Issuu on Google+

Zemin ncelemelerinde Yarar - Maliyet Ba ıntısı

ZEM N NCELEMELER

Do al yamaç ve yarmada duraylılı ın kontrolu Barajlarda duraylılık, temelinin kontrolü, sızdırmazlık Yapıdan gelen yüklerin üzerine oturdu u zemin tarafından kar ılanıp kar ılanamayaca ı Kazılarda duraylılık ve gerilme problemlerinin önceden tahmini Ula ım veya bir yapının temelini olu turan dolgunun özellikleri Denizde olu turulacak yapıların oturaca ı deniz tabanının özellikleri Dayanma duvarı ve palplan larda duraylılık ve deformasyon

Yer Altı ncelemeleri……Her Yerde # $

# " % " #

(After Fugro, B.V.)

!

"

!

1


Ne Yapaca ız? Yapı Temelleri

Nasıl Ba layaca ız? •Planlama: Zemin artlarına ve i in büyüklü üne göre ara tırma programının belirlenmesi. Yapı ve temellerle ilgili özellikler göz önünde bulundurularak 1) Yer altı zemin ko ullarının tanımlanması 2) Tasarım parametrelerinin belirlenmesine yönelik bir planlama yapılmalı

1) zin verilebilecek taban basıncının belirlenmesi, 2) Zamanla olu abilecek oturmaların saptanması, 3) Yeraltı suyunun durumuna göre izolasyon yapılması gereken kesimlerin belirlenmesi, 4) Zeminlerin dinamik yükler altında davranı ı (Sıvıla ma) 4) Zemin ve yeraltı suyunun kimyasal yapısının, temel malzemesine zarar verip vermeyece inin tesbiti

BÜRO ÇALI MALARI

ETÜD KATEGOR LER

Literatür taraması: Bölgesel Jeoloji, Jeomorfoloji ve Tektonik, Önceki zemin çalı maları; jeolojik, hidrolik, zemin etüdleri, depremsellik çalı maları, çevresel ve arkeolojik etüdler.

Zemin incelemeleri mevcut ya da planlanan yapı/yapıların önem ve niteli i göz önünde bulundurularak tanımlanan üç tür yapı durumu için üç ayrı kategori dü ünülmelidir (TS ENV 1997-1) A) Gözlemsel Zemin Etüdü** Kategori 1 Kulübeler 1-2 katlı basit geçici yapılar Max 2 metre istinad yapıları Boru dö eme kazıları Drenaj Çalı maları Zirai yapılar

* **

B) Sondaja Dayalı Zemin ve Temel Etüdü** Kategori 2

Kategori 3

Anormal risk ta ımayan, alı ılmamı unsurlar içermeyen yapılar

Deprem riski yüksek olan yapılar

Bina önem katsayısı 1.2’ den küçük olan yapılar

Bina önem katsayısı 1.2’ den büyük olan yapılar

Büyük-alı ılmamı yapılar

Anormal yük ta ıyan yapıar

Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik, 1998 Bina Ve Bina Türü Yapılar çin Zemin ve Temel Etüdü Raporları Genel Format Bay. ve skan Bak., 2005/33 *** Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına li kin Esaslar, Bayındırlık ve skan Bakanlı ı, Belge No: 93/94

&

'

!

( ,

! # #

!

#

! ) + #

$ *

# - .// !

# !

2


BÜRO ÇALI MALARI Hava foto rafları ve Topo rafik haritalar; Genel topo rafya, Drenaj ko ulları, Ula ım, nsan yapımı yapılar hakkında bilgi verir. HAVA FOTO RAFI

JEOLOJ K NCELEME Yer kabu unun özellikleri Depremsellik Mevcut kırıkların özelliklerinin anla ılması Jeofizik ve jeomorfoloji ile birlikte kırsal alanın yerle ime açılması Baraj, tünel gibi büyük boyutlu mühendislik problemleri

TOPO RAF K HAR TA

1/5000 1/1000 200-2000m2 parselde??? Jeolojik yapının öngörülen in aata olası etkileri Zemin/kaya ortamında yapılacak de i ikliklerin parsel ve çevrede olu turabilece i etkiler Yapıyı olumsuz etkileyebilecek olası yeraltı özellikleri (fay,kıvrım,erime bo lu u, karst) Gerekiyorsa amaca yönelik mühendislik jeolojisi haritası ve jeolojik kesitin çıkartılması

SAHA NCELEMES

ULA ILAB L RL K

ZEM N PROF L

0 #

DRENAJ ve B TK ÖRTÜSÜ

+ , #

#

1 #

YAKIN YAPILARDA DURUM

+ TOPO RAFYA

"# !

"

"

"

2 "

3


DETAYLI NCELEMELER

SONDAJ ARALIK VE DER NL KLER N N TAY N

SONDAJLARIN PLANLANMASI

SONDAJ ARALIKLARI Küçük parsellerde, homojen zemin ko ullarında, her 300 m2 için en az bir adet, Küçük ancak çok katlı binalarda (h>20 m) ve de i ken zemin ko ullarında üç adet En basit kural: Yapı planının en az dört kö esi ve ortasında SONDAJ DER NL Taban basıncının zeminde %10 (kayada %30) seviyelerine dü tü ü derinli e veya Temel tabanından itibaren temel geni li inin en az bir buçuk katı kadar derinli e

ARA TIRMA DER NL

* (z)

KAT SAYISI (S) ↓GEN L K (B) 1

2

4

10

5

5

10 12

15

20

5

5

10 12

20

30

5

7

11 16

25

65

7

9

13 21

33

120

9

11 15 25

41

8

*Zeminde ve Binalar için

SONDAJ ARALIK VE DER NL KLER N N TAY N

16

Konutlar ve i yerleri için; S sayıda katlı bir yapıda temeller Df m derinli e oturtulacak ise minimum delgi derinli i

yi Zemin Z=3 Kötü Zemin Z=6

DETAYLI NCELEMELER (SONDAJ)

Helezon, Auger

Dönel Sondaj

Delgilerin Planlanması

Delgilerin Bina Önemine Göre Ayarlanması DER NL KLER KOLON/DUVAR A YÜKÜ DELG LER

B DELG LER

ARALIKLAR M UZAKLI I

N ARALI I

Hafif

3-6

7-8

30

30

Orta

6-8

9-12

25-30

25-30

A ır

9-12

15-25

15-25

15-25

4


SONDALAMA

,

!

, !

DETAYLI NCELEMELER NCE C DARLI SHELBY TÜPÜ

(Zeminde-Numune Alma) KUYU A ZI

SPT KA I I

HELEZON

5


NUMUNE ALMA EK PMANLARI

KAROT YERLER (kaya ortamı)

Rockbit

3

Denison Karot Alıcı

NUMUNE ALMA EK PMANLARI nce Cidarlı Numune alıcı (zemin)

KES C UÇLAR Darbeli (Kaya)

Dönel-Yıkamalı

Pistonlu Numune Alıcı (zemin) Dönel (Kaya)

Dönel

UD - Shelby

Burgu

Muhafaza borusu

Kovalı

Kum – çakıl ? → sıvı azot, karotiyer NP Siltte örselenmemi ???

6


CEP PENETROMETRES VE KANATLI KES C

NUMUNELER N KORUNMASI

UD TÜPTE PARAF NLEME

KAROT NUMUNELER N KORUNMASI

http://www.eie.gov.tr/turkce/jeoloji/jeoteknik.html

7


ARAZ DENEYLER

STANDART PENETRASYON DENEY

, (

&

Standart Penetrasyon Deneyinin Sona Ermesi

# )

#

,

45 '

3

'

64 7 58

!

/- 8

'

" 6-

• 15 cm’lik üç penetrasyondan herhangi birinde toplam N=50 vuru sayılması, • Toplam 100 vuru uygulanması, • Tokma ın 10 vuru undan sonra ka ı ın farkedilir bir penetrasyon yapmaması, • Ka ı ın penetrasyonunun yukarıda anlatılan ekilde engellenmeden zemine, öngörülen 3x15=45 cm giri i tamamlaması.

/

8


Standart Penetrasyon Deneyi (SPT)

AHMERDANLAR SMTTP

EMN YET T P

DÜZELTMELER

Standart Penetrasyon Deneyi Ka ıkları Astarlı

Astarsız

N60= NARAZ *CE*CB*CR*CS

N1,60= NARAZ *CE*CB*CR*CS*CN

N1 = N × C N N1,60 = N 60 × CN

CN: Örtü yükü düzeltme katsayısı, CE: Tokmak enerjisi düzeltme katsayısı, CB: Kuyu çapı düzeltme katsayısı, CR: Tij uzunlu u düzeltme katsayısı, CS: Numune alıcı düzeltme katsayısıdır.

Faktör Örtü Yükü Basıncı

Enerji Oranı

Terim

Ekipman

CN

CE

Düzeltme ----

0.50-1.00

Güvenli Tokmak

0.70-1.20

Otomatik-Dü üm Simit Tip Tokmak

0.80-1.30

65-115 mm Kuyu Çapı

Tij Uzunlu u

Numune Alıcı

CB

CR

CS

CN≤1.7

Simit (Donut) Tokmak

1.00

150 mm

1.05

200 mm

1.15

<3 m

0.75

3-4 m

0.80

4-6 m

0.85

6-10 m

0.95

10-30 m

1.00

Standart Numune Alıcı

1.00

Astarsız (Koruyucusuz) Numune Alıcı

1.10-1.30

9


, 9 " , :" , ;" , < " < =" < >" < 0

ZEM N ÖZEL KLER N N STANDART PENETRASYON DENEY LE DE ERLEND R LMES

" ?, :& 3@

?φ@ ) #

A8

Kum Özelli i

'

Dr

3BC;

3

, :& 3

"

"

FG 9 " G :" G < " G ;'

Gev ek

Orta Sıkı

Sıkı

Çok Sıkı

0.15

0.35

0.65

0.85

4

10

30

50

1

φ

25

27-32

30-35

35-40

38-43

45

ρ (kN/m3)

11-16

14-16

17-20

17-22

20-23

>23

Kil-Silt Özelli i SPTN

&

0

SPTN

;3C?D - 6 4 Eσ'8@/E7 )

Çok Gev ek

Çok Yumu ak 0

Yumu ak 2

Orta Sert 4

Sert 8

Çok Sert 16

Katı 30

qu (kPa)

0

25

50

100

200

400

ρ (kN/m3)

11-16

14-16

17-20

17-22

20-23

>23

SPT Dezavantajları • Ka ık ucuna iri çakıl gelmesi • Kuyu tabanının iyi temizlenmemesi • Uygulanan enerjinin ki iye göre de i mesi tam boy yukarı çekmeme kedi ba ında uygun sarımın yapılmaması • Ka ı ın yıpranıp standart dı ı kalması Kumlarda Standard Penetrasyon Direncinin Kayma Direnci ile Ba ıntısı

10


NM405_04a