Page 1

A

gemeente Eindhoven

Sociale kenmerken van Philipsdorp Een onderzoek in het kader van de integrale wijkvernieuwing

Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek van de dienst Algemene en Publiekszaken Samenstelling: Ingrid de Haan drs. Angelique van Gemert BiO-rapportnummer 933 Maart 2003


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Inhoud 1

Inleiding

5

2

Samenvatting en conclusies

7

3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

Onderzoeksopzet Inleiding Vooraf Aanleiding van het onderzoek Doel van het onderzoek Vraagstelling Methode van onderzoek

11

4 4.1 4.2 4.3 4.4

15

4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

Sociale opbouw van Philipsdorp Inleiding Ontwikkeling Woningen Bevolking (leeftijd, huishoudenssamenstelling, etniciteit, nieuwkomers, woonduur) Werk Inkomen en opleiding Gezondheid Voorschoolse voorzieningen Basisonderwijs Vrijetijdsaccommodaties Samenvatting

5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8

Sociale opbouw binnen Philipsdorp Inleiding Segregatie versus concentratie Clusterindeling Bedrijvigheid Woningen Bevolking (leeftijd, huishoudenssamenstelling, etniciteit, nieuwkomers) Werk Samenvatting

37

Bijlagen 1 Tabellen cijfers Eindhoven 2 Tabellen cijfers Philipsdorp 3 Beschrijving vrijetijdsaccommodatie 4 Literatuurlijst

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

51


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek


Sociale kenmerken van Philipsdorp

1

Inleiding

Eind 1998 werd tussen de gemeente Eindhoven en de Samenwerkende Eindhovense Woningcorporaties het Volkshuisvestingsconvenant gesloten. Hierin werd vastgelegd dat er een verkenning moest komen die de herstructurering voor de hele stad in beeld zou brengen. Naar aanleiding hiervan heeft een werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers van de gemeente en de corporaties een rapport opgesteld waarin is opgenomen dat tussen 2000 en 2010 in twaalf buurten ruim 4000 woningen gesloopt worden en door een andere mix van woningen moeten worden vervangen. Herstructureren is echter meer dan alleen woningen vervangen. Gezien de aard van de buurten en de problemen die daar spelen biedt de fysieke vernieuwing tevens kansen voor sociale vernieuwing. Hiervoor is het noodzakelijk om kennis en inzicht te hebben in de sociale kenmerken van de wijkvernieuwingsbuurten. Het Projectbureau van de dienst Maatschappelijke Ontwikkeling heeft aan de afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek gevraagd onderzoek te doen naar de sociale opbouw van de wijkvernieuwingsbuurten. In deze rapportage staat de kwantitatieve analyse van Philipsdorp centraal. In het volgende hoofdstuk worden allereerst de samenvatting en conclusies gegeven. Voor degenen die meer willen weten over de onderzoeksopzet, deze volgt in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 wordt de sociale opbouw van Philipsdorp door middel van verschillende aspecten in kaart gebracht. In hoofdstuk 5 volgt de sociale opbouw binnen de buurt. Als bijlagen zijn tabellen met cijfers, beschrijving van de vrijetijdsaccommodatie en een literatuurlijst opgenomen.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

5


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

6


Sociale kenmerken van Philipsdorp

2

Samenvatting en conclusies

Om het proces van sociale vernieuwing in de wijkvernieuwingsgebieden goed op gang te kunnen brengen, is het noodzakelijk om kennis te hebben van de sociale opbouw van Philipsdorp. Aan de hand van bestaande statistische gegevens die bij BiO voorhanden zijn, kan het volgende beeld van Philipsdorp (statistische buurt 612) vóór het proces van herstructurering worden geschetst: b

Reputatie Als wordt gekeken naar de sociaal-economische positie van Philipsdorp en Schoot ten opzichte van de andere buurten in de stad dan bevinden deze buurten zich in de middenmoot. Ten opzichte van tien jaar geleden is deze positie verbeterd.

b

Woningen De woningvoorraad van Philipsdorp bestaat hoofdzakelijk uit eengezinswoningen, gebouwd vóór de tweede wereldoorlog. De buurt bestaat grotendeels uit huur. Hiervan is bijna driekwart in het bezit van Woningstichting Hertog Hendrik van Lotharingen. In de buurt staan twee keer zoveel studentenwoningen als het stedelijk gemiddelde. Gemiddeld genomen hebben de woningen een waarde van € 105000. Dit is lager dan de waarde van een gemiddelde Eindhovense woning, maar vergelijkbaar met Schouwbroek. De gemiddelde woningbezetting ligt op 2,3 personen per woning.

b

Bevolking De ruim 2000 bewoners van Philipsdorp hebben een gemiddelde leeftijd van 38 jaar. De leeftijdsverdeling van Philipsdorp, Schoot en Schouwbroek vormen een redelijk goede afspiegeling van de hele stad. Er wonen in Philipsdorp wel iets minder mensen tussen de 55 en 75 jaar en iets meer 19-54 jarigen. In totaal is bijna één op de vijf bewoners jonger dan 19 jaar en één op de vijf 55-plus. In de buurt wonen bijna 1000 huishoudens, waarvan de grootste groep (43%) alleen woont. Dit ligt hoger dan in de referentiebuurten Schoot en Schouwbroek en heel Eindhoven. In Philipsdorp wonen daarentegen juist minder tweepersoonshuishoudens: ruim een kwart valt in deze categorie. Daarnaast wonen er ook minder huishoudens bestaande uit twee personen met kinderen. Opvallend is het aantal eenoudergezinnen: 8% van de huishoudens bestaat uit een gezin met één ouder. Stedelijk gezien is dit 5%. Een verklaring hiervoor zou kunnen zijn dat Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

7


Sociale kenmerken van Philipsdorp

verhoudingsgewijs veel huurwoningen heeft. Een groot deel van de eenoudergezinnen is vanwege hun financiële situatie hierop aangewezen. Het percentage allochtonen in Philipsdorp ligt een fractie hoger dan in de referentiebuurten en de hele stad. Van alle bewoners heeft 23% niet de Nederlandse etniciteit. In de hele stad is dit 22% en in de referentiebuurten zo’n 20%. De grootste groepen allochtonen in Philipsdorp zijn mensen van Spaanse en Marokkaanse origine. In totaal is 3% van alle inwoners van Philipsdorp Spaans en 3% Marokkaans. Onder de Spaanse bewoners bevinden zich weinig jongeren en veel ouderen. Bij de Marokkaanse bewoners zijn er juist veel jongeren en weinig ouderen. Beide groepen hebben veel huishoudens bestaande uit twee personen met kinderen. Naast de Spaanse en Marokkaanse inwoners telt de buurt veel mensen uit Duitsland en Turkije. Onder de nieuwkomers zijn de mensen uit Irak, voormalig Joegoslavië Marokko en de Nederlandse Antillen in de meerderheid. Kijken we naar de woonduur van de bewoners van Philipsdorp dan komt deze grotendeels overeen met het stedelijk gemiddelde. Van alle bewoners woont bijna de helft korter dan vijf jaar op het huidige adres. Daarnaast zijn er de afgelopen drie jaar bijna 900 mensen (43% van alle bewoners) verhuisd. Dit kenmerkt een vrij hoge mobiliteit. Opvallend is het positieve migratiesaldo van 60 in de afgelopen drie jaar. Van mensen die de buurt verlaten blijft het merendeel wel in Eindhoven. Men verhuist met name binnen Philipsdorp zelf, maar ook de nieuwbouwlocatie Bos- en Zandrijk is populair. Het grote verloop is echter een risicofactor voor de sociale samenhang in de buurt. Hoge mobiliteit is namelijk niet stimulerend voor betrokkenheid in de buurt. De kans bestaat dat door de geplande herstructurering, en de te verwachten groeiende verhuisintentie ten gevolge daarvan, de animo om bij te dragen aan het sociale gebeuren in de buurt verder terugloopt. b

Werk en opleiding Verhoudingsgewijs ligt het percentage werklozen in Philipsdorp hoger dan in de referentiebuurten en heel Eindhoven. In de buurt staat 7% van de 15-64 jarigen ingeschreven bij het CWI. In Schoot, Schouwbroek en heel Eindhoven is respectievelijk 4%, 6% en 5% niet-werkend werkzoekend. Het merendeel van de werklozen is (zeer) moeilijk of niet bemiddelbaar. Ook veel mensen zijn tussen de 40 en 60 jaar oud. Verder zijn er in Philipsdorp onder de werkzoekenden relatief minder mensen van buitenlandse afkomst in vergelijking met de referentiebuurten en de hele stad. Kijken we naar het opleidingsniveau dan zijn de niet-werkende werkzoekenden voornamelijk laag opgeleid: zo’n 60% heeft geen onderwijs of alleen basisonderwijs, lbo of mavo gehad. Van alle bewoners van Philipsdorp heeft bijna de helft deze achtergrond. In vergelijking met Eindhoven telt de buurt iets minder hoog opgeleide mensen. In Schouwbroek en Schoot wonen echter minder hoog opgeleide mensen.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

8


Sociale kenmerken van Philipsdorp

b

Leefsituatie De leefsituatie van de bewoners van Philipsdorp, maar ook van Schouwbroek, is in vergelijking met Schoot en de hele stad niet zo rooskleurig. Met name de inkomenssituatie ziet er een stuk slechter uit. Zo heeft ruim de helft van de bewoners van Philipsdorp (in Schouwbroek 40%) een inkomen dat (ruim) beneden modaal ligt en geeft éénderde van de bewoners aan enige of grote moeite te hebben met rondkomen. Ook wat betreft gezondheid scoren de bewoners van Philipsdorp en Schouwbroek op een aantal aspecten minder goed. Zo’n 70% van de bewoners van Philipsdorp beoordeelt de eigen gezondheid als goed. In de hele stad en Schoot ligt dit iets hoger. Er zijn nauwelijks mensen in Philipsdorp die de eigen gezondheid slecht vinden, maar één op de negen geeft wel aan dat deze matig is. Daarnaast leven de mensen in het algemeen ongezonder dan de mensen in Schoot en heel Eindhoven. In Philipsdorp rookt de helft en sport bijna 60% niet. Opvallend is dat in Philipsdorp ruim één op de vijf bewoners (zeer) excessief drinkt. Dit is ruim twee keer zoveel dan in heel Eindhoven. Voor wat betreft het lichaamsgewicht en drugsgebruik scoort Philipsdorp beter. Relatief weinig mensen uit de buurt hebben te maken met (ernstig) overgewicht. Kijken we naar eenzaamheid dan zijn in Philipsdorp iets minder mensen (zeer) eenzaam: 7% van de bewoners. Opvallend is dat 15% van de bewoners behoefte heeft aan ondersteuning. Dit is veel meer dan in Schoot, Schouwbroek en heel Eindhoven.

b

Voorzieningen Het peuterspeelzaalbezoek in Philipsdorp ligt hoger dan de gemiddelde deelname in Eindhoven en Schoot. Van de peuters in Philipsdorp gaat circa tweederde naar een peuterspeelzaal terwijl in de hele stad en Schoot bijna 60% van de peuters de speelzaal bezoekt. De deelname aan kinderopvang in Philipsdorp is vergelijkbaar met het stedelijk gemiddelde. In totaal gaat één op de vijf peuters naar deze opvang. Voor de basisschoolleerlingen geldt dat er weinig buiten de buurt gewinkeld wordt. Van alle kinderen in Philipsdorp die naar de basisschool gaan, bezoekt bijna driekwart de openbare basisschool De Bergen. De enige vrijetijdsaccommodatie in de buurt die voor iedereen toegankelijk is, ‘t Bellefort, krijgt gemiddeld zo’n 950 bezoeken per week. Van alle bezoekers komt 15% uit Philipsdorp zelf, maar ook veel mensen van Eliasterrein Vonderkwartier en Schouwbroek bezoeken deze accommodatie.

De bovenstaande kenschets geeft een beeld van Philipsdorp in vergelijking met de referentiebuurten Schouwbroek en Schoot en heel Eindhoven. Op het niveau van de stedelijkbeheerclusters is nagegaan of er sprake is van ruimtelijke segregatie binnen

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

9


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Philipsdorp. Dat wil zeggen dat er gekeken wordt of er sprake is van concentraties van bepaalde bevolkingscategorieĂŤn binnen de buurt. Inderdaad blijken in sommige clusters enkele categorieĂŤn meer vertegenwoordigd te zijn dan andere. Zo wonen bijvoorbeeld in het gebied met een verplegings- en verzorgingshuis zeer veel 75-plussers. Daarnaast is de gemiddelde woningbezetting in een van de clusters erg laag. Op een hoge vertegenwoordiging van Nederlanders in enkele clusters na, is er geen sprake van echte concentraties.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

10


Sociale kenmerken van Philipsdorp

3

Onderzoeksopzet

3.1

Inleiding

Dit hoofdstuk beschrijft de opzet van het onderzoek. Allereerst wordt in paragraaf 2 kort het kader van de integrale wijkvernieuwing geschetst en in paragraaf 3 de aanleiding van het onderzoek. Vervolgens komen in paragraaf 4 en 5 het doel en de vraagstelling aan de orde. In paragraaf 6 volgt tenslotte hoe het onderzoek wordt uitgevoerd.

3.2

Vooraf

Op 26 november 1998 werd tussen de gemeente Eindhoven en de Samenwerkende Eindhovense Woningcorporaties (SSEW) het Volkshuisvestingsconvenant gesloten. Eén van de daarin vastgelegde afspraken betrof de noodzaak tot verkenning van de herstructureringsopgave van de totale stad. Een werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de gemeente en de corporaties, heeft een rapport opgesteld (SSEW en gemeente Eindhoven, 2000) waaruit blijkt dat in de periode 2000-2010 in twaalf buurten herstructurering plaats zal moeten vinden waarbij ruim 4000 woningen worden gesloopt en door een andere mix aan woningen moeten worden vervangen. Onder herstructurering wordt verstaan: “Het treffen van maatregelen die gericht zijn op het tot stand brengen van een meer gedifferentieerde woningvoorraad in gebieden waar leefbaarheidsproblemen mede worden veroorzaakt door een eenzijdig samengestelde voorraad van overwegend goedkopere huur- of koopwoningen. Het behelst meer dan de aanpassing van de woningvoorraad en de directe woonomgeving. Ook infrastructuur, groenvoorzieningen, bedrijvigheid en overige voorzieningen binnen de wijk komen bij herstructurering aan de orde”. Onder meer uit het Stedelijk Beheerplan (Gemeente Eindhoven, 1998) blijkt dat de leefbaarheidsproblemen vooral voorkomen in vooroorlogse en vroeg naoorlogse wijken waar duidelijk sprake is van een eenzijdige goedkope woningvoorraad, welke in veel gevallen aan vervanging toe is. Dit betekent ook dat er in die gebieden kansen liggen om een vernieuwingsproces op gang te brengen waarbij het streven gericht is op duurzaam herstel van de fysieke en sociale kwaliteit van wijken en buurten. Herstructurering betekent dus niet alleen fysieke vernieuwing van de stad en wijken, maar ook sociaalmaatschappelijke en sociaal-economische vernieuwing. Kortom: integrale wijkvernieuwing waarbij herstructurering een middel is om dat te bereiken. De buurten die voor herstructurering in aanmerking komen zijn: Barrier, Woensel-West (incl. Baekelandplein), Drents Dorp, Hemelrijken, Philipsdorp, Genderdal, Bennekel,

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

11


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Bloemenbuurt-Noord (Bloemenplein), Bloemenbuurt-Zuid (Gerardusplein), Kruidenbuurt, Lakerlopen, Doornakkers.

3.3

Aanleiding van het onderzoek

Zoals gezegd is herstructureren meer dan woningen vervangen. Fysieke stadsvernieuwing biedt tevens kansen voor sociale vernieuwing. Het projectbureau van de dienst Maatschappelijke Ontwikkeling houdt zich bezig met de sociale dimensie van integrale wijkvernieuwing. Hierbij zijn de volgende vier uitgangspunten van belang: - sociale samenhang onder bewoners behouden, bevorderen en ontwikkelen; - differentiÍren naar aanwezige bevolkingsgroepen en hun wooncarrièremogelijkheden; - sociale infrastructuur in fysieke en organisatorische zin vernieuwen; - sociale uitval van kwetsbare groepen voorkomen. Om aan deze uitgangspunten te kunnen voldoen heeft het projectbureau aan de afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek gevraagd onderzoek te doen waarbij deze vier uitgangspunten centraal staan.

3.4 Doel van het onderzoek Bij de voorbereiding van de wijkvernieuwing in de verschillende buurten, blijkt dat op een aantal zaken te weinig zicht bestaat. Doel van het onderzoek is dan ook om meer kennis en inzicht te krijgen in: - de sociale opbouw van de wijkvernieuwingsbuurt waarbij tevens wordt gekeken naar de sociale uitval van kwetsbare groepen en de sociale samenhang in de buurten; - de ruimtelijke segregatie in de buurten.

3.5 Vraagstelling Om inzicht te krijgen in de bovenstaande zaken bestaat het onderzoek uit de volgende hoofdvragen. 1.

Hoe is de sociale opbouw van de wijkvernieuwingsbuurt?

Hierbij zijn de volgende onderzoeksvragen geformuleerd: a) Hoe is de samenstelling van de woningen? (bron: bestand WOZ-administratie) - aantal woningen - huur/koop

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

12


Sociale kenmerken van Philipsdorp

b) c) d) e) f) g) h)

eengezins/meergezins bouwjaar bezit van welke woningcorporatie(s) Hoe is de samenstelling van de bevolking? (bron: gba) aantal inwoners gemiddelde leeftijd leeftijdcategorieën: 0-3, 4-12, 13-18, 19-24, 25-54, 55-75, 75+ huishoudenssamenstelling: eenpersoonshuishouden, gezinnen met kinderen, eenoudergezinnen etniciteit: % allochtonen, grootste groepen allochtonen, 1e + 2e generatie nieuwkomers woonduur: jaar van vestiging op het adres, in Eindhoven Hoe staat het met het basisonderwijs: waar wonen de leerlingen en waar gaan ze naar school? (bron: leerplichtadministratie MO) Hoe is de deelname aan peuterspeelzalen en kinderopvang? (bron: onderzoek deelname aan voorschoolse voorzieningen) Hoe staat het met de werksituatie van de bewoners? (bron: cwi, wzi) niet-werkende werkzoekenden: naar leeftijd, opleiding, fase van bemiddeling, duur van inschrijving, etniciteit uitkeringsgerechtigden Hoe is het inkomen en opleiding van de bewoners? (bron: RIO, enquête ggd) gemiddeld besteedbaar inkomen moeite met rondkomen opleiding Hoe staat het met de gezondheid van de bewoners? (bron: enquête ggd) eigen oordeel gezondheid eenzaamheid leefgewoonten Hoe is de deelname aan de vrijetijdsaccommodaties? (bron: onderzoek vrijetijdsaccommodaties)

Om de sociale status van de wijkvernieuwingsbuurten in een breder kader te kunnen plaatsen, wordt deze vergeleken met omliggende buurten en met Eindhoven in z’n totaliteit. 2.

Hoe is de sociale opbouw binnen de wijkvernieuwingsbuurt: is er sprake van ruimtelijke segregatie?

Zijn er binnen de buurt concentraties van bewoners als we kijken naar leeftijd, huishoudenssamenstelling, etniciteit, nieuwkomers en de werksituatie. Hierbij wordt gekeken op het laagst mogelijke niveau, te weten de stedelijk beheerclusters.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

13


Sociale kenmerken van Philipsdorp

3.6 Methode van onderzoek Beide onderzoeksvragen worden aan de hand van bestaande statistische (kwantitatieve) gegevens die BiO voorhanden heeft beantwoord. Deze gegevens komen uit diverse databestanden. Na bewerking en analyse van deze data worden de verschillende aspecten in de vorm van tabellen en kaarten in beeld gebracht. Allereerst is er een format gemaakt voor Drents Dorp waarna de andere wijkvernieuwingsbuurten volgen. In dit onderzoek staat Philipsdorp centraal. Deze notitie zal tevens gebruikt worden als input voor de kadernotities die door de projectleiders van de wijkvernieuwingsbuurten worden opgesteld. Nadat de kwantitatieve analyse van de buurt gereed is, zal vervolgens met het Projectbureau worden bekeken of er voor een aantal aspecten nog aanvullend, eventueel kwalitatief, onderzoek nodig is. Hierbij moet worden gedacht aan bijvoorbeeld interviews of enquĂŞtes met sleutelfiguren (zoals Loket W/Stadsdeelkantoren) en/of bewoners.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

14


Sociale kenmerken van Philipsdorp

4

Sociale opbouw van Philipsdorp

4.1

Inleiding

Philipsdorp is ĂŠĂŠn van de buurten die in het kader van de integrale wijkvernieuwing de komende jaren flink gaat veranderen. In dit hoofdstuk staat de sociale opbouw van Philipsdorp centraal. In de volgende paragraaf wordt allereerst kort iets gezegd over de geschiedenis en reputatie van deze buurt en het verloop met betrekking tot de vernieuwingsplannen. Aan de hand van statistische gegevens over de woningen, bevolking, werk, inkomen en opleiding, gezondheid, voorschoolse voorzieningen, basisonderwijs en vrijetijdsaccommodaties wordt in paragraaf 3 tot en met 10 de buurt gekenschetst. Hierbij wordt Philipsdorp (statistische buurt 612) vergeleken met de buurten Schouwbroek (614) en Schoot (615). Daarbij komt ook de situatie voor de hele stad aan de orde. De Eindhovense cijfers staan in bijlage 1. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een samenvatting van de kenmerken van Philipsdorp.

4.2 Ontwikkeling Philipsdorp maakt onderdeel uit van stadsdeel Strijp. De buurt ligt in het westen van Eindhoven en wordt begrensd door de Vonderweg, Willemstraat, Strijpsestraat, Frederiklaan, Essenstraat, Glaslaan en Mathildelaan. De buurt is met een rode lijn aangegeven in de onderstaande kaart. Naast een groot deel van Philipsdorp bevat het wijkvernieuwingsgebied ook een deel van de buurt Schoot. Beide gebieden worden in hoofdstuk vijf nader onderzocht. Kaart 1 Philipsdorp (DSOB/afdeling Geo-informatie)

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

15


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Philipsdorp is in het begin van de vorige eeuw voor de werknemers van de gloeilampenfabriek van Philips gebouwd. Deze buurt, die grenst aan de fabrieken van Philips, is gefaseerd tot stand gekomen. In 1910 werd het Philips’ Woningbouwbureau opgericht en gestart met de bouw van een complex van 175 woningen. Dit werd de kern van het latere Philipsdorp. De ontwerpen van de woningen kwamen van architect L.P.J. Kooken en het straten- en rioleringsplan van ir. G.J. de Jongh. De opzet kenmerkt zich door ruime wegen met boomaanplant. Straten als de Frederiklaan, Elisabethlaan, Annastraat en Directeur De Jonghlaan werden in deze periode ontwikkeld. Reeds in 1916 werden plannen gemaakt voor de eerste uitbreiding. Naar ontwerp van K.P.C. Bazel werden 130 woningen gebouwd. Het betreft hier onder andere de Iepenlaan, Lindenlaan, Klimoplaan en Wingerdlaan. Gestreefd is naar een alles behalve eentonig straatbeeld. De bebouwing is wel gevarieerd, maar bestaat toch met name uit lage eengezinswoningen. In latere uitbreidingen worden meer rechte wegen aangelegd en is er minder plaats voor groen. De aangelegde plantsoenen en beplanting zijn tegenwoordig deels verdwenen. Deze hebben onder andere moeten wijken voor de verbreding van wegen van belangrijke verkeersroutes. Rond 1920 wordt het gebied in het noorden van Philipsdorp ontwikkeld. Het betreft hier een onderdeel van de statistische buurt Schoot. De uitbreiding is bedoeld om de kom van Strijp aan te sluiten op Philipsdorp. Het gaat hier om zo’n 150 woningen aan de Berkenstraat, Frederiklaan, Dennenstraat, Vlierstraat en Plataanplein. Later dat jaar worden nog 110 woningen gebouwd aan de Kastanjelaan en Acaciastraat. Kenmerkend voor deze uitbreidingen is de in grootte verschillende woningen en de afwisseling in bouwhoogtes. Philipsdorp vormt een opmerkelijk voorbeeld in de stedenbouw. De buurt is een voorbeeld van een grootschalige, geplande woonbuurt die wat betreft het geheel van planning tot beheer door een industriële onderneming tot stand is gekomen. Slechts tien jaar geleden zijn de woningen vrijgegeven voor andere bewoners dan werknemers van Philips. Toen verkocht Philips zijn woningbezit aan Woningstichting Hertog Hendrik van Lotharingen (Hhvl). De buurt is een beschermd stadsgezicht en veel woningen zijn een monument. Gezien de leeftijd van de woningen kan men zich voorstellen dat de woningen wellicht niet meer geheel voldoen aan de huidige standaarden. Ook kunnen in de openbare ruimte en het waarschijnlijk eenzijdige woningsegment zich problemen gaan voordoen. Ook zal onderzocht moeten worden of de leefbaarheid in de buurt goed is. Het is begin 2003 nog niet bekend of deze vernieuwing zal bestaan uit renovatie of sloop en nieuwbouw of een combinatie daarvan (Gemeente Eindhoven, 2003). Begin 2003 zijn de gemeente en woningcorporatie Hertog Hendrik van Lotharingen bezig met de startnotitie. Hierin wordt nog weinig gesproken over de inhoud, maar dit

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

16


Sociale kenmerken van Philipsdorp

document heeft met name een procesgericht doel. Waarbij onder andere wordt bepaald hoe het masterplan tot stand zal gaan komen. Vervolgens zal als eerste fase van het masterplan een professioneel bureau-onderzoek worden uitgevoerd, waarin onder meer dit onderzoek naar de sociale aspecten van Philipsdorp zal worden meegenomen. Als wordt gekeken naar de sociaal-economische rangorde van de verschillende buurten in de stad scoren Philipsdorp en Schoot in de middenmoot. In 2001 is gekeken naar de relatieve positie van buurten op de sociaal-economische ladder. Deze wordt bepaald aan de hand van gegevens over de laatste, betaalde werkkring van de inwoners. De buurten zijn hierbij ingedeeld in treden waarbij trede 1 de acht buurten bevat die op de bovenste trede van de sociaal economische ladder staan en trede 10 de acht buurten die helemaal onderaan staan. Philipsdorp zit in trede 7 en Schoot in trede 5: de treden met de buurten van Eindhoven die middelmatig scoren. In 1980 zat Philipsdorp in trede 9. Sindsdien is een stijgende trend te zien met een uitschieter in 1996. De buurt bevond zich toen in trede 5. Schoot zat in 1991 in trede 10 en heeft zich in de afgelopen tien jaar aanzienlijk verbeterd (Gemeente Eindhoven, september 2002).

4.3 Woningen Volgens het bestand van de WOZ-administratie1 staan in november 2002 in de buurt Philipsdorp 912 woningen, in totaal ĂŠĂŠntiende van de gehele Strijpse voorraad. Dit zijn er meer dan in de buurten Schouwbroek en Schoot, die tellen respectievelijk 701 (7%) en 864 (9%) woningen. Driekwart van de woningvoorraad in Philipsdorp bestaat uit vooroorlogse woningen. Daarnaast is bijna een kwart in de jaren tachtig gebouwd. Bijna alle woningen (90%) zijn eengezins. De verdeling huur-koop is 83%-17%. Van de 760 huurwoningen is bijna driekwart in het bezit van Hhvl. Verder is 15% van Trudo. Ook bij Schouwbroek en Schoot is het merendeel van de woningen eengezins. Wel zijn het er in vergelijking met Philipsdorp relatief minder. Schoot is evenals Philipsdorp met name vooroorlogs. De helft van alle woningen is in deze periode gebouwd. Schouwbroek heeft daarentegen voornamelijk woningen uit de jaren tachtig in haar bestand. Ruim de helft is in dit decennium gebouwd. Slechts een kwart is vooroorlogs. Kijken we naar de eigendomsverhouding dan staan in de referentiebuurten relatief iets minder huurwoningen dan in Philipsdorp. Bij Schouwbroek is 60% van de woningen huur. Hier zijn bijna alle huurwoningen in bezit van Trudo (87%). In Schoot is bijna driekwart huur. Deze woningen zijn met name in bezit van Hhvl (75%) en Domein (5%). Als we kijken naar de hoeveelheid studentenwoningen dan telt Philipsdorp veertig woningen van dit type. Dit is 4% van de totale woningvooraad in deze buurt. Dat zijn er

1

De Wet WOZ staat voor Wet Waardering Onroerende Zaken. De WOZ-waarde is bepaald naar

waardepeildatum 01-01-1999 voor het WOZ-tijdvak 01-01-2001 tot en met 31-12-2004.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

17


Sociale kenmerken van Philipsdorp

meer dan in de referentiebuurten Schouwbroek (2%) en Schoot (3%). In heel Eindhoven is gemiddeld 2% van alle woningen een studentenhuis. In Philipsdorp staan dus in verhouding twee keer zoveel studentenwoningen. De gemiddelde WOZ-waarde van de Eindhovense woningvoorraad ligt op 1 januari 1999 op € 127000. In Philipsdorp hebben de woningen met €105000 gemiddeld een lagere waarde. Schouwbroek is in dit opzicht vergelijkbaar met Philipsdorp. In deze twee buurten staan relatief veel huurwoningen: huurwoningen hebben over het algemeen een lagere WOZ-waarde dan koopwoningen. In Schoot zijn de woningen gemiddeld €117000 waard. Gemiddeld genomen wonen in Philipsdorp 2,3 personen in een woning. Dit is gelijk aan het gemiddelde van Schoot en Eindhoven. In Schouwbroek ligt de woningbezetting met 2,1 iets lager. Tabel 1 Kenmerken van de woningvoorraad (bestand WOZ-administratie november 2002) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

aantal woningen

912

701

864

gemiddelde woningbezetting

2,3

2,1

2,3

€ 105000

€ 104000

€117000

huur

83%

79%

65%

koop

17%

21%

35%

eengezins

90%

60%

73%

meergezins

10%

40%

27%

75%

25%

50%

1945-1959

1%

0%

0%

1960-1969

0%

0%

11%

kenmerken

gemiddelde WOZ-waarde (1999) naar eigendom

naar type

naar bouwjaar vooroorlogs

1970-1979

0%

4%

2%

1980-1989

23%

52%

9%

1%

20%

27%

1990 en later

Naast de woningen staat in Philipsdorp één bijzonder woongebouw. Het betreft hier het verplegings- en verzorgingshuis De Passaat aan de Esdoornlaan. Hier staan momenteel 120 bedden voor mensen die chronische psychogeriatrische en somatische zorg nodig hebben. Ook heeft de instelling een eetpunt voor buurtbewoners en worden er ruimten verhuurd aan mensen in de buurt.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

18


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Het verpleeghuis Strijp is een paar jaar geleden afgebroken en de bewoners zijn tijdelijk ondergebracht in De Passaat. In de zomer van 2003 zal gestart worden met nieuwbouw op de nu braakliggende locatie. Hier zal het nieuwe woonzorgcomplex Strijp worden gebouwd waar plaats zal zijn voor ongeveer 100 personen. De 30 plaatsen ten behoeve van psychogeriatrie zullen in de vorm van groepswoningen worden gerealiseerd. De overige 70 woningen zullen als appartementen gebouwd worden en zullen alle onderling uitwisselbaar zijn voor wat de te leveren zorg betreft. Er wordt voorzien in een bouwkundige verbinding tussen het woonzorgcomplex en de huidige Passaat. In Schoot staat één gezinsvervangend tehuis aan de Haverdriesweg. Hier kunnen vier personen wonen. In Schouwbroek staan geen bijzondere woongebouwen.

4.4 Bevolking In Philipsdorp wonen op 1 januari 2002 in totaal 2055 personen. Dit is ééntiende van alle Strijpse bewoners. Schouwbroek telt 1441 (7%) en Schoot 2005 (9%) inwoners. Er wonen iets meer vrouwen dan mannen (51% tegenover 49%) in Philipsdorp. Dit zijn er ook meer dan in de referentiebuurten: in Schouwbroek is de helft vrouw en in Schoot 48%. In Eindhoven is de verhouding fifty-fifty. In deze paragraaf wordt verder ingegaan op de leeftijdsopbouw van de bevolking, de samenstelling van de huishoudens, de etniciteit van de bewoners, nieuwkomers en de woonduur. 4.4.1

Leeftijd

De gemiddelde leeftijd van de bewoners ligt bij Philipsdorp op 38 jaar. Dit is vergelijkbaar met Schoot. In Schouwbroek en Eindhoven zijn de inwoners gemiddeld iets ouder. Hier zijn de bewoners 40 en 39 jaar. Als we kijken naar de leeftijdsverdeling dan vormt de bevolking van Philipsdorp een redelijk goede afspiegeling van de Eindhovense bevolking. Er wonen wel minder inwoners tussen de 55 en 75 jaar en iets meer 19-24 en 25-54 jarigen. In totaal is bijna één op de vijf bewoners jonger dan 19 jaar en ruim één op de vijf ouder dan 55 jaar. Daarnaast is 6% 76 jaar of ouder. In de referentiebuurten en Eindhoven is een kwart 55-plus. 4.4.2

Huishoudenssamenstelling

De ruim 2000 bewoners van Philipsdorp zijn verdeeld over 970 huishoudens. Het grootste deel van de huishoudens woont alleen: 43% van alle bewoners. Dit is meer dan in de referentiebuurten en Eindhoven. In Schoot is slechts 30% een eenpersoonshuishouden. In Eindhoven woont ruim éénderde van de huishoudens alleen. Daarnaast bestaat ruim een kwart van de huishoudens in Philipsdorp uit twee personen zonder kinderen. In Schoot en Eindhoven ligt dit percentage hoger. Hier is ongeveer éénderde zo’n soort huishouden.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

19


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Kijken we naar de gezinnen met kinderen dan telt de buurt iets meer dan 250 van deze gezinnen, ruim een kwart van alle huishoudens. Dit ligt iets lager dan in de referentiebuurten en de hele stad. In vergelijking hiermee telt Philipsdorp een stuk minder gezinnen met twee ouders en juist meer eenoudergezinnen. In totaal bestaat bijna één op de vijf huishoudens uit een gezin met twee ouders. In totaal is 8% van de huishoudens een eenoudergezin. Stedelijk gezien ligt het percentage op 5% van alle huishouden. Veel grote gezinnen wonen er niet in Philipsdorp. Zo’n 90% van de huishoudens heeft één of twee kinderen. Ruim 8% heeft er drie en bijna 2% heeft vier of meer kinderen. 4.4.3

Etniciteit

In totaal heeft 77% van de bewoners van Philipsdorp de Nederlandse etniciteit. Hiertoe behoren ook mensen die afkomstig zijn uit Indonesië, voormalig Nederlands Indië of Nieuw-Guinea. De overige 23%, dit zijn bijna 500 bewoners, heeft niet de Nederlandse etniciteit2. Dit percentage is vergelijkbaar met de referentiebuurten en heel Eindhoven. In Schouwbroek en Schoot is zo’n 20% allochtoon en in de hele stad is 22% van buitenlandse afkomst. De grootste groep niet-Nederlanders in Philipsdorp zijn Spanjaarden. In totaal zijn 64 bewoners van Spaanse afkomst. Dit is 3% van alle inwoners van deze buurt en 13% van de allochtonen. In vergelijking met alle bewoners van Philipsdorp zijn er onder de Spaanse bewoners meer ouderen en minder kinderen. Relatief weinig Spaanse bewoners zijn jonger dan twaalf jaar. Dit is 8% tegenover 13% voor de hele buurt. Daarentegen zijn er relatief veel mensen met een Spaanse etniciteit tussen de 13 en 18 jaar oud. Dit is 9% van de Spanjaarden en 6% in heel Philipsdorp. Bijna een kwart van de mensen van Spaanse origine is tussen de 55 en 75 jaar. Van alle bewoners in de buurt is dit met 16% een stuk lager. Opvallend is dat er nauwelijks Spaanse 75-plussers in Philipsdorp wonen. Het relatief lage aantal kinderen en hoge aantal ouderen hangt samen met het feit dat er onder de Spaanse bewoners van Philipsdorp veel eerste generatie Spanjaarden zijn en juist weinig van de tweede generatie. Bijna driekwart is namelijk van de eerste generatie. Zij zijn in Spanje geboren en het merendeel van hen kwam in de jaren zeventig naar Eindhoven. De meesten zijn inmiddels boven de vijftig. Iets meer dan een kwart van de Spanjaarden behoort, omdat het geboorteland Nederland is, tot de tweede generatie. Ruim driekwart van hem is jonger dan 25 jaar. De verdeling eerste en tweede generatie Spanjaarden is 72%-28%. Van de eerste generatie is 40% tussen de 50 en 59 jaar oud en bijna een kwart een 30-39 jarige, van de tweede generatie is ruim driekwart jonger dan 25 jaar. Van alle Spaanse bewoners in Philipsdorp is 60% tussen de 20 en 40 jaar geleden in Eindhoven komen wonen. Als we kijken naar de huishoudenssamenstelling valt op dat ruim de helft van de Spaanse huishoudens bestaat uit twee personen met kinderen. Gemiddeld genomen is

2

een persoon heeft een niet-Nederlandse etniciteit als tenminste één ouder in het buitenland geboren is (CBS)

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

20


Sociale kenmerken van Philipsdorp

dit voor Philipsdorp ruim een kwart van alle huishoudens. Alle Spaanse gezinnen met kinderen hebben er één of twee. Het aantal eenoudergezinnen, gezinnen bestaande uit twee personen en alleenstaanden zijn onder de Spaanse bewoners minder vertegenwoordigd. Van alle huishoudens in de buurt is 8% een eenoudergezin, onder de Spaanse bewoners is dit 4%. Ook tellen de Spaanse huishoudens veel minder alleenstaanden (29% tegenover 43%) en gezinnen bestaande uit twee personen zonder kinderen (14% tegenover 26%). Na de Spanjaarden zijn Marokkanen, Duitsers en Turken de grootste groepen allochtonen. In totaal zijn 60 bewoners van Marokkaanse (3%), 44 van Duitse (2%) en 38 van Turkse afkomst (2%). Van de allochtone bewoners is dit respectievelijk 12%, 9% en 8%. Verhoudingsgewijs wonen in Philipsdorp veel Marokkaanse jongeren en weinig ouderen. Onder de Marokkaanse huishoudens zijn nauwelijks alleenstaanden en veel gezinnen met kinderen. In totaal vormt bijna tweederde van de huishoudens een gezin met kinderen. Hiervan is de helft, éénderde van het totaal aantal huishoudens, een eenoudergezin. Absoluut gaat het hier om zo’n vijf gezinnen. De helft van de gezinnen met kinderen bevat drie of meer kinderen. Onder de Duitse bevolking in Philipsdorp wonen weinig jongeren maar juist veel bewoners tussen de 55 en 75 jaar. Daarnaast woont ruim de helft van de huishoudens alleen. Weinig huishoudens hebben kinderen. Evenals de Marokkaanse bevolking bestaat de Turkse uit veel jongeren en weinig ouderen. Er wonen nauwelijks Turkse mensen alleen, maar wel veel gezinnen met kinderen. Bijna de helft van de Turkse huishoudens wordt op de laatste wijze gevormd. Opvallend is dat er nauwelijks gezinnen zijn met één ouder. Er zijn ook niet veel grote Turkse gezinnen. De cijfers van de leeftijdsverdeling, generatie en huishoudenssamenstelling voor de grootste groepen allochtonen staan in tabel 24 van bijlage 2. Andere groepen allochtonen zijn: Surinamers, Belgen, voormalige Joegoslaven, Antillianen en Somaliërs. Zij vormen elk 1% van de bevolking en tellen ongeveer tussen de twintig en dertig bewoners. Gezien de kleine aantallen wordt niet verder ingegaan op deze groepen bewoners. Bij de referentiebuurten is in Schouwbroek de Marokkaanse etniciteit (3%) het meest vertegenwoordigd en in Schoot de Duitse (3%). De buurt Schouwbroek telt relatief gezien veel Duitsers, Turken, Chinezen en Surinamers. Iedere groep telt tussen de 25 en 35 inwoners, dit is zo’n 2% van alle bewoners. Andere grote groepen in Schoot zijn mensen uit Turkije, Marokko en Spanje. Zij zijn allemaal met vijftig tot zestig personen vertegenwoordigd, dit bedraagt zo’n 3%. Alle drie de buurten geven een ander beeld dan voor heel Eindhoven is te zien. Hier zijn de grootste groepen Turken, Marokkanen, Surinamers en Antillianen.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

21


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Tabel 2 Kenmerken van de bevolking (GBA 1 januari 2002) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

2055

1441

2005

38

40

38

0-3 jaar

4%

4%

5%

4-12 jaar

9%

9%

10%

13-18 jaar

6%

7%

4%

19-24 jaar

11%

8%

11%

25-54 jaar

49%

48%

46%

55-75 jaar

16%

18%

19%

6%

7%

5%

970

693

865

één persoon op adres

43%

41%

30%

twee personen zonder kind

26%

26%

34%

kenmerken aantal inwoners gemiddelde leeftijd naar leeftijd

76 en ouder aantal huishoudens naar huishouden

eenoudergezin

8%

7%

6%

18%

20%

24%

6%

5%

7%

74%

77%

78%

Indon./vrm. Ned. Indië & Nw Guinea

3%

2%

2%

13 EU-landen (m.u.v. Spanje)

5%

4%

5%

Spanje

3%

1%

3%

overig westers-allochtoon

3%

2%

1%

Turkije

2%

2%

3%

Marokko

3%

3%

3%

Suriname

1%

2%

1%

Ned. Antillen, Aruba

1%

1%

1%

overig nietwesters-allochtoon

5%

6%

3%

twee personen met kind(eren) overige adressen naar etniciteit Nederland

4.4.4

Nieuwkomers

Op grond van de Wet Inburgering Nieuwkomers (WIN) die op 30 september 1998 in werking is getreden, biedt de overheid nieuwe inwoners van ons land een inburgeringsprogramma aan. Trajectbegeleiders van het bureau nieuwkomers van de gemeente beoordelen of iemand die zich (verplicht) voor een inburgeringsonderzoek heeft aangemeld, zo’n inburgeringsprogramma nodig heeft, en zo ja, in welke vorm. Per nieuwkomer wordt dus maatwerk geleverd. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

22


Sociale kenmerken van Philipsdorp

opleiding van de desbetreffende persoon in het land van herkomst. Elke nieuwkomer krijgt een trajectbegeleider toegewezen. In het inburgeringsprogramma krijgen de deelnemers naast Nederlandse les tevens informatie over de Nederlandse samenleving (maatschappijoriëntatie) en over de mogelijkheden om in Nederland te werken (beroepenoriëntatie). Verder wordt maatschappelijke begeleiding aangeboden om nader kennis te maken met de wijk, de buurt en allerlei voorzieningen. Veel mensen die aan het inburgeringsprogramma deelnemen, komen naar Nederland in het kader van gezinsvorming of –hereniging. Verder zijn er vluchtelingen uit landen waar oorlog is, zoals Somalië, Afghanistan en Sierra Leone. Vanaf het moment dat de wet in werking is getreden tot aan april 2002 zijn er bij Bureau Nieuwkomers bijna 3000 mensen voor de inburgeringscursus ingeschreven. Hiervan woont 93% (2650) op moment van inschrijving in Eindhoven. Van de Eindhovense nieuwkomers is de helft tussen de 20 en 30 jaar oud en een kwart tussen de 30 en 40. Als we naar de etniciteit en nationaliteit kijken dan zien we dat de grootste groepen nieuwkomers van Turkse, Antilliaanse en Marokkaanse origine zijn. Ongeveer 18% van de nieuwkomers is van Turkse afkomst, 11% van Antilliaanse en nog eens 10% met een Marokkaanse achtergrond. Hierna volgen Afghanen (8%), Irakezen (3%). Somaliërs (3%) en mensen uit de voormalige Sovjet Unie (3%). Andere landen waar nieuwkomers vandaan komen zijn: China, Thailand, Iran, Sierra Leone, voormalig Joegoslavië, Indonesië en Suriname. In de buurten Philipsdorp, Schouwbroek en Schoot woont op het moment van inschrijving voor de inburgeringscursus 2% van de nieuwkomers. Dit zijn ruim 60 personen. Ruim éénderde hiervan, zo’n 25 mensen, woont in Philipsdorp. 40% Van deze nieuwkomers zijn twintigers. In vergelijking met heel Eindhoven valt op dat Philipsdorp veel 40-plussers onder de nieuwkomers telt. Ruim een kwart valt in deze categorie, terwijl dit stedelijk gezien 15% is. De grootste groepen nieuwkomers in de drie buurten tezamen komen uit Irak, voormalig Joegoslavië, Marokko en de Nederlandse Antillen. Voor heel Eindhoven zijn de grootste groepen nieuwkomers van Turkse, Antilliaanse en Marokkaanse origine. Opgemerkt moet worden dat er gekeken is waar een persoon woont op het moment van inschrijving voor de cursus. Het kan dus zijn dat er inmiddels mensen verhuisd zijn. 4.4.5

Woonduur

Uit onderzoek is gebleken dat als een buurt gekenmerkt wordt door een hoge mobiliteit, de kans afneemt dat bewoners veel zullen investeren in sociale cohesie. Ongeacht andere sociaal-demografische kenmerken als leeftijd of gezinssituatie, blijkt woonduur medebepalend te zijn voor de animo van de bewoners om bij te dragen aan het sociaal

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

23


Sociale kenmerken van Philipsdorp

kapitaal van de eigen buurt (DiPasquale en Glaeser 1999). Bij wie verwacht op korte termijn te zullen verhuizen, loopt de animo terug. Woonduur is vooral een goede voorspeller van de bereidheid deel te nemen aan het verenigingsleven en sociale contacten in de woonomgeving. Wie al sinds langere tijd in een buurt woont, zal veel buurtgenoten persoonlijk kennen, wat het redeneren vanuit een gemeenschappelijk belang bevordert (SCP 2002). In tabel 3 staat de woonduur van de bewoners van de drie buurten aangegeven. In het algemeen kan gesteld worden dat de woonduur van de bewoners uit Philipsdorp grotendeels overeenkomt met het beeld van de gemiddelde Eindhovenaar. Ruim één op de vijf inwoners van Philipsdorp woont langer dan veertig jaar in Eindhoven. Slechts 3% woont ook langer dan veertig jaar op hetzelfde adres. Dit is vergelijkbaar met het gemiddelde van de hele stad. In Schouwbroek (27%) en Schoot (24%) ligt dit percentage hoger en wonen de mensen gemiddeld genomen iets langer in Eindhoven. De woonduur langer dan veertig jaar op het adres in Philipsdorp is te vergelijken met Schoot en het Eindhovens gemiddelde. In Schouwbroek wonen de mensen echter iets minder lang op hetzelfde adres. Kijken we naar de mensen die korter dan vijf jaar in Eindhoven wonen dan is dat in Philipsdorp een kwart van de bewoners. Op het adres woont bijna de helft korter dan vijf jaar. Beide percentages zijn vergelijkbaar met Schoot en de hele stad. In Schouwbroek woont slechts één op de vijf korter dan vijf jaar in de stad en wonen dus meer inwoners langer dan deze periode op hetzelfde adres. Opvallend is dat één op de zes bewoners van Philipsdorp in 2001 op het adres is komen wonen. Tabel 3 Woonduur Philipsdorp in Eindhoven

Schouwbroek

op het adres

in Eindhoven

Schoot

op het adres

in Eindhoven

op het adres

< 5 jaar

25%

46%

20%

38%

24%

45%

5-10 jaar

14%

17%

13%

20%

14%

17%

10-20 jaar

17%

22%

18%

36%

16%

23%

20-40 jaar

22%

12%

21%

5%

23%

12%

> 40 jaar

21%

3%

27%

1%

24%

3%

In tabel 4 worden alle verhuisbewegingen met betrekking tot Philipsdorp van de afgelopen drie jaar weergegeven. Het totaal aan verhuisbewegingen levert een positief migratiesaldo van 57 op. Dit geeft aan dat het totaal aantal inwoners in de laatste drie jaar is toegenomen. Het is opvallend dat in Philipsdorp, in tegenstelling tot eerder onderzochte buurten, meer mensen zijn komen wonen dan dat er weg zijn gegaan. Met name alleenstaanden in de leeftijd tussen de 18 en 29 jaar verhuisden vanuit een andere gemeente naar Philipsdorp. Het totaal aantal mensen dat in 1999, 2000 en 2001 in Philipsdorp verhuisde bedraagt 844. Van deze verhuizers verliet 36%, ruim 300 mensen, Eindhoven. Het merendeel, namelijk bijna 600 (64%), bleef in Eindhoven wonen. Hiervan wisselen 65 mensen binnen

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

24


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Philipsdorp van woning. Zo’n 500 bewoners gingen naar een andere buurt toe. Op stadsdeelniveau verhuizen veel mensen naar Strijp, Woensel-Zuid en Woensel-Noord. Hierbij was vooral Bos- en Zandrijk geliefd bij de bewoners. Naar deze nieuwbouwlocatie in Meerhoven verhuisden (grotendeels in 2000) zo’n dertig mensen. Daarnaast vertrokken zo’n twintig bewoners naar: Eliasterrein Vonderkwartier, Limbeek en het Ven. In totaal vestigden zich 941 nieuwe bewoners in Philipsdorp. Hiervan kwam 40% van buiten Eindhoven. Verder verhuisden 65 mensen binnen Philipsdorp en zo’n 500 nieuwe bewoners kwamen uit andere buurten in de stad. De nieuwe bewoners zijn met name verhuisd binnen Strijp zelf of komen uit Gestel of Woensel-Zuid. Met name mensen uit De Bergen, het Ven, Lievendaal en Kronehoef kozen voor een huis in Philipsdorp. Tabel 4 Vestiging, vertrek en binnenverhuizingen in 1999, 2000 en 2001 vestiging in Philipsdorp

vertrek uit Philipsdorp migratiesaldo

abs

%

abs

%

abs

buiten Eindhoven

374

40%

315

36%

+59

andere buurt in Eindhoven

502

53%

504

57%

-2

65

7%

65

7%

0

941

100%

884

100%

+57

verhuisd binnen Philipsdorp totaal

4.5 Werk Op 1 januari 2002 staat 7% van de 15 tot 65 jarigen van Philipsdorp ingeschreven bij het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) als niet-werkende werkzoekende. In totaal zijn dit 103 personen. In verhouding is dit meer dan in de referentiebuurten en Eindhoven. In Schouwbroek is 6% werkzoekend en in Schoot 4%. Stedelijk gezien staat 5% ingeschreven bij het CWI. De verhouding mannen en vrouwen onder de werklozen in de buurt is fifty-fifty. Kijken we naar de leeftijdsverdeling dan blijkt dat er in Philipsdorp weinig jonge werklozen zijn. Boven de 30 jaar zijn de werklozen in alle leeftijdscategorieën vertegenwoordigd. Hierbij is 60% van de ingeschreven personen tussen de 40 en 60 jaar oud. In totaal zijn dit zo’n 60 personen. Dit ligt hoger dan in de andere buurten en Eindhoven. Relatief gezien wonen in Philipsdorp weinig werklozen jonger dan 26 jaar. Hier is dat 6% terwijl in de hele stad 15% deze leeftijd heeft. Ook qua opleidingsniveau zijn er verschillen tussen de buurten. In totaal is 59% van de werkzoekenden in Philipsdorp laag opgeleid: éénderde heeft alleen basisonderwijs of geen opleiding en ruim een kwart een lbo of mavo-opleiding. In de andere buurten en de hele stad ligt het percentage laagopgeleiden hoger: Eindhoven (66%), Schouwbroek (72%) en Schoot (76%). Daarentegen telt Philipsdorp meer werklozen met een hbo- of wo-opleiding. Bijna een kwart is hoogopgeleid. Terwijl dit voor Schouwbroek, Schoot en de hele stad respectievelijk 5%, 11% en 14% is. De fase van bemiddeling geeft aan in hoeverre werklozen aan een baan te helpen zijn. In totaal zit ruim een kwart van de ingeschreven personen uit Philipsdorp in fase 3 (27) en

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

25


Sociale kenmerken van Philipsdorp

is, met andere woorden, moeilijk te bemiddelen. Bij Schouwbroek ligt dit met 28% iets hoger. Schoot en Eindhoven hebben minder mensen in deze categorie, namelijk 17% en 22%. Daarnaast is nog eens 44% zeer moeilijk aan een baan te helpen (fase 4 telt ruim 40 mensen). Dit komt nagenoeg overeen met de cijfers voor Schouwbroek en de hele stad. In Schoot zitten meer mensen in deze fase (48%). Relatief gezien zijn in Philipsdorp meer mensen te bemiddelen. Hier is 4% niet te bemiddelen terwijl het stedelijk gemiddelde op 6% ligt. Alleen in Schoot wonen iets minder werklozen in deze groep. Kijken we naar de duur van inschrijving dan staat iets meer dan een kwart minder dan zes maanden ingeschreven bij het CWI. Eénderde staat vijf jaar of langer geregistreerd als niet-werkend werkzoekend. In totaal gaat het hier om 34 personen. Dit zijn er meer dan bij Schouwbroek (19%), Schoot (26%) en heel Eindhoven (27%). Tenslotte de herkomst van de werkzoekenden. Hierbij is een persoon niet van Nederlandse herkomst als hij/zij zelf of tenminste één ouder in het buitenland geboren is. In Philipsdorp is één op de vijf werklozen van niet-Nederlandse afkomst. Dit is minder dan in de referentiebuurten en heel Eindhoven. Hier ligt het aantal rond éénderde van alle werklozen. Met name de bewoners met een Marokkaanse achtergrond staan ingeschreven als werkzoekend. Tabel 5 Kenmerken van de niet-werkende werkzoekenden (CWI 1 januari 2002) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

aantal niet-werkende werkzoekenden

103

57

58

in % van het aantal 15-64 jarigen

7%

6%

4%

4%

12%

3%

kenmerken

naar leeftijd < 23 23-26

2%

4%

7%

27-39

35%

30%

38%

40-60

59%

54%

50%

0%

0%

2%

basisonderwijs en dropouts

33%

37%

45%

lbo mavo

26%

35%

31%

60+ naar hoogst genoten opleiding

mbo havo vwo

18%

23%

24%

hbo

12%

5%

9%

wo

11%

0%

2%

18%

18%

24%

naar fase van bemiddeling fase 1 fase 2

9%

5%

7%

fase 3

26%

28%

17%

fase 4

44%

44%

48%

4%

5%

3%

niet te bemiddelen

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

26


Sociale kenmerken van Philipsdorp

naar inschrijvingsduur minder dan 6 maanden

27%

28%

35%

½ - 1 jaar

10%

21%

16%

1 - 2 jaar

11%

11%

0%

2 - 3 jaar

11%

7%

12%

3 - 4 jaar

6%

12%

9%

4 - 5 jaar

3%

2%

3%

33%

19%

26%

Nederland

80%

68%

64%

Suriname

2%

4%

0%

Antillen

0%

0%

3%

Turkije

2%

4%

3%

5 jaar en langer naar herkomst

Marokko overig

3%

5%

7%

13%

19%

23%

Het aantal uitkeringsgerechtigden op 1 januari 2002 bedraagt voor Philipsdorp 85. In vergelijking met Schouwbroek, Schoot en Eindhoven zijn er meer cliënten tussen de 27 en 39 jaar. Er zijn juist minder 60-plussers dan in Schoot en Eindhoven. Schouwbroek heeft een vergelijkbaar aantal mensen ouder dan 60 jaar. Tabel 6 Kenmerken van de uitkeringsgerechtigden (WZI 1 januari 2002) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

85

46

46

< 23

4%

4%

4%

23-26

5%

2%

11%

27-39

35%

28%

26%

40-60

46%

54%

41%

60+

11%

11%

17%

kenmerken aantal uitkeringsgerechtigden naar leeftijd

4.6 Inkomen en opleiding In 1998 hadden de inwoners van Philipsdorp gemiddeld ƒ 21500,= per persoon te besteden. Dit is vergelijkbaar met Schouwbroek en Schoot. De gemiddelde Eindhovenaar heeft zo’n 1200 gulden meer te besteden. Een huishouden had gemiddeld ƒ 42000,= te besteden. In de andere buurten en de hele stad hebben de bewoners het een stuk beter. Het Eindhovens gemiddelde ligt zelfs op ƒ 49500,=.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

27


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Ruim de helft van de bewoners van Philipsdorp heeft een bruto inkomen dat beneden het modale inkomen ligt. Dit zijn aanzienlijk meer mensen dan in de referentiebuurten en de hele stad. In Schouwbroek is dit 41%, in Schoot 32% en in heel Eindhoven 36%. Met name het aantal mensen dat een inkomen heeft ruim beneden modaal vormt een grote groep. Ruim een kwart van de inwoners valt in deze inkomenscategorie, wat een relatief hoog percentage is. Slechts éénvijfde van de bewoners van de buurt heeft een (ruim) boven modaal inkomen. Dit zijn veel minder mensen dan in de andere twee buurten en de hele stad. Ongeveer éénderde heeft enige of grote moeite met rondkomen. Dit is vergelijkbaar met Schouwbroek, maar veel meer dan in Schoot (17%) en Eindhoven (24%). Met 2% ligt het aantal mensen dat een ruim boven modaal inkomen heeft in verhouding met de referentiebuurten en de hele stad veel lager. Tabel 7 Inkomen (RIO 1998 en gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner

ƒ 21500

ƒ 21200

ƒ 21300

gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden

ƒ 42000

ƒ 44200

ƒ 47000

ruim beneden modaal

26%

13%

12%

beneden modaal

27%

28%

20%

ongeveer modaal (ƒ 50000,=)

29%

26%

28%

boven modaal

17%

26%

32%

2%

7%

10%

enige moeite

25%

25%

13%

grote moeite

7%

9%

4%

hoogte totale bruto inkomen

ruim boven modaal moeite met rondkomen

In vergelijking met heel Eindhoven en de twee referentiebuurten, telt Philipsdorp minder mensen die geen opleiding of alleen lager onderwijs hebben gehad. Dit is bij één op de elf bewoners het geval. Een hoog percentage (38%) heeft een lbo- of mavoopleiding genoten. Dit aantal is vergelijkbaar met Schouwbroek. Stedelijk gezien en in het Schoot is dit éénderde. Het aantal hbo- en wo-ers is met ruim een kwart redelijk goed vertegenwoordigd. Gemiddeld genomen heeft 30% van de Eindhovenaren dit opleidingsniveau, in Schouwbroek en Schoot is dit net iets minder met respectievelijk 23% en 22%.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

28


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Tabel 8 Opleidingsniveau (Gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

9%

12%

11%

lbo/mavo

38%

39%

33%

havo/mbo/vwo

28%

26%

35%

hbo/wo

26%

23%

22%

geen/lager onderwijs

4.7 Gezondheid Als we kijken naar eenzaamheid zegt in Philipsdorp 56% van de bewoners niet eenzaam te zijn. Zo’n 44% geeft aan matig tot zeer eenzaam te zijn. In de buurt zijn relatief minder mensen eenzaam dan in Schouwbroek (46%), maar in vergelijking met Schoot (41%) en Eindhoven (42%) zijn juist iets meer mensen in Philipsdorp eenzaam. In totaal is 7% van de bewoners (zeer) eenzaam. Dit is vergelijkbaar met Schoot. In Schouwbroek en heel Eindhoven voelen meer mensen zich (zeer) eenzaam. Zo’n 15% van de bewoners heeft behoefte aan ondersteuning. Dit is relatief veel meer dan het stedelijk gemiddelde en de referentiebuurten Schouwbroek en Schoot, waar respectievelijk 10%, 10% en 6% behoefte heeft aan ondersteuning. Tabel 9 Eenzaamheid (Gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

niet eenzaam

56%

54%

59%

matig eenzaam

37%

36%

34%

eenzaam

6%

8%

3%

zeer eenzaam

1%

2%

4%

15%

10%

6%

behoefte aan ondersteuning

Kijken we naar de gezondheid dan beoordeelt 70% van de bewoners van Philipsdorp zijn of haar gezondheid als goed of heel goed. Dit percentage ligt iets hoger in vergelijking met Schouwbroek (62%). In Schoot (74%) en Eindhoven (73%) vinden echter iets meer mensen de eigen gezondheid (heel) goed. Het aantal mensen dat zegt een heel goede gezondheid te hebben, zijn er in Philipsdorp echter minder (11%) dan in de hele stad (17%). Daarentegen beoordelen meer mensen hun gezondheid als goed. In totaal vindt één op de negen inwoners van Philipsdorp de eigen gezondheid matig. Dit is vergelijkbaar met Schoot en heel Eindhoven. Bijna niemand ervaart de eigen gezondheid als slecht.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

29


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Tabel 10 Eigen oordeel gezondheid (Gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

heel goed

11%

12%

11%

goed

59%

50%

63%

gaat wel

19%

22%

15%

matig

11%

16%

11%

slecht

0%

1%

1%

Gezondheid en ziekten worden beïnvloed door leefgewoonten zoals roken, alcohol- en drugsgebruik, lichamelijke (in)activiteit en voedingsgewoonten. Van alle Eindhovenaren tussen de 15 en 74 jaar rookt 38%. In Philipsdorp zijn dit veel meer mensen, hier rookt bijna de helft van de inwoners. Dit is te vergelijken met de buurt Schouwbroek. In Schoot roken minder mensen. In vergelijking met de referentiebuurten en heel Eindhoven telt Philipsdorp meer inwoners die maximaal 19 sigaretten per dag roken en juist minder zware rokers. Van de rokers zegt 3% meer dan 29 sigaretten per dag te roken. In de hele stad is dit het dubbele. In Schouwbroek en Schoot bedraagt het percentage 4%. Als we kijken naar het drugsgebruik in het voorgaande jaar heeft 4% van de bewoners van Philipsdorp hasj/wiet/marihuana gebruikt. In Schoot en Eindhoven ligt het percentage hoger (7%). In Schouwbroek ligt het drugsgebruik van één op de negen personen aanzienlijk hoger. Philipsdorp telt minder mensen die niet drinken. In totaal drinkt 16% niet, terwijl dit in Schouwbroek ruim éénvijfde is. In Schoot (17%) en Eindhoven (18%) is het verschil kleiner. Van de bewoners van Philipsdorp drinkt 40% licht en ruim éénvijfde matig. Opvallend is het zeer hoge aantal (zeer) excessieve drinkers. Ruim éénvijfde valt in deze categorie. Dit is drie keer zoveel in vergelijking met Eindhoven en Schouwbroek (9%). In Schoot drinkt 16% (zeer) excessief. Ruim de helft (57%) van de bewoners van Philipsdorp zegt niet te sporten. Dit zijn iets meer mensen dan in Schouwbroek (55%) en heel Eindhoven (52%). In het Schoot wonen meer niet-sportende mensen (60%). Bijna éénderde krijgt ook geen andere vorm van lichaamsbeweging. Dit percentage ligt in verhouding iets hoger. In totaal sport of beweegt ruim een kwart van de bewoners nooit, terwijl dit voor de andere buurten en de hele stad éénvijfde is. Tenslotte het gewicht van de bewoners van Philipsdorp. Bij éénderde is sprake van (ernstig) overgewicht. Dit is minder dan gemiddeld in de referentiebuurten en Eindhoven. Bij meer mensen is echter sprake van ernstig overgewicht. In Philipsdorp is dit één op de negen inwoners. Stedelijk ligt dit percentage op 9%. In Schouwbroek en Schoot bevinden zich nog minder mensen in deze categorie, respectievelijk 4% en 6%.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

30


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Tabel 11 Leefgewoonten (Gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

rokers

48%

47%

44%

< 20 sigaretten per dag

66%

51%

63%

3%

4%

4%

4%

11%

7%

drinkt niet

16%

21%

17%

drinkt licht

41%

40%

41%

drinkt matig

22%

31%

27%

drinkt excessief

14%

3%

12%

8%

6%

4%

57%

55%

60%

5%

6%

6%

32%

32%

27%

roken

>= 30 sigaretten per dag drugs laatste jaar drugs alcoholgebruik

drinkt zeer excessief lichaamsbeweging sport niet sport < 1 keer per week geen andere lichaamsbeweging < 1 keer per week andere lichaamsbeweging

7%

10%

7%

26%

21%

20%

overgewicht

21%

37%

28%

(ernstig) overgewicht

11%

4%

6%

nooit bewegen/sporten lichaamsgewicht

4.8 Voorschoolse voorzieningen Van de 48 peuterspeelzalen in Eindhoven, staat er één in Philipsdorp aan de Iepenlaan. Deze speelzaal, Pierewiet, is aangesloten bij Loket W/afdeling Peuterspeelzalen. In mei 2001 was daar plaats voor vier groepen peuters met maximaal 14 peuters per groep (in totaal maximaal 56 peuters). De maximale capaciteit werd toen benut. In Philipsdorp woonden begin 2001 in totaal 25 peuters. Het gaat hier om kinderen tussen de 2 jaar + 3 maanden tot 4 jaar. Hiervan bezocht bijna tweederde (64%) een peuterspeelzaal. Of zij ook (bijna) allemaal naar Pierewiet gingen, is onbekend. In Schoot en Eindhoven gingen minder kinderen (58%) naar de peuterspeelzaal. Opvallend is het peuterspeelzaalbezoek in Schouwbroek. Hier gaat 82% van alle peuters naar de speelzaal.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

31


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Bij de kinderopvang is gekeken naar de kinderen tussen de 2 jaar + 3 maanden en 4 jaar die de opvang van Korein bezoeken (kinderen die via de particuliere instellingen of gastouders worden opgevangen, zijn niet in beeld gebracht). Korein is met 22 locaties (maart 2001) de grootste aanbieder van kinderopvang in Eindhoven. Philipsdorp heeft geen Korein-vestiging. Begin 2001 ging één op de vijf peuters in Philipsdorp naar de kinderopvang. Dit is nagenoeg vergelijkbaar met Eindhoven (18%). In Schoot gaan relatief minder peuters (11%) naar de opvang. Over de kinderopvang van peuters uit Schouwbroek zijn geen cijfers bekend. Tabel 12 Deelname aan peuterspeelzalen en kinderopvang (BiO mei 2001) Philipsdorp

Schouwbroek

Schoot

16

18

22

peuterspeelzalen aantal peuters dat naar speelzaal gaat totaal aantal peuters deelnamepercentage

25

22

38

64%

82%

58%

5

-

4

25

-

38

20%

-

11%

kinderopvang aantal peuters dat naar kinderopvang gaat totaal aantal peuters deelnamepercentage

4.9 Basisonderwijs In Philipsdorp staat één basisschool, namelijk Openbare Basisschool De Bergen aan de Schouwbroekseweg. In april 2002 gingen 290 kinderen uit Eindhoven naar deze school. Hiervan woont bijna driekwart in de wijk Oud-Strijp (het blauwe gebied in kaart 2). Kijkend naar de buurten waar de kinderen wonen, dan komt 40% uit Philipsdorp zelf. Hiernaast wordt de school voornamelijk bezocht door kinderen uit Limbeek (17%), Eliasterrein Vonderkwartier (12%), Schoot (12%) en Schouwbroek (8%). In de onderstaande kaart is weergegeven waar de kinderen die naar De Bergen gaan wonen. Hierbij moet opgemerkt worden dat de stippen willekeurig in het cluster zijn geplaatst en niet exact aangeven waar het kind woont.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

32


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Kaart 2 Herkomst van de leerlingen van basisschool De Bergen (Leerplichtadministratie april 2002)

1 dot = 1 leerling

Van de in totaal 161 kinderen die in Philipsdorp wonen en die een basisschool bezoeken, gaat bijna driekwart (72%) naar Openbare Basisschool De Bergen. Daarnaast zit nog respectievelijk 7% en 6% op de Jenaplanschool De Driestam in Woensel-Zuid en de Montessorischool De Trinoom in Gestel. Van de 59 kinderen die in cluster D1 van Schoot wonen (zie clusterindeling in paragraaf 5.3) en die een basisschool bezoeken, gaat bijna de helft (49%) naar Katholieke Basisschool Sint Trudo. Daarnaast zit 41% op Openbare Basisschool De Bergen.

4.10 Vrijetijdsaccommodaties Stadsdeel Strijp telt in totaal zes vrijetijdsaccommodaties (vta’s) waarvan er twee in Philipsdorp staan, te weten ’t Bellefort aan de Iepenlaan en vta Frederiklaan. In de vta Frederiklaan zijn onder andere de Eindhovense Computer Associatie en De Jonge Onderzoekers Eindhoven gehuisvest. Aangezien de activiteiten van deze vta niet voor iedereen toegankelijk zijn, zijn over deze accommodatie verder geen gegevens bekend. ’t Bellefort is een accommodatie die dateert uit 1987. De buurten Schouwbroek en Schoot hebben geen vta’s. In de aangrenzende buurten bevinden zich wel enkele vta’s. Uit de inwonersenquête van najaar 2001 blijkt dat 44% van de bewoners van Strijp het afgelopen jaar een vta bezocht heeft. Bijna éénderde zegt nooit naar een vta te gaan en bijna een kwart gaat er niet meer naar toe. Uit een onderzoek naar de vrijetijdsaccommodaties in Eindhoven is naar voren gekomen dat 5% van alle Eindhovenaren tussen de 15 en 80 jaar ooit ‘t Bellefort heeft bezocht. Dit zijn bijna 10000 mensen. Hiervan heeft 44% (2000) de accommodatie recentelijk bezocht. Gemiddeld krijgt ‘t Bellefort zo’n 950 bezoeken per week. Van de huidige gebruikers komt 15% uit Philipsdorp en uit Eliasterrein Vonderkwartier en Schouwbroek respectievelijk 9% en 7%. De vta heeft een primaire functie als ontmoetingsruimte voor

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

33


Sociale kenmerken van Philipsdorp

buurtbewoners. Allereerst wordt hen de ruimte ter beschikking gesteld om gezamenlijk activiteiten uit te kunnen voeren. Om redenen van exploitatie vindt ook commerciële verhuur plaats. Het activiteitenprogramma wordt ingevuld door Loket W en het accommodatiebeheer. In 2002 zijn er onder andere de volgende activiteiten georganiseerd: disco, steps, inloop, cursussen, kantoorwerkzaamheden, gezinszorg, peuterspeelzaal etc. In bijlage 3 is een uitgebreide beschrijving opgenomen van’t Bellefort. Deze is afkomstig uit de conceptrapportages vrijetijdsaccommodaties deel 1 en 2 (Gemeente Eindhoven, april 2002b).

4.11 Samenvatting In dit hoofdstuk is gekeken naar de sociale opbouw van Philipsdorp. Deze buurt ziet er in 2002, voordat de herstructurering is ingezet, als volgt uit. De buurt telt 912 woningen. Dit zijn voornamelijk eengezinshuurwoningen, die grotendeels voor de oorlog zijn gebouwd. Bijna driekwart van de huurwoningen is van woningstichting Hertog Hendrik van Lotharingen en 15% van Trudo. Zo’n 4% van de totale woningvoorraad is een studentenwoning. Gemiddeld genomen zijn de woningen in Philipsdorp € 105000 waard. In Philipsdorp wonen 2055 mensen, welke zijn verdeeld over 970 huishoudens. Gemiddeld zijn de bewoners 38 jaar oud. De leeftijdsverdeling vormt een redelijk goede afspiegeling van heel Eindhoven. Er wonen wel iets meer 19-24 jarigen en 25-54 jarigen en juist minder mensen tussen de 55 en 75 jaar. Het grootste deel van de huishoudens woont alleen: zo’n 43%. Daarnaast bestaat ruim een kwart van alle huishoudens in Philipsdorp uit twee personen zonder kinderen. Bijna éénvijfde is een tweeoudergezin en 8% van de gezinnen met kinderen heeft één ouder. Bijna een kwart van alle inwoners van de buurt heeft niet de Nederlandse etniciteit. De grootste groep allochtonen zijn Spanjaarden (3%), gevolgd door Marokkanen (3%), Duitsers (2%) en Turken (2%). Onder de Spanjaarden en Duitsers bevinden zich voornamelijk ouderen en weinig jongeren. Dit is het tegenovergestelde bij de mensen van Marokkaanse en Turkse afkomst: hier wonen veel jongeren en juist weinig ouderen. Kijken we naar de nieuwkomers dan wonen op het moment van inschrijving voor de inburgeringscursus zo’n 25 nieuwkomers in Philipsdorp, waaronder veel twintigers. Veel

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

34


Sociale kenmerken van Philipsdorp

nieuwkomers zijn afkomstig uit Irak, voormalig Joegoslavië Marokko en de Nederlandse Antillen. Bijna de helft van de bewoners van Philipsdorp woont korter dan vijf jaar op het huidige adres. De afgelopen drie jaar zijn er zo’n 60 mensen meer in Philipsdorp komen wonen dan dat er vertrokken zijn. Van degenen die verhuizen uit de buurt blijft het merendeel (64%) in Eindhoven. Bos- en Zandrijk is een geliefde buurt om naar te verhuizen, maar ook naar Eliasterrein Vonderkwartier, Limbeek en het Ven trekken veel mensen. Van de nieuwe bewoners is 60% reeds wonend in de gemeente Eindhoven. Met name mensen uit de Bergen, het Ven, Lievendaal en Kronehoef kozen voor een woning in Philipsdorp. Bij het CWI staat zo’n 7% van alle inwoners van Philipsdorp ingeschreven als nietwerkende werkzoekende. De grootste groep is tussen de 40 en 60 jaar. Daarnaast is bijna de helft zeer moeilijk of zelfs niet te bemiddelen en staan de meeste werklozen langer dan vijf jaar ingeschreven bij het CWI. Slechts éénvijfde heeft een niet-Nederlandse afkomst. Qua opleidingsniveau heeft één op de drie werklozen enkel basisonderwijs of geen opleiding. Van alle bewoners in de buurt is dit één op de elf. Bijna de helft van alle bewoners uit Philipsdorp is laag opgeleid. Relatief gezien telt de buurt vooral meer mensen met een lbo of mavo-opleiding dan heel Eindhoven. Een kwart van de bevolking heeft een hbo of wo-opleiding. Kijken we naar eenzaamheid dan zegt 7% van de inwoners zich (zeer) eenzaam te voelen. Daarbij geeft 15% van de bewoners van Philipsdorp behoefte aan ondersteuning te hebben. De eigen gezondheid wordt door zo’n 70% als goed beoordeelt. Eén op de negen bewoners vindt de gezondheid matig. Er zijn nauwelijks bewoners die hun gezondheid slecht vinden. Wat de leefgewoonten betreft, kan gesteld worden dat de helft rookt, 4% het afgelopen jaar drugs heeft gebruikt, ruim éénvijfde (zeer) excessief drinkt, bijna 60% niet sport en éénderde te kampen heeft met (ernstig) overgewicht. Tenslotte de voorschoolse voorzieningen, het basisonderwijs en vrijetijdsaccommodaties in Philipsdorp. In totaal gaat bijna tweederde van de peuters uit de buurt naar de peuterspeelzaal en bezoekt éénvijfde de kinderopvang van Korein. Van alle basisschoolleerlingen uit Philipsdorp zit bijna driekwart op de openbare basisschool De Bergen. De enige vrijetijdsaccommodatie, ‘t Bellefort, krijgt gemiddeld zo’n 950 bezoeken per week. Van de bezoekers is 15% afkomstig van Philipsdorp. Daarnaast komen met name mensen uit Eliasterrein Vonderkwartier en Schouwbroek naar deze vta.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

35


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

36


Sociale kenmerken van Philipsdorp

5

Sociale opbouw binnen Philipsdorp

5.1

Inleiding

Nu de sociale opbouw van Philipsdorp in vergelijking met omliggende buurten in kaart is gebracht, wordt in dit hoofdstuk gekeken hoe de opbouw binnen de buurt is. In paragraaf 4 tot en met 7 wordt gekeken hoe de verschillende groepen bewoners verspreid wonen in de buurt gelet op leeftijd, huishoudenssamenstelling, etniciteit, nieuwkomers en de werksituatie. Hierbij komt ook de bedrijvigheid en de woningvoorraad aan bod. Dit alles wordt bekeken op het niveau van stedelijk beheerclusters. Deze indeling komt in paragraaf 3 aan de orde. Allereerst wordt in paragraaf 2 verder ingegaan op de begrippen segregatie en concentratie.

5.2 Segregatie versus concentratie Als wordt gekeken naar de bevolkingssamenstelling in wijken of buurten, komen in de literatuur steevast de begrippen concentratie versus spreiding aan de orde. Wijken worden getypeerd als “inkomenswijken” en “probleemcumulatiegebieden” waar bepaalde bevolkingscategorieën (lage inkomensgroepen, lager opgeleiden) zijn geconcentreerd. In verband hiermee wordt ook wel gesproken over segregatie. Volgens Buys (1997) hebben segregatie en concentratie wel met elkaar te maken, maar zijn toch twee wezenlijk verschillende zaken. Zo is concentratie de oververtegenwoordiging van een bevolkingscategorie in een gebied ten opzichte van andere gebieden. Onder segregatie wordt verstaan dat bevolkingscategorieën apart van elkaar wonen. Het bestaan van gesegregeerde buurten wordt vaak ten onrechte aangetoond met concentratiecijfers. Het gegeven dat in buurten concentraties van bepaalde categorieën mensen wonen, betekent echter nog niet dat zij ook daadwerkelijk gescheiden van elkaar leven. In dit hoofdstuk wordt besproken welke concentraties van verschillende groepen bewoners bij Philipsdorp aanwezig zijn. Deze concentraties zouden dus kunnen leiden tot sociale segregatie, maar dit is niet per definitie zo. In dit onderzoek wordt er van uitgegaan dat ruimtelijke segregatie gelijk is aan concentratie.

5.3 Clusterindeling Eindhoven is ingedeeld in stadsdelen, wijken, buurten en stedelijk beheersectoren en -clusters. Binnen de zeven stadsdelen (Centrum, Stratum, Tongelre, Woensel-Zuid, Woensel-Noord, Strijp en Gestel) worden 19 wijken onderscheiden, die weer zijn opgedeeld in 109 buurten. Om tot een nog fijnmazigere indeling van de stad te komen, zijn deze buurten verder opgesplitst in clusters. In totaal zijn er ruim 1000, die op basis

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

37


Sociale kenmerken van Philipsdorp

van een ruimtelijke indeling naar groen, bedrijven en functie van woningen (hoog/laag en koop/huur) zijn bepaald. In onderstaand kaartje is de sector- en clusterindeling van Philipsdorp weergegeven. In totaal telt deze buurt twee sectoren en twaalf clusters. Deze zijn allemaal bewoond met uitzondering van cluster B2. Hier staan het PSV-stadion en Euro-building. Om het onderzoek overzichtelijk te houden is gekozen om enkele clusters samen te voegen. Deze clusters komen qua woningvoorraad redelijk overeen. Het betreft hier de clusters: A4 en B3, A6 en A9 en A7 en A8. Opmerkelijke verschillen tussen de samengevoegde clusters zullen apart worden vermeld. De clusters D1 en D3 uit statistische buurt 615, Schoot, maken onderdeel uit van het wijkvernieuwingsgebied. Daarom worden deze clusters meegenomen in het onderzoek. In cluster D3 wonen echter geen mensen. Hier staat een gebouw van het Regionaal Opleidingen Centrum (ROC). Kaart 3 Indeling Philipsdorp

D1

D1

B1

D3 A1

Kaart 4 Indeling Philipsdorp na samenvoeging

B2

A2

A9 A7 A8

A1 A5

A3

A6

B1

D3

A6 + A9 A4

B3

B2

A2

A7 + A8

A5

A3 A4 + B3

5.4 Bedrijvigheid Volgens het bedrijvenregister telt Philipsdorp medio 2002 bijna 190 vestigingen waar in totaal ruim 1150 mensen werken. In de clusters D1 en D3 samen staan 13 vestigingen waar zo’n 240 mensen werken. Eénderde van alle bedrijven in dit gebied valt in de branche ‘zakelijke dienstverlening/verhuur, handel in onroerend goed’. In deze branche zijn 500 personen werkzaam. In de branche ‘reparatie van consumentenartikelen en handel’ valt ruim een kwart van de vestigingen. Hier werken ruim 200 mensen. Kijken we naar het aantal vestigingen per cluster, dan zijn de meeste bedrijven te vinden in cluster A1. Bij deze 33 bedrijven werken zo’n 110 personen. De branche ‘reparatie van consumentenartikelen en handel’ is ook hier goed vertegenwoordigd. Ook cluster A4 heeft veel bedrijvigheid. Hier zijn 30 bedrijven gevestigd en is plaats voor ongeveer 140 mensen. In cluster B2 werken verreweg de meeste mensen. Dit cluster biedt voor ruim 500 personen een arbeidsplaats. Deze mensen werken voornamelijk voor een holding

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

38


Sociale kenmerken van Philipsdorp

van Philips of de Eindhovense voetbalvereniging PSV. Ook in cluster D3 is veel bedrijvigheid. Hier werken bijna alle personen (200) bij het Regionaal Opleidingen Centrum. In de overige clusters is aanzienlijk minder bedrijvigheid. Belangrijke straten met veel werkgelegenheid zijn de Frederiklaan en Strijpsestraat. Aan deze uitvalswegen staan respectievelijk 44 en 31 bedrijven. Ook belangrijke straten zijn de Gagelstraat, Mathildelaan, Sint Antoniusstraat en Vonderweg. De meeste mensen werken aan de Mathildelaan en Frederiklaan. In de Mathildelaan zijn 430 arbeidsplaatsen en in de Frederiklaan 360.

5.5 Woningen In deze paragraaf wordt gekeken naar de opbouw van de woningvoorraad per cluster. De bijbehorende cijfers staan in tabel 25 van bijlage 2. In totaal staan in Philipsdorp ruim 900 woningen. Clusters A3 (285), D1 (269), A6 + A9 (163) en A2 (129) tellen de meeste woningen. Cluster A1 dient apart vermeld te worden. Hier staat naast de 28 woningen een verplegings- en verzorgingshuis. Kijkend naar de samenstelling en de waarde van de woningen valt op dat deze per cluster nogal verschillend zijn. Philipsdorp telt hoofdzakelijk eengezinswoningen (90%) en dit geldt ook voor de afzonderlijke clusters. In clusters A2, A3, A5 en B1 zijn zelfs alle woningen eengezins. Opvallend is de verdeling in cluster A1. Hier is bijna tweederde van de woningen meergezins. Ook in cluster A6 + A9 staan relatief veel meergezinswoningen. Hier is 36% van dit type. Kijken we naar de eigendomsverhouding dan is het merendeel van de woningen in Philipsdorp huur (83%). Clusters A2, A3, B1 en D1 bestaan helemaal uit huurwoningen. De woningen in deze clusters zijn ook bijna allemaal van Woningstichting Hertog Hendrik van Lotharingen. Ook Trudo heeft een groot aandeel in Philipsdorp. In de clusters A6 + A9 en A7 + A8 is deze woningbouwvereniging goed vertegenwoordigd. Toch heeft ook Hhvl hier enkele woningen in haar beheer. Het betreft hier de zuidwestelijke hoek van de buurt. Opvallend is dat cluster B3 bijna geheel in het bezit is van de gemeente Eindhoven. In clusters A1 en A4 staan vooral veel woningen die door particulieren verhuurd worden. Philipsdorp telt veertig studentenwoningen, wat 4% van de totale woningvoorraad bedraagt. Deze studentenwoningen staan met name in de clusters A4 en A8. In cluster A4 is 39% van alle woningen een studentenhuis. Absoluut gezien zijn dit er zoâ&#x20AC;&#x2122;n 25. In cluster A8 staan slechts zes studentenwoningen. Dit is echter wel een kwart van de woningvoorraad van dit cluster. In de clusters A1, A4+B3, A5, A6+A9, A7+A8 staan koopwoningen. In cluster A5 is het merendeel koop: bijna tweederde van alle woningen. In A1 is dit bijna de helft. Ook in A4+B3 en A6+A9 staan koopwoningen. Hier is respectievelijk 39% en 34% koop.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

39


Sociale kenmerken van Philipsdorp

De bouwperiode van de woningen geeft het volgende beeld: in de hele buurt is driekwart voor de oorlog gebouwd en een kwart in de jaren tachtig. De meeste clusters bestaan dan ook grotendeels uit vooroorlogse woningen. De woningen uit de jaren tachtig staan in A7+A8 en A6+A9 en een klein deel van A5 en A4+B3. Cluster A7 is zelfs helemaal in de jaren tachtig gebouwd. In A5 en A4+B3 staan naast de vooroorlogse woningen ook nog een aantal uit de tachtiger jaren. De gemiddelde WOZ-waarde van de woningen in Philipsdorp bedraagt € 105000. Er zijn slechts drie clusters met een lagere gemiddelde waarde. Het betreft hier de clusters D1, A2 en A3. De woningen zijn hier respectievelijk € 91000, € 92000 en € 95000 waard. De clusters A7+A8, A4+B3 en B1 hebben een relatief hoge waarde, namelijk te weten zo’n € 120000. De woningen in cluster A8 zijn met € 126000 het duurste. Gemiddeld genomen wonen er in Philipsdorp 2,3 personen per woning. Opvallend is de woningbezetting in cluster A3. Hier wonen slechts 1,7 personen per woning. Ook in cluster A2 ligt de woningbezetting met 2,1 vrij laag. Relatief veel mensen per woning wonen in de clusters A4+B3 (2,6), B1 (2,6) en A7+A8 (2,7). In onderstaande kaarten is de samenstelling van de woningvoorraad en de gemiddelde WOZ-waarde per cluster weergegeven. Kaart 5 Samenstelling van de woningvoorraad per cluster

D1

B1

Eengezins - Huur Vooroorlogs

Eengezins - Huur Vooroorlogs

A2 A1

Eengezins - Huur Vooroorlogs

Meergezins - Huur Vooroorlogs

A3 Eengezins - Huur Vooroorlogs

A5 Eengezins - Koop Vooroorlogs

A7+A8 Eengezins - Huur 1980 - 1989

A6 + A9

A4 + B3

Eengezins - Huur 1980 - 1989

Eengezins - Huur Vooroorlogs

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

40


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Kaart 6 Gemiddelde WOZ-waarde per cluster

D1

B1

€ 91000

€ 121000

A2 A3

€ 92000

A1 € 110000

A5

€ 95000

€ 112000 € 113000 A7

A8

A6 + A9 € 110000

A4 + B3 € 118000

€ 126000

5.6 Bevolking In Philipsdorp wonen in totaal ruim 2000 mensen. De clusters D1, A3, A6+A9 en A2 zijn de grootste clusters. Hier wonen op 1 januari 2002 respectievelijk 629, 480, 371 en 274 mensen. In deze paragraaf wordt gekeken of bepaalde bevolkingsgroepen oververtegenwoordigd zijn in bepaalde clusters. Hierbij worden de leeftijd, huishoudenssamenstelling, etniciteit en nieuwkomers bekeken. De bijbehorende cijfers staan in tabel 26 van bijlage 2. 5.6.1 Leeftijd De gemiddelde leeftijd van de bewoners van Philipsdorp is 38 jaar, iets lager dan het Eindhovens gemiddelde van 39. Dit is vergelijkbaar met de clusters A2 en D1. In de clusters A4+B3 en A5 ligt het gemiddelde met 31 en 29 jaar aanzienlijk lager. Opvallend is de hoge gemiddelde leeftijd van cluster A1. Hier zijn de mensen 53 jaar oud. Dit is te verklaren door de aanwezigheid van een verplegings- en verzorgingshuis. In Philipsdorp is bijna één op de vijf bewoners tussen de 0 en 19 jaar. Cluster A5 is een kinderrijk gebied. Ruim éénderde van de bewoners bevindt zich in de leeftijd van 0 tot 19 jaar. In cluster A7+A8 valt 30% in deze leeftijdscategorie. Ook in de clusters A4+B3 en D1 zijn de bewoners tussen de 0 en 19 jaar (licht) oververtegenwoordigd. In A1 is slechts 6% van de bewoners jonger dan 19 jaar. Kijken we naar de baby’s en peuters, dan is 4% van alle bewoners jonger dan 4 jaar. In Philipsdorp zijn dit in totaal bijna 80 kinderen. In verhouding tot heel Philipsdorp, wonen in A4+B3, A5 en A7+A8 veel 0 tot 4 jarigen. Hier is ongeveer ééntiende van de bewoners

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

41


Sociale kenmerken van Philipsdorp

van die leeftijd. Eén op de elf bewoners van Philipsdorp is tussen de 4 en 12 jaar oud. Dit zijn zo’n 180 kinderen. In vergelijking met het cijfer voor de hele buurt wonen in A5, A6+A9 en D1 meer 4-12 jarigen. Hier gaat respectievelijk 15%, 13% en 12% van de bewoners naar de basisschool. Ruim 110 bewoners van Philipsdorp is tussen de 13 en 18 jaar (6%). Deze leeftijdscategorie is vooral goed vertegenwoordigd in clusters A5 en A7+A8. Hier is ééntiende van de bewoners een scholier. Eén op de negen bewoners van Philipsdorp valt in de studentenleeftijd. In totaal zijn dit 235 personen. In vergelijking met het percentage voor de hele buurt wonen in A4+B3 en B1 de meeste bewoners tussen de 19 en 24 jaar. Ruim éénvijfde valt in deze leeftijdscategorie. In cluster A4+B3 staan veel studentenwoningen. Ook in cluster A1 wonen veel 19-24 jarigen. Hier is dit 16% van alle bewoners. Daarentegen is in cluster A5 slechts 3% van de bewoners tussen de 19 en 24 jaar. Bijna de helft van de bevolking van Philipsdorp is tussen de 25 en 54 jaar oud. In cluster A5 is deze groep oververtegenwoordigd. Hier is 57% een 25-54 jarige. Deze leeftijdscategorie vormt een lichte oververtegenwoordiging in A3 en A7+A8. In cluster A1 is slechts 31% tussen de 25 en 54 jaar. Tenslotte de 55-plussers. Ruim éénvijfde van de bewoners van Philipsdorp heeft deze leeftijd. Dit zijn zo’n 450 personen. Kijken we naar de 55-75 jarigen en 75 plussers dan is dit in Philipsdorp respectievelijk 16% en 6%. De bewoners tussen de 55 en 75 jaar zijn in A2, D1 en A3 oververtegenwoordigd. Hier is respectievelijk 19%, 21% en 24% van deze leeftijd. In cluster A5 is slechts 4% een 55-75 jarige en wonen ook nauwelijks 75-plussers. Opvallend is het aantal personen ouder dan 75 jaar in cluster A1. Door de aanwezigheid van het verplegings- en verzorgingshuis valt 37% in deze leeftijdscategorie. In kaart 8 is weergegeven in welke clusters de verschillende leeftijdsgroepen oververtegenwoordigd zijn, dit in verhouding tot heel Philipsdorp. De percentages geven aan hoeveel procent van de bevolking uit dat cluster tot die groep behoort, tussen haakjes staat het percentage voor de hele buurt.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

42


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Kaart 7 Spreiding van bewoners naar leeftijd

D1

B1

4-12 jaar 12% (9%) 55-75 jaar 21% (16%)

19-24 jaar 22% (11%)

A2 A1 19-24 jaar 16% (11%) 76 en ouder 37% (5%)

55-75 jaar 19% (16%)

A5

A3 25-54 jaar 52% (49%) 55-75 jaar 24% (16%)

A6 + A9

0-3 jaar 11% (4%) 4-12 jaar 13% (9%) 4-12 jaar 15% (9%) 13-18 jaar 10% (6%) A4 + B3 A7+A8 25-54 jaar 57% (49%) 0-3 jaar 10% (4%) 0-3 jaar 9% (4%) 19-24 jaar 21% (11%) 13-18 jaar 10% (6%) 25-54 jaar 53% (49%)

5.6.2 Huishoudenssamenstelling De ruim 2000 bewoners van Philipsdorp zijn verdeeld over 970 huishoudens. De meeste huishoudens wonen in cluster A3, D1 en A6+A9. Bijna 30% van alle huishoudens woont in cluster A3. In D1 en A6+A9 wonen 174 huishoudens. Ook B1 en A2 zijn nog redelijk grote clusters als wordt gekeken naar het huishoudensaantal. Hier wonen ongeveer 130 huishoudens. Van alle huishoudens in Philipsdorp bestaat de grootste groep uit alleenstaanden, namelijk 43% van alle huishoudens. Het gaat hier om 414 huishoudens. Absoluut gezien wonen verreweg de meeste eenpersoonshuishoudens in cluster A3 (144). In verhouding met heel Philipsdorp zitten de meesten in de clusters B1 en A3: hier woont ruim de helft van alle huishoudens alleen. In A2, A7+A8 en D1 ligt dit percentage met 27% juist aanzienlijk lager. Ruim een kwart woont met twee personen zonder kinderen, namelijk bijna 250 huishoudens. Absoluut gezien wonen de meesten in cluster D1 en A3, namelijk zo’n 75 huishoudens per cluster. In vergelijking met het cijfer voor de hele buurt wonen deze gezinnen voornamelijk in cluster A2. Hier is 36% een tweepersoonshuishouden. In cluster A5 woont slechts één op de negen huishoudens met z’n tweeën. Bijna één op de vijf huishoudens van Philipsdorp bestaat uit twee personen met één of meer kinderen. Dit zijn 172 gezinnen, die voornamelijk wonen in cluster D1 (72). Relatief gezien wonen de meeste gezinnen in cluster A5 (38%). Ook in clusters A7+A8 (31%) en D1 (27%) wonen veel van deze gezinnen. In A1 en A3 wonen juist minder van deze gezinnen. Hier is ongeveer één op de tien een huishouden bestaande uit twee personen en kinderen. De overige clusters zijn een goede afspiegeling van heel Philipsdorp.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

43


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Zo’n 8% van alle huishoudens in Philipsdorp is een eenoudergezin. Dit zijn zo’n 80 gezinnen. Dit is bijna twee keer zoveel als het percentage eenoudergezinnen in heel Eindhoven (5%). De gezinnen met één ouder zijn oververtegenwoordigd in de clusters A2 en D1. In cluster A2 is 19% (24) en in cluster D1 13% (34) een gezin met één ouder. In cluster A1 wonen deze huishoudens nauwelijks. In de clusters A1 en A4+B3 wonen veel huishoudens, die geklasseerd zijn als ‘overige adressen’. Dit is voor cluster A4+B3 te verklaren door het aantal studentenwoningen in dit cluster. In A1 is dit verklaarbaar door de aanwezigheid van het verplegings- en verzorgingshuis. In onderstaand kaartje staat weergegeven in welke clusters de verschillende huishoudens oververtegenwoordigd zijn, dit in verhouding tot heel Philipsdorp. De percentages geven aan hoeveel procent van de bevolking uit dat cluster tot die groep behoort, tussen haakjes staat het percentage voor de hele buurt. Kaart 8 Spreiding van bewoners naar huishoudenstype

D1

B1

Eenoudergezin 13% (8%) Twee personen met kind(eren) 27% (18%)

Eén persoon op adres 53% (43%)

A2 Twee personen zonder kind 36% (26%) Eenoudergezin 19% (8%)

A1 Overige adressen 21% (6%)

A6 + A9

A5

A3 Eén persoon op adres 51% (43%)

Twee personen met kind(eren) 38% (18%)

A4 + B3

A7+A8

Overige adressen 19% (6%)

Twee personen met kind(eren) 31% (18%)

5.6.3 Etniciteit Van alle bewoners van Philipsdorp heeft ruim driekwart, ruim 1500 bewoners, de Nederlandse etniciteit. In de clusters A1, A4+B3 en A7+A8 wonen relatief meer Nederlanders. Hier is ongeveer 80% van Nederlandse afkomst. De clusters A3, A5 en A6+A9 hebben een met de buurt vergelijkbaar percentage. De overige clusters, A2, D1 en B1, hebben in verhouding een laag percentage Nederlanders. Hier wonen relatief veel allochtonen. In cluster D1 en B1 is respectievelijk 29% en 26% van niet-Nederlandse afkomst. In A2 is zelfs éénderde van alle bewoners van niet-Nederlandse afkomst. Dit is aanzienlijk hoger dan het buurtgemiddelde van een kwart.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

44


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Kijken we naar de afkomst per cluster dan blijkt dat in cluster A2 vooral veel Spanjaarden wonen. Hier is 9% van alle bewoners van Spaanse afkomst (in totaal 25 personen). Dit is drie keer zoveel dan in heel Philipsdorp. Ook wonen er veel Somaliërs. In dit cluster is 4% van Somalische origine (zo’n 10 personen) terwijl dit in de hele buurt 1% is. Bewoners uit Marokko, de Nederlandse Antillen en Suriname zijn in dit cluster licht oververtegenwoordigd. Ook in A5 wonen in verhouding veel Spaanse mensen. Het gaat hier echter om zo’n tien personen. Toch vormt dit 7% van de bevolking. Hiernaast wonen in dit cluster relatief veel mensen uit China (4%) en Sierra Leone (3%). Absoluut zijn dit er echter minder dan vijf. In cluster D1 zijn de mensen met een Turkse etniciteit goed vertegenwoordigd. In dit cluster is 8% Turks (50 mensen). Dit is vier keer zoveel in verband met de hele buurt. Hiernaast wonen in D1 iets meer Spanjaarden (4%) en Surinamers (2%) in vergelijking met heel Philipsdorp. Ook in cluster B1 wonen relatief veel Turkse mensen. Hier is 5% van Turkse afkomst (circa tien personen), terwijl dit in de hele buurt 2% is. Absoluut gezien wonen hier elf Turken. Opvallend is dat ook 5% uit voormalig Joegoslavië komt. In heel Philipsdorp is dit slechts 1%. Cluster A6+A9 heeft in verhouding veel Marokkaanse inwoners. Zo’n 6% van alle bewoners heeft deze etniciteit. Dit is twee keer zoveel dan in de hele buurt. Ook wonen hier relatief veel mensen uit voormalig Joegoslavië. Dit is 4% van alle bewoners van dit cluster. In de overige clusters, A1, A4+B3 en A7+A8, wonen vooral Nederlanders. Opvallend is nog het aantal Chinezen (6%) in cluster A1. Dit zijn echter ongeveer tien personen. In onderstaand kaartje staat weergegeven waar de verschillende groepen bewoners oververtegenwoordigd zijn, dit in verhouding tot heel Philipsdorp. De percentages geven aan hoeveel procent van de bevolking uit dat cluster tot die groep behoort, tussen haakjes staat het percentage voor de hele buurt. Kaart 9 Spreiding van bewoners naar etniciteit

D1

B1

Turkije 8% (2%)

Turkije 5% (2%) Voormalig Joegoslavië 5% (1%)

A2 Nederland 80% (77%) A1 China 6% (1%)

Spanje 9% (3%) Somalië 4% (1%)

A6 + A9 Marokko 6% (3%) Voormalig Joegoslavië 4% (1%) A7+A8

A3 A5 Spanje 7% (3%) China 4% (1%) Sierra Leone 3% (0%) A4 + B3 Nederland 81% (77%)

Nederland 80% (77%)

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

45


Sociale kenmerken van Philipsdorp

5.6.4

Nieuwkomers

Zoals in paragraaf 4.4 al is besproken, hebben bijna 3000 mensen tussen oktober 1998 en april 2002 zich voor de inburgeringscursus ingeschreven. Hiervan woont op moment van inschrijving 1% in Philipsdorp. Dit zijn bijna 25 personen. Van deze nieuwkomers is 40% een twintiger. Verder wonen hier relatief veel 40-plussers. De nieuwkomers zijn met name afkomstig uit voormalig Joegoslavië, Marokko, Somalië en de Nederlandse Antillen. De nieuwkomers in Philipsdorp wonen grotendeels in clusters A3 (11) en D1 (14). Relatief gezien wonen de meesten in de clusters A3, A4+B3 en D1. Van alle bewoners is hier zo’n 2% een nieuwkomer. Dit is hoger dan in de hele buurt, waar ruim 1% van de bewoners tot de nieuwkomers behoort. Om nog verder onderscheid te maken naar etniciteit en leeftijd per cluster zijn de aantallen te klein. Opgemerkt moet worden dat er gekeken is waar een persoon woont op het moment van inschrijving voor de cursus. Het kan dus zijn dat er inmiddels mensen verhuisd zijn.

5.7 Werk Zoals in paragraaf 4.5 reeds is besproken, telt Philipsdorp begin 2002 in totaal 103 nietwerkende werkzoekenden. De meeste werklozen wonen in clusters A3 en D1. Dit zijn er respectievelijk 38 en 32. Ook in A2 (17) en A6 (16) wonen vrij veel werkzoekenden. In de overige clusters wonen er tien of minder, deze clusters worden vanwege de kleine aantallen dan ook verder buiten beschouwing gelaten. Dit geldt ook voor de verdere opsplitsing naar herkomst. De bijbehorende cijfers staan in tabel 27 van bijlage 2. In totaal staat 7% van alle bewoners van Philipsdorp tussen de 15 en 65 jaar ingeschreven bij het CWI. In cluster A3 is dit percentage met 11% opvallend hoog. Dit is meer dan het dubbele van het Eindhovens gemiddelde. Bij de overige drie clusters ligt dit op 8%. Als we kijken naar de leeftijdsverdeling van de werkzoekenden uit Philipsdorp dan is zo’n 60% tussen de 40 en 60 jaar oud. Verder is ruim éénderde een 27-39 jarige. Slechts 2% is tussen de 23 en 26 jaar en 4% jonger dan 23. In cluster A6 is iedere werkzoekende tussen de 27 en 60 jaar en wonen dus nauwelijks jonge werklozen. In heel Philipsdorp is dit 94%. In cluster A2 zijn de niet-werkende werkzoekenden jonger dan 23 jaar oververtegen-woordigd. Hier wonen drie keer zoveel werklozen in deze leeftijdscategorie dan gemiddeld in Philipsdorp. Ook de 40-60 jarigen zijn meer aanwezig. De leeftijdsverdeling van de werklozen in de overige twee clusters, A3 en D1, vormt een redelijk goede afspiegeling van de hele buurt. Toch zijn ook hier enkele groepen licht oververtegen-woordigd.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

46


Sociale kenmerken van Philipsdorp

In Philipsdorp is 60% van de niet-werkende werkzoekenden in Philipsdorp laag opgeleid. Bijna een kwart van de werklozen is een hoogopgeleide. In vergelijking met de hele buurt, zijn in de clusters A3, A2 en D1 de werkzoekenden lager opgeleid. Hier heeft respectievelijk 76%, 77% en 87% basisonderwijs, lbo of mavo. Opvallend is het aantal werklozen in de clusters A2 (59%) en D1 (56%) die als hoogste opleiding basisonderwijs hebben. Dit is bijna twee keer zoveel dan in de hele buurt. Daarentegen zijn de werkzoekenden in cluster A6 hoger opgeleid dan gemiddeld in Philipsdorp. Een kwart heeft een mbo, havo of vwo-opleiding en 44% heeft een hbo of wo-opleiding afgerond. In de hele buurt is dit respectievelijk 18% en 23%. Fase 1 tot en met 4 geeft aan in hoeverre de ingeschreven werklozen aan een baan te helpen zijn. Een kwart van alle bewoners van Philipsdorp die werk zoekt zit in fase 3 en is moeilijk aan een baan te helpen. In cluster A2 is dit ruim éénderde. Dit zijn ongeveer vijf personen. In totaal is 44% zeer moeilijk aan een baan te helpen. In A2, A6 en D1 zijn relatief meer mensen zeer moeilijk bemiddelbaar. Hier valt respectievelijk 53%, 56% en 59% in deze categorie. Kijkend naar de inschrijvingsduur staat ruim een kwart minder dan zes maanden ingeschreven bij het CWI. Verder staat éénderde langer dan vijf jaar ingeschreven. In de clusters A2, A6 en D1 ligt dit hoger. Hier staat respectievelijk 47%, 44% en 38% vijf jaar of langer ingeschreven. In cluster A3 (8%) staat bijna drie keer zoveel dan gemiddeld in de buurt (3%) tussen de vier en vijf jaar ingeschreven. Opvallend is dat cluster A2 veel werklozen kent die tussen de één en twee jaar ingeschreven staan. Hier is dat een kwart terwijl in heel Philipsdorp dit éénnegende is. In onderstaand kaartje staat voor de vier clusters weergegeven waar de niet-werkende werkzoekenden oververtegenwoordigd zijn naar de verschillende kenmerken. De percentages geven aan hoeveel procent van de bevolking uit dat cluster tot die groep behoort, tussen haakjes staat het percentage voor heel Philipsdorp.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

47


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Kaart 10 Spreiding van niet-werkende werkzoekenden naar verschillende kenmerken

D1

< 23 jaar 12% (4%) 40-60 jaar 65% (59%) Basisonderwijs 59% (33%) Fase 3-4 88% (70%) 1-2 jaar 24% (11%) > 5 jaar 47% (33%)

23-26 jaar 6% (2%) Basisonderwijs 56% (33%) Lbo mavo 31% (26%) Fase 4 59% (44%) 1/2-1 jaar 16% (10%) 3-4 jaar 9% (6%) > 5 jaar 38% (33%)

A2 A3 A6

27-39 jaar 40% (35%) Basisonderwijs 42% (33%) Lbo mavo 34% (26%) Fase 1 21% (18%) 4-5 jaar 8% (3%)

27-60 jaar 100% (94%) Mbo havo vwo 25% (18%) Hbo wo 44% (23%) Fase 2 19% (9%) Fase 4 56% (44%) 1/2-1 jaar 13% (10%) > 5 jaar 44% (33%)

5.8 Samenvatting In dit hoofdstuk is gekeken of binnen Philipsdorp sprake is van ruimtelijke segregatie, namelijk of er concentraties van bepaalde bevolkingscategorieën zijn op het niveau van stedelijk beheerclusters. Naar voren is gekomen dat in een aantal clusters bepaalde groepen oververtegenwoordigd zijn. Op de grote groepen Nederlanders in cluster A1 (80%), A7+A8 (80%) en A4+B3 (81%) na, is er geen sprake van echte concentraties. Kijkend naar de leeftijd, huishoudenssamenstelling, etniciteit, nieuwkomers en de werksituatie, is er in de verschillende clusters een oververtegenwoordiging van de volgende groepen: b Cluster A1 19-24 jarigen, 75-plussers, overige adressen, inwoners afkomstig uit de volgende landen: Nederland en China; b Cluster A2 55-75 jarigen, twee persoonshuishoudens zonder kind(eren), eenoudergezinnen, inwoners afkomstig uit de volgende landen: Spanje en Somalië; niet-werkende werkzoekenden met de volgende kenmerken: jonger dan 23 jaar, 40-60 jarigen, basisonderwijs afgerond, fase 3 en 4 cliënten, 1 tot 2 jaar ingeschreven, 5 jaar of langer ingeschreven;

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

48


Sociale kenmerken van Philipsdorp

b

b b

b

b

b

b

Cluster A3 25-54 jarigen, 55-75 jarigen, eenpersoonshuishoudens, niet-werkende werkzoekenden met de volgende kenmerken: 27-39 jarigen, basisonderwijs of lbo/mavo afgerond, fase 1 cliënten, 4 tot 5 jaar ingeschreven; Cluster A4+B3 0-3 jarigen, 19-24 jarigen, overige adressen, inwoners afkomstig uit Nederland; Cluster A5 0-3 jarigen, 4-12 jarigen, 13-18 jarigen, 25-54 jarigen, tweepersoonshuishoudens met kind(eren), inwoners afkomstig uit de volgende landen: Spanje, China en Sierra Leone; Cluster A6+A9 4-12 jarigen, inwoners afkomstig uit de volgende landen: Marokko en voormalig Joegoslavië; niet-werkende werkzoekenden in cluster A6 met de volgende kenmerken: 27-60 jarigen, mbo/havo/vwo afgerond, hbo of wo-opleiding, fase 2 en 4 cliënten, ½ tot 1 jaar ingeschreven, langer dan 5 jaar ingeschreven; Cluster A7+A8 0-3 jarigen, 13-18 jarigen, 25-54 jarigen, tweepersoonshuishoudens met kind(eren), inwoners uit Nederland; Cluster B1 19-24 jarigen, eenpersoonshuishoudens, inwoners uit de volgende landen: Turkije en voormalig Joegoslavië; Clusters D1 4-12 jarigen, 55-75 jarigen, tweepersoonshuishoudens met kind(eren), eenoudergezinnen, inwoners uit Turkije; niet-werkende werkzoekenden met de volgende kenmerken: 23-26 jarigen, basisonderwijs afgerond, lbo/mavo afgerond, fase 4 cliënten, ½ tot 1 jaar ingeschreven, 3 tot 4 jaar ingeschreven, langer dan 5 jaar ingeschreven.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

49


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

50


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Bijlage 1 Tabellen cijfers Eindhoven

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

51


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

52


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Tabel 13 Kenmerken van de woningvoorraad (bestand WOZ-administratie november 2002) kenmerken

Eindhoven

aantal woningen

90801

gemiddelde woningbezetting

2,3

gemiddelde WOZ-waarde (1999)

€ 127000

naar eigendom huur

61%

koop

39%

naar type eengezins

72%

meergezins

28%

naar bouwjaar vooroorlogs

19%

1945-1959

17%

1960-1969

18%

1970-1979

19%

1980-1989

13%

1990 en later

14%

Tabel 14 Kenmerken van de bevolking (GBA 1 januari 2002) kenmerken

Eindhoven

aantal inwoners

204773

gemiddelde leeftijd

39

naar leeftijd 0-3 jaar

5%

4-12 jaar

9%

13-18 jaar

6%

19-24 jaar

9%

25-54 jaar

46%

55-75 jaar

20%

76 en ouder

6%

aantal huishoudens

90749

naar huishouden één persoon op adres

35%

twee personen zonder kind

32%

eenoudergezin

5%

twee personen met kind(eren)

23%

overige adressen

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

5%

53


Sociale kenmerken van Philipsdorp

naar etniciteit Nederland

75%

Indon./vrm. Ned. IndiĂŤ & Nw Guinea

3%

14 EU-landen

6%

overig westers-allochtoon

2%

Turkije

4%

Marokko

2%

Suriname

2%

Ned. Antillen, Aruba

1%

overig nietwesters-allochtoon

4%

Tabel 15 Woonduur van Eindhovenaren in Eindhoven

op het adres

<5 jaar

24%

47%

5-10 jaar

14%

19%

10-20 jaar

18%

18%

20-40 jaar

25%

15%

>40 jaar

19%

2%

Tabel 16 Kenmerken van de niet-werkende werkzoekenden (CWI 1 januari 2002) kenmerken

Eindhoven

aantal niet-werkende werkzoekenden

7511

in % van het aantal 15-64 jarigen

5%

naar leeftijd < 23

8%

23-26

7%

27-39

35%

40-60

50%

60+

1%

naar hoogst genoten opleiding basisonderwijs en dropouts

38%

lbo mavo

28%

mbo havo vwo

21%

hbo

9%

wo

5%

naar fase van bemiddeling fase 1

20%

fase 2

10%

fase 3

22%

fase 4

43%

niet te bemiddelen

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

6%

54


Sociale kenmerken van Philipsdorp

naar inschrijvingsduur minder dan 6 maanden

29%

½ - 1 jaar

13%

1 - 2 jaar

12%

2 - 3 jaar

8%

3 - 4 jaar

6%

4 - 5 jaar

5%

5 jaar en langer

27%

naar herkomst Nederland

65%

Suriname

2%

Antillen

2%

Turkije

9%

Marokko

5%

overig

17%

Tabel 17 Kenmerken van de uitkeringsgerechtigden (WZI 1 januari 2002) kenmerken

Eindhoven

aantal uitkeringsgerechtigden

6137

naar leeftijd < 23

4%

23-26

5%

27-39

28%

40-60

45%

60+

18%

Tabel 18 Inkomen (RIO 1998 en gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Eindhoven gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner

ƒ 22700

gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden

ƒ 49500

hoogte totale bruto inkomen ruim beneden modaal

16%

beneden modaal

20%

ongeveer modaal (ƒ 50000,=)

23%

boven modaal

27%

ruim boven modaal

15%

moeite met rondkomen enige moeite

18%

grote moeite

6%

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

55


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Tabel 19 Opleidingsniveau (Gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Eindhoven geen/lager onderwijs

11%

lbo/mavo

33%

havo/mbo/vwo

27%

hbo/wo

30%

Tabel 20 Eenzaamheid (Gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Eindhoven niet eenzaam

58%

matig eenzaam

33%

eenzaam

6%

zeer eenzaam

3%

behoefte aan ondersteuning

10%

Tabel 21 Eigen oordeel gezondheid (Gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Eindhoven heel goed

17%

goed

56%

gaat wel

15%

matig

10%

slecht

2%

Tabel 22 Leefgewoonten (Gezondheidsenquête GGD 1998-1999) Eindhoven roken rokers

38%

< 20 sigaretten per dag

64%

>= 30 sigaretten per dag

6%

drugs laatste jaar drugs

7%

alcoholgebruik drinkt niet

18%

drinkt licht

49%

drinkt matig

25%

drinkt excessief

6%

drinkt zeer excessief

3%

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

56


Sociale kenmerken van Philipsdorp

lichaamsbeweging sport niet

52%

sport < 1 keer per week

9%

geen andere lichaamsbeweging

29%

< 1 keer per week andere lichaamsbeweging

11%

nooit bewegen/sporten

20%

lichaamsgewicht overgewicht

29%

(ernstig) overgewicht

9%

Tabel 23 Deelname aan peuterspeelzalen en kinderopvang (BiO mei 2001) Eindhoven peuterspeelzalen aantal peuters dat naar speelzaal gaat

2275

totaal aantal peuters

3920

deelnamepercentage

58%

kinderopvang aantal peuters dat naar kinderopvang gaat

722

totaal aantal peuters

3920

deelnamepercentage

18%

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

57


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

58


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Bijlage 2 Tabellen cijfers Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

59


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

60


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Tabel 24 Kenmerken van de bevolking naar etniciteit (GBA 1 januari 2002) Neder-

Spanje

Marokko

Duitsland

Turkije

Philips-

land

dorp

naar leeftijd 0-3 jaar

3%

3%

3%

0%

8%

4%

4-12 jaar

8%

5%

23%

9%

13%

9%

13-18 jaar

4%

9%

20%

2%

11%

6%

19-24 jaar

11%

9%

8%

5%

5%

11%

25-54 jaar

49%

50%

38%

41%

47%

49%

55-75 jaar

17%

23%

7%

34%

13%

16%

7%

0%

0%

9%

3%

6%

eerste generatie

2%

72%

60%

30%

55%

16%

tweede generatie

98%

28%

40%

70%

45%

84%

één persoon op adres

46%

29%

6%

54%

8%

43%

twee personen zonder kind

27%

14%

13%

36%

25%

26%

8%

4%

32%

1%

0%

8%

16%

53%

33%

6%

48%

18%

4%

0%

16%

3%

19%

6%

76 en ouder generatie

naar huishouden

eenoudergezin twee personen met kind(eren) overige adressen

Tabel 25 Kenmerken van de woningvoorraad (Bestand WOZ-administratie november 2002) kenmerken

A1

A2

aantal woningen

28

129

285

75

45

163

-

2,1

1,7

2,6

2,4

2,3

€ 110

€ 92

€ 95

€ 118

€ 112

€ 110

huur

54%

100%

100%

61%

36%

koop

46%

0%

0%

39%

64%

eengezins

36%

100%

100%

87%

meergezins

64%

0%

0%

13%

gemiddelde

A3 A4+B3

A5 A6+A9 A7+A8

B1

totaal

D1

94

93

912

269

2,7

2,6

2,3

2,3

€ 117

€ 121

€ 105

€ 91

66%

72%

100%

83%

100%

34%

28%

0%

17%

0%

100%

64%

94%

100%

90%

94%

0%

36%

6%

0%

10%

6%

woningbezetting gemiddelde WOZwaarde (x1000) naar eigendom

naar type

naar bouwjaar vooroorlogs

79%

100%

99%

74%

62%

40%

18%

96%

75%

94%

1945-1959

4%

0%

1%

0%

0%

0%

0%

4%

1%

0%

1960-1969

7%

0%

0%

0%

0%

0%

0%

0%

0%

0%

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

61


Sociale kenmerken van Philipsdorp

1970-1979

0%

0%

0%

1%

0%

0%

0%

0%

0%

0%

1980-1989

7%

0%

0%

20%

38%

60%

82%

0%

23%

0%

1990 en later

4%

0%

0%

4%

0%

1%

0%

0%

1%

6%

B1 totaal

D1

Tabel 26 Kenmerken van de bevolking (GBA 1 januari 2002) kenmerken

A1

A2

A3

A4+

A5

B3 aantal inwoners gemiddelde leeftijd

A6+

A7+

A9

A8

134

274

480

198

108

371

252

238

2055

629

53

38

42

31

29

36

34

36

38

38

naar leeftijd 0-3 jaar

2%

5%

4%

10%

11%

2%

9%

2%

4%

4%

4-12 jaar

2%

10%

5%

9%

15%

13%

11%

8%

9%

12%

13-18 jaar

2%

4%

4%

4%

10%

6%

10%

4%

6%

6%

19-24 jaar

16%

7%

7%

21%

3%

11%

10%

22%

11%

9%

25-54 jaar

31%

50%

52%

51%

57%

47%

53%

43%

49%

43%

55-75 jaar

9%

19%

24%

8%

4%

15%

10%

17%

16%

21%

37%

5%

5%

2%

0%

5%

3%

4%

6%

5%

34

129

277

79

45

174

99

133

970

266

één persoon op adres

44%

27%

51%

33%

44%

45%

28%

53%

43%

27%

twee personen zonder kind

76 en ouder aantal huishoudens naar huishouden

27%

36%

26%

24%

11%

24%

26%

23%

26%

28%

eenoudergezin

0%

19%

10%

6%

4%

5%

7%

6%

8%

13%

twee personen met

9%

17%

11%

18%

38%

20%

31%

16%

18%

27%

21%

2%

2%

19%

2%

7%

7%

3%

6%

5%

79%

66%

76%

76%

70%

75%

75%

72%

74%

69%

1%

1%

2%

5%

6%

4%

5%

2%

3%

2%

5%

6%

4%

6%

3%

6%

5%

7%

5%

6%

Spanje

0%

9%

4%

0%

7%

0%

2%

4%

3%

4%

overig westers-allochtoon

3%

2%

4%

4%

2%

2%

1%

6%

3%

2%

Turkije

0%

2%

0%

2%

4%

1%

3%

5%

2%

8%

Marokko

2%

4%

3%

0%

0%

6%

2%

2%

3%

3%

Suriname

1%

2%

2%

1%

0%

1%

2%

1%

1%

2%

Ned. Antillen, Aruba

0%

3%

1%

1%

0%

1%

0%

0%

1%

0%

overig nietwesters-

10%

6%

4%

6%

8%

4%

6%

0%

5%

4%

kind(eren) overige adressen naar etniciteit Nederland Indon./vrm. Ned. Indië & Nw Guinea 13 EU-landen (m.u.v. Spanje)

allochtoon

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

62


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Tabel 27 Kenmerken van de niet-werkende werkzoekenden (CWI 1 januari 2002) kenmerken

A2

A3

A6

totaal

D1

aantal niet-werkende werkzoekenden

17

38

16

103

32

in % van het aantal 15-64 jarigen

8%

11%

8%

7%

8%

< 23

12%

3%

0%

4%

0%

23-26

0%

3%

0%

2%

6%

27-39

24%

40%

38%

35%

31%

40-60

65%

55%

63%

59%

59%

> 60

0%

0%

0%

0%

1%

basisonderwijs en dropouts

59%

42%

19%

33%

56%

lbo mavo

18%

34%

13%

26%

31%

mbo havo vwo

12%

11%

25%

18%

9%

hbo

0%

8%

19%

12%

0%

wo

12%

5%

25%

11%

3%

fase 1

12%

21%

0%

18%

16%

fase 2

0%

8%

19%

9%

3%

fase 3

35%

21%

25%

26%

19%

fase 4

53%

45%

56%

44%

59%

0%

5%

0%

4%

3%

18%

29%

25%

27%

22%

½ - 1 jaar

0%

11%

13%

10%

16%

1 – 2 jaar

24%

3%

6%

11%

0%

2 - 3 jaar

12%

13%

6%

11%

13%

3 – 4 jaar

0%

3%

6%

6%

9%

naar leeftijd

naar hoogst genoten opleiding

naar fase van bemiddeling

niet te bemiddelen naar inschrijvingsduur minder dan 6 maanden

4 – 5 jaar 5 jaar en langer

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

0%

8%

0%

3%

3%

47%

34%

44%

33%

38%

63


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

64


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Bijlage 3 Beschrijving vrijetijdsaccommodatie â&#x20AC;&#x2122;t Bellefort

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

65


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

66


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Vrijetijdsaccommodatie ‘t Bellefort ‘t Bellefort

Iepenlaan 40 5616 NS Eindhoven 040-2514675

Bouwjaar

1987

Vloeroppervlakte

695 m²

Dagen geopend

6, zondag incidenteel geopend

Aantal activiteitenruimten

9

Vastgesteld bezettingspercentage

70%

Opp. act. ruimten

440 m²

Bedrijfstijd (uren per week)

ca 80 u.

Vrijetijdsaccommodatie ’t Bellefort is in 1987 gebouwd in het stadsdeel Strijp. In 1998 heeft Loket W het bestuur van de accommodatie overgenomen. Tezamen met de beheerders van ’t Bellefort wordt de programmering ingevuld. Het gebouw kent een vrije inloop en heeft een horecafunctie. De accommodatie voldoet aan alle eisen en inzichten. Doelstelling Met de bestuursovername van Loket W is ’t Bellefort primair gericht op een functie als ontmoetingsruimte voor wijkbewoners. Adequate ruimte in de vrijetijdsaccommodatie wordt hen ter beschikking gesteld om gezamenlijk activiteiten uit te kunnen voeren. Daarnaast vindt er, om redenen van exploitatie, commerciële verhuur plaats. Organisatie Loket W bestuurt de accommodatie. Er is een fulltime hoofdbeheerder. Daarnaast zijn er twee fulltime ID-krachten die het beheer ondersteunen; ook een vrijwilliger kan hiervoor ingezet worden. Via de Ergon werkt er een parttime kracht, daarnaast zijn er twee parttime schoonmaakkrachten. Via Loket W zijn er ca 5 beroepskrachten in de activiteitenbegeleiding actief. Daarnaast werken er op jaarbasis ca 20 stagiaires in ’t Bellefort. Activiteiten Het activiteitenprogramma wordt ingevuld door Loket W en het beheer. Buurtactiviteiten mogen niet ten koste gaan van commerciële verhuur. Peuterspeelzaal en ‘oude’ SDW-activiteiten krijgen een goedkopere huurprijs berekend. Jeugd- en jongerenwerk vindt plaats onder begeleiding van Loket W-beroepskrachten.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

67


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Programma ’02

In 2002 worden de volgende activiteiten georganiseerd.

bijeenkomst zieken (Zonnebloem)

dames biljart

disco

Engelse les

feesten en partijen

Go

heren biljart

inloop

jeugd- en jongereninloop

kinderopvang

Loket W/ BWE

meiden inloop

opleiding drogist

opleiding kraamverzorging

opleiding management

primitieve dans

reanimatie

shiatsu

sofa trainingen

Spaanse les

steps

vergaderingen

Bezoekers In de onderzoeksperiode is een bezoekersgemiddelde vastgesteld van ca 950 per week. Gezinszorg en peuterspeelzaal bepalen dit aantal voor de helft. Andere sterke activiteiten zijn inloop, cursussen en kantoorwerkzaamheden. Opgegeven aantallen door activiteitenbegeleiding komen nauw overeen met het beeld van 950 bezoeken per week. Zo’n 15% van de huidige gebruikers is afkomstig uit Philipsdorp. Daarnaast komen er relatief veel mensen uit Eliasterrein Vonderkwartier en Schouwbroek (respectievelijk 8% en 7%). ’t Bellefort is tevreden met de bezettingsgraad. De verwachtingen voor de toekomst zijn evenzeer optimistisch.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

68


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Bijlage 4 Literatuurlijst

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

69


Sociale kenmerken van Philipsdorp

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

70


Sociale kenmerken van Philipsdorp

b

Buys, A., (1997), De ideale mix? Een verkenning van visies, feiten en verwachtingen ten aanzien van de bevolkingssamenstelling van buurten en wijken, RIGO Research en Advies B.V., Amsterdam.

b

DiPasquale, D. & E. Glaeser, (1999), Incentives and social capital. Are home-owners better citizens? In: Journal of urban economics, 45-2 (354-384).

b

Hellemans, G., Kleinhans R. & A. Ouwehand, (2001), Sloop en opbouw van de wijk. Herstructurering als sociale interventie, NIZW.

b

Gemeente Eindhoven (juli 1997), Zelfanalyse-rapport Grote-stedenbeleid gemeente Eindhoven – deel B: beschrijving, Eindhoven.

b

Gemeente Eindhoven, (mei 1998), Herijking Stedelijk Beheerplan, OS-rapport 731, Eindhoven.

b

Gemeente Eindhoven, (november 2001), Deelname aan voorschoolse voorzieningen, BiO-rapport 868, Eindhoven.

b

Gemeente Eindhoven, (januari 2002), Inwonersenquête 2001, Eindhoven.

b

Gemeente Eindhoven, (april 2002a), Kadernotitie Drents Dorp: uitgangspunten voor een masterplan, Projectgroep Drents Dorp, Eindhoven.

b

Gemeente Eindhoven, (april 2002b), Onderzoek vrijetijdsaccommodaties deel 1, 2 en 3, BiO-rapport 884, 893, 905, Eindhoven.

b

Gemeente Eindhoven, (september 2002), Sociaal-economische rangorde van Eindhovense buurten 2001, BiO-rapport 906, Eindhoven.

b

Sociaal en Cultureel Planbureau, (2002), Zekere banden: sociale cohesie, leefbaarheid en veiligheid, Sociaal en Cultureel Planbureau, Den Haag.

b

SSEW & Gemeente Eindhoven, (augustus 2000), Herstructurering in Eindhoven 20002010, Eindhoven.

b

Ad Otten, Elisabeth Klijn, (1991), Philips’ Woningbouw 1900-1990, Eindhoven.

Gemeente Eindhoven Afdeling Bestuursinformatie en Onderzoek

71

Sociale kenmerken van Philipsdorp  

Sociale kenmerken van Philipsdorp

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you