Page 1

Rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

Informacje techniczne


2

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.


spis treÊci

Spis treÊci 1.

Zastosowanie Systemu HB Plast

5

2.

Zakres produkcji

5

3.

Zalety Systemu HB Plast

6

4.

Wytyczne projektowania i monta˝u w Systemie HB Plast

7

4.1.

Wymiarowanie przewodów

7

4.2.

Opory miejscowe

7

4.3.

RozszerzalnoÊç liniowa rur PP oraz obliczanie wielkoÊci wydłu˝eƒ

8

4.4.

Sposoby prowadzenia instalacji

10

4.5.

Mocowanie rur

12

4.6.

Przechodzenie przez Êcian´ i stropy

12

5.

Instrukcja zgrzewania rur i kształtek Systemu HB Plast

13

6.

Pakowanie, przechowywanie i transport

15

6.1.

Pakowanie

15

6.2.

Przechowywanie i transport

15

7.

Próba ciÊnieniowa

16

8.

Tabele i wykresy

19

9.

Izolacje

24

10.

OdpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

29

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

3


4

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.


zastosowanie systemu HB Plast, zakres produkcji

1. Zastosowanie

Systemu HB Plast

System rur i kształtek polipropylenu typ 3 znajduje zastosowanie głównie do wykonywania instalacji zimnej i ciepłej wody oraz centralnego ogrzewania, innych instalacji sanitarnych w budownictwie przemysłowym i mieszkaniowym, a cz´sto tak˝e w rolnictwie. Ponadto mo˝e zostaç zastosowany do wykonywania instalacji technologicznych w przemyÊle, gdy˝ jest odporny na działanie wielu zwiàzków chemicznych. OdpornoÊç chemicznà Systemu HB Plast przedstawia tabela 10 (strona 29) Trwa∏oÊç instalacji polipropylenowych przedstawiono na wykresie 4 (strona 27). Charakterystyk´ materiału polipropylenu PP-R typ 3, z którego wykonujemy instalacj´ przedstawia tabela 2 (strona 19).

2. Zakres

produkcji

Rury i kształtki Systemu HB Plast produkowane sà w nast´pujàcych rozmiarach (rozmiar okreÊla zewn´trznà Êrednic´): 16, 20, 25, 32, 40, 50, 63, 75, 90 oraz 110 dla ni˝ej podanych szeregów ciÊnieniowych rur PP-R: ■■ Rury SDR 11 (PN 10) – instalacje wody zimnej o temperaturze do 20°C i ciÊnieniu roboczym do 1,0 MPa ■■ Rury SDR 7,4 (PN 16) – do wody zimnej o temperaturze do 20°C i ciÊnieniu do 1,0 MPa, oraz wody ciepłej

o temperaturze do 60°C i ciÊnieniu roboczym do 0,6 MPa ■■ Rury SDR 6 (PN 20) – do wody zimnej i ciepłej o temperaturze do 60°C i ciÊnieniu roboczym do 1,0 MPa

oraz instalacje centralnego ogrzewania o temperaturze do 80°C i ciÊnieniu roboczym do 0,6 MPa. ■■ Rury SDR 6 (PN 20) stabi (rury polipropylenowe stabilizowane perforowanà wkładkà aluminiowà wzmacniajàcà

rur´ oraz ograniczajàcà jej wydłu˝alnoÊç termicznà) do wody zimnej i ciepłej o temperaturze do 60°C i ciÊnieniu do 1,0 MPa oraz instalacje centralnego ogrzewania o temperaturze do 80°C i ciÊnieniu roboczym do 0,6 MPa. Wszystkie kształtki dost´pne w ramach Systemu HB Plast posiadajà klas´ ciÊnieniowà PN 25, co oznacza, ˝e sà uniwersalne i przeznaczone do współpracy z ka˝dà z oferowanych klas rur, z rurà stabilizowanà włàcznie. Produkcja kształtek w typoszeregu PN 25 powoduje automatyczne zwi´kszenie wytrzymałoÊci na ciÊnienie oraz w znaczàcy sposób wpływa na trwałoÊç instalacji. Podwy˝szenie wytrzymałoÊci ciÊnieniowej do PN 25 jest uzyskiwane przez zwi´kszenie gruboÊci Êcianek jak równie˝ przez inne zaawansowane rozwiàzania konstrukcyjne samych kształtek oraz zastosowanie bardziej wytrzymałych elementów mosi´˝nych – kształtki z „gwintami”. Istotà zastosowania systemu w klasie PN 25 jest wydłu˝enie czasu jego eksploatacji, poniewa˝ trwałoÊç eksploatacyjna szacowana jest nawet na 100 lat, podczas gdy w przypadku kształtek PN 20 jest to maksymalnie 50 lat.

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

5


zalety systemu HB Plast

3. Zalety

Systemu HB Plast

■■ długa ˝ywotnoÊç przekraczajàca znacznie 50 lat ■■ całkowita odpornoÊç na korozj´ i osadzanie si´ kamienia kotłowego, niezale˝nie od stopnia agresywnoÊci

przepływajàcej wody ■■ bardzo du˝a gładkoÊç wewn´trznych powierzchni rurociàgów, wynikajàca z niezwykle niskiego współczynnika

chropowatoÊci polipropylenu typ 3, ma∏e opory przep∏ywu ■■ blisko 9-cio krotnie mniejszy ci´˝ar w porównaniu z analogicznymi elementami ze stali ■■ bardzo złe przewodnictwo cieplne, ponad 175 razy gorsze od stali i 1300 razy gorsze od miedzi ■■ du˝a odpornoÊç chemiczna, polipropylen typ 3 jest całkowicie odporny na chemikalia o stopniu kwasowoÊci

mieszczàcym si´ w zakresie od 1 do 14 pH ■■ wysoka maksymalna temperatura pracy ciàgłej, do 80°C ■■ jeden typ po∏àczeƒ dla wszystkich rur ■■ absolutna pewnoÊç i szczelnoÊç połàczeƒ ■■ bardzo łatwy i szybki monta˝ ■■ t∏umienie drgaƒ i ha∏asów ■■ estetyczny wyglàd ■■ dobry izolator elektryczny ■■ aseptycznoÊç ■■ przyjazny dla Êrodowiska (mo˝liwy recykling) ■■ brak szkodliwej emisji gazów w wyniku spalania ■■ nieprzepuszczalnoÊç Êwiat∏a - brak ryzyka zwiàzanego z rozwojem alg ■■ nietoksycznoÊç ■■ brak zapachu i smaku ■■ wysoka odpornoÊç na p´kni´cia pod wp∏ywem napr´˝eƒ

6

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.


wytyczne projektowania i montaË?u w Systemie HB Plast

4. Wytyczne

projektowania i montaË?u w Systemie HB Plast 4.1. Wymiarowanie przewodĂłw Dla wst´pnego okreĂŠlenia ĂŠrednicy rur moË?emy posĹ‚uË?yç si´ nast´pujĂ cym wzorem:

 D1=18,8 gdzie: V

Q1 V



Q DOER '  V albo DOER'  12

- pr´dkoÊç przepływu w m/s

D1, D2 - wewn´trzna Êrednica rur Q1

- wielkoÊç przepływu w m3/h

Q2

- wielkoÊç przepływu w l/s

Pr´dkoÊç przepĹ‚ywu musi byç wst´pnie dobrana zgodnie z charakterem przewodu. MoË?na przyjmowaç nast´pujĂ ce pr´dkoĂŠci przepĹ‚ywu: â– 

podejÊcie do przyborów 1,52 – 3,0 m/s

â–

piony 1,0 – 2,5 m/s

â–

przewody rozdzielcze 1,0 – 2,0 m/s

Pr´dkoĂŠci te sĂ nieco wi´ksze niË? dopuszcza si´ dla rur stalowych. Wynika to z mniejszej gĹ‚oĂŠnoĂŠci przepĹ‚ywu wody w rurach PP niË? w rurach stalowych.

4.2. Opory

miejscowe

Współczynniki oporĂłw miejscowych dla stosowanej armatury naleË?y przyjmowaç zgodnie z danymi producenta. W tabeli 3 (strona 19) podano wartoÊç j dla zĹ‚Ă czek Systemu HB Plast. OporĂłw miejscowych innych miejsc poĹ‚Ă czeĆ’ (gwintowych, zgrzewanych lub koĹ‚nierzowych) nie da si´ dokĹ‚adnie okreĂŠliç ze wzgl´du na rĂłË?norodnoÊç ich rodzaju i jakoÊç wykonania. W zwiĂ zku z tym zaleca si´ powi´kszanie o 3% do 5% caĹ‚kowitych obliczonych strat ciĂŠnienia. W tabeli 4 (strona 20) podane sĂ  straty ciĂŠnienia wody (Z) o temperaturze 10°C dla rĂłË?nych obliczeniowych pr´dkoĂŠci przepĹ‚ywu (V), przy j =1. Zwraca si´ uwag´, Ë?e miejscowe straty ciĂŠnienia (Z) oblicza si´ z nast´pujĂ cego wzoru:

Z=ÂŚ[˜ gdzie: j

- wg tabeli 3

V

- pr´dkoÊç przepływu

g

- ci´Ë?ar wĹ‚aĂŠciwy wody

g

- przyĂŠpieszenie ziemskie

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

7


wytyczne projektowania i montaË?u w Systemie HB Plast

Natomiast całkowita strata ciÊnienia w instalacji jest sumà strat wywołanych oporami tarcia w rurze i oporów miejscowych:

Dp = SR+ SZ

R - opory tarcia w rurze; Z - opory miejscowe

Tabela 5 i 6 (strona 21/22) pokazuje straty ciĂŠnienia dla wody o temp. 10°C w funkcji wydatku oraz pr´dkoĂŠci przepâˆ?ywu. Dla temperatur innych uwzgl´dniamy wspĂłâˆ?czynnik temperaturowy wg wykresu 3 (strona 26)

4.3. RozszerzalnoÊç liniowa rur PP oraz obliczanie wielkoĂŠci wydĹ‚uË?eĆ’ RozszerzalnoÊç liniowa rur z PP jest znacznie wi´ksza niË? rur ze stali :\GÄ&#x;XĹ‘HQLD OLQLRZH SU]HZRGĂ?Z :\GÄ&#x;XĹ‘HQLD OLQLRZH SU]HZRGĂ?Z PRJĂŁE\ĂĽSU]HMáWHSU]H]W]ZRGFLQNL PRJĂŁE\ĂĽSU]HMáWHSU]H]W]ZRGFLQNL czy miedzi. Dla porĂłwnania poniË?ej podano przykĹ‚adowe JLáWNLHOXESU]H]NRPSHQVDWRU\'XĹ‘D JLáWNLHOXESU]H]NRPSHQVDWRU\'XĹ‘D HODVW\F]QRijüSU]HZRGĂ?ZSROLSURS\HODVW\F]QRijüSU]HZRGĂ?ZSROLSURS\współczynniki rozszerzalnoĂŠci: lenowych pozwala pozwala na na przejmowanie przejmowanie lenowych Z\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄOLQLRZ\FKSU]H]W]ZRGFLQNL Z\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄOLQLRZ\FKSU]H]W]ZRGFLQNL â– dla stali 0,012 mm/m°K JLáWNLH6SHÄ&#x;QLDMĂŁRQHUROáNRPSHQVDFML JLáWNLH6SHÄ&#x;QLDMĂŁRQHUROáNRPSHQVDFML -HVWWRQDMHNRQRPLF]QLHMV]\VSRVĂ?E -HVWWRQDMHNRQRPLF]QLHMV]\VSRVĂ?E â–  dla miedzi 0,0165 mm/m°K NRPSHQVDFMLZ\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄUXURFLĂŁJĂ?Z]33  NRPSHQVDFMLZ\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄUXURFLĂŁJĂ?Z]33 'Ä&#x;XJRijü eRGFLQND JLáWNLHJRr ]DOHĹ‘\ 'Ä&#x;XJRijü eRGFLQND JLáWNLHJRr ]DOHĹ‘\ â–  dla polipropylenu 0,15 mm/m°K RGZDUWRÄłFLZ\GÄ&#x;XĹ‘HQLDWHUPLF]QHJR RGZDUWRÄłFLZ\GÄ&#x;XĹ‘HQLDWHUPLF]QHJR LÄłUHGQLF\SU]HZRGX'ODXSURV]F]HQLD LÄłUHGQLF\SU]HZRGX'ODXSURV]F]HQLD SRPLMDVLáWU]HFLF]\QQLNeWHPSHUDWXUá SRPLMDVLáWU]HFLF]\QQLNeWHPSHUDWXUá ÄłFLDQNLSU]HZRGXrV]F]HJĂ?OQLHELRUĂŁF ÄłFLDQNLSU]HZRGXrV]F]HJĂ?OQLHELRUĂŁF W instalacjach wykonanych z polipropylenu mamy wi´c do czynienia SRGXZDJáIDNWĹ‘HZLáNV]RijüLQVWDODFML SRGXZDJáIDNWĹ‘HZLáNV]RijüLQVWDODFML jest w ze stosunkowo duË?ymi wydĹ‚uË?eniami przewodĂłw (patrz: wykres nr 1otoi2 jest montowana montowana w temperaturze temperaturze otoF]HQLD Â?&  F]HQLD Â?&  .RPSHQVRZDQLHZ\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄSU]HSUR- strona 25). Zjawisko to praktycznie nie wyst´puje w instalacjach trady.RPSHQVRZDQLHZ\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄSU]HSURZDG]DVLá]DZV]HSRPLáG]\GZRPD ZDG]DVLá]DZV]HSRPLáG]\GZRPD cyjnych. Problem rozszerzalnoĂŠci naleË?ySRGSRUDPLVWDÄ&#x;\PLOXEWHĹ‘SRPLáG]\ wi´c rozwiĂ zaç juË? na etapie SRGSRUDPLVWDÄ&#x;\PLOXEWHĹ‘SRPLáG]\ SRGSRUĂŁVWDÄ&#x;ĂŁD]PLDQĂŁNLHUXQNXSU]HSRGSRUĂŁVWDÄ&#x;ĂŁD]PLDQĂŁNLHUXQNXSU]Hprojektowania. Poprzez wyznaczenie niezb´dnych kompensacji. ELHJXUXURFLĂŁJX ELHJXUXURFLĂŁJX 1DWXUDOQĂŁNRPSHQVDFMáZ\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄ 1DWXUDOQĂŁNRPSHQVDFMáZ\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄ F]\OL F]\OL W]Z W]Z VDPRNRPSHQVDFMá VDPRNRPSHQVDFMá PRĹ‘HPRĹ‘HP\]DVWRVRZDĂĽREOLF]DMĂŁFPLQLPDOQĂŁ P\]DVWRVRZDĂĽREOLF]DMĂŁFPLQLPDOQĂŁ WydĹ‚uË?enia liniowe przewodĂłw mogĂ  byç przej´te przez czyli tzw. GÄ&#x;XJRijü]JLQDQHJRUDPLHQLD/ GÄ&#x;XJRijü]JLQDQHJRUDPLHQLD/ss,, czyli PLQLPDOQHMRGOHJÄ&#x;RÄłFLGRSLHUZV]HJR PLQLPDOQHMRGOHJÄ&#x;RÄłFLGRSLHUZV]HJR odcinki gi´tkie lub przez kompensatory. DuË?a elastycznoÊç przewodĂłw SXQNWXSRGSDUFLDUXURFLĂŁJXSR]PLDQLH SXQNWXSRGSDUFLDUXURFLĂŁJXSR]PLDQLH NLHUXQNXMHJRSU]HELHJX NLHUXQNXMHJRSU]HELHJX

/ /S2 S2

' // 2 ' 2 FP PS FP 1m 1m

' // 1 ' 1 PS FP FP

/S1 / S1

8m 8m

polipropylenowych pozwala na przejmowanie wydĹ‚uË?eĆ’ liniowych

=C C /s= / przez tzw. odcinki gi´tkie. Jest to najekonomiczniejszy sposĂłb kompens JG]LH JG]LH sacji wydĹ‚uË?eĆ’ rurociĂ gĂłw z PP. DĹ‚ugoÊç „odcinka gi´tkiegoâ€? zaleË?y &tVWDÄ&#x;DPDWHULDÄ&#x;RZDSROLSURS\OHQX &tVWDÄ&#x;DPDWHULDÄ&#x;RZDSROLSURS\OHQX

PS FP FP

= 20 od wartoĂŠci wydĹ‚uË?enia termicznego = i 20 ĂŠrednicy zewn´trznej rury.

Rys. 1

GtijUHGQLFD]HZQáWU]QDUXU\ PP

GtijUHGQLFD]HZQáWU]QDUXU\ PP

/tZ\GÄ&#x;XĹ‘HQLHWHPSHUDWXURZHRGFLQDla uproszczenia pomija si´ trzeci czynnik „temperatur´ ĂŠcianki prze'/tZ\GÄ&#x;XĹ‘HQLHWHPSHUDWXURZHRGFLQ-

' ' //

/ /

NDUXURFLĂŁJXZPPSU]\F]\PMDNZLDNDUXURFLĂŁJXZPPSU]\F]\PMDNZLD-

woduâ€?, szczegĂłlnie biorĂ c pod uwag´ fakt, instalacji jest domoË?e Ht ˜/ /˜'WJG]LH/tGÄ&#x;XJRijü WJG]LH/tGÄ&#x;XJRijü domo '//wi´kszoÊç Ht przewodu przewodu w w metrach, metrach, HWtZVSĂ?Ä&#x;F]\QQLN HWtZVSĂ?Ä&#x;F]\QQLN

montowana w temperaturze otoczenia (5-25°C). UR]V]HU]DOQRÄłFLZPPPÂ?. 'WtUĂ?Ĺ‘WtUĂ?Ĺ‘UR]V]HU]DOQRÄłFLZPPPÂ?. Kompensowanie wydĹ‚uË?eĆ’

QLFDSRPLáG]\WHPSHUDWXUãZF]DVLH QLFDSRPLáG]\WHPSHUDWXUãZF]DVLH przeprowadza si´ zawsze pomi´dzy dwoPRQWDőXLWHPSHUDWXUãSUDF\Z�. PRQWDőXLWHPSHUDWXUãSUDF\Z�.

ma podporami staĹ‚ymi lub teË? pomi´dzy podporĂ staĹ‚Ă  a zmianĂ  3U]\NÄ&#x;DGUXUD3331 3U]\NÄ&#x;DGUXUD3331

FP FP

PS

/3 /3 /S / S

d = 40 mm 't = 40°C / P / P obliczajĂ c minimalnĂ  tzw. samokompensacj´ moË?emy zastosowaç ]SRZ\Ĺ‘V]\FKGDQ\FKREOLF]DP\ ]SRZ\Ĺ‘V]\FKGDQ\FKREOLF]DP\ '//  ˜ 66 ˜ 40  40 = = 36 36 mm dĹ‚ugoÊç zginanego ramienia Ls, czyli minimalnej odlegĹ‚oĂŠci domm pierwszego a zz tego tego wyznaczamy wyznaczamy a =  PP = 20 20 PP punktu podparcia rurociĂ gu po zmianie //kierunku jego przebiegu: ss 40 mm kierunku przebiegu rurociĂ gu. NaturalnĂ d't= kompensacj´ wydĹ‚uË?eĆ’ czyli = 40°C

6

8

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

PP

FP FP

PS

d d

PS - podpora sta�a PP - podpora przesuwna

Rys. 2


wytyczne projektowania i montaË?u w Systemie HB Plast

/s= C gdzie: C

- stała materiałowa polipropylenu = 20

d

- Êrednica zewn´trzna rury w mm

ΔL

- wydĹ‚uË?enie temperaturowe odcinka rurociĂ gu w mm, przy czym jak wiadomo:

ΔL = ;t ¡ L ¡ Δt, gdzie L - dĹ‚ugoÊç przewodu w metrach, ;t - współczynnik rozszerzalnoĂŠci w mm/mÂşK, Δt - rĂłË?nica pomi´dzy temperaturĂ w czasie montaË?u i temperaturĂ  pracy w ÂşK 0LQLPDOQHRGOHJÄ&#x;RÄłFLRGSLRQXSRGSĂ?U 0LQLPDOQHRGOHJÄ&#x;RÄłFLRGSLRQXSRGSĂ?U VWDÄ&#x;\FKXPLHV]F]RQ\FKQDRGJDÄ&#x;á]LHVWDÄ&#x;\FKXPLHV]F]RQ\FKQDRGJDÄ&#x;á]LHQLDFKREOLF]DVLáNRU]\VWDMĂŁF]W\FK d = 40 mm Δt = 40ÂşCQLDFKREOLF]DVLáNRU]\VWDMĂŁF]W\FK L=6m VDP\FK]DOHĹ‘QRÄłFL VDP\FK]DOHĹ‘QRÄłFL z powyË?szych danych obliczamy: 3U]\NÄ&#x;DG 3U]\NÄ&#x;DG d = 32 mm ΔL = 0,15 ¡ 6 ¡ 40 = d'36 [mm] mm t==32 60°C '1t==860°C m / a z tego wyznaczamy: /21 = 8 1m 1 0,15 m ˜8 ˜ PP /2 = = '/ 1 Ls = 20 √ 40 ¡ 36 = 759 [mm] =20 0,15 ˜8˜ ˜ PP PP '/ = ˜ 32 / S11 ˜ 32˜ 

˜ ˜PP /S12= =20 0,15 60 = 81 mm '/ =20 0,1532 ˜ 

˜60 = 81 mm '/ = mm / ˜81=1018 S22 /S2 = 20 32 ˜81=1018 mm Minimalne odlegĹ‚oĂŠci od pionu podpĂłr staĹ‚ych umieszczonych :FHOXV]\ENLHJRRNUHÄłOHQLDGÄ&#x;XJRÄłFL :FHOXV]\ENLHJRRNUHÄłOHQLDGÄ&#x;XJRÄłFL ]JLQDQHJRUDPLHQLDPRĹ‘QDVNRU]\VWDĂĽ na odgał´zieniach, oblicza si´ korzystajĂ c z tych samych zaleË?noĂŠci. ]JLQDQHJRUDPLHQLDPRĹ‘QDVNRU]\VWDĂĽ ]Z\NUHVĂ?ZQDNRÄĄFX ]Z\NUHVĂ?ZQDNRÄĄFX :SRGREQ\VSRVĂ?EREOLF]DVLáPLQL:SRGREQ\VSRVĂ?EREOLF]DVLáPLQLPDOQHGÄ&#x;XJRÄłFLUDPLRQNRPSHQVDWRUD PDOQHGÄ&#x;XJRÄłFLUDPLRQNRPSHQVDWRUD ZNV]WDÄ&#x;FLHOLWHU\e8r PrzykĹ‚ad: ZNV]WDÄ&#x;FLHOLWHU\e8r d = 32 mm Δt = 60ÂşC L3U]\NÄ&#x;DGUXUD3331 =8m L2 = 1 m 1 3U]\NÄ&#x;DGUXUD3331 d = 32 mm ΔL1 = 0,15 ¡ 8 ¡ 60 =' [mm] d72 mm t==32 50°C 't =P 50°C / LS1 = 20 √ 32 ¡ 72 = 960 [mm] / '/ P  ˜ 2,8 ˜ 50 = 21 mm 'S/  2,8= ˜ 50 = mm 21 mm 32˜˜21 = 20 518 / ΔL2 = 0,15 ¡ (8+1) ¡ 60/= 81 [mm] 32 ˜21 = 20 = 518 mm S 'RNRPSHQVDFMLZ\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄWHUPLF]LS2 = 20 √ 32 ¡ 81 = 1018 [mm] 'RNRPSHQVDFMLZ\GÄ&#x;XĹ‘HÄĄWHUPLF]Q\FKPRĹ‘QDWDNĹ‘HVWRVRZDĂĽPHWRGá Q\FKPRĹ‘QDWDNĹ‘HVWRVRZDĂĽPHWRGá QDFLĂŁJXZVWáSQHJRNRPSHQVDWRUĂ?Z QDFLĂŁJXZVWáSQHJRNRPSHQVDWRUĂ?Z

'/ '/

Przykład: rura PP SDR 6 (PN 20)

/ /

FP FP PS

FP FP PS /S /S

FP FP PS

Rys. 3 / /

FP PS FP

PP /3 /3 /S /S

FP PS FP d d

Rys. 4

W celu szybkiego okreĂŠlenia dĹ‚ugoĂŠci zginanego ramienia, moË?na skorzystaç z wykresĂłw 5 i 6 (strona 28). W podobny sposĂłb oblicza si´ minimalne dĹ‚ugoĂŠci ramion kompensatora wFP ksztaĹ‚cie litery „Uâ€?. FP

Przykład:

/S /S

d = 32 mm

Δt = 50ºC

L = 2,8 m

ΔL = 0,15 ¡ 2,8 ¡ 50 = 21 [mm] FP

FP FP

FP √ 32 ¡ 21 = 518 [mm] Ls = 20 / /

/ /

7 7 rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

9


3U]\NğDGUXUD3331 d = 32 mm 't = 50°C / P '/ ˜ 2,8 ˜ 50 = 21 mm /S= 20 32 ˜21 = 518 mm

FP /3 /S

wytyczne projektowania i monta˝u w Systemie HB Plast

'RNRPSHQVDFMLZ\GğXőHġWHUPLF]Q\FKPRőQDWDNőHVWRVRZDåPHWRG÷ QDFLãJXZVW÷SQHJRNRPSHQVDWRUÐZ

FP d

Do kompensacji wydłu˝eƒ termicznych mo˝na tak˝e stosowaç metodà naciàgu wst´pnego kompensatorów.

FP

PS

/S

PS FP

PS FP

/

/

Rys. 5 /3

PP /3

/3

FP

PS /3SRGSRUDijOL]JRZD )3SRGSRUDVWDğD

/3

/3

PS FP

/3

FP

PP /3

/3

7

/3

U\V

-HVWWRPHWRGDSU]\NWÐUHMSRGF]DVPRQWDőXNRPSHQVDWRUDQDFLãJDVL÷JRZVW÷SQLHRPDNV\PDOQLH PS Rys. 6 SRğRZ÷SU]HZLG\ZDQHJRZ\GğXőHQLDGDQHJRRGFLQNDUXURFLãJX'RREOLF]DQLDWDNLFKNRPSHQVDWRUÐZ NRU]\VWDVL÷ZWHG\]]DOHőQRijFL

FP

FP

FP

/3SRGSRUDijOL]JRZD Jest to /3SRGSRUDijOL]JRZD metoda przy której, podczas monta˝u kompensatora naciàga si´ go'/wst´pnie o maksymalnie połow´ )3SRGSRUDVWDğD )3SRGSRUDVWDğD

/s= C

U\V U\V 2

przewidywanego wydłu˝enia danego odcinka rurociàgu. Do obliczania takich kompensatorów korzysta si´ wtedy -HVWWRPHWRGDSU]\NWÐUHMSRGF]DVPRQWDőXNRPSHQVDWRUDQDFLãJDVL÷JRZVW÷SQLHRPDNV\PDOQLH -HVWWRPHWRGDSU]\NWÐUHMSRGF]DVPRQWDőXNRPSHQVDWRUDQDFLãJDVL÷JRZVW÷SQLHRPDNV\PDOQLH

7HQVSRVÐEPRQWDőXNRPSHQVDWRUÐZSR]ZDODQD]QDF]QHVNUÐFHQLHGğXJRijFL]JLQDQ\FKUDPLRQ

SRğRZ÷SU]HZLG\ZDQHJRZ\GğXőHQLDGDQHJRRGFLQNDUXURFLãJX'RREOLF]DQLDWDNLFKNRPSHQVDWRUÐZ SRğRZ÷SU]HZLG\ZDQHJRZ\GğXőHQLDGDQHJRRGFLQNDUXURFLãJX'RREOLF]DQLDWDNLFKNRPSHQVDWRUÐZ DZL÷FZSU]\SDGNXNRPSHQVDWRUDe8rRJÐOQHMHJR]PQLHMV]HQLHRUD]X]\VNDQLHGXőHMHVWHW\NLZ\NRz zale˝noÊci: '/ NRU]\VWDVL÷ZWHG\]]DOHőQRijFL NRU]\VWDVL÷ZWHG\]]DOHőQRijFL

/ s= C 2 QDQLDSRQLHZDőZ\GğXőHQLDUXURFLãJXSRX]\VNDQLXSU]H]QLHJRWHPSHUDWXU\SUDF\VWDMãVL÷SUDZLH QLH]DXZDőDOQH '/ '/ /s= C/s= C 2 2 7U]HEDMHGQDN]D]QDF]\åőHZHZV]\VWNLFKZ\PLHQLRQ\FKSU]\SDGNDFKUDPL÷NRPSHQVDFMLQLHPRőH Ten sposób monta˝u kompensatorów pozwala na znaczne skrócenie długoÊci zginanych ramion, a wi´c w przypadku E\åRJUDQLF]RQHSU]H]]DEORNRZDQLHREHMPDPLZ\SXNğRijFLãijFLDQEHONDPLVWURSRZ\PLLWS 7HQVSRVÐEPRQWDőXNRPSHQVDWRUÐZSR]ZDODQD]QDF]QHVNUÐFHQLHGğXJRijFL]JLQDQ\FKUDPLRQ 7HQVSRVÐEPRQWDőXNRPSHQVDWRUÐZSR]ZDODQD]QDF]QHVNUÐFHQLHGğXJRijFL]JLQDQ\FKUDPLRQ DZL÷FZSU]\SDGNXNRPSHQVDWRUDe8rRJÐOQHMHJR]PQLHMV]HQLHRUD]X]\VNDQLHGXőHMHVWHW\NLZ\NRDZL÷FZSU]\SDGNXNRPSHQVDWRUDe8rRJÐOQHMHJR]PQLHMV]HQLHRUD]X]\VNDQLHGXőHMHVWHW\NLZ\NRkompensatora „U” ogólnie jego zmniejszenie uzyskanie du˝ej estetyki wykonania, poniewa˝ wydłu˝enia rurociàgu, 4.4. oraz 6SRVRE\SURZDG]HQLDLQVWDODFML QDQLDSRQLHZDőZ\GğXőHQLDUXURFLãJXSRX]\VNDQLXSU]H]QLHJRWHPSHUDWXU\SUDF\VWDMãVL÷SUDZLH QDQLDSRQLHZDőZ\GğXőHQLDUXURFLãJXSRX]\VNDQLXSU]H]QLHJRWHPSHUDWXU\SUDF\VWDMãVL÷SUDZLH QLH]DXZDőDOQH QLH]DXZDőDOQH po uzyskaniu przez niego temperatury pracy,] stajà si´ prawie 5XURFLãJL SROLSURS\OHQX PRőQD 7U]HEDMHGQDN]D]QDF]\åőHZHZV]\VWNLFKZ\PLHQLRQ\FKSU]\SDGNDFKUDPL÷NRPSHQVDFMLQLHPRőH 7U]HEDMHGQDN]D]QDF]\åőHZHZV]\VWNLFKZ\PLHQLRQ\FKSU]\SDGNDFKUDPL÷NRPSHQVDFMLQLHPRőH LQVWDORZDå niezauwa˝alne. Trzeba jednak zaznaczyç, ˝e we wszystkich E\åRJUDQLF]RQHSU]H]]DEORNRZDQLHREHMPDPLZ\SXNğRijFLãijFLDQEHONDPLVWURSRZ\PLLWS E\åRJUDQLF]RQHSU]H]]DEORNRZDQLHREHMPDPLZ\SXNğRijFLãijFLDQEHONDPLVWURSRZ\PLLWS  QDW\QNRZR PP /3  ZV]\EDFKLQVWDODF\MQ\FK NDQDğDFK  wymienionych przypadkach rami´ kompensacji nie mo˝e byç ogra4.4. 4.4. 6SRVRE\SURZDG]HQLDLQVWDODFML 6SRVRE\SURZDG]HQLDLQVWDODFML  SRGW\QNLHP ZEUX]GDFKijFLHQQ\FK   ZSRGğRG]H VWURSLH  5XURFLãJL 5XURFLãJL ] SROLSURS\OHQX ] SROLSURS\OHQX PRőQD PRőQD niczone przez zablokowanie obejmami, wypukłoÊcià Êcian, belkami 1DW\QNRZ\ VZRERGQ\ VSRVÐESURZDLQVWDORZDå LQVWDORZDå G]HQLDLQVWDODFMLNRQIURQWXMHSURMHNWDQWD stropowymi  QDW\QNRZR itp. QDW\QNRZR /3 ]NRQLHF]QRijFLãUR]ZLã]DQLDQDMZL÷NV]HM PP /3 /3  ZV]\EDFKLQVWDODF\MQ\FK NDQDğDFK   ZV]\EDFKLQVWDODF\MQ\FK NDQDğDFK  LORijFLSUREOHPÐZ1DOHő\ERZLHPSR  SRGW\QNLHP ZEUX]GDFKijFLHQQ\FK   SRGW\QNLHP ZEUX]GDFKijFLHQQ\FK  ]DSR]QDQLXVL÷]NRQILJXUDFMãRELHNWX  ZSRGğRG]H VWURSLH   ZSRGğRG]H VWURSLH  JG]LHPDE\åSURZDG]RQ\PRQWDőXVWDOLå 1DW\QNRZ\ VZRERGQ\ VSRVÐESURZD1DW\QNRZ\ VZRERGQ\ VSRVÐESURZDWDNLELHJUXURFLãJXNWÐU\E÷G]LHZ\NRG]HQLDLQVWDODFMLNRQIURQWXMHSURMHNWDQWD G]HQLDLQVWDODFMLNRQIURQWXMHSURMHNWDQWD %2-/(5 U]\VW\ZDğXNğDGEXGRZOLGRQDWXUDOQHJR /3 PP /3 /3 ]NRQLHF]QRijFLãUR]ZLã]DQLDQDMZL÷NV]HM ]NRQLHF]QRijFLãUR]ZLã]DQLDQDMZL÷NV]HM NRPSHQVRZDQLD Z\GğXőHġ FLHSOQ\FK LORijFLSUREOHPÐZ1DOHő\ERZLHPSR LORijFLSUREOHPÐZ1DOHő\ERZLHPSR 3U]\NğDGU\V ]DSR]QDQLXVL÷]NRQILJXUDFMãRELHNWX ]DSR]QDQLXVL÷]NRQILJXUDFMãRELHNWX 1DOHő\WDNőHXVWDOLåRSW\PDOQHPLHMRurociàgi z polipropylenu mo˝na instalowaç: JG]LHPDE\åSURZDG]RQ\PRQWDőXVWDOLå JG]LHPDE\åSURZDG]RQ\PRQWDőXVWDOLå VFDSU]HMijåSU]H]VWURS\LijFLDQ\DZL÷F WDNLELHJUXURFLãJXNWÐU\E÷G]LHZ\NRWDNLELHJUXURFLãJXNWÐU\E÷G]LHZ\NRRNUHijOLåSXQNW\VWDğHJRLijOL]JRZHJRSRG- PS ■ natynkowo FP %2-/(5 %2-/(5 U]\VW\ZDğXNğDGEXGRZOLGRQDWXUDOQHJR U]\VW\ZDğXNğDGEXGRZOLGRQDWXUDOQHJR /3 /3 SDUFLDUXURFLãJX3U]\NğDGU\V NRPSHQVRZDQLD NRPSHQVRZDQLD Z\GğXőHġ Z\GğXőHġ FLHSOQ\FK FLHSOQ\FK ■ w szybach instalacyjnych (kanałach) 1LHPRőQDWHő]DSRPQLHåRZ]JO÷3U]\NğDGU\V 3U]\NğDGU\V GDFKHVWHW\F]Q\FKJHRPHWULLUXURFLãJX 1DOHő\WDNőHXVWDOLåRSW\PDOQHPLHM1DOHő\WDNőHXVWDOLåRSW\PDOQHPLHM■ pod tynkiem (w bruzdach Êciennych) Szczególnie w przypadku prowadzenia VFDSU]HMijåSU]H]VWURS\LijFLDQ\DZL÷F VFDSU]HMijåSU]H]VWURS\LijFLDQ\DZL÷F LQVWDODFMLZPLHV]NDQLDFK3DWU]tNRPRNUHijOLåSXQNW\VWDğHJRLijOL]JRZHJRSRGRNUHijOLåSXQNW\VWDğHJRLijOL]JRZHJRSRG■ w podłodze (stropie) FP FP SHQVDFMHQDSU÷őHQLDZVW÷SQH SDUFLDUXURFLãJX3U]\NğDGU\V SDUFLDUXURFLãJX3U]\NğDGU\V 3URZDG]HQLHUXURFLãJÐZZV]\EDFK 1LHPRőQDWHő]DSRPQLHåRZ]JO÷1LHPRőQDWHő]DSRPQLHåRZ]JO÷/3 PP instalacyjnych, wymaga od projektanta GDFKHVWHW\F]Q\FKJHRPHWULLUXURFLãJX GDFKHVWHW\F]Q\FKJHRPHWULLUXURFLãJX UR]ZLã]DQLDPQLHMV]HMLORijFLSUREOHPÐZ Szczególnie Szczególnie w przypadku w przypadku prowadzenia prowadzenia U\V7 Rys. LQVWDODFMLZPLHV]NDQLDFK3DWU]tNRPLQVWDODFMLZPLHV]NDQLDFK3DWU]tNRPSHQVDFMHQDSU÷őHQLDZVW÷SQH SHQVDFMHQDSU÷őHQLDZVW÷SQH 8 3URZDG]HQLHUXURFLãJÐZZV]\EDFK 3URZDG]HQLHUXURFLãJÐZZV]\EDFK /3 /3 instalacyjnych, instalacyjnych, wymaga wymaga od projektanta od projektanta rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O. 10 UR]ZLã]DQLDPQLHMV]HMLORijFLSUREOHPÐZ UR]ZLã]DQLDPQLHMV]HMLORijFLSUREOHPÐZ

4.4. Sposoby

prowadzenia instalacji

U\V U\V

8

8


wytyczne projektowania i montaË?u w Systemie HB Plast

Natynkowy (swobodny) sposĂłb prowadzenia instalacji konfrontuje projektanta z koniecznoĂŠciĂ rozwiĂ zania najwi´kszej iloĂŠci problemĂłw. NaleË?y bowiem, po zapoznaniu si´ z konfiguracjĂ  obiektu, gdzie ma byç prowadzony montaË?, ustaliç taki bieg rurociĂ gu, ktĂłry b´dzie wykorzystywaĹ‚ ukĹ‚ad budowli do naturalnego kompensowania / S

/S

'/

wydĹ‚uË?eĆ’ cieplnych. PrzykĹ‚ad rys. 6. NaleË?y takË?e ustaliç optymalne miejsca przejÊç przez stropy i ĂŠciany, a wi´c okreĂŠliç miejsca podpĂłr staâˆ?ych oraz podpĂłr'przesuwnych rurociĂ gu. PrzykĹ‚ad rys. 7 (strona 10). / Nie moË?na teË? zapomnieç o wzgl´dach estetycznych geometrii rurociĂ gu. SzczegĂłlnie w przypadku prowadzenia instalacji w mieszkaniach. Patrz – kompensacje, napr´Ë?enia wst´pne. U\VD

//SS

/S

''//

'/

Rys. 8 U\VD U\VD

U\VE

=DVÄ&#x;RQLáW\GODRNDSU]HZĂ?GLQVWDODF\MQ\QLH]PXV]D projektanta do zachowania DĹ‘WDNGXĹ‘HMHVWHW\NL JHRPHWULLUXURFLĂŁJXMDNZSRSU]HGQLPSU]\SDGNX //SS 3DWU]tNRPSHQVDFMH ''// 8:$*$ '/ 2EOLF]HQLHPLQÄłUHGRWZRUXGODWHJRSU]\SDGNX NRPSHQVDFMHVWU 8NÄ&#x;DGDQLHSU]HZRGĂ?ZSRGW\QNLHPSU]\NÄ&#x;DGU\V HOLPLQXMHSUREOHPZ\OLF]DQLDNRPSHQVDFML']LáNL W\ONRQLHZLHONLPVLÄ&#x;RPZ\QLNDMĂŁF\P]QDSUáőHÄĄRVLRZ\FKVSRZRGRZDQ\FKUR]V]HU]DOQRÄłFLĂŁWHUPLF]QĂŁ SU]HZRGXZ\GÄ&#x;XĹ‘HQLHUXURFLĂŁJXUHGXNRZDQHMHVW Rys. 9 U\VE U\VE SUDZLHFDÄ&#x;NRZLFLHZ\VWáSXMĂŁF\PLRSRUDPLWDUFLD U\VD

FP

/S

'/

/S

Rys. 10 U\VF

U\VE

Prowadzenie rurociĂ gĂłw w szybach instalacyjnych. Wymaga od projektanta rozwiĂ zania mniejszej iloĂŠci problemĂłw.

=DVÄ&#x;RQLáW\GODRNDSU]HZĂ?GLQVWDODF\MQ\QLH]PXV]D =DVÄ&#x;RQLáW\GODRNDSU]HZĂ?GLQVWDODF\MQ\QLH]PXV]D projektanta projektanta do do dla zachowania zachowania DĹ‘WDNGXĹ‘HMHVWHW\NL DĹ‘WDNGXĹ‘HMHVWHW\NL ZasĹ‚oni´ty oka=DVÄ&#x;RQLáW\GODRNDSU]HZĂ?GLQVWDODF\MQ\QLH]PXV]D przewĂłd instalacyjny nie zmusza projektanta do zachowania aË? tak duË?ej estetyki geometrii projektanta do zachowania DĹ‘WDNGXĹ‘HMHVWHW\NL JHRPHWULLUXURFLĂŁJXMDNZSRSU]HGQLPSU]\SDGNX JHRPHWULLUXURFLĂŁJXMDNZSRSU]HGQLPSU]\SDGNX siatka kolanko JHRPHWULLUXURFLĂŁJXMDNZSRSU]HGQLPSU]\SDGNX 3DWU]tNRPSHQVDFMH 3DWU]tNRPSHQVDFMH rurociĂ gu, jak w poprzednim przypadku. Patrz – kompensacje. 5DELW]D QDÄłFLDQá FP FP 3DWU]tNRPSHQVDFMH 8:$*$ 8:$*$ FP 8:$*$ 2EOLF]HQLHPLQÄłUHGRWZRUXGODWHJRSU]\SDGNX 2EOLF]HQLHPLQÄłUHGRWZRUXGODWHJRSU]\SDGNX ''// 2EOLF]HQLHPLQÄłUHGRWZRUXGODWHJRSU]\SDGNX NRPSHQVDFMHVWU NRPSHQVDFMHVWU ' / UWAGA: Obliczenie minimalnej ĂŠrednicy otworu dla tego przypadku - kompensacje str. 8, 9. NRPSHQVDFMHVWU 8NÄ&#x;DGDQLHSU]HZRGĂ?ZSRGW\QNLHPSU]\NÄ&#x;DGU\V 8NÄ&#x;DGDQLHSU]HZRGĂ?ZSRGW\QNLHPSU]\NÄ&#x;DGU\V 8NÄ&#x;DGDQLHSU]HZRGĂ?ZSRGW\QNLHPSU]\NÄ&#x;DGU\V HOLPLQXMHSUREOHPZ\OLF]DQLDNRPSHQVDFML']LáNL HOLPLQXMHSUREOHPZ\OLF]DQLDNRPSHQVDFML']LáNL HOLPLQXMHSUREOHPZ\OLF]DQLDNRPSHQVDFML']LáNL W\ONRQLHZLHONLPVLÄ&#x;RPZ\QLNDMĂŁF\P]QDSUáőHÄĄRVLRW\ONRQLHZLHONLPVLÄ&#x;RPZ\QLNDMĂŁF\P]QDSUáőHÄĄRVLRUkĹ‚adanie przewodĂłw pod tynkiem przykĹ‚ad rys. 11, eliminuje problem wyliczania kompensacji. Dzi´ki tylko //SS W\ONRQLHZLHONLPVLÄ&#x;RPZ\QLNDMĂŁF\P]QDSUáőHÄĄRVLRZ\FKVSRZRGRZDQ\FKUR]V]HU]DOQRÄłFLĂŁWHUPLF]QĂŁ Z\FKVSRZRGRZDQ\FKUR]V]HU]DOQRÄłFLĂŁWHUPLF]QĂŁ /S Z\FKVSRZRGRZDQ\FKUR]V]HU]DOQRÄłFLĂŁWHUPLF]QĂŁ SU]HZRGXZ\GÄ&#x;XĹ‘HQLHUXURFLĂŁJXUHGXNRZDQHMHVW SU]HZRGXZ\GÄ&#x;XĹ‘HQLHUXURFLĂŁJXUHGXNRZDQHMHVW niewielkim siĹ‚om wynikajĂ cym z napr´Ë?eĆ’ osiowych, spowodowanych rozszerzalnoĂŠciĂ  termicznĂ  przewodu, U\VF U\VF SU]HZRGXZ\GÄ&#x;XĹ‘HQLHUXURFLĂŁJXUHGXNRZDQHMHVW SUDZLHFDÄ&#x;NRZLFLHZ\VWáSXMĂŁF\PLRSRUDPLWDUFLD SUDZLHFDÄ&#x;NRZLFLHZ\VWáSXMĂŁF\PLRSRUDPLWDUFLD SUDZLHFDÄ&#x;NRZLFLHZ\VWáSXMĂŁF\PLRSRUDPLWDUFLD wydĹ‚uË?enie rurociĂ gu redukowane jest prawie caĹ‚kowicie wyst´pujĂ cymi oporami tarcia. U\VF SRGSRUDVWDÄ&#x;D siatka siatka 5DELW]D 5DELW]D

siatka 5DELW]D

kolanko kolanko QDijFLDQá QDijFLDQá

SRGSRU\ÄłOL]JRZH

RWXOLQDUXURFLĂŁJX

kolanko QDijFLDQá

U\V

9 SRGSRUDVWDÄ&#x;D SRGSRUDVWDÄ&#x;D

SRGSRU\ÄłOL]JRZH SRGSRU\ÄłOL]JRZH SRGSRUDVWDÄ&#x;D

RWXOLQDUXURFLĂŁJX RWXOLQDUXURFLĂŁJX SRGSRU\ÄłOL]JRZH

RWXOLQDUXURFLĂŁJX

U\V U\V

9 9

U\V Rys. 11

9

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

11


wytyczne projektowania i montaË?u w Systemie HB Plast

NaleË?y jednak pami´taç aby: â– â–  umieĂŠciç rur´ wystarczajĂ co gł´boko w ĂŠcianie; â– â–  pozostawiç jej pewien luz promieniowy (np. poprzez oplecenie rury tekturĂ  falistĂ , weĹ‚nĂ  mineralnĂ , piankĂ 

poliuretanowĂ itp.); â– â–  pozostawiç niewielkĂ  przestrzeĆ’ na wydĹ‚uË?enie si´ rury w miejscach zmiany kierunku jej prowadzenia; â– â–  przymocowaç rur´ do ĂŠciany; â– â–  zastosowaç siatk´ Rabitza lub podobnĂ  dla wzmocnienia warstwy tynku; â– â–  pokryç bruzd´ tynkiem o pewnej minimalnej gruboĂŠci. W przypadku maĹ‚ych ĂŠrednic, tj. 16 do 32 mm, gruboÊç tynku musi wynosiç odpowiednio od 2,0 do 4,0 cm. Prowadzenie rurociĂ gu w podĹ‚odze (stropie) polega na zalaniu go po prostu betonem (z zastrzeË?eniem, Ë?e rura powinna byç opleciona tektur´ falistĂ  lub otulinĂ  termoizolacyjnĂ ). Warstwa betonu powinna mieç gruboÊç co najmniej 4 cm, celem wyeliminowania prawdopodobieĆ’stwa uszkodzenia rury przez wpĹ‚ywy zewn´trzne

1DOHĹ‘\MHGQDNSDPLáWDĂĽDE\  XPLHÄłFLĂĽUXUáZ\VWDUF]DMĂŁFRJÄ&#x;áERNRZÄłFLDQLH  SR]RVWDZLĂĽMHMSHZLHQOX]SURPLHQLRZ\ QSSRSU]H]RSOHFHQLHUXU\WHNWXUĂŁIDOLVWĂŁZHÄ&#x;QĂŁPLQHUDOQĂŁ SLDQNĂŁSROLXUHWDQRZĂŁLWS   SR]RVWDZLĂĽ QLHZLHONĂŁ SU]HVWU]HÄĄ QD Z\GÄ&#x;XĹ‘HQLH VLá UXU\ Z PLHMVFDFK ]PLDQ\ NLHUXQNX MHM SURZDG]HQLD  SU]\PRFRZDĂĽUXUáGRÄłFLDQ\  ]DVWRVRZDĂĽVLDWNá5DELW]DOXESRGREQĂŁGODZ]PRFQLHQLDZDUVWZ\W\QNX  SRNU\ĂĽEUX]GáW\QNLHPRSHZQHMPLQLPDOQHMJUXERÄłFL :SU]\SDGNXPDÄ&#x;\FKÄłUHGQLFWMGRPPJUXERijüW\QNXPXVLZ\QRVLĂĽRGSRZLHGQLRRGGR Istotnym elementem przy montaË?u instalacji z PP jest prawidĹ‚owe mocowanie rurociĂ gĂłw, ktĂłre powinno zapobiec FP 3URZDG]HQLHUXURFLĂŁJXZSRGÄ&#x;RG]H VWURSLH SROHJDQD]DODQLXJRSRSURVWXEHWRQHP ]]DVWU]HĹ‘HQLHP niekontrolowanemu ruchowi zainstalowanej rury. Na sposĂłb mocowania wpĹ‚ywajĂ  przede wszystkim siĹ‚y rozszerzalnoĂŠci Ĺ‘HUXUDSRZLQQDE\ĂĽRSOHFLRQDWHNWXUĂŁIDOLVWĂŁOXERWXOLQĂŁWHUPRL]RODF\MQĂŁ :DUVWZDEHWRQXSRZLQQD PLHĂĽJUXERijüFRQDMPQLHMFPFHOHPZ\HOLPLQRZDQLDSUDZGRSRGRELHÄĄVWZDXV]NRG]HQLDUXU\SU]H] cieplnej przewoduZSÄ&#x;\Z\]HZQáWU]QH QDFLVNL  oraz ci´Ë?ar rurociĂ gu wraz z przepĹ‚ywajĂ cym medium. Sprawdzone w praktyce rozstawy podpĂłr,

(naciski).

4.5. Mocowanie

rur

przy ktĂłrych podczas eksploatacji rurociĂ gu wyst´pujĂ  minimalne wyboczenia przewodĂłw, podane sĂ  na koĆ’cu. 4.5. Mocowanie rur Dla przewodĂłw pionowych moË?na zwi´kszyç odlegĹ‚oĂŠci mi´dzy podporami o ok. 30% (tabela nr 7, 8 - strona 23). ,VWRWQ\PHOHPHQWHPSU]\PRQWDĹ‘XLQVWDODFML]33MHVWSUDZLGÄ&#x;RZHPRFRZDQLHUXURFLĂŁJĂ?ZNWĂ?UHSRZLQQR ]DSRELHFQLHNRQWURORZDQHPXUXFKRZL]DLQVWDORZDQHMUXU\1DVSRVĂ?EPRFRZDQLDZSÄ&#x;\ZDMĂŁSU]HGH ZV]\VWNLPVLÄ&#x;\UR]V]HU]DOQRÄłFLFLHSOQHMSU]HZRGXRUD]FLáőDUUXURFLĂŁJXZUD]]SU]HSÄ&#x;\ZDMĂŁF\PPHGLXP 6SUDZG]RQHZSUDNW\FHUR]VWDZ\SRGSĂ?USU]\NWĂ?U\FKSRGF]DVHNVSORDWDFMLUXURFLĂŁJXZ\VWáSXMĂŁPLQLPDOQHZ\ERF]HQLDSU]HZRGĂ?ZSRGDQHVĂŁQDNRÄĄFX'ODSU]HZRGĂ?ZSLRQRZ\FKPRĹ‘QD]ZLáNV]\ĂĽ RGOHJÄ&#x;RÄłFLPLáG]\SRGSRUDPLRRN WDEHODQU 

4.6. Przechodzenia 4.6.

przez Êcian´ i stropy

3U]HFKRG]HQLHSU]H]ijFLDQáLVWURS\

PrzejÊcia przez Êciany i stropy wykonywane sà najcz´Êciej w postaci tulei z innej rury z tworzywa sztucznego 3U]HMijFLDSU]H]ijFLDQ\LVWURS\Z\NRQ\ZDQHVãQDMF]áijFLHMZSRVWDFLWXOHL]LQQHMUXU\]WZRU]\ZDV]WXF]-

QHJRRZLáNV]HMÄłUHGQLF\7XOHMDWDVSHÄ&#x;QLDMHGQRF]HÄłQLHUROáSRGSRU\ÄłOL]JRZHM3U]\NÄ&#x;DGRZHSU]HMÄłFLH o wi´kszej ĂŠrednicy. Tuleja ta speĹ‚nia jednoczeĂŠnie rol´ podpory ĂŠlizgowej. PrzykĹ‚adowe przejĂŠcie przez strop pokaSU]H]VWURSSRND]DQHMHVWQDU\VXQNX

zane jest na rysunku.

IXQNFMD tuleja

strop strop

rura rura

Rys. 12

4.7.

12

Izolacje

3ROLSURS\OHQFKDUDNWHU\]XMHVLáQLH]Z\NOHQLVNĂŁSU]HZRGQRÄłFLĂŁFLHSOQĂŁFRREQLĹ‘D]GHF\GRZDQLHVWUDW\ FLHSOQHUXUQLHL]RORZDQ\FK=WHJRZ]JOáGXPRĹ‘QDZ]QDF]Q\PVWRSQLXRJUDQLF]\ĂĽ]DNUHVL]RORZDQLD UXURFLĂŁJĂ?ZZSRUĂ?ZQDQLX]LQVWDODFMDPLVWDORZ\PLF]\PLHG]LDQ\PL rury do2EOLF]HQLRZĂŁJUXERijüL]RODFMLFLHSOQHMGODUXUSU]HZRGRZ\FK]SROLSURS\OHQXW\SSRGDMHWDEHOD instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepĹ‚a, C.O. QDSRGVWDZLHQRUP\31%

10


instrukcja zgrzewania rur i kształtek Systemu HB Plast

5. Instrukcja

zgrzewania rur i kszta∏tek Systemu HB Plast

Łàczenie elementów Systemu HB Plast nale˝y wykonywaç zgodnie z poni˝szymi wytycznymi: ■■ wyposa˝yç zgrzewark´ polifuzyjnà w odpowiednie koƒcówki grzewcze, tak aby ka˝da koƒcówka całà swà

tylnà płaszczyznà przylegała do powierzchni zgrzewarki; ■■ podłàczyç zgrzewark´ do sieci i włàczyç wyłàcznik główny – powinny zapaliç si´ lampka zasilania i termostatu; ■■ gdy koƒcówki grzewcze osiàgnà temperatur´ 260 ± 3°C, dioda termostatu zgaÊnie i mo˝na przystàpiç

do zgrzewania (zgrzewarki nie nale˝y wyłàczaç, lampka zasilania powinna si´ ciàgle Êwieciç) ■■ zaznaczyç na rurze gł´bokoÊç zgrzewania wg podanej tabeli nr 1 (strona 14); ■■ wszystkie zanieczyszczenia koƒcówek grzewczych nale˝y usunàç czystà szmatkà nasàczonà wodnym roztwo-

rem alkoholu; ■■ w celu wykonania zgrzewu nale˝y wsuwaç jednoczeÊnie rur´ do wn´trza jednej koƒcówki grzewczej,

a kształtk´ na trzpieƒ drugiej koƒcówki do wyczuwalnego oporu; ■■ według podanej w tabeli wartoÊci odliczyç czas grzania od momentu pełnego wsuni´cia; ■■ równoczeÊnie zdjàç rur´ i kształtk´ z koƒcówek i nie obracajàc wcisnàç rur´ w kształtk´ do zaznaczonej

gł´bokoÊci; ■■ od tej chwili upływa czas zgrzewania, w którym mo˝na dokonaç drobnej korekty połàczenia (do 5° odchył-

ki osiowej); ■■ po upływie czasu zgrzewania połàczenie jest ju˝ nieodkształcalne i nale˝y odczekaç takà iloÊç minut jakà

podano w tabeli dla czasu ch∏odzenia. Pełnà wytrzymałoÊç zgrzew uzyskuje po około dwóch godzinach. Uwagi do procesu zgrzewania: ■■ wszystkie czynnoÊci w fazie zgrzewania właÊciwego nale˝y wykonywaç bez wzajemnego obracania rury

w stosunku do kształtki i koƒcówek grzewczych; ■■ nale˝y pami´taç, ˝e czasy grzania sà ró˝ne dla elementów o ró˝nych Êrednicach; w przypadku zgrzewania

rur STABI z wkładkà aluminiowà nale˝y w fazie przygotowania usunàç specjalnym zdzierakiem płaszcz aluminiowy z rury na gł´bokoÊç zgrzewu; ■■ ci´cia rur dokonywaç przy pomocy specjalnych no˝yc do tworzyw sztucznych; ■■ nale˝y u˝ywaç tylko zgrzewarek przystosowanych do zgrzewania polifuzyjnego; ■■ przy pracach w niskich temperaturach otoczenia, z uwagi na szybkie chłodzenie zgrzewanych elementów,

czas grzania nale˝y wydłu˝yç o około 50%; ■■ w przypadku zgrzewania rur z typoszeregu PN 10 czas grzania powinien byç o około 30% krótszy

ni˝ czas grzania kształtek podany w tabeli;

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

13


instrukcja zgrzewania rur i kształtek Systemu HB Plast

■■ w przypadku zbyt gł´bokiego zestrugania wkładki aluminiowej w rurze STABI, wskutek czego koƒcówka rury

wchodzi w gniazdo kamienia grzewczego za luêno, nale˝y wyregulowaç odpowiednio gł´bokoÊç ostrza zdzieraka lub koƒcówk´ rury podgrzewaç dwukrotnie. Pierwsze podgrzanie ma na celu powi´kszenie Êrednicy zewn´trznej (od kilku do kilkunastu sekund w zale˝noÊci od Êrednicy). Po pierwszym podgrzaniu nale˝y rur´ ostudziç i przystàpiç do procesu właÊciwego zgrzewania.

Tabela 1. Tabela do instrukcji zgrzewania

14

Êrednica zewn´trzna rury [mm]

gł´bokoÊç zgrzewania [mm]

czas grzania [s]

czas zgrzewania [s]

czas chłodzenia [min]

16

13

5

4

2

20

14

5

4

2

25

15

7

4

2

32

16,5

8

6

4

40

18

12

6

4

50

20

18

6

4

63

24

24

8

6

75

26

30

10

8

90

29

40

10

8

110

32,5

50

10

8

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.


pakowanie, przechowywanie i transport

6. Pakowanie,

przechowywanie i transport

6.1. Pakowanie Rury nale˝y wiàzaç w równoległe wiàzki, bez krzy˝owania i pakowaç w r´kawy foliowe. Wiàzanie rur powinno byç wykonane przy koƒcach i w połowie długoÊci wiàzki. Waga wiàzki nie powinna przekraczaç 30 kg.

6.2. Przechowywanie

i transport

Rury polipropylenowe nale˝y przewoziç i składowaç w pozycji poziomej, tak, aby całà swojà długoÊcià le˝ały na twardej i równej powierzchni. Dopuszcza si´ składowanie rur na podkładach uło˝onych w małej odległoÊci. WysokoÊç sterty rur przy składowaniu nie powinna przekraczaç 1,0 m. Podczas transportu i na miejscu monta˝u rur nie nale˝y przeciàgaç tylko przenosiç. W czasie przechowywania i transportu rury powinny byç chronione przed bezpoÊrednim działaniem promieni słonecznych i opadów atmosferycznych. Wystarczajàcà ochronà przed promieniowaniem UV jest pozostawienie materiału w fabrycznych opakowaniach transportowych (worki foliowe, kartony). Przy przemieszczaniu i transporcie rur PP-R w temperaturze około 0°C i ni˝szej nale˝y zachowaç szczególne Êrodki ostro˝noÊci ze wzgl´du na ich podwy˝szonà kruchoÊç w niskich temperaturach.Trzeba pami´taç, ˝e w niskich temperaturach (poni˝ej 0°C) polipropylen staje si´ kruchy i przy silnych uderzeniach mogà nastàpiç mikrop´kni´cia. Liczba warstw składowania i ładowania rur nie powinna przekroczyç oÊmiu wiàzek, natomiast kształtki Systemu HB Plast, pakowane w kartonach, mogà byç ustawiane maksymalnie na wysokoÊç szeÊciu warstw. Rury i kształtki polipropylenowe mo˝na przewoziç dowolnymi Êrodkami transportu.

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

15


próba ciÊnieniowa

7. Próba

ciÊnieniowa

Prób´ ciÊnieniowà przeprowadzamy zgodnie z PN-ENV12108. Prób´ ciÊnieniowà przeprowadzamy po up∏ywie 24 godzin od zakoƒczenia ostatniego zgrzewu w instalacji. Armatura i inne elementy na czas próby od∏àczamy zast´pujàc je zaÊlepkami lub zaworami odcinajàcymi. Nape∏nionà instalacj´ odpowietrzamy. W najni˝szym punkcie instalacji pod∏àczamy pomp´ ciÊnieniowà oraz manometr. Próba ciÊnieniowa mo˝e byç przeprowadzona na dwa sposoby, wed∏ug procedury testowej A lub B. Instalacj´ poddajemy dzia∏aniu ciÊnieniu 1,5-krotnej wartoÊci najwy˝szego ciÊnienia roboczego. W okresie 30 minut ciÊnienie 2-krotnie podnosimy do wartoÊci pierwotnej w obu przypadkach.

Procedura testowa A

bar 1,5x

1) W czasie 30 minut dwukrotnie podnosimy ciÊnienie do wartoÊci 1,5-krotnej wartoÊci najwy˝szego ciÊnienia roboczego.

1,0x

2) Redukujemy ciÊnienie przez nag∏e upuszczenie wody z systemu do 0,5 wartoÊci ciÊnienia projektowego zgodnie z rysunkiem obok.

0,5x

3) Zamykamy zawór. Powrót sta∏ego ciÊnienia wy˝szego ni˝ 0,5 wartoÊci ciÊnienia projektowego oznacza prawid∏owoÊç wykona-

0a 0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

100

110

120 min

nia instalacji. 4) Instalacj´ kontrolujemy przez kolejne 90 minut. Sprawdzamy ewentualne przecieki. JeÊli w czasie 90 min ciÊnienie obni˝y si´, oznacza to istnienie przecieku w instalacji.

P2 <

0,2

P1 <

bar

Procedura testowa B

bar

0,6 b

ar

5) Wyniki testu nale˝y zanotowaç.

pompowanie

1) W czasie 30 minut dwukrotnie podnosimy ciÊnienie do wartoÊci 1,5-krotnej wartoÊci najwy˝szego ciÊnienia roboczego. Po up∏ywie kolejnych 30 minut sprawdzamy wartoÊç ciÊnienia i kontrolujemy obecnoÊç ewentualnych przecieków. Je˝eli ciÊnienie obni˝y∏o si´ nie wi´cej 0,6 bara przyjmujemy, ˝e system nie ma przecieków.

0 10 20 30 40 50 60

120

180 min

2) Kontynujemy test bez dalszego pompowania, jeÊli po up∏ywie 120 minut ciÊnienie obni˝y si´ o wi´cej ni˝ 0,2 bara - oznacza to przeciek w instalacji. W przeciwnym wypadku instalacja jest sprawna. 3) Wyniki testu nale˝y zanotowaç. Z przebiegu próby powinien byç sporzàdzony protokó∏ (wzór protoko∏u na stronie 17). Przeprowadzenie prób ciÊnieniowych jest niezb´dne do uznania ewentualnej reklamacji.

16

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.


protokół z przeprowadzenia próby ciÊnieniowej

BUDOWA OBIEKT

PROTOKÓŁ Z PRZEPROWADZENIA PRÓBY CIÂNIENIOWEJ w dniu

CHARAKTERYSTYKA INSTALACJI

instalacj´ wykonano z rur i kształtek PP typu 3 typoszeregu ...................................... ....................................................................................... w nast´pujàcych iloÊciach:

Êrednica rurociàgu

typoszereg

długoÊç rurociàgu

Ø 16 Ø 20 Ø 25 Ø 32 Ø 40 Ø 50 Ø 63 Ø 75 Ø 90 Ø 110 Najwy˝szy punkt wypływu zamocowano ............................... m nad manometrem. Aparatura kontrolno-pomiarowa zastosowana do próby: manometr klasy ................... numer fabryczny .................... ciÊnienie robocze

bar

ciÊnienie próby

bar

procedura testowa B

procedura testowa A

ciÊnienie robocze

bar

ciÊnienie po pierwszych 30 min

bar

ciÊnienie po nast´pnych 30 min

bar

ciÊnienie po pierwszych 30 min

bar

ciÊnienie po kolejnych 120 min

bar

ciÊnienie po nast´pnych 90 min

bar

spadek ciÊnienia

bar

rezultat próby wst´pnej

(maks. 0,2 bara)

Komisja w składzie 1.

przedstawiciel inwestora

2.

inspektor nadzoru

3.

kierownik budowy

4.

przedstawiciel wykonawcy

5.

przedstawiciel u˝ytkownika

6.

.............................................. W oparciu o wyniki przeprowadzonej próby ciÊnieniowej uznaje si´ instalacj´ za szczelnà i dopuszcza si´ jà do eksploatacji. rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

17


18

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.


tabele i wykresy

8. Tabele

i wykresy

Tabela 2. Charakterystyka materiałowa polipropylenu typ 3 własnoÊç

jednostka miary

wartoÊç

g/cm

0,895

ci´˝ar właÊciwy Êredni ci´˝ar molekularny współczynnik topliwoÊci

3

-

500000

g/10 min

0,5

1 Charakterystyka materiałowa polipropylenu 3 zakres temperatury topnienia Tabela C typ Tabela 1 Charakterystyka materiałowa polipropylenu typ 3 Tabela 1 Charakterystyka materiałowa polipropylenu typ wartość 3 własność jednostka miary 2 jednostka miary wartość moduł spr´˝ystoÊci podłu˝nej własność N/mmtyp Tabela 1 Charakterystyka materiałowa polipropylenu 3 własność jednostka miary wartość ciężar właściwy g/cm3 Tabela 1 Charakterystyka materiałowa materiałowa polipropylenu typ typ 0,895 3 Tabela 1 Charakterystyka polipropylenu 3 ciężar właściwy g/cm3 0,895 Tabela 1 Charakterystyka materiałowa polipropylenu typ 3 własność jednostka miary % typ 500000 wartość średni ciężar – wydłu˝enie do rozerwania Tabela 1 molekularny Charakterystyka materiałowa polipropylenu 3 ciężar właściwy g/cm3 0,895 własność jednostka miary wartość średni ciężar molekularny – 500000 własność jednostka miary wartość ciężar g/cm3 0,895 własność jednostka wartość współczynnik topliwości g/10 min miary 0,5 Tabela 1 molekularny Charakterystyka materiałowa typ 3 średni właściwy ciężar – polipropylenu 500000 2 własność jednostka miary wartość ciężar właściwy g/cm3 współczynnik topliwości g/10 min 0,5 napr´˝enie przy granicy plastycznoÊci N/mm 0,895 ciężar właściwy g/cm3 0,895 średni ciężar molekularny – 500000 zakres temperatury topnienia °C 140 -150 współczynnik topliwości g/10 min 0,5 ciężar właściwy g/cm3 0,895 własność jednostka miary wartość średni ciężar – 500000 zakres temperatury topnienia °C polipropylenu 140 Tabela 1 molekularny Charakterystyka materiałowa typ 0,895 3 -150 ciężar g/cm3 średni właściwy ciężar molekularny – 500000 współczynnik topliwości g/10 min 0,5 2 moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 zakres temperatury topnienia °C 140 -150 średni ciężar molekularny – 500000 wytrzymałoÊç na rozerwanie ciężar N/mmtyp 0,895 współczynnik topliwości g/10 min 0,5 moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 Tabela 1 molekularny Charakterystyka materiałowa polipropylenu 3 właściwy g/cm3 średni ciężar – 500000 współczynnik topliwości g/10 min miary 0,5 własność jednostka wartość

140-150 800 800 21

zakres temperatury topnienia °C 140 wydłużenie dotopliwości rozerwania % min 800 -150 moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 współczynnik g/10 0,5 zakres temperatury topnienia °C 140 wydłużenie do rozerwania % 800 średni ciężar molekularny – 500000 współczynnik topliwości g/10 min 0,5 Tabela 1 przy Charakterystyka materiałowa polipropylenu 3 -150 zakres temperatury topnienia °C -150 własność jednostka miary1/K typ 140 wartość współczynnik rozszerzalnoÊci liniowej modułwłaściwy sprężystości podłużnej N/mm2 800 naprężenie granicy plastyczności 21 ciężar g/cm3 0,895 wydłużenie do rozerwania % 800 zakres temperatury topnienia °C 140 -150 moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 naprężenie przy granicy plastyczności 21 -150 współczynnik topliwości g/10 min 0,5 zakres temperatury topnienia °C 140 moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 wydłużenie do rozerwania % 800 wytrzymałość na rozerwania N/mm2 miary 40 średni ciężar molekularny – 500000 ciężar właściwy g/cm3 0,895 naprężenie przy granicy plastyczności 21 moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 własność jednostka wartość wydłużenie dona rozerwania % wytrzymałość rozerwania 40 -150 zakres temperatury topnienia °C moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 przewodnoÊç cieplna W/m · K 140 wydłużenie do rozerwania % 800 naprężenie granicy plastyczności N/mm2 21 rozszerzalności liniowej 1/K min współczynnik topliwości g/10 0,5 średni ciężarprzy molekularny – 500000 1,5 10 -4 wytrzymałość na rozerwania N/mm2 40 wydłużenie do rozerwania % 800 ciężar właściwy g/cm3 0,895 naprężenie przy granicy plastyczności 21 współczynnik rozszerzalności liniowej 1/K moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 wydłużenie do rozerwania % 1,5 10 -4 naprężenie przy granicy plastyczności N/mm2 21 wytrzymałość na rozerwania N/mm2 40 0,24 przewodność cielpna zakres temperatury topnienia °C 140 współczynnik topliwości g/10 0,5 K W/m min rozszerzalności liniowej 1/K naprężenie granicy plastyczności N/mm2 21 1,5 -150 10 -4 średni ciężarprzy molekularny – 500000 ciepło właÊciwe kJ/kg · K 0,24 wytrzymałość na rozerwania 40 przewodność cielpna wydłużenie do rozerwania % 800 naprężenie przy granicy plastyczności N/mm2 21 K W/m wytrzymałość na rozerwania N/mm2 40 -4 współczynnik rozszerzalności liniowej 1/K ciepło właściwe 2,0 1,5 moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 zakres temperatury topnienia °C 140 -150 kJ/kg K 0,24 przewodność cielpna wytrzymałość na rozerwania 40 10 -4 K W/m min współczynnik topliwości g/10 0,5 współczynnik rozszerzalności liniowej 1/K ciepło właściwe 2,0 naprężenie przy plastyczności N/mm2 21 wytrzymałość nagranicy rozerwania 40 1,5 10 -4 kJ/kg współczynnik rozszerzalności liniowej 1/K KK 1,5 10 0,24 przewodność cielpna stała dielektryczna W/m wydłużenie do rozerwania % moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 stała dielektryczna – 2,3 ciepło właściwe 2,0 współczynnik rozszerzalności 1/K kJ/kg K 1,5 -150 10 -4 zakres temperatury topnienia liniowej °C 140 0,24 przewodność cielpna wytrzymałość na rozerwania 40 stała dielektryczna –N/mm2 2,3 współczynnik rozszerzalności liniowej 1/K W/m K 1,5 10 -4 0,24 przewodność cielpna W/m KK stal ocynkowana2,0 ciepło właściwe Współczynnik chropowatości PP-R wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania ca. 0,15 mm. kJ/kg naprężenie przy granicy plastyczności N/mm2 21 wydłużenie do rozerwania % 800 0,24 przewodność cielpna stała dielektryczna – 2,3 W/m K moduł sprężystości podłużnej N/mm2 800 Współczynnik chropowatości PP-Rliniowej wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania ca. 0,15 ciepło właściwe 2,0 współczynnik rozszerzalności 1/K KK stal ocynkowana2,0 0,24 przewodność cielpna kJ/kg 1,5 10 -4 mm. W/m ciepło właściwe kJ/kg K stal ocynkowana2,0 stała dielektryczna –kJ/kg 2,3 wytrzymałość na rozerwania 40 naprężenie przy granicy plastyczności N/mm2 21 Współczynnik chropowatości PP-R wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania ca. 0,15 mm. ciepło właściwe K wydłużenie do rozerwania % 800 stała dielektryczna –kJ/kg 2,3 0,24 przewodność cielpna Wartość współczynnika strat ciepło właściwe 2,0 KK Tabela 2chropowatości miejscowych stała dielektryczna –W/m -4 mm. Współczynnik PP-Rliniowej wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania stal ocynkowana2,3 ca. 0,15 współczynnik rozszerzalności 1/K wytrzymałość na rozerwania N/mm2 40 1,5 10 stała dielektryczna – 2,3 naprężenie przy granicy plastyczności N/mm2 21 Tabela 2chropowatości Wartość współczynnika strat miejscowych Współczynnik PP-R wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania ocynkowana2,0 ca. 0,15 mm. ciepło właściwe stała dielektryczna –kJ/kg 2,3 K stal Współczynnik chropowatości PP-Rliniowej wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania stal ocynkowana ca. 0,15 mm. nr opór miejscowy graficzny Tabela 2opór Wartość współczynnika strat miejscowych symbol współ. 0,24 przewodność cielpna współczynnik rozszerzalności 1/K K stalsymbol W/m 1,5 10 -4 mm. Współczynnik chropowatości PP-R wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania ocynkowana ca. 0,15 nr miejscowy wytrzymałość na rozerwania N/mm2 40 symbol współ. Współczynnik chropowatości PP-R wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania stal ocynkowana ca. 0,15 mm. graficzny oporu stała dielektryczna – 2,3 Tabela 2 Wartość współczynnika strat miejscowych nr opór miejscowy ciepło właściwe 2,0 0,24 -4 współ. przewodność cielpna symbol kJ/kg K graficzny oporu K W/m współczynnik rozszerzalności liniowej 1/K Tabela 2 Wartość współczynnika strat miejscowych 1,5 10 mm. nr opór miejscowy Współczynnik chropowatości PP-R wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania stal ocynkowana ca. 0,15 0,25 1 złączka 1 złàczka Tabela 2 Wartość współczynnika strat miejscowych graficzny oporu symbol współ. Tabela 2złączka Wartość współczynnika strat–kJ/kg miejscowych ciepło właściwe 2,0 stała 2,3 0,25 1 nr dielektryczna opórcielpna miejscowy 0,24 przewodność KK W/m Tabela 2 Wartość współczynnika strat miejscowych symbol współ. graficzny oporu 0,25 1 złączka nr opór miejscowy symbolca. 0,15 mm. współ. 0,55 2 redukcja o 2 średnice Współczynnik chropowatości PP-R wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania graficzny oporu stała –kJ/kg K stal ocynkowana 2,3 nr dielektryczna opór miejscowy symbol współ. ciepło właściwe 2,0 Tabela 2 Wartość współczynnika strat miejscowych 2 redukcja o 2 Êrednice graficzny oporu nr opór miejscowy 0,55 2 redukcja 2 średnice symbol współ. 0,25 1 złączka o 0,85 2a redukcja o 3 średnice graficzny oporu nr opór miejscowy Współczynnik chropowatości PP-R wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania stal ocynkowana ca. 0,15 mm. 0,55 2 redukcja o 2 średnice 0,25 1 złączka graficzny oporu 0,85 2a 3 2a redukcja o 3 Êrednice stała dielektryczna – 2,3 0,25 1 złączka symbol współ. 0,25 1 złączka 0,85 2a redukcja o 3 średnice nr opór miejscowy Tabela 2redukcja 0,55 2 o 2Wartość średnice współczynnika strat miejscowych graficzny 2,0 3 kolano 90° oporu 1 złączka Współczynnik chropowatości PP-R wynosi ca. 0,007 mm, dla porównania stal ocynkowana ca. 0,15 mm.0,25 0,55 2 redukcja o 2 średnice 2,0 3 kolano 90° 0,85 2a redukcja o o2 3 średnice średnice 0,55 2 redukcja Tabela 2 Wartość współczynnika strat miejscowych symbol współ. 0,55 2 redukcja o 2 średnice 2,0 3 kolano 90° 4 45° 0,6 0,85 2a 3 0,25 1 złączka 3 kolano 90 nr opór miejscowy 0,85 2a 3 0,55 2 redukcja o 2 średnice graficzny oporu 4 kolano 45° 0,6 0,85 2a redukcja o 3 średnice 2,0 3 kolano 90° symbol współ. Tabela 2 Wartość współczynnika strat miejscowych 0,85 2a redukcja o 3 średnice 4 kolano 45° 0,6 nr opór miejscowy 1,8 5 trójnik odpływ 2,0 3 kolano 90° 0,55 2 redukcja o 2 średnice 0,25 1 złączka graficzny oporu 2,0 3 kolano 90° 1,8 5 trójnik 4 45° 0,6 2,0 3 kolano 90° 3,6 5a trójnik odpływ odpływ zredukowany 4 kolano 45 0,85 2a redukcja o 3 średnice symbol współ. 2,0 3 kolano 90° nr opór miejscowy 1,8 5 trójnik odpływ 4 45° 0,6 0,25 1 złączka 3,6 5a zredukowany graficzny oporu 4 kolano 45° 0,6 0,55 2 redukcja o 2 średnice 4 kolano 45° 0,6 3,6 5a trójnik odpływ zredukowany 1,8 5 trójnik odpływ 2,0 3 kolano 90° 0,85 2a redukcja o 3 średnice 4 kolano 45° 0,6 6 trójnik dopływ 1,3 0,25 1 złączka 5 trójnik odpływ 1,8 5 trójnik odpływ 0,55 2 redukcja o 2 średnice 3,6 5a trójnik odpływ odpływ zredukowany 6 dopływ zredukowany 1,3 1,8 5 trójnik 6a trójnik dopływ 2,6 1,8 5 trójnik odpływ 3,6 5a zredukowany 0,85 2a redukcja o 3 średnice 4 kolano 45° 0,6 6 trójnik odpływ dopływ 1,3 5a trójnik odpływ zredukowany 6a 2,6 3,6 5a zredukowany 2,0 3 kolano 90° 1,8 5 trójnik 0,55 2 redukcja o 2 średnice 3,6 5a trójnik odpływ zredukowany 6a trójnik odpływ dopływ zredukowany zredukowany 2,6 6 dopływ 1,3 3,6 5a trójnik 0,85 2a redukcja o 3 średnice 7 dopływ obustronny 4,2 2,0 3 kolano 90° 1,8 5 trójnik odpływ 4 kolano 45° 0,6 6 trójnik dopływ 1,3 6a trójnik dopływ zredukowany 2,6 7 obustronny zredukowany 4,2 6 trójnik dopływ 6 trójnik odpływ dopływ zredukowany 1,3 7a dopływ obustronny 9,0 3,6 5a trójnik 6 trójnik dopływ 1,3 6a zredukowany 2,6 7 trójnik dopływ obustronny 4,2 4 kolano 45° 0,6 7a zredukowany 9,0 6a zredukowany 2,6 2,0 3 90° 6 trójnik odpływ dopływ 1,3 6a trójnik dopływ zredukowany 1,8 5 trójnik 6a dopływ zredukowany 2,6 7a trójnik dopływ obustronny zredukowany 9,0 7 obustronny 4,2 6a trójnik dopływ zredukowany 2,6 3,6 5a trójnik odpływ zredukowany 8 obustronny 2,2 6 dopływ 1,3 4 kolano 45° 0,6 7 dopływ obustronny 4,2 1,8 5 trójnik odpływ 7a dopływ obustronny zredukowany 9,0 8 odpływ 2,2 7 trójnik dopływ obustronny 4,2 8a trójnik odpływ obustronny zredukowany 5,0 6a dopływ zredukowany zredukowany 2,6 7 trójnik dopływ obustronny 7 dopływ obustronny 4,2 7a zredukowany 9,0 3,6 5a trójnik odpływ 8 trójnik dopływ odpływ obustronny obustronny zredukowany 2,2 8a 5,0 7a 9,0 7 trójnik 4,2 1,8 5 trójnik odpływ 6 dopływ 1,3 7a obustronny zredukowany 9,0 7a trójnik dopływ obustronny 8a zredukowany trójnik dopływ odpływ obustronny obustronny zredukowany zredukowany 5,0 8 trójnik odpływ 2,2 7a 9,0 9 trójnik z przejściem 0,8 3,6 5a odpływ 6a dopływ zredukowany 2,6 7 trójnik obustronny 4,2 8 odpływ obustronny 2,2 6 trójnik dopływ 1,3 9 z przejściem 0,8 8a trójnik odpływ obustronny zredukowany 5,0 8 trójnik dopływ odpływ obustronny obustronny zredukowany 2,2 7a trójnik 9,0 8 odpływ obustronny 2,2 8a zredukowany 5,0 9 zzprzejściem 0,8 6a trójnik dopływ zredukowany 2,6 10 złączka gwintem bez elementu współpracującego 0,4 8a zredukowany 5,0 8 trójnik odpływ obustronny 8 trójnik odpływ obustronny 2,2 10 złączkadopływ z gwintem bez elementu współpracującego 0,4 6 trójnik 1,3 7 obustronny 4,2 8a odpływ zredukowany 5,0 9 trójnik z przejściem 0,8 8a zredukowany trójnik dopływ odpływ obustronny zredukowany 5,0 10 złączka z gwintem bez elementu współpracującego 0,4 0,85 11 z redukcją bez elem. współpracującego 6a trójnik zredukowany 2,6 7a obustronny zredukowany 9,0 8a trójnik odpływ obustronny 8 trójnik dopływ odpływ 2,2 9 z przejściem 0,8 7 trójnik obustronny 4,2 9 trójnik 0,8 0,85 11 złączkazzzprzejściem gwintem bez z redukcją bezwspółpracującego elem. współpracującego 10 złączka gwintem elementu 0,4 9 trójnik z przejściem 0,8 8a odpływ obustronny zredukowany 5,0 kolano przejściowe bez elementu współpracującego z gwintem 7a trójnik dopływ obustronny zredukowany 9,0 0,85 11 złączka z gwintem z redukcją bez elem. współpracującego 12 2,2 9 trójnik zzprzejściem 0,8 10 złączka gwintem bez elementu współpracującego 0,4 kolano przejściowe elementu współpracującego z gwintem zewnętrznym 7 trójnik dopływ obustronny 4,2 8 odpływ 2,2 10 złączka z gwintem bez elementu współpracującego 0,4 12 2,2 10 złączka z gwintem bez elementu współpracującego 0,4 0,85 11 z redukcją bezwspółpracującego elem. współpracującego kolano przejściowe elementu z gwintem zewnętrznym 9 zprzejściowe przejściem 0,8 9 trójnik z przejÊciem 7a trójnik dopływ obustronny zredukowany 9,0 8a odpływ 5,0 12 2,2 10 złączka z gwintem bez elementu współpracującego 0,4 13 kolano z gwintem zewnętrznym zredukowane 3,5 0,85 11 złączka z gwintem z redukcją bez elem. współpracującego 8 trójnik odpływ obustronny 2,2 zewnętrznym 0,85 11 złączka z gwintem z redukcją bez elem. współpracującego kolano przejściowe bez elementu współpracującego z gwintem 13 kolano przejściowe zredukcją gwintembez zewnętrznym zredukowane 3,5 0,85 11 złączka z gwintem z elem. współpracującego 12 2,2 8a trójnik odpływ obustronny zredukowany 5,0 10 złączka zz gwintem bez elementu współpracującego 0,4 kolano przejściowe elementu współpracującego z gwintem 13 kolano przejściowe z gwintem zewnętrznym zredukowane 3,5 zewnętrznym 0,85 11 złączka gwintem z redukcją bez elem. współpracującego 9 trójnik z przejściem 0,8 kolano przejściowe bez elementu współpracującego z gwintem 12 2,2 8 trójnik odpływ obustronny 2,2 16 kolano przejściowe bez elementu współpracującego z gwintem 12 2,2 zewnętrznym 10 złàczka z gwintem bez elementu współpracujàcego 13 kolano przejściowe zredukcją gwintem zewnętrznym zredukowane 3,5 12 2,2 zewnętrznym kolano przejściowe bez elementu współpracującego z gwintem 168a 0,85 11 złączka z gwintem z bez elem. współpracującego trójnik odpływ obustronny zredukowany 5,0 zewnętrznym 9 trójnik zprzejściowe przejściem 0,8 12 2,2 10 złączka z gwintem bez elementu współpracującego 0,4 13 kolano z gwintem zewnętrznym zredukowane 3,5 1613 zewnętrznym kolano przejściowe z gwintem zewnętrznym zredukowane 3,5 kolano przejściowe bez elementuzewnętrznym współpracującego z gwintem 13 kolano przejściowe z gwintem zredukowane 3,5 12 2,2 10 złączka z gwintem bez elementu współpracującego 0,4 16 13 kolano przejściowe z gwintem zewnętrznym zredukowane 3,5 9 trójnik z przejściem 0,8 0,85 11 złączka z gwintem z redukcją bez elem. współpracującego zewnętrznym 11 złàczka z gwintem z redukcjà bez elem. współpracujàcego

40 1,5 0,24 2,0 2,3

Tabela 3. WartoÊç współczynnika strat miejscowych

12 13

16 16 kolano przejściowe bez elementu współpracującego z gwintem 13 kolano przejściowe zredukcją gwintem zewnętrznym zredukowane złączka z gwintem zbez bez elem. współpracującego 10 elementu współpracującego 1611 1612 zewnętrznym kolanowspółpracujàcego przejściowe bez elementu współpracującego z gwintem kolano przejÊciowe bez11 elementu złączka z gwintem zzredukcją elem. współpracującego 13 kolano przejściowe gwintembez zewnętrznym zredukowane 1612 zewnętrznym z gwintem zewn´trznym kolano przejściowe elementuzewnętrznym współpracującego z gwintem 13 kolano przejściowebez z gwintem zredukowane 12 zewnętrznym 16 13 kolano przejściowe zzredukowane gwintem zewnętrznym zredukowane kolano przejÊciowe z 16 gwintem zewn´trznym

współczynnik oporu 0,25 0,55 0,85 2,0 0,6 1,8 3,6 1,3 2,6 4,2 9,0 2,2 5,0 0,8 0,4 0,85

3,5 0,85 0,4 2,2 2,2 0,85 3,5

2,2

3,5 2,2 3,5

3,5

16

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

19


tabele i wykresy

Tabela 4. Straty ciÊnienia wody

20

obliczeniowa pr´dkoÊç przepływu V (m/s)

strata ciÊnienia Z (kPa)

obliczeniowa pr´dkoÊç przepływu V (m/s)

strata ciÊnienia Z (kPa)

0,1

0,01

2,6

3,38

0,2

0,02

2,7

3,65

0,3

0,05

2,8

3,92

0,4

0,08

2,9

4,21

0,5

0,13

3,0

4,50

0,6

0,18

3,1

4,80

0,7

0,25

3,2

5,10

0,8

0,32

3,3

5,50

0,9

0,41

3,4

5,80

1,0

0,50

3,5

6,10

1,1

0,61

3,6

6,50

1,2

0,72

3,7

6,80

1,3

0,85

3,8

7,20

1,4

0,98

3,9

7,60

1,5

1,13

4,0

8,00

1,6

1,28

4,1

8,40

1,7

1,45

4,2

8,80

1,8

1,62

4,3

9,20

1,9

1,81

4,4

9,70

2,0

2,00

4,5

10,10

2,1

2,21

4,6

10,60

2,2

2,42

4,7

11,00

2,3

2,65

4,8

11,50

2,4

2,88

4,9

12,00

2,5

3,13

5,0

12,50

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.


tabele i wykresy

Tabela 5. Straty ciÊnienia wody o temp. 10ºC wywołane oporami tarcia wewnàtrz rur z polipropylenu Q (L/s) 0,01 0,02 0,03 0,04 0,05 0,06 0,07 0,08 0,09 0,10 0,12 0,14 0,16 0,18 0,20 0,30 0,40 0,50 0,60 0,70 0,80 0,90 1,00 1,20 1,40 1,60 1,80 2,00 2,20 2,40 2,60 2,80 3,00 3,20 3,40 3,60 3,80 4,00 4,20 4,40 4,60 4,80 5,00 5,20 5,40 5,60 5,80 6,00 6,20 6,40 6,60 6,80 7,00 7,50 8,00 9,00 10,00

16 x 2,7

20 x 3,4

25 x 4,2

R (Pa/m)

V (m/s)

R (Pa/m)

V (m/s)

34,3 117,1 240,3 400,3 594,5 821.4 1079,6 1368,0 1685,8 2032,0 2807,6 3690,1 4675,9 5761,8 6945,4 14253,6

0,1 0,2 0,3 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,1 1,4 1,6 1,8 2,0 2,3 3,4

13,4 44,0 88,1 144,1 211,0 288,3 375,2 471,5 576,8 690,7 943,4 1228,1 1543,2 1887,6 2260,4 4522,7 7398,0 10836,4 14802,3 19268,3

0,1 0,1 0,2 0,3 0,4 0,4 0,5 0,6 0,7 0,7 0,9 1,0 1,2 1,3 1,5 2,2 2,9 3,7 4,4 5,1

32 x 5,4

40 x 6,7

R (Pa/m)

V (m/s)

R (Pa/m)

V (m/s)

14,6 29,0 47,3 69,1 94,2 122,4 153,6 187,6 224,4 305,9 397,5 498,7 609,2 728,6 1451,1 2365,9 3456,7 4712,0 6123,0 7682,5 9384,6 11224,5 15300,6 19882,0

0,1 0,1 0,2 0,2 0,3 0,3 0,4 0,4 0,5 0,6 0,6 0,7 0,8 0,9 1,4 1,8 2,3 2,8 3,2 3,7 4,2 4,2 5,5 6,5

4,2 8,4 13,7 20,0 27,2 35,4 44,4 54,3 64,9 88,5 115,0 144,3 176,3 210,9 420,1 685,1 1001,1 1364,9 1773,8 2225,9 2719,3 3252,8 4434,7 5763,3 7232,1 8835,3 10568,5 12427,4 14408,6 16508,9 18725,5

0,1 0,1 0,1 0,1 0,2 0,2 0,2 0,3 0,3 0,3 0,4 0,5 0,5 0,6 0,8 1,1 1,4 1,7 2,0 2,3 2,5 2,8 3,4 4,0 4,5 5,1 5,7 6,2 6,8 7,4 7,9

R (Pa/m)

V (m/s)

3,1 5,0 7,3 10,0 13,0 16,3 19,9 23,8 32,5 42,3 53,0 64,8 77,5 154,3 251,7 367,8 501,4 651,7 817,7 999,0 1195,0 1629,1 2117,2 2656,7 3245,6 3882,2 4565,0 5292,7 6064,2 6878,3 7734,2 8631,0 9568,0 10544,3 11959,4 12612,5 13703,2 14830,8 15994,9 17195,0 18430,6 19701,3

0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,2 0,2 0,2 0,3 0,3 0,3 0,4 0,5 0,7 0,9 1,1 1,3 1,4 1,6 1,8 2,2 2,5 2,9 3,2 3,6 4,0 4,3 4,7 5,0 5,4 5,8 6,1 6,5 6,8 7,2 7,6 7,9 8,3 8,6 9,0 9,4

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

21


tabele i wykresy

Tabela 6. Straty ciÊnienia wody o temp. 10ºC wywołane oporami tarcia wewnàtrz rur z polipropylenu Q (L/s) 0,01 0,02 0,03 0,04 0,05 0,06 0,07 0,08 0,09 0,10 0,12 0,14 0,16 0,18 0,20 0,30 0,40 0,50 0,60 0,70 0,80 0,90 1,00 1,20 1,40 1,60 1,80 2,00 2,20 2,40 2,60 2,80 3,00 3,20 3,40 3,60 3,80 4,00 4,20 4,40 4,60 4,80 5,00 5,20 5,40 5,60 5,80 6,00 6,20 6,40 6,60 6,80 7,00 7,50 8,00 9,00 10,00

22

50 x 8,4

63 x 10,5

75 x 12,5

90 x 15,0

R (Pa/m)

V (m/s)

R (Pa/m)

V (m/s)

R (Pa/m)

V (m/s)

R (Pa/m)

V (m/s)

2,3 3,1 4,0 5,1 6,2 7,4 10,2 13,2 16,6 20,3 24,3 48,6 79,5 116,4 158,9 206,9 259,9 317,9 380,6 519,7 676,4 849,8 1039,3 1244,4 1464,4 1699,5 1948,6 2211,8 2488,6 2778,8 3082,2 3398,5 3727,6 4069,1 4423,0 4789,1 5167,1 5557,0 5958,6 6371,7 6796,3 7232,2 7679,2 8137,3 8606,4 9086,4 9577,1 10078,4 10950,4 11915,8 13305,5 16272,9 19483,8

0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,2 0,2 0,2 0,2 0,3 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,2 1,4 1,6 1,8 2,1 2,3 2,5 2,8 3,0 3,2 3,5 3,7 3,9 4,2 4,4 4,6 4,9 5,1 5,3 5,5 5,8 6,0 6,2 6,5 6,7 6,9 7,2 7,4 7,6 7,9 8,1 8,7 9,2 10,4 11,6

1,7 2,2 2,6 3,1 4,2 5,4 6,8 8,2 9,8 19,1 30,7 44,3 59,9 77,3 96,3 117,0 139,2 188,1 242,6 302,5 367,4 437,2 511,7 590,7 674,2 761,9 853,9 949,9 1049,9 1153,7 1261,5 1372,9 1488,1 1606,9 1729,3 1855,1 1984,5 2117,2 2253,3 2392,7 2535,5 2681,4 2831,6 2982,9 3138,3 3296,9 3458,5 3875,7 4311,5 5236,9 6231,9

0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,2 0,3 0,4 0,4 0,5 0,6 0,6 0,7 0,9 1,0 1,2 1,3 1,4 1,6 1,7 1,9 2,0 2,0 2,3 2,5 2,6 2,7 2,9 3,0 3,2 3,3 3,5 3,6 3,8 3,9 4,0 4,2 4,3 4,5 4,6 4,8 4,9 5,1 5,4 5,8 6,5 7,2

12,6 18,7 23,9 29,9 38,6 48,2 59,3 70,2 88,2 112,4 138,8 185,8 192,8 224,6 268,1 300,4 342,9 389,5 422,6 476,2 514,4 536,1 566,4 609,1 654,8 705,2 765,1 815,7 864,5 904,3 950,8 1030,0 1115,4 1210,2 1299,8 1365,7 1428,2 1525,0 1760,8 2020,0 2480,0

0,2 0,2 0,3 0,3 0,4 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 2,0 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,7 2,8 2,9 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,6 3,8 4,0 4,3

12,6 15,8 19,1 25,4 30,9 40,1 48,8 64,1 72,9 81,3 92,0 100,4 124,7 147,1 161,7 180,0 197,2 209,5 225,3 254,0 274,7 294,9 312,6 324,7 340,0 364,2 399,4 425,8 451,0 486,0 520,2 552,3 574,0 607,5 640,0 710,0 805,0

0,3 0,3 0,4 0,4 0,5 0,6 0,6 0,7 0,8 0,9 0,9 1,0 1,1 1,1 1,2 1,3 1,4 1,4 1,5 1,6 1,6 1,7 1,8 1,9 1,9 2,0 2,1 2,1 2,2 2,3 2,4 2,4 2,5 2,7 2,9 3,2 3,6

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.


tabele i wykresy

Tabela 7. Standardowe rury Systemu HB Plast d [mm]

odległoÊç mi´dzy podporami przy temperaturze wody 20ºC

30ºC

40ºC

50ºC

60ºC

70ºC

80ºC

16

60

59

58

53

47

45

42

20

65

63

61

60

58

53

48

25

75

74

70

68

66

61

56

32

90

88

86

83

80

75

70

40

110

110

105

100

95

90

85

50

125

120

115

110

105

100

90

63

140

135

130

125

120

115

105

75

155

150

145

135

130

125

115

90

165

160

155

145

140

130

120

110

165

160

155

145

140

130

120

Tabela 8. Rury stabi Systemu HB Plast d [mm]

odległoÊç mi´dzy podporami przy temperaturze wody 20ºC

30ºC

40ºC

50ºC

60ºC

70ºC

80ºC

16

115

108

100

95

84

82

80

20

120

115

109

105

104

100

95

25

140

130

125

121

118

112

108

32

160

158

154

150

145

140

135

40

185

175

168

164

160

155

150

50

200

188

185

175

170

165

155

63

210

205

195

187

180

175

165

75

230

225

215

195

182

180

170

90

230

225

215

195

182

180

170

110

230

225

215

195

182

180

170

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

23


izolacje

9. Izolacje Polipropylen charakteryzuje si´ niezwykle niskà przewodnoÊcià cieplnà, co obni˝a zdecydowanie straty cieplne rur nieizolowanych. Z tego wzgl´du mo˝na w znacznym stopniu ograniczyç zakres izolowania rurociàgów w porównaniu z instalacjami stalowymi czy miedzianymi. Obliczeniowà gruboÊç izolacji cieplnej dla rur przewodowych z polipropylenu typ 3 podaje tabela 9 (strona 24) na podstawie normy PN-B-02421:2000. Rury System HB Plast z uwagi na swojà neutralnoÊç mogà byç izolowane gotowymi otulinami z materiałów o bardzo małym współczynniku przewodzenia ciepła, takich jak pianka poliuretanowa (g = 0,037) lub guma porowata (g = 0,041), co w połàczeniu z niskim współczynnikiem przewodzenia polipropylenu (g = 0,037) daje w efekcie małe gruboÊci izolacji termicznych.

GruboÊci izolacji zawarte w tabeli obliczone zostały na podstawie normy PN-B-0242/2000 okreÊlajàcej dopuszczalnà jednostkowà strat´ ciepła przewodów instalacji cieplnych. W instalacjach ciepłej wody u˝ytkowej zaleca si´ izolowanie poziomów i pionów, natomiast w instalacjach centralnego ogrzewania poziomów przechodzàcych przez pomieszczenia nieogrzewane oraz pionów usytuowanych w bruzdach Êcian zewn´trznych. Przy izolowaniu przewodów nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na kolana pełniàce rol´ kompensacji naturalnej, aby izolacja nie ograniczała mo˝liwoÊci przesuni´cia si´ kolana o wartoÊç obliczeniowego wydłu˝enia kompensowanych odcinków (przypadek kolan w naro˝ach Êcian zewn´trznych).

Tabela 9. Obliczanie gruboÊci izolacji pianka poliuretanowa

guma porowata

Dz x g [mm]

ciepła woda (55ºC)

C.O. (70ºC)

ciepła woda (55ºC)

C.O. (70ºC)

16 x 2,7

10

11

14

16

20 x 3,4

10

11

14

16

25 x 4,2

11

11

15

16

32 x 5,4

12

12

15

16

40 x 6,7

13

13

18

19

50 x 8,4

15

15

20

20

63 x 10,5

16

17

22

22

24

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.


=PLDQ\GÄ&#x;XJRÄłFLUXU]335 =PLDQ\GÄ&#x;XJRÄłFLUXU]335 tabele i wykresy :\NUHVQU :\NUHVQU

'W]PLDQDWHPSHUDWXU\ .

'W]PLDQDWHPSHUDWXU\ .

P P

8m 8m

P P

6m 6m

5m 5m

4m 4m

 100

3m 3m

100

2m 2m

1m 1m

Standardowe rury 20), PP, PN HW PPP. Wykres 1. Standardowe rury PP SDR 6 (PN et 20, = 0,15 mm/mK

10 m 10 m

Standardowe rury PP, PN 20, HW PPP.

80   80 60  50 60 40 50 30 40 20 30 10 20 0 10 0

10

20

30

40

50

60



80

 100 110 120 130 140 150 160

10

20

30

40

50'/]PLDQDGÄ&#x;XJRÄłFL PP

60  80  100 110 120 130 140 150 160

'/]PLDQDGÄ&#x;XJRÄłFL PP

:\NUHVQU :\NUHVQU Wykres 2. Rury Stabi et = 0,03 mm/mK 5XU\VWDELHW PPP.

100

'W]PLDQDWHPSHUDWXU\ .

'W]PLDQDWHPSHUDWXU\ .

 100

1m 2m 3m 4m 5m 6m P 8m P 10 m

1m 2m 3m 4m 5m 6m P 8m P 10 m

5XU\VWDELHW PPP.

80   80 60  50 60 40 50 30 40 20 30 10 20 0 10

10

20

30

40

50

60

0

'/]PLDQDGÄ&#x;XJRÄłFL PP

10 20 30 40 50 60

22

'/]PLDQDGÄ&#x;XJRÄłFL PP

22 rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepĹ&#x201A;a, C.O.

25


tabele i wykresy

:\NUHVQU

'OD]DNUHVXWHPSHUDWXUURERF]\FKRGÂ?GRÂ?&RGF]\WDQĂŁ]WDEHOL$VWUDWáFLÄłQLHQLDSU]HPQRĹ&#x2018;\ĂĽSU]H] RGSRZLHGQLZVSĂ?Ä&#x;F]\QQLNWHPSHUDWXURZ\]SRQLĹ&#x2018;V]HJRZ\NUHVX Wykres 3. Dla zakresu temperatur roboczych od 0 do 90 odczytanĂ z tabeli 6 strat´ ciĂ&#x160;nienia przemnoË?yç przez odpowiedni wspĂłĹ&#x201A;czynnik temperaturowy z poniË?szego wykresu 

<ZVSĂ?Ä&#x;F]\QQLNWHPSHUDWXU\













10

20

30

40

50

60



80



WWHPSHUDXUDSU]HSÄ&#x;\ZDMĂŁFHJRPHGLXP Â?&

ÄłUHGQLRQDOHĹ&#x2018;\SU]\MPRZDĂĽGODW Â?&<= 0,82 oraz dla t = 55°C <= 0,86

26

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepĹ&#x201A;a, C.O.

23


tabele i wykresy

:\NUHVQU

Wykres 4. Wykres trwaĹ&#x201A;oĂ&#x160;ci rur z PP-R typ 3

:\NUHVWUZDÄ&#x;RÄłFLUXU]335W\S 30

80

20



60

15

50

40

10

25

20

20 15  10

12 10 

80°C �C

4 3

120°C

 2 













PN - 20



60°C

5

PN - 25



16

40°C



GU QDSUáĹ&#x2018;HQLHREZRGRZH 1PP2

28

pFLijQLHQLHZHZQáWU]QH EDU

35

20°C



10 -1

10 0

10 1

10 2

10 3

10 4

10 5

1 rok

10 6 JRG] 50 lat

8ZDJD 1DZ\NUHVQDQLHVLRQRUĂ?ZQLHĹ&#x2018;PDNV\PDOQHFLÄłQLHQLDZHZQáWU]QH S ZUHODFMLGRQDSUáĹ&#x2018;HÄĄREZRGRZ\FK GU Z\QLNDMĂŁFH]]DOHĹ&#x2018;QRÄłFL p = 2Â&#x2DC; JG]LH

 



EDU

GUtQDSUáĹ&#x2018;HQLHREZRGRZH 1PP2 rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepĹ&#x201A;a, C.O. VtJUXERijüÄłFLDQNLUXU\ PP GtÄłUHGQLFD]HZQáWU]QDUXU\ PP

27


tabele i wykresy

10 m

P

8m

P

6m

5m

4m

3m

2m

1m

Wykres 5 i 6. UkĹ&#x201A;ad wykresĂłw do przybliË?onego, graficznego okreĂ&#x160;lenia dĹ&#x201A;ugoĂ&#x160;ci zginanego :\NUHVQUL ramienia Ls 100

'W]PLDQDWHPSHUDWXU\ .

 Wykres 5 i 6. UkĹ&#x201A;ad wykresĂłw do przybliË?onego, graficznego okreĂ&#x160;lenia dĹ&#x201A;ugoĂ&#x160;ci zginanego 80 ramienia Ls 

3U]\NÄ&#x;DG d = 40 mm 't = 50°C / P

60 50 40 30 20 10 0

10

20

30

40

50

60



80

 100 110 120 130 140 150 160

80

 100 110 120 130 140 150 160

'/Z\GÄ&#x;XĹ&#x2018;HQLH PP

 180

10

20

30

40

50

60



P

P

 

Ă&#x2DC;



P

P

 Ă&#x2DC;

Ă&#x2DC;

63

mm 50 Ă&#x2DC;

160

/sPLQLPDOQDGÄ&#x;XJRijü]JLQDQHJRUDPLHQLD FP

150 140 130 120

Ă&#x2DC;

40

mm

mm

m

2m

Ă&#x2DC;3

m

5m

Ă&#x2DC;2

m

0m

110

Ă&#x2DC;2

100

Ă&#x2DC; 16

/s = 120 cm

mm

 80  60 50 40 30 20 10 0

8NÄ&#x;DGZ\NUHVĂ?ZGRSU]\EOLĹ&#x2018;RQHJRJUDILF]QHJRRNUHÄłOHQLDGÄ&#x;XJRÄłFL]JLQDQHJRUDPLHQLD/s

28

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepĹ&#x201A;a, C.O.

25


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

10. OdpornoÊç

chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna substancja

1, 2-dwuaminoetan

st´˝enie

techn. czysty

1, 2-dwubromoetan

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

+

+

/

1, 3-butadien gazowy

techn. czysty

/

-

2-butendiol-1,4

techn. czysty

+

+

2-butindiol-1,4

techn. czysty

+

4-metynopentanol-2

+

Acetamid

+

+

+

+

Aceton (keton dwumetylowy)

techn. czysty

Akrylan butylu Akrylonitryl

+

techn. czysty

+

ka˝de

+

Aldehyd krotonowy

techn. czysty

+

Aldehyd octowy

techn. czysty

/

ka˝de

+

+

Alkohol allilowy

96%

+

+

Alkohol amylowy

techn. czysty

Aldehyd benzoesowy, roztw. wodny

Aldehyd octowy roztw. wodny

+

+

Alkohol benzylowy

+

+

Alkohol butylowy (butanol)

+

Alkohol etylowy

96%

+

Alkohol fenylowo-metylowy

+

Alkohol furfurylowy

+

Alkohol izobutylowy

+

Alkohol izopropylowy

techn. czysty

+

+

+

+

7%

+

+

Alkohole woskowe

techn. czyste

/

-

Alkoholowy roztw. tłuszczu kokosowego

techn. czysty

+

/

Ałun chromowo-potasowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Ałun chromowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Alkohol palmitynowy

Amidy kwasu tłuszczowego

+

Amoniak, gazowy

+

Amoniak, płynny

+

Anilina (aminobenzen)

+

+

/

/

Asfalt

+

/V

Aspiryna

+

Atrament

+

+

+

+

ka˝de

+

+

+

Anizol (metoksybenzen, eter metylowo-fenylowy)

Azotan amonowy (saletra amonowa), roztw. wodny

ka˝de

+

/V

+

Alkohol propargilowy, roztw. wodny

100ºC

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

+

29


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

30%

+

+

Azotan ˝elazawy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Azotan ˝elazowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Azotan potasowy

ka˝de

+

+

Azotan sodowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

+

+

ka˝de

+

+

50%

+

+

+

+

Azotan miedzi, roztw. wodny

Azotan srebra Azotan srebra, roztw. wodny Azotan wapniowy, roztw. wodny Azotan niklu Azotyn sodowy, roztw. wodny

ka˝de

Barwnik piwny handlowe Benzen Benzoesan sodowy, roztw. wodny Benzoesan sodowy, roztw. wodny Benzyna Benzyna/benzol-mieszanka Benzyna testowa Bezwodnik fosforowy Bezwodnik octowy

+

+ +

+

techn. czysty

/

-

ka˝de

+

+

36%

+

techn. czysta

/

80/20

/

Benzyna normalna

100ºC

/

techn. czysta

/

100%

+

techn. czysty

+

/V

+

/V

Bitum

-

Boraks (czteroboran sodowy), roztw. wodny

nasycony

+

+

+

Boraks, roztw. wodny

nasycony

+

+

+

1%

+

+

Boran sodowy

+

+

Brom, para

-

Boran potasowy, roztw. wodny

Brom płynny

100%

Bromek litu Bromek potasowy, roztw. wodny

do 10%

Bromochlorometan Brometan, gazowy

+

+

+

+

-

techn. czysty

Butan, gazowy Butandiol, roztw. wodny

-

ka˝de

Butanon

+

+

+

+

+

/ +

Butantriol, roztw. wodny

ka˝de

+

Butylen (buten), płynny

techn. czysty

+

Butylofenol

techn. czysty

/

Butylofenon

techn. czysty

+

Chinina

30

+

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

+

+


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

Chlor gazowy mokry

-

Chlor gazowy suchy

-

Chlor płynny

-

Chlor, roztw. wodny (woda chlorowa)

60ºC

nasycony

/

-

techn. czysty

+

+

ka˝de

+

+

Chloran sodowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Chloran wapniowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Chlorek amonowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Chlorek antymonu, bezwodny

+

+

Chlorek benzoilu

/

Chlorek benzylowy

/

-

ka˝de

+

+

Chlorek cynku, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Chlorek cynowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

+

/

+

+

+

+

+

+

/

-

Chloral Chloran potasowy, roztw. wodny

Chlorek cynawy, roztw. wodny

Chlorek fosforylu Chlorek glinu, roztw. wodny

ka˝de

Chlorek glinu, stały Chlorek magnezu, roztw. wodny

ka˝de

Chlorek metylenu Chlorek miedzi, roztw. wodny

nasycony

Chlorek niklu

100ºC

+

+

+

+ +

+

Chlorek ˝elazawy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Chlorek ˝elazowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Chlorek ˝elazowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Chlorek potasowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

+

Chlorek sodowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

+

+

+

Chlorek sulfurylu

-

Chlorek tionylu

-

Chlorek wapniowy, roztw. wodny Chlorek winylidenu

nasycony techn. czysty

Chlorobenzen

+ /

-

Chloroetan

techn. czysty

-

Chloroetanol

techn. czysty

+

+

Chloroform

techn. czysty

/

-

Chlorohydryna glicerolu Chlorometan, gazowy

+

V

+

techn. czysty

-

Chloryn sodowy, roztw. wodny

50%

+

/

Chromian potasowy, roztw. wodny

40%

+

+

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

+

31


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

Chromian sodu

+

+

Clophen®A50 i A60, chlorodwufenyl (niepalny Êrodek izolacyjny)

+

/ +

Cukier gronowy, roztw. wodny

ka˝de

+

Cukier trzcinowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

+

+

nasycony

+

+

Cyjanek potasowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Cyjanek potasu, roztw. wodny

ka˝de

Cyjanek amonowy Cyjanek miedzi, roztw. wodny

+

+

Cyjanek sodu

+

+

Cykloheksan

+

Cykloheksanol (alkohol cykloheksylowy)

+

+

Cykloheksanon

+

/

Czterobromometan Czterochlorek w´gla

techn. czysty

/

-

Czterochloroetylen

/

-

Czteroetylekołowiu (czteroetyloołów)

+

Czterowodorofuran

techn. czysty

Czterowodoronaftalen

techn. czysty

/-

D-glikoza (cukier gronowy)

+

+

DDT, proszek

+

+

techn. czysty

/

/

18%

+

+

+

+

Dioksan

/

/

Dro˝d˝e

+

Dekstryna (guma skrobiowa), roztw. wodny Detergenty

Dwuchlorek propylenu

100%

-

Dwuchlorobenzen

/

Dwuchloroetan

+

Dwuchloroetylen Dwuchromian potasowy, roztw. wodny

techn. czysty

-

nasycony

+

+

Dwuchromian sodu

+

+

Dwumetyloamina

+

Dwumetyloformamid

techn. czysty

+

+

Dwusiarczek w´gla

/

Dwutlenek siarki, gazowy

+

+ +

Dwutlenek siarki, roztw. wodny

ka˝de

+

Dwutlenek w´gla

100%

+

+

handlowe

+

/

Ekstrakt garbnikowy roÊlinny

32

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

-

/DO-

Czterochloroetan

Dekalina (dziesi´ciowodoronaftalen)

100ºC

-


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

Ekstrakt kawy

+

+

Emulgator

+

+ +

Emulsja fotograficzna

handlowe

+

Emulsja silikonowa

handlowe

+

+

10%

+

+

Ephetin®, roztw. wodny Epichlorohydyna

+

Ester etylowy kwasu jednochlorooctowego

+

Ester kwasu ftalowego

+

/

Ester metylowy kwasu dwuchlorooctowego

+

+

Ester metylowy kwasu jednochlorooctowego

+

+

96%

+

+

96% (obj.)

+

techn. czysta

+

Etanol Etanol zanieczyszczony toulenem Etanoloamina

/

Eter dwubutylu

/

-

techn. czysty

/

Eter etylowy

techn. czysty

/

Eter jednobutylowy glikolu etylenowego

techn. czysty

+

Etylenoglikol Etylobenzen

techn. czysty

Fenol Fenylohydrazyna

techn. czysta

Fluor gazowy

+

+

/

-

+

+

+

Fluorek miedzi, roztw. wodny

nasycony

+

ka˝de

+

+

+

+

+

+

Formamid

+

+

Fosforan dwusodowy

+

+

Fluorek sodowy

Fosforan sodu, roztw. wodny

do 40%

nasycony

+

+

+

+

Fosforan trójkrezylu

+

/

100%

Fosgen (tlenochlorek w´gla), gazowy Fotograficzne Êrodki wywołujàce

+

/

/

+V

+V

Frigen 12® (Freon 12)

100%

/

Fruktoza (cukier owocowy), roztw. wodny

ka˝de

+

+

techn. czysty

+

/

Ftalan dwubutylu

V

+

Fosforan trójbutylowy Fosgen, roztw. wodny

+

-

nasycony

Formaldehyd, roztw. wodny

+

/

Fluorek amonowy, roztw. wodny Fluorek potasowy, roztw. wodny

+

+

Eter Eter dwuizopropylowy

100ºC

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

+

33


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

+

/

+

/

Ftalan dwuoktylu

+

/

Gaz chlorowodorowy suchy i mokry

+

+

Ftalan dwuheksylowy Ftalan dwuizooktylu

techn. czysty

100ºC

V

Gaz Êwietlny

handlowy

+

Gaz ziemny

techn. czysty

+

ka˝de

+

+

Genantin®

+

+

+

Gin

+

Gliceryna, roztw. wodny

+

+

+

Glicyna, kwas aminooctowy

+

+

Gazy z pra˝enia

Glikol butylenu

techn. czysty

+

handlowe

+

+

+

+

+

+

+

Glysantin®

+

+

+

Gnojówka

+

+

Heksan

+

/

Heksantriol

+

+

Heptan

/

/

/

-

Glikol etylowy, roztw. wodny Glikol propylenu Glukoza, roztw. wodny

Hydrat chloralu

ka˝de

ka˝de

Hydrat hydrazyny

+

Hydrochinon, p-dwuhydroksybenzen

+

V

i-propanol

+

+

Izooctan, 2,2,4-trójmetylopentan

+

/

Jodek magnezu

+

+ +

Jodek potasowy

3% jod

+

Jodek potasowy

ka˝de

+

handlowe

+

Jodyna DAB 6 Kamfora

+

+

Karbazol (dwubenzopirol) Karbolineum

+

handlowe

+

+

Karbolineum sadownicze, roztw. wodny

+

V

Keton

+

DO/

+

-

Keton dwuizobutylu

techn. czysty

Keton metylowo-izobutylowy

+

Klej

+

Koncentrat Coli

+

+

Kondensat pary nasyconej

+

+

34

+

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

/V


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

Koniak

+

Kwas jednochlorooctowy

+

+ + +

Kwas krzemowy, roztw. wodny

ka˝de

+

Kwas maleinowy, roztw. wodny

do 100%

+

ka˝de

+

Kwas masłowy (kwas butanowy), roztw. wodny Kwas metakrylowy Kwas mlekowy, roztw. wodny

ka˝de

Kwas moczowy

+

+

+

+

100ºC

+

+

Kwas mrówkowy, roztw. wodny

85%

+

/

Kwas mrówkowy, roztw. wodny

10%

+

+

Kwas nadchlorowy, roztw. wodny

20%

+

+

Kwas nikotynowy

<10%

+

Kwas octowy (kwas etanowy)

100%

+

/V

techn. czysty

+

/V

70%

+

+

+

+

/

-

+

+

+

+

+

Kwas octowy lodowaty (100%) Kwas octowy, roztw. wodny Kwas oleinowy Kwas ortoborowy, roztw. wodny

ka˝de

Kwas palmitynowy (kwas heksadekanowy) Kwas pikrynowy (trójnitrofenol), roztw. wodny Kwas propionowy, roztw. wodny

1%

+

ka˝de

+

+

+

+

Kwas salicylowy Kwas siarkowy, roztw. wodny

do 50%

+

+

Kwas siarkowy, roztw. wodny

70%

+

/

Kwas siarkowy, roztw. wodny

80%

+

/

Kwas siarkowy, roztw. wodny

98%

/

-

ka˝de

+V

+V

Kwas stearynowy

+

/

Kwas szczawiowy (kwas etanodiowy)

+

+

+

+

+

+

+

+

Kwas solny, roztw. wodny

Kwas szeÊciofluorowodorowy, roztw. wodny

ka˝de

Kwas tłuszczowy Kwas trioglikolowy Kwas trójchlorooctowy

techn. czysty

+

50%

+

+

Kwas winny, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Kwas w´glowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Kwas w´glowy suchy

100%

+

+

Kwas trójchlorooctowy, roztw. wodny

Kwasy antrachinosulfonowe, roztw. wodny

+

Kwasy aromatyczne

+

+

+

+

Kàpiel utrwalajàca (fotograficzna)

handlowe

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

-

/V +

35


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

100ºC

+

+

V

100%

+

/V

Kreozol oktylu

techn. czysty

/

-

Kreozol, roztw. wodny

rozcieƒczony

+

+V

Krochmal, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Krzemian sodowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Kreozot Kreozol

Ksylen

+V

-

Kwas adypinowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Kwas akumulatorowy

+

+

Kwas aminokarboksylowy

+

+

+

+

+

+

+

-

Kwas arsenowy, roztw. wodny

ka˝de

Kwas askorbinowy Kwas azotowy

25%

Kwas azotowy

50%

/

-

+

+

ka˝de

+

+

50%

+

+

st´˝ony

/

50%

+

+

Kwas chlorooctowy (mono), roztw. wodny

ka˝de

+

+

Kwas chlorooctowy, roztw. wodny

<85%

+

+

techn. czysty

-

Kwas chlorowy, roztw. wodny

1%

+

/

-

Kwas chlorowy, roztw. wodny

10%

+

/

-

Kwas chlorowy, roztw. wodny

20%

+

-

Kwas chromowy, roztw. wodny

50%

/V

/V

+

+

+

+

Kwas benzenosulfonowy Kwas benzoesowy (kwas benzenokarboksylowy), roztw. wodny Kwas bromowodorowy, roztw. wodny Kwas bromowy Kwas bursztynowy, roztw. wodny

Kwas chlorosulfonowy

Kwas cyjanowodorowy (kwas pruski) Kwas cytrynowy, roztw. wodny

nasycony

Kwas dodecylobenzosulfonowy

+

+

+

Kwas dwuchlorooctowy

50%

+

Kwas dwuchlorooctowy

techn. czysty

+

30%

+

+

40-85%

+

+

Kwas fosforowy, roztw. wodny

50%

+

+

+

Kwas fosforowy, roztw. wodny

80-95%

+

+V

+V

Kwas ftalowy, roztw. wodny

50%

+

+

Kwas garbnikowy (tanina), roztw. wodny

10%

+

+

do 70%

+

50%

+

Kwas dwuglikolowy, roztw. wodny Kwas fluorowodorowy, roztw. wodny

Kwas glikolowy, roztw. wodny Kwas jabłkowy ( kwas etanodwukarboksylowy)

36

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

+


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

Laktoza (cukier mleczny)

+

+

Lanolina

+

/

Lateks, mleczko kauczukowe

+

+

Likier

+

+

Lysol®

+

/

+

+

Łój

techn. czysty

Majonez

+

Margaryna

+

+

Marmolada

+

+

Masło

+

+

Melasa

+

+

Mentol

+

Metafosforan amonowy

+

+

Metafosforan glinu

+

+

Metanol (alkohol metylowy)

+

+

Metoksybutanol

+

Metyloamina, roztw. wodny

32%

Metylobenzen Metyloetyloketon

-

/

techn. czysty

+

/

Metyloglikol

+

+

Metylopropyloketon

+

Mieszanina chromowa

-

Miód pszczeli

+

+

Mleko

+

+

Mocz

+

+

+

+

Mocznik (karbamid), roztw. wodny

do 33%

Monochlorobenzen

+

Morfolina

+

Musztarda

+

Mydło do metalu

+

Mydło szare (mi´kkie, beczkowe)

+

+

n-propanol

+

+

Nadchloran potasowy

1%

+

+

+

Nadchloroetylen

/

Nadmanganian potasu

+

-

Nadmanganian potasu, roztw. wodny

do 6%

+

+

Nadsiarczyn potasowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

40%

+

+

Nadtlenek wodoru, roztw. wodny

+

+ /

Metylocykloheksan

100ºC

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

V

37


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

30%

+

/

ka˝de

+

+

Nafta (ropa naftowa, olej skalny)

+

/

Nafta Êwietlna

/

/

Naftalina (naftalen)

+

Nadtlenek wodoru, roztw. wodny Nadtlenoboran sodowy, roztw. wodny

Nawozy mineralne, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Nitrobenzen

+

+

Nononol

+

O-nitrotoluen

+

/

handlowe

+

+

ka˝de

+

+

Octan amylu

techn. czysty

/

-

Octan butylu

techn. czysty

/

-

Octan butylu

/

-

Octan celulozy (nitroceluloza)

+

Octan etylu

+

/

+

+

Ocet (ocet winny) Octan amonowy, roztw. wodny

Octan etylu

techn. czysty

Octan metoksybutylu (Butoxyl®) Octan metylu

100ºC + -

+

+

techn. czysty

+

/

Octan ołowiowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Octan sodu, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Octan winylu

+

/

Olbrot

+

Oleista smoła z w´gla kamiennego

+

V

Olej arachidowy (olej z orzeszków ziemnych)

techn. czysty

+

+

Olej bawełniany

techn. czysty

+

+

Olej do silników dwutaktowych

+

+

Olej do smarowania

techn. czysty

+

Olej lniany

techn. czysty

+

+

+

Olej maszynowy

+

/

-

Olej mineralny

+

/

-

Olej nap´dowy

+

/

Olej opałowy

+

/

Olej palmowy (tłuszcz palmowy)

+

Olej parafinowy (parafina ciekła)

+

/

Olej rycynowy

+

+

+

+

Olej silnikowy typu HD

+

/

Olej sojowy

+

/

Olej silikonowy

38

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

techn. czysty

+


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

Olej terpentynowy (terpentyna)

techn. czysty

-

Olej transformatorowy

techn. czysty

+

/

Olej wazelinowy

+

/

Olej wrzecionowy

+

-

Olej z igieł Êwierkowych

+

+

Olej z orzecha włoskiego

+

Oleje roÊlinne i zwierz´ce

+

+DO/

Oleje zwierz´ce

+

/

Olejek kamforowy

-

Olejek mi´towy

+

Olejek orzechowy

+

Olejek sosnowy

+

+

Olejki eteryczne

/

-

Oleum (kwas siarkowy dymiàcy)

ka˝de

Oliwa

100ºC

-

+

+

+

+

+

+

Ortofosforan trójwapniowy

+

+

Ozon 50 pphn

+

/

+

+

Ortofosforan amonowy, roztw. wodny

Parafina-emulsja

ka˝de

handlowe

Paraformaldehyd

+

Pentanol (alkohol amylowy)

+

Pirydyna

/

/

Piwo

+

+

Pi´ciochlorek antymonu

+

+

Plastyfikatory poliestrowe Pochloryn wapniowy, roztw. wodny (suspensja)

+

ka˝de

Podchloryn sodowy z 12,5% aktywnym tlenem Podsiarczyn, wodosiarczek, roztw. wodny

do 10%

Poliglikole Powietrze

techn. czyste

Preparaty witaminowe, suche Propan gazowy

+

+

/

/

+

+

+

+

+

+

-

+

+

techn. czysty

+

Propanol

+

+

Pulpa owocowa

+

+

Płyn hamulcowy

+

+

Płynne mydło Ropa naftowa

+

RozjaÊniacz optyczny

+

+

+

+

Roztwór mydła, roztw. wodny

ka˝de

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

39


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

Rt´ç

+

+

Sagrotan®

+

/

Salicylan metylu

+

Sabacynian dwubutylu

+

Serwatka

+

+

100ºC

Siarczan amonowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

+

Siarczan cynku, roztw. wodny

ka˝de

+

+

+

Siarczan dwusodowy

+

+

Siarczan fenylu

+

+

Siarczan glinowo-sodowy

+

+

+

+

Siarczan glinu, stały

+

+

Siarczan magnezu

+

Siarczan glinu, roztw. wodny

nasycony

Siarczan magnezu, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Siarczan miedzi, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Siarczan niklu, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Siarczan ˝elazawy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Siarczan ˝elazowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Siarczan potasowo-glinowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Siarczan potasowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

nasycony

+

+

+

+

Siarczan sodowy, roztw. wodny Siarczan wapniowy

+

+ +

Siarczek amonowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Siarczek potasowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Siarczek sodowy, roztw. wodny zimny

nasycony

+

+

Siarczyn potasowy, roztw. wodny nasycony

nasycony

+

+

40%

+

+

+

Siarka

+

+

+

Siarkowodór, gazowy

+

+

+

+

+

+

Sok ananasowy

+

+

Sok cytrynowy

+

+

Siarczyn sodowy, roztw. wodny

Siarkowodór, roztw. wodny Soda kaustyczna, soda ˝ràca Soda, roztw. wodny

ka˝de

+

Sok owocowy

ka˝de

+

+

+

Sok owocowy niesfermentowany

ka˝de

+

+

+

Sok pomaraƒczowy

+

+

Sok pomidorowy

+

+

Sok z buraka cukrowego

+

+

40

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

+


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

Soki cytrusowe Solanka Sole baru, roztw. wodny ka˝de

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

+

+

nasycona

+

+

ka˝de

+

+

Sole bizmutu

+

+

Sole chromu, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Sole cynku, roztw. wodny

ka˝de

+

+

nasycony

+

+

Sole miedzi, roztw. wodny zimny

100ºC

Sole rt´ci

+

+

nasycony

+

+

Spaliny zaw. CO2

ka˝de

+

+

Spaliny zaw. CO

ka˝de

+

+

Spaliny zaw. H2SO4

ka˝de

+

+

Spaliny zaw. HCI

ka˝de

+

+

Spaliny zaw. HCO3

ka˝de

+

+

Spaliny zaw. SO20

małe

+

+

Spirytus winny

+

+

+

Stearynian cynku

+

+

+

Styren

/

-

Syrop cukrowy

+

+

Syrop skrobiowy

+

+

Sole srebra, roztw. wodny zimny

SzeÊciocyjano˝elazian potasowy

ka˝de

SzeÊciocyjano˝elazian sodowy (II) SzeÊciometafosforan sodowy, roztw. wodny nasycony

nasycony

Szkło wodne Szlam anodowy chromowy

+

+ +

+

+

+

+

+

+

Sól gorzka (epsomit), roztw. wodny

ka˝de

+

+

+

Sól gorzka (glauberska), roztw. wodny

ka˝de

+

+

+

Sól kuchenna, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Ârodek antyadyhezyjny

+

+

Ârodek do wiercenia „Hoechst”

/

/

+

+

Ârodek mrozoodporny

handlowy

Ârodek przeciwpieniàcy Ârodki do prania, syntetyczne Ârodki myjàce, do płukania Ârodki ochrony roÊlin (pestycydy) Tanina, roztw. wodny

+

+ u˝ytkowe

+

+

zwykłe

+

+

u˝ytkowe

+

10%

+

+

/

-

Tiofen Tiosiarczan potasowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Tiosiarczan sodowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

41


odpornoÊç chemiczna Systemu HB Plast

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

60ºC

Tlen

+

+

Tlenek cynku

+

+

Tlenek etylenu

techn. czysty

Tlenek wapniowy, proszek Toluen

techn. czysty

+

+

/

-

+

Trójchlorek antymonu

+

Trójchloroetylen

+

+

techn. czysty

/

/

Trójetanolamina

+

+

Trójetylenoglikol

+

+

Trójmetylopropan, roztw. wodny

+

+

/V

/V

Trójtlenek chromu, bezwodnik chromowy, roztw. wodny

+

+

Tran z wàtroby ryby Trójchlorek fosforu

100ºC

50%

V

Trójtlenek siarki

-

Tłuszcz kokosowy

+

Tłuszcz kostny

+

+

Tłuszcz wołowy

+

+

Ług ołowiowy z 12,5% aktywnym chlorem

/

/

-

50%

+

+

+

Ług sodowy

ka˝de

+

+

+

Utrwalacz, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Utrwalacz, stały

+

+

Wapno

+

+

Wapno bielàce

+

+

+

/

Ług potasowy

Wazelina

techn. czysta

Whisky

+

Winiak

+

Wino

+

+

Wino jabłkowe

+

+

Wiskoza – roztw. prz´dzalniczy

+

+

Witamina C

+

W´glan amonowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

W´glan cynku

+

+

W´glan magnezu

+

+

W´glan potasowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

W´glan sodu, roztw. wodny

ka˝de

+

+

W´glan wapniowy

+

+

Wàglik wapniowy

+

+

+

+

Woda amoniakalna

42

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

ka˝de

+


notatki

Tabela 10. OdpornoÊç chemiczna (ciàg dalszy z poprzedniej strony) substancja

st´˝enie

zachowanie w stosunku do materiału PP w temperaturze 20ºC

Woda bromowa

nasycona zimna

Woda chlorowa

nasycony

60ºC

100ºC

/ /

-

Woda destylowana

+

+

Woda królewska (HCI+HNO3)

-

-

Woda mineralna

+

+

+

Woda morska (woda z jeziora)

+

+

+

Woda pitna, tak˝e chlorowana

+

+

+

Woda wapienna

+

+

Woda z Javelle

+

DO/

/

Woda z Labarraque

+

DO/

/

+

+

+

+

nasycony

+

+

Wodorochromian potasowy, roztw. wodny

ka˝de

Wodorosiarczan potasowy, roztw. wodny Wodorosiarczan sodowy, roztw. wodny Wodorosiarczek amonowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

nasycony

+

+

ka˝dy

+

+

Wodorotlenek glinu

+

+

Wodorotlenek magnezu

+

+

Wodorotlenek potasowy

+

+

Wodorosiarczyn sodowy, roztw. wodny Wodorotlenek baru, roztw. wodny

Wodorotlenek potasowy

ka˝de

+

Wodorotlenek sodowy, roztw. wodny

ka˝de

+

+

Wodorotlenek sodowy, stały

+

+

Wodorotlenek wapniowy

+

+

+

+

Wodorow´glan amonowy, roztw. wodny

nasycony

Wodorow´glan potasowy

+

+

+

Wodorow´glan potasowy, roztw. wodny

nasycony

+

+

Wodorow´glan sodowy

nasycony

+

+

Wodór

+

+

Wosk pszczeli

+

/DO-

Woski

+

+DO/

Wódka

+

+

Wywoływacze fotograficzne

+V

+V

Zacier

+

+

Zacier słodowy fermentacyjny

+

+

Zmywacz do paznokci

+

/

˚elatyna

+

+

+

+

˚elazocyjanek potasu

ka˝de

˚ywica kumaronowa

+

˚ywice poliestrowe

/

+

LEGENDA:

+ odporne

/ warunkowo odporne

- nieodporne

V mo˝liwoÊç zabarwienia

rury do instalacji wewn´trznych: woda zimna i ciepła, C.O.

43


HB PLAST – produkowany jest z polipropylenu PP-R typ 3, tworzywa opracowanego specjalnie na potrzeby wewn´trznych instalacji wodnych oraz centralnego ogrzewania. HB PLAST – kompletny system rur jednorodnych, rur STABI oraz kształtek o wymiarach fi 16 do fi 110mm, który uzupełniajà znakomite narz´dzia takie jak zdzieraki, kamienie i zgrzewarki słynàce z bardzo wysokiej jakoÊci i niezawodnoÊci. HB PLAST – posiada niezb´dne aprobaty techniczne i atesty higieniczne. Mo˝e pracowaç w instalacjach przez ponad 50 lat. Zakres Êrednic umo˝liwia wykonanie ka˝dej instalacji ciÊnieniowej wewn´trznej zarówno sanitarnej jak i technologicznej. HB PLAST – wytwarzany jest przez czołowego polskiego producenta instalacji z polipropylenu firm´ Detal-Met, która posiada 25 letnie doÊwiadczenie w bran˝y oraz dysponuje najnowoczeÊniejszym obecnie parkiem maszynowym. Produkcja HB PLAST odbywa si´ na najnowszej generacji wtryskarkach oraz kompletnych liniach technologicznych firmy Battenfeld. HB PLAST – wysokà klas´ wyrobów gwarantuje nie tylko doskonale wyposa˝one laboratorium badawcze producenta, ale tak˝e stały nadzór instytutów badawczych m.in. „CENTRALNEGO LABORATORIUM BADA¡ RUR Z TWORZYW SZTUCZNYCH” w Głównym Instytucie Górnictwa.

PROCEDURA POST¢POWANIA REKLAMACYJNEGO DLA SYSTEMU INSTALACYJNEGO Z PP-R3 SYSTEM HB PLAST PRODUKCJI DETAL-MET Sp. z o.o. 1. W sytuacji wystàpienia przecieku, bàdê stwierdzenia wad materiałowych elementów systemu wchodzàcych w skład wykonywanej instalacji, nie wolno samodzielnie wycinaç uszkodzonego fragmentu instalacji. 2. Nale˝y natychmiast powiadomiç producenta – Detal-Met Sp. z o.o. 3. Producent jest zobowiàzany do przeprowadzenia ogl´dzin i powiadomienia ubezpieczyciela. 4. Producent wraz z ubezpieczycielem dokonujà wyci´cia uszkodzonego fragmentu instalacji i przekazujà go do niezale˝nej ekspertyzy. Firma Detal-Met Sp. z o.o. udziela 10 lat gwarancji na wady materiałowe i produkcyjne swoich wyrobów oraz informuje, ˝e system instalacyjny System HB Plast jest ubezpieczony na kwot´ 4 000 000 zł.

Informacje techniczne · 11.2011

www.bimsplus.com.pl

hbplast_11_2011_Informacje%20techniczne  

http://pliki.bimsplus.com.pl/foldery/hbplast_11_2011_Informacje%20techniczne.pdf

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you