewenst moment ingaan en worden automatisch verlengd, tenzij minimaal een maand voor het verstrijken van de abonnementstermijn schriftelijk wordt opgezegd. OVERNEMEN Artikelen in het Bisdomblad mogen vrij worden overgenomen in parochiebladen, illustraties alleen als vooraf schriftelijk toestemming is verleend door de redactie. COPYRIGHT Voor de bijbelteksten is gebruik gemaakt van de Willibrordvertaling, waarvan het copyright berust bij de Katholieke Bijbel Stichting te Den Bosch. De uit polyethyleen vervaardigde verpakking van het Bisdomblad is onschadelijk in de vuilverbranding en niet van invloed op de kwaliteit van het grondwater. Polyethyleen is uitstekend te recyclen.

In memoriam en ontslagen Benoemingen Mgr drs A.L.M. Hurkmans, bisschop van 's-Hertogenbosch, heeft: Mevrouw drs. J.M.J. van Meurs te Malden met terugwerkende kracht per 1 maart 2010 de pastorale zending verleend als pastoraal werkster ten behoeve van geestelijke verzorging in het UMC St. Radboud te Nijmegen. De heer A.C.P.M. van Boekel te Berkel-Enschot per 17 januari 2011 eervol ontslag verleend van de pastorale zending als pastoraal werker van de Justitiële Jeugdinrichting De Hey-Acker te Vught De heer drs. A.A.M. Oosterling te Tilburg per 1 oktober 2011 de pastorale zending verleend als pastoraal werker in de Penitentiaire Inrichting Tilburg. De zeereerwaarde heer drs. F.M. As te Sint-Michielsgestel per 1 november 2011 benoemd tot waarnemend pastoor van de parochie H.Lambertus te Gemonde. De hoogeerwaarde heer J.M.M. van de Laar te Helmond per 1 november 2011 benoemd tot waarnemend pastoor van de parochie O.L.Vrouw Presentatie te Aarle-Rixtel. De hoogeerwaarde heer R.W.M.M. de Kruijf te Wijchen per 15 november 2011 eervol ontslag verleend als pastoor van de parochie De Twaalf Apostelen te Wijchen en als deken van het dekenaat Druten-Wijchen. De zeereerwaarde heer W. Koopmans te Waalre met ingang van 1 december 2011 eervol ontslag verleend als pastor van de parochie H. Willibrordus te Waalre. De zeereerwaarde heer A.M.M. Overmars te Heeswijk per 1 december 2011 eervol ontslag verleend als pastoor van de parochie H. Antonius Abt te Bokhoven. De zeereerwaarde heer X.M.M. van der Spank o.praem. te Bokhoven per 1 december 2011 benoemd tot waarnemend pastoor van de parochie H. Antonius Abt te Bokhoven. De zeereerwaarde heer drs. A.C.M. Verest per 1 januari 2012 benoemd tot pastoor van de parochie H. Willibrordus te Waalre onder gelijktijdig eervol ontslag als pastoor van de parochie H. Hart van Jezus te Eindhoven. De zeereerwaarde pater L.J.R. van der Klaauw aa te Helvoirt per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend als waarnemend pastoor van de Christoffelparochie te Tilburg. De zeereerwaarde pater Ch. Anyaeze cssp te Eindhoven per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend als pastor van de Binnenstadsparochie te Eindhoven. De zeereerwaarde heer drs. L.J.W. Verhoeven te Eindhoven per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend als pastoor van de parochie Gestel te Eindhoven. Mevrouw drs. D.M.B. Kruyer-van Gompel te Eindhoven per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend van de zending als pastoraal werkster van de Binnenstadsparochie te Eindhoven. Mevrouw C.M. van Heiningen te Beek en Donk per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend van de zending als pastoraal werkster van de parochie Tongelre te Eindhoven. De zeereerwaarde pater C.J. Smit smm te Ommel per 6 januari 2012 eervol ontslag verleend als pastoor van de parochie O.L.Vrouw Presentatie te Ommel.

30 Bisdomblad januari 2012

Lezingenschema Januari 2012 20 (G): L 1 Sam. 24,3-21; EV Mc. 3,13-19 21 (R): L 2 Sam. 1,1-4+11-12+19+23-27; EV Mc. 3,20-21 22 (G): L Jon. 3,1-5+10; Antw. Ps. 25; TL 1 Kor. 7,29-31; EV Mc. 1,14-20 23 (G): L 2 Sam. 5,1-7+10; EV Mc. 3,22-30 24 (W): L 2 Sam. 6,12b-15+17-19; EV Mc. 3,31-35 25 (W): Bekering van de heilige apostel Paulus: L Hand. 22,3-16; Antw. Ps. 117; EV Mc. 16,15-18 (IV) 26 (W): L 2 Tim. 1,1-8; EV Mc. 4,21-25 27 (G): L 2 Sam. 11,1-4a+5-10+13-17; EV Mc. 4,26-34 28 (W): L 2 Sam. 12,1-7a+10-17; EV Mc. 4,35-41 29 (G): L Deut. 18,15-20; Antw. Ps. 95; TL 1 Kor. 7,32-35; EV Mc. 1,21-28 30 (G): L 2 Sam. 15,13-14+30+16,5-13a; EV Mc. 5,1-20 31 (W): L 2 Sam. 18,9-10+14b+2425a+30-19,3; EV Mc. 5,21-43 Februari 1 (G): L 2 Sam. 24,2+9-17; EV Mc. 6,1-6 2 (W): Opdracht van de Heer (Maria Lichtmis): L Mal. 3,1-4; Antw. Ps. 24; EV Lc. 2,22-40 3 (G): L Sir. 47,2-11; EV Mc. 6,14-29 4 (G): L 1 Kon. 3,4-13; EV Mc. 6,30-34 5 (G): L Job 7,1-4+6-7; Antw. Ps. 147; TL 1 Kor. 9,16-19+22-23; EV Mc. 1,29-39 6 (G): L 1 Kon. 8,1-7+9-13; EV Mc. 6,53-56 7 (G): L 1 Kon. 8,22-23+27-30; EV Mc. 7,113 8 (G): L 1 Kon. 10,1-10; EV Mc. 7,14-23 9 (G): L 1 Kon. 11,4-13; EV Mc. 7,24-30 10 (W): L 1 Kon. 11,29-32+12,19; EV Mc. 7,31-37 11 (G): L 1 Kon. 12,26-32+13,33-34; EV Mc. 8,1-10 12 (G): L Lev. 13,1-2+45-46; Antw. Ps. 32; TL 1 Kor. 10,31-11,1; EV Mc. 1,40-45 13 (G): L Jak. 1,1-11; EV Mc. 8,11-13 14 (W): L Hand. 13,46-49; Antw. Ps. 117; EV Lc. 10,1-9 (IV) 15 (G): L Jak. 1,19-27; EV Mc. 8.22-26 16 (G): L Jak. 2,1-9; EV Mc. 8,27-33 17 (G): L Jak. 2,14-24+26; EV Mc. 8.34-9,1 18 (G): L Jak. 3,1-10; EV Mc. 9,2-13 19 (G): L Jes. 43,18-19+21-22+24b-25; Antw. Ps. 41; TL 2 Kor. 1,18-22; EV Mc. 2,1-12 20 (G): L Jak. 3,13-18; EV Mc. 9,14-29 21 (G): L Jak. 4,1-10; EV Mc. 9,30-37 22 (P): Aswoensdag: L Joël 2,12-18; Antw. Ps. 51; TL 2 Kor. 5,20-6,2; EV Mt. 6,1-6+1618 23 (P): L Deut. 30,15-20; EV Lc. 9,22-25 24 (P): L Jes. 58,1-9a; EV Mt. 9,14-15 25 (P): L Jes. 58,9b-14; EV Lc. 5,27-32 26 (P): L Gen.9,8-15; Antw. Ps. 25; TL 1 Petr. 3,18-22; EV Mc. 1,12-15 27 (P): L Lev. 19,1-2+11-18; EV Mt. 25,3146 28 (P): L Jes. 55,10-11; EV Mt. 6,7-15 29 (P): L Jona 3,1-10; EV Lc. 11,29-32

Agenda van mgr. Hurkmans

Parochies

Januari

Februari

Per 1 januari 2012 heeft mgr.A.Hurkmans opgericht

Vrijdag 20 januari

Donderdag 2 februari

de R.K. Parochie Sint Petrus’ Stoel, gevestigd

9:00 uur H. Mis Sint-Jan;

te Eindhoven, welke tot stand is gekomen middels

Ridderorde van het H. Graf van Jeruzalem

Zaterdag 4 februari

samenvoeging (fusie) van de parochies H.Antonius

14:30 uur Brainstormbijeenkomst

Donderdag 26 januari

19:00 uur Vormen in Keldonk

9:00 uur H. Mis Sint-Jan;

Abt (Acht), Achtse Barrier, Woensel-Oost en Woensel Midden en Zuid, alle te Eindhoven. Tot lid van het

Zondag 5 februari

pastorale team zijn benoemd: de zeereerwaarde

Cultureel uitstapje seminarie

heer J.J. Goris, pastoor, de zeereerwaarde heer J.J.

Donderdag 9 februari

van de Laar, pastor, de eerwaarde heer K.J.A.M.

9:00 uur H. Mis Sint-Jan

Bennenbroek, diaken, de eerwaarde heer R.A.

Dinsdag 14 februari

Kosterman, diaken, de heer drs. H.J. Vermeulen, pas-

Bisschoppenconferentie

toraal werker en mevrouw drs. M.H.M. Verhoeven-

Zondag 29 januari

Donderdag 16 februari

van der Staak, pastoraal werkster. Het pastoraal

9:00 uur H. Mis Sint-Jan

team zal worden geassisteerd door de zeereerwaarde

Maandag 30 januari

14:30 uur Priesterraad

heer lic.drs. G.B. Papenburg.

14:00 uur Dekensvergadering

Vrijdag 27 januari

15:00 uur Docentenvergadering seminarie

Zaterdag 28 januari

Mgr. J. Liesen neemt de bisschopszetel in bezit te Breda WJD-bijeenkomst

17:00 uur Kapittel Ridderorde van het H. Graf van Jeruzalem

Per 1 januari 2012 heeft mgr.A.Hurkmans opgericht

Agenda van mgr. Mutsaerts

de R.K. Parochie Sint Joris,gevestigd te Eindhoven, welke tot stand is gekomen middels samenvoeging (fusie) van de parochies Binnenstad, H.Georgius,

Januari

H. Mis bisschopskapel (Maria Lichtmis)

H.Hart van Jezus, Gestel, Strijp, Tongelre en Stratum,

Vrijdag 20 januari

Vrijdag 3 februari

alle te Eindhoven. Tot lid van het pastorale team zijn

Vormselmis Hapert

Zaterdag 21 januari Vormselmis Veldhoven

Zondag 22 januari Vormselmis Lith

Dinsdag 24 januari

Vormselmis Lage Mierde

benoemd: de hoogeerwaarde heer R.F.G. Wilmink,

Zondag 5 februari

pastoor, de zeereerwaarde heer drs. S.A.L. van Dijk,

H. Mis te Tilburg (Heuvel) t.g.v.

pastor, de zeereerwaarde heer P.K.G. Geelen, pastor,

40 jaar altijddurende aanbidding

de zeereerwaarde heer Paul Vincent Ravi, pastor, de

Dinsdag 7 februari

eerwaarde heer W.J.H. Brok, diaken, de eerwaarde

Gesprekken met dekens;

heer C. Schilder, diaken en de eerwaarde heer J.W.

Dekenale informatiebijeenkomst Tilburg

Dekenale informatiebijeenkomst Geldrop

Wolbrink, diaken.

Woensdag 25 januari

Woensdag 8 februari

Officium Catecheticum te Utrecht

Donderdag 26 januari Vergadering Kapittel

Vrijdag 27 januari

Vormselmis Hoogeloon

Zaterdag 28 januari

H. Mis kathedraal Breda (mgr. J.Liesen

Gesprekken dekens

Per 1 januari 2012 heeft mgr.A.Hurkmans opge-

Vrijdag 10 februari

richt de R.K. Parochie De Goede Herder,

Vormselmis Neerkant

gevestigd te Tilburg, welke tot stand is gekomen

Zondag 12 februari

middels samenvoeging (fusie) van de parochies

Vormselmis St.Anthonis

Binnenstad, Allerheiligst Sacrament, H.Jozef,

Maandag 13 februari

H.Antonius van Padua, Lidwina-Gerardus Majella en

Bijeenkomst bestuursleden nieuwe

de Christoffelparochie, alle te Tilburg en de Parochie

neemt bisschopszetel in bezit);

parochies

Goirle te Goirle. Tot lid van het pastorale team zijn

Vormselmis Helmond (H.Jozef)

Dinsdag 14 februari

benoemd: de hoogeerwaarde heer drs. H.G.T.J.

Zondag 29 januari

H. Mis SanSalvator, 's-Hertogenbosch

Dinsdag 31 januari

Dekenale informatiebijeenkomst

Oeteldonkconcert

Miltenburg, pastoor, de zeereerwaarde heer J.P.J.M.

Donderdag 16 februari

van Noorwegen, pastor, de zeereerwaarde heer drs.

Lezing Opus Dei (Moergestel);

M.A. van Zutphen, pastor, de zeereerwaarde heer

Priesterraad

Bijumon Thomas, pastor, de zeereerwaarde heer

's-Hertogenbosch

Februari Woensdag 1 februari Gesprekken met dekens

Donderdag 2 februari

K.J. Loodts, pastor, de eerwaarde heer J.A.M. van Elke woensdag en vrijdag 9.00 uur:

Amelsvoort, diaken, de eerwaarde heer J.A.P.H.

H.Mis Neerkant

Vugs, diaken, de eerwaarde heer P.A.Th.M. van

De Bisdomstaf vergadert wekelijks op donderdag

Boekel, diaken, de heer drs. J.Th.M. van den Boom, pastoraal werker en de heer dr. J.T.A. Strijards, pastoraal werker.


Het Bisdomblad is het officiële nieuwsen informatiemagazine van het Bisdom van ’s-Hertogenbosch. Het verschijnt onder verantwoordelijkheid van de dienst Communicatie. (ISSN 1384220X) Hoofdredactie: M.E.M. Savelsbergh Eindredactie: J.G.P.G. van Eeden Redactie: E. Kleinpenning, Th. Schepens, N. van der Sluis. Aan dit nummer werkten verder mee: P. Broeders di, Marc de Koning, Y. Koopman-Snep, Mgr. J. Liesen, Mgr. R. MutsaertsMgr. J. Schröder. Beeld/Fotografie: J. van Eeden (p. 1,2 ,4,5,6/7,12/13,15,16/17,18,19,20/ 21,22/23,24/25,), Webgallery of Art (p.27,28) Adres redactie: Parade 11, ’s-Hertogenbosch. Telefoon: 073-5232044 Fax: 073-6136850 E-mail: redactie@bisdomblad.nl Adres administratie: Correspondentie-adres: Postbus 1333, 5200 BJ ’s-Hertogenbosch. E-mail: mvbeers@bisdomdenbosch.nl ING: 1108695 Advertentie-verkoop: HMS Mediaexploitatie, Afdeling advertenties Postbus 1611, 5200 BR ’s-Hertogenbosch; Tel 073-7507060; uitgeverij@hms-denbosch.nl Vormgeving: Beelenkamp Ontwerpers Tilburg. Druk: Roto Smeets Eindhoven ABONNEMENTEN € 25,00 per jaar, jongeren t/m 25 jaar € 12,50; losse nummers € 2,50 (excl. porto). Proefabonnementen: 2 nummers gratis. Tel. 073-6125488 toestel 155 (M. van Beers) Abonnementen kunnen elk gewenst moment ingaan en worden automatisch verlengd, tenzij minimaal een maand voor het verstrijken van de abonnementstermijn schriftelijk wordt opgezegd. OVERNEMEN Artikelen in het Bisdomblad mogen vrij worden overgenomen in parochiebladen, illustraties alleen als vooraf schriftelijk toestemming is verleend door de redactie. COPYRIGHT Voor de bijbelteksten is gebruik gemaakt van de Willibrordvertaling, waarvan het copyright berust bij de Katholieke Bijbel Stichting te Den Bosch. De uit polyethyleen vervaardigde verpakking van het Bisdomblad is onschadelijk in de vuilverbranding en niet van invloed op de kwaliteit van het grondwater. Polyethyleen is uitstekend te recyclen.

In memoriam en ontslagen Benoemingen Mgr drs A.L.M. Hurkmans, bisschop van 's-Hertogenbosch, heeft: Mevrouw drs. J.M.J. van Meurs te Malden met terugwerkende kracht per 1 maart 2010 de pastorale zending verleend als pastoraal werkster ten behoeve van geestelijke verzorging in het UMC St. Radboud te Nijmegen. De heer A.C.P.M. van Boekel te Berkel-Enschot per 17 januari 2011 eervol ontslag verleend van de pastorale zending als pastoraal werker van de Justitiële Jeugdinrichting De Hey-Acker te Vught De heer drs. A.A.M. Oosterling te Tilburg per 1 oktober 2011 de pastorale zending verleend als pastoraal werker in de Penitentiaire Inrichting Tilburg. De zeereerwaarde heer drs. F.M. As te Sint-Michielsgestel per 1 november 2011 benoemd tot waarnemend pastoor van de parochie H.Lambertus te Gemonde. De hoogeerwaarde heer J.M.M. van de Laar te Helmond per 1 november 2011 benoemd tot waarnemend pastoor van de parochie O.L.Vrouw Presentatie te Aarle-Rixtel. De hoogeerwaarde heer R.W.M.M. de Kruijf te Wijchen per 15 november 2011 eervol ontslag verleend als pastoor van de parochie De Twaalf Apostelen te Wijchen en als deken van het dekenaat Druten-Wijchen. De zeereerwaarde heer W. Koopmans te Waalre met ingang van 1 december 2011 eervol ontslag verleend als pastor van de parochie H. Willibrordus te Waalre. De zeereerwaarde heer A.M.M. Overmars te Heeswijk per 1 december 2011 eervol ontslag verleend als pastoor van de parochie H. Antonius Abt te Bokhoven. De zeereerwaarde heer X.M.M. van der Spank o.praem. te Bokhoven per 1 december 2011 benoemd tot waarnemend pastoor van de parochie H. Antonius Abt te Bokhoven. De zeereerwaarde heer drs. A.C.M. Verest per 1 januari 2012 benoemd tot pastoor van de parochie H. Willibrordus te Waalre onder gelijktijdig eervol ontslag als pastoor van de parochie H. Hart van Jezus te Eindhoven. De zeereerwaarde pater L.J.R. van der Klaauw aa te Helvoirt per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend als waarnemend pastoor van de Christoffelparochie te Tilburg. De zeereerwaarde pater Ch. Anyaeze cssp te Eindhoven per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend als pastor van de Binnenstadsparochie te Eindhoven. De zeereerwaarde heer drs. L.J.W. Verhoeven te Eindhoven per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend als pastoor van de parochie Gestel te Eindhoven. Mevrouw drs. D.M.B. Kruyer-van Gompel te Eindhoven per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend van de zending als pastoraal werkster van de Binnenstadsparochie te Eindhoven. Mevrouw C.M. van Heiningen te Beek en Donk per 1 januari 2012 eervol ontslag verleend van de zending als pastoraal werkster van de parochie Tongelre te Eindhoven. De zeereerwaarde pater C.J. Smit smm te Ommel per 6 januari 2012 eervol ontslag verleend als pastoor van de parochie O.L.Vrouw Presentatie te Ommel.

30 Bisdomblad januari 2012

Lezingenschema Januari 2012 20 (G): L 1 Sam. 24,3-21; EV Mc. 3,13-19 21 (R): L 2 Sam. 1,1-4+11-12+19+23-27; EV Mc. 3,20-21 22 (G): L Jon. 3,1-5+10; Antw. Ps. 25; TL 1 Kor. 7,29-31; EV Mc. 1,14-20 23 (G): L 2 Sam. 5,1-7+10; EV Mc. 3,22-30 24 (W): L 2 Sam. 6,12b-15+17-19; EV Mc. 3,31-35 25 (W): Bekering van de heilige apostel Paulus: L Hand. 22,3-16; Antw. Ps. 117; EV Mc. 16,15-18 (IV) 26 (W): L 2 Tim. 1,1-8; EV Mc. 4,21-25 27 (G): L 2 Sam. 11,1-4a+5-10+13-17; EV Mc. 4,26-34 28 (W): L 2 Sam. 12,1-7a+10-17; EV Mc. 4,35-41 29 (G): L Deut. 18,15-20; Antw. Ps. 95; TL 1 Kor. 7,32-35; EV Mc. 1,21-28 30 (G): L 2 Sam. 15,13-14+30+16,5-13a; EV Mc. 5,1-20 31 (W): L 2 Sam. 18,9-10+14b+2425a+30-19,3; EV Mc. 5,21-43 Februari 1 (G): L 2 Sam. 24,2+9-17; EV Mc. 6,1-6 2 (W): Opdracht van de Heer (Maria Lichtmis): L Mal. 3,1-4; Antw. Ps. 24; EV Lc. 2,22-40 3 (G): L Sir. 47,2-11; EV Mc. 6,14-29 4 (G): L 1 Kon. 3,4-13; EV Mc. 6,30-34 5 (G): L Job 7,1-4+6-7; Antw. Ps. 147; TL 1 Kor. 9,16-19+22-23; EV Mc. 1,29-39 6 (G): L 1 Kon. 8,1-7+9-13; EV Mc. 6,53-56 7 (G): L 1 Kon. 8,22-23+27-30; EV Mc. 7,113 8 (G): L 1 Kon. 10,1-10; EV Mc. 7,14-23 9 (G): L 1 Kon. 11,4-13; EV Mc. 7,24-30 10 (W): L 1 Kon. 11,29-32+12,19; EV Mc. 7,31-37 11 (G): L 1 Kon. 12,26-32+13,33-34; EV Mc. 8,1-10 12 (G): L Lev. 13,1-2+45-46; Antw. Ps. 32; TL 1 Kor. 10,31-11,1; EV Mc. 1,40-45 13 (G): L Jak. 1,1-11; EV Mc. 8,11-13 14 (W): L Hand. 13,46-49; Antw. Ps. 117; EV Lc. 10,1-9 (IV) 15 (G): L Jak. 1,19-27; EV Mc. 8.22-26 16 (G): L Jak. 2,1-9; EV Mc. 8,27-33 17 (G): L Jak. 2,14-24+26; EV Mc. 8.34-9,1 18 (G): L Jak. 3,1-10; EV Mc. 9,2-13 19 (G): L Jes. 43,18-19+21-22+24b-25; Antw. Ps. 41; TL 2 Kor. 1,18-22; EV Mc. 2,1-12 20 (G): L Jak. 3,13-18; EV Mc. 9,14-29 21 (G): L Jak. 4,1-10; EV Mc. 9,30-37 22 (P): Aswoensdag: L Joël 2,12-18; Antw. Ps. 51; TL 2 Kor. 5,20-6,2; EV Mt. 6,1-6+1618 23 (P): L Deut. 30,15-20; EV Lc. 9,22-25 24 (P): L Jes. 58,1-9a; EV Mt. 9,14-15 25 (P): L Jes. 58,9b-14; EV Lc. 5,27-32 26 (P): L Gen.9,8-15; Antw. Ps. 25; TL 1 Petr. 3,18-22; EV Mc. 1,12-15 27 (P): L Lev. 19,1-2+11-18; EV Mt. 25,3146 28 (P): L Jes. 55,10-11; EV Mt. 6,7-15 29 (P): L Jona 3,1-10; EV Lc. 11,29-32

Agenda van mgr. Hurkmans

Parochies

Januari

Februari

Per 1 januari 2012 heeft mgr.A.Hurkmans opgericht

Vrijdag 20 januari

Donderdag 2 februari

de R.K. Parochie Sint Petrus’ Stoel, gevestigd

9:00 uur H. Mis Sint-Jan;

te Eindhoven, welke tot stand is gekomen middels

Ridderorde van het H. Graf van Jeruzalem

Zaterdag 4 februari

samenvoeging (fusie) van de parochies H.Antonius

14:30 uur Brainstormbijeenkomst

Donderdag 26 januari

19:00 uur Vormen in Keldonk

9:00 uur H. Mis Sint-Jan;

Abt (Acht), Achtse Barrier, Woensel-Oost en Woensel Midden en Zuid, alle te Eindhoven. Tot lid van het

Zondag 5 februari

pastorale team zijn benoemd: de zeereerwaarde

Cultureel uitstapje seminarie

heer J.J. Goris, pastoor, de zeereerwaarde heer J.J.

Donderdag 9 februari

van de Laar, pastor, de eerwaarde heer K.J.A.M.

9:00 uur H. Mis Sint-Jan

Bennenbroek, diaken, de eerwaarde heer R.A.

Dinsdag 14 februari

Kosterman, diaken, de heer drs. H.J. Vermeulen, pas-

Bisschoppenconferentie

toraal werker en mevrouw drs. M.H.M. Verhoeven-

Zondag 29 januari

Donderdag 16 februari

van der Staak, pastoraal werkster. Het pastoraal

9:00 uur H. Mis Sint-Jan

team zal worden geassisteerd door de zeereerwaarde

Maandag 30 januari

14:30 uur Priesterraad

heer lic.drs. G.B. Papenburg.

14:00 uur Dekensvergadering

Vrijdag 27 januari

15:00 uur Docentenvergadering seminarie

Zaterdag 28 januari

Mgr. J. Liesen neemt de bisschopszetel in bezit te Breda WJD-bijeenkomst

17:00 uur Kapittel Ridderorde van het H. Graf van Jeruzalem

Per 1 januari 2012 heeft mgr.A.Hurkmans opgericht

Agenda van mgr. Mutsaerts

de R.K. Parochie Sint Joris,gevestigd te Eindhoven, welke tot stand is gekomen middels samenvoeging (fusie) van de parochies Binnenstad, H.Georgius,

Januari

H. Mis bisschopskapel (Maria Lichtmis)

H.Hart van Jezus, Gestel, Strijp, Tongelre en Stratum,

Vrijdag 20 januari

Vrijdag 3 februari

alle te Eindhoven. Tot lid van het pastorale team zijn

Vormselmis Hapert

Zaterdag 21 januari Vormselmis Veldhoven

Zondag 22 januari Vormselmis Lith

Dinsdag 24 januari

Vormselmis Lage Mierde

benoemd: de hoogeerwaarde heer R.F.G. Wilmink,

Zondag 5 februari

pastoor, de zeereerwaarde heer drs. S.A.L. van Dijk,

H. Mis te Tilburg (Heuvel) t.g.v.

pastor, de zeereerwaarde heer P.K.G. Geelen, pastor,

40 jaar altijddurende aanbidding

de zeereerwaarde heer Paul Vincent Ravi, pastor, de

Dinsdag 7 februari

eerwaarde heer W.J.H. Brok, diaken, de eerwaarde

Gesprekken met dekens;

heer C. Schilder, diaken en de eerwaarde heer J.W.

Dekenale informatiebijeenkomst Tilburg

Dekenale informatiebijeenkomst Geldrop

Wolbrink, diaken.

Woensdag 25 januari

Woensdag 8 februari

Officium Catecheticum te Utrecht

Donderdag 26 januari Vergadering Kapittel

Vrijdag 27 januari

Vormselmis Hoogeloon

Zaterdag 28 januari

H. Mis kathedraal Breda (mgr. J.Liesen

Gesprekken dekens

Per 1 januari 2012 heeft mgr.A.Hurkmans opge-

Vrijdag 10 februari

richt de R.K. Parochie De Goede Herder,

Vormselmis Neerkant

gevestigd te Tilburg, welke tot stand is gekomen

Zondag 12 februari

middels samenvoeging (fusie) van de parochies

Vormselmis St.Anthonis

Binnenstad, Allerheiligst Sacrament, H.Jozef,

Maandag 13 februari

H.Antonius van Padua, Lidwina-Gerardus Majella en

Bijeenkomst bestuursleden nieuwe

de Christoffelparochie, alle te Tilburg en de Parochie

neemt bisschopszetel in bezit);

parochies

Goirle te Goirle. Tot lid van het pastorale team zijn

Vormselmis Helmond (H.Jozef)

Dinsdag 14 februari

benoemd: de hoogeerwaarde heer drs. H.G.T.J.

Zondag 29 januari

H. Mis SanSalvator, 's-Hertogenbosch

Dinsdag 31 januari

Dekenale informatiebijeenkomst

Oeteldonkconcert

Miltenburg, pastoor, de zeereerwaarde heer J.P.J.M.

Donderdag 16 februari

van Noorwegen, pastor, de zeereerwaarde heer drs.

Lezing Opus Dei (Moergestel);

M.A. van Zutphen, pastor, de zeereerwaarde heer

Priesterraad

Bijumon Thomas, pastor, de zeereerwaarde heer

's-Hertogenbosch

Februari Woensdag 1 februari Gesprekken met dekens

Donderdag 2 februari

K.J. Loodts, pastor, de eerwaarde heer J.A.M. van Elke woensdag en vrijdag 9.00 uur:

Amelsvoort, diaken, de eerwaarde heer J.A.P.H.

H.Mis Neerkant

Vugs, diaken, de eerwaarde heer P.A.Th.M. van

De Bisdomstaf vergadert wekelijks op donderdag

Boekel, diaken, de heer drs. J.Th.M. van den Boom, pastoraal werker en de heer dr. J.T.A. Strijards, pastoraal werker.


Wilt u ook adverteren in het Bisdomblad?

Wij verzorgen ook historisch kleuronderzoek, pigmentonderzoek en rapportage. Neem contact op met:

Hobeon gecertificeerd

HMS Media Exploitatie Telefoon : 073-7507000

5232 BC ‘s-Hertogenbosch

Fax : 073-7507049

Postbus 1611

uitgeverij@hmsmediaexploitatie.nl

5200 BR ‘s-Hertogenbosch

www.hmsmediaexploitatie.nl

Tel: 06-53130012 - Fax: 026-3257951 www.leoscholten.nl info@leoscholten.nl

Is uw pachtbeheer up to date? Neem voor een gratis en vrijblijvende quick-scan van uw pachtbeheer contact op met ons kantoor. Postbus 455 5240 AL Rosmalen Hintham 117c Rosmalen

T 073 641 33 12 F 073 643 03 98 I gloudemans.nl

beheer vastgoed – pacht – erfpacht – landgoederen – Natuurschoonwet 1928 cultureel erfgoed – verkoop – aankoop – taxatie – mediation – productierechten – subsidies

Vertaler of tolk nodig?

Europalaan 22

32

IZO vertaalservice verzorgt vertalingen en tolkendiensten vanuit en naar alle talen in alle denkbare specialismen. Om een perfecte kwaliteit te garanderen wordt alleen met ‘native speakers’ gewerkt. Kwaliteit, nauwkeurigheid, flexibiliteit en het inzetten van de juiste specialist kenmerken IZO vertaalservice.

Alle talen binnen handbereik! Europalaan 22 – 5232 BC ’s-Hertogenbosch – 073-7507080 vertaalservice@izocommuncatie.nl – www.izovertaalservice.nl

Bisdomblad_2012_Januari_(Jaargang 90)  

Bisdomblad van 's-Hertogenbosch, Jaargang 90 nr 1, januari

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you