BIK 12/2022

Page 1

Bisz o maszynach losujących Weronika Murek o wstydzie Zdzisław Pająk o Hendrixie BYDGOSKI INFORMATOR KULTURALNY | 12.22 nr 12 (534) ROK XLVIII ISSN 1232-4450 INDEX 38139x nakład 1000 egz. egzemplarz bezpłatny
6-24
17
grudnia
grudnia

spis treści: wydarzenia:

Mam tak samo jak ty

z Weroniką Murek rozmawia Emilia Walczak 2

Collegium Vocale, czyli jak połączyć hobby z przyjemnością Karol Szymanowski 5

Arlanda w deszczu, czyli martwa natura z niczym Miłosz Waligórski

O maszynach losujących Jarosław „Bisz” Jaruszewski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10

Świąteczny Festiwal – Art Mintaka Fundacja Art Mintaka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

Międzynarodowa prezentacja kultury i sztuki kurdyjskiej Kurdystan – oblicza trwania Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy 13 Szaman rocka po raz trzeci Marcin Szymczak 16 Mało odpowiedzialny organ Zdzisława Prussa Zdzisław Pruss 17

Ilustracja na okładce: Ignacy Bulla (1940) – uprawia malarstwo, grafikę i rysunek (w tym satyryczny). Swoje prace eksponował na kilkudziesięciu wystawach indywidu alnych, brał udział w ponad 20 wystawach środowiskowych i 18 ogólnopolskich, uczest niczył w 8 wystawach międzynarodowych i w prezentacjach sztuki polskiej za granicą. Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeum im. L. Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu, Muzeum Farmacji w Bydgoszczy oraz w zbio rach prywatnych w kraju i za granicą. Uroczysty wernisaż wystawy artysty odbędzie się 7 grudnia o godz. 18.00 w Galerii Bi blioteki UKW w Bydgoszczy (ul. Szymanowskiego 3). Wystawa potrwa do 28.02.2023. Więcej informacji na s. 34.

redaktor naczelny: Michał Tabaczyński michal.tabaczynski@mck-bydgoszcz.pl

Eseista i tłumacz (z angielskiego i czeskiego), z wykształcenia dziennikarz, polonista i slawista (UMK w Toruniu), doktor nauk humanistycznych (UJ w Krakowie).

Instytucja kultury miasta Bydgoszczy

BIK 12/2022 (534), Rok XLVIII, nakład 1000 egz., dystrybucja: częściowo bezpłatny wydawca: Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy, dyrektorka: Marzena Matowska, 85-056 Bydgoszcz, ul. Marcinkowskiego 12–14, www.mck-bydgoszcz.pl redaktor naczelny: Michał Tabaczyński, zastępczyni redaktora naczelnego: Emilia Walczak, redakcja: Szymon Andrzejewski, Kuba Ignasiak, Monika Grabarek, korekta: Emilia Walczak, skład, opracowanie graficzne: Irmina Pisarek redakcja: tel. 523 255 553, bik@mck-bydgoszcz.pl, ul. Marcinkowskiego 12–14, druk i oprawa: Polraster BIK w sieci: www.facebook.com/bik.bydgoszcz, www.issuu.com/bik_

Akademia Muzyczna w Bydgoszczy 20 Galeria Miejska bwa w Bydgoszczy 20 Filharmonia Pomorska im. I.J. Paderewskiego 21 Galeria Autorska Jan Kaja i Jacek Soliński 22 Bydgoskie Centrum Sztuki 22 Dom Kultury „Modraczek” 23 Teatr Kameralny w Bydgoszczy 23 Fundacja Kino Pomorzanin 24

Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu 24 Otwarta Przestrzeń „Światłownia” 25 Bydgoski Instytut Głosu 25 Muzeum Fotografii – WSG w Bydgoszczy 26 Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego 26 Opera Nova w Bydgoszczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 BSM 29 Polska Press 29

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy 29 Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy 30 Zespół Pałacowo-Parkowy w Ostromecku 32 Fundacja Art Mintaka 33 Stowarzyszenie Koloroffon 33 Biblioteka UKW 34 Muzeum Wojsk Lądowych 34 Pałac Młodzieży w Bydgoszczy 34 Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy 36 Młodzieżowy Dom Kultury nr 1 w Bydgoszczy 37 Młodzieżowy Dom Kultury nr 2 w Bydgoszczy 38 Kino Jeremi 38 Galeria Wspólna 39

redaktorka wydania: Emilia Walczak emilia.walczak@mck-bydgoszcz.pl

Prozaiczka, publicystka, redaktorka książek i czaso pism, z wykształcenia kulturo znawczyni (UAM w Poznaniu).

Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych i zastrzega sobie prawo do dokonywania skrótów oraz zmiany tytułów. Nie ponosi odpowiedzialności za treść programów placówek kulturalnych oraz materiałów informacyjnych i graficznych. Reklamodawcy ponoszą pełną odpowiedzialność za skutki prawne wynikłe z opublikowania dostarczonych przez siebie materiałów. Opinie prezentowane przez autorów nie zawsze są zgodne ze stanowiskiem redakcji i wydawcy.

PRENUMERATA: www.prenumerata.ruch.com.pl.

. . . . . . . . . . . . . . . . . .
. .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . 7

Mam tak samo jak ty

Kiedy byłem dzieckiem, wstydziliśmy się razem – naszego domu, naszej biedy. Teraz wstydziłem się ciebie, za ciebie. Wstydziliśmy się osobno.

[Édouard Louis, Zmagania i metamorfozy kobiety]

21 października, w ramach Festiwalu Prapremier 2022, bydgoszczanki i bydgoszczanie mieli okazję zobaczyć spektakl Wstyd w reżyserii Małgorzaty Wdowik – opowieść o trzech pokoleniach kobiet z jednej rodziny, które mierzą się z pytaniami o dziedziczność tytułowej emocji. Współautorką tekstu dramatu – obok Małgorzaty Wdowik – była dramatopisarka i prozaiczka Weronika Murek, z którą po spektaklu porozmawiała Emilia Walczak.

Zdjęcia: Adrianna Szymczak (dzięki uprzejmości TPB)

W spektaklu Wstyd Gosi Wdowik kilkukrotnie mowa jest o książce Didiera Eribona, którą swego czasu wszyscy czytali… Możemy się domy ślać, że chodzi o jego Powrót do Reims (adaptowany już w Polsce na scenę warszawskiego No wego Teatru przez Katarzynę Kalwat), w którym autor pisze – właśnie – między innymi o wstydzie związanym ze swoim prowincjonalnym pochodzeniem i tożsamością klasową. Ale francuskiego Powrotu do Reims nie da się przecież tak do końca przyłożyć do polskich realiów. Na ile jest on więc punktem odniesienia dla Wstydu, a na ile Wstyd się od niego dystansuje?

Powrót do Reims pada w spektaklu nie tylko jako punkt intelektu alnego odniesienia w dyskursie o pochodzeniu i klasowości, ale tak że jako swojego rodzaju punkt odniesienia wobec mody na dyskusję o pochodzeniu. Daniel Rycharski, świetny artysta wizualny, powie dział kiedyś, że jeszcze dekadę temu nie było w Polsce dwóch więk szych obelg niż „ty wieśniaku” i „ty pedale” i że te dwie grupy społecz ne w podobny sposób doświadczały wykluczenia – także jeśli chodzi o wykluczenie, które przychodzi za językiem czy narracją. Prowincjo nalne pochodzenie było uważane za powód do wstydu, wygrywali ci, którzy potrafili się zaadaptować tak, żeby sprawiać wrażenie, że pro wincja jest im znana wyłącznie z prozy Stasiuka i krótkich urlopów. Wraz z Eribonem nie tylko przyszła inna świadomość – ona się zresztą już wcześniej budowała – ale też przyszła fala, która sprawiła, że opo

2 NR 534 | GRUDZIEŃ 2022

pić?”, bardzo się wzruszyłam, ponieważ moja mama wysyłała mi identyczne wiadomości. Czy taki był twój i Gosi zamysł – żeby prywatna historia stała się w jakiś sposób uniwersalną (przynajmniej w obrębie naszego pokolenia)?

"Prowincjonalne pochodzenie było uważane za powód do wstydu, wygrywali ci, którzy potrafili się zaadaptować tak, żeby sprawiać wrażenie, że prowincja jest im znana wyłącznie z prozy Stasiuka i krótkich urlopów.

"

wieść o prowincjonalnym pochodzeniu stała się po prostu nośna, modna. Mówię tu o konkret nej bańce – choćby tej bańce, w której jesteśmy jako twórczynie teatralne. Nagle wszyscy mówili Eribonem i myśleli Eribonem, i przyznawali się do podobnej historii. Poprzez nawiązania do Po wrotu do Reims chciałyśmy zasygnalizować to, że bardzo dobrze zdajemy sobie sprawę z pew nego paradoksu: oto robimy spektakl o wstydzie związanym ze skromnym pochodzeniem i wy stawiamy go w modnym, bardzo glamour teatrze w Warszawie.

Ale nie sposób nie pomyśleć też, zwłaszcza po Noblu, o  Latach Annie Ernaux. I o ile ich również nie da się przepisać na lokalny kontekst (podobnie zresztą jak swoistej kroniki społeczno-kulturalnej Francji, jaką jest książka Georges’a Pereca Pamiętam że, z którą Lata w jakiś sposób mi się kojarzą), o tyle jest w niej bardzo ważne zdanie: „Opowieść rodzinna i opowieść społeczna są tym samym”. Rozu miem je tak, że w każdej historii rodzinnej odbijają się losy całego społeczeństwa. Kiedy oglądaliśmy z moim partnerem Wstyd na byd goskich Prapremierach, myślałam: „To jest historia jego mamy i babci z Kocka!”, a kiedy na ekranie wyskoczyły MMS-y od Jadwigi Wdowik ze zdjęciami ubrań i pytaniem „Ku

Myślę, że to jedna z najważniejszych rzeczy, które mogą spotkać twórcę: wychodzisz od lęku związanego z niepewnością, czy faktycz nie masz coś do powiedzenia, czy rzeczywiście „Twoja historia o To bie” jest na tyle ciekawa i ważna, że warto nią zajmować czas innych ludzi, a dochodzisz do miejsca, które – tak jak w tym wywiadzie, ale tak jak i w wielu rozmowach, które miały miejsce po premierze Wstydu – spotykasz się z osobami, które odnalazły siebie w tej bar dzo Twojej prywatnej historii, i które mówią, że mają zupełnie tak samo jak Ty. Uważam, że to jeden z powodów, dla których warto tworzyć, warto mówić o swoich doświadczeniach: żeby się przeko nać – jakkolwiek to banalnie nie zabrzmi – że żaden człowiek nie jest samotną wyspą. Stąd jeśli pytasz o nasz zamysł – chciałyśmy, żeby historia prywatna stała się uniwersalną, ale więcej niż celowo ści i kalkulacji było w tym nadziei i przekonania, że jeśli opowiemy o czymś prosto i szczerze, starając się opowiedzieć o tym, jak było, a nie fryzować i perfumować rzeczywistość, to znajdziemy ludzi – zwłaszcza może w naszej generacji – którzy zrozumieją tę opo wieść i jakoś się w niej odnajdą.

Wstyd to spektakl na styku prywatnego i publicznego. Czy były ustalone jakieś granice: „Nie, nie, tego już nie napiszemy / nie po każemy”, czy: „Odsłaniamy wszystko, tak żeby uzyskać zamierzo ny efekt”? I czy myślałyście z Gosią o tym, że widz/widzka mogą, przynajmniej początkowo, odczuwać dyskomfort, będąc ustawio nymi w roli – było nie było – voyeura? (Wiem, że teatr w XXI wieku nie musi być lekki, łatwy i przyjemny, ale jako osoba bardzo skryta mam z tym zawsze jakiś problem, kiedy ktoś obcy pokazuje mi swoje życie od podszewki…)

Jako dramaturżka przedstawienia miałam za zadanie skompo nować z dostarczonego przez reżyserkę, Gosię Wdowik, materiału opowieść, która by w najpełniejszym tego słowa znaczeniu wypełnia ła zadania, jakie sobie stawiałyśmy w związku z tematem spektaklu. Oczywiście, że dyskutowałyśmy o pobocznych wątkach, zwłaszcza tych, które dotyczyły historii innych ludzi obecnych w tej opowieści i w tej konkretnej rodzinie, o której mówi spektakl, ale nie chciałyśmy opowiadać „wszystkiego i za wszelką cenę”, zwłaszcza że wydało nam się, że ten materiał, który już mamy, jest wystarczający do zarysowa nia całego horyzontu tematów, które chciałyśmy poruszyć. Nie było tak, że przy wspólnej pracy nad tekstem miałyśmy jakieś słowo bez pieczeństwa, gdy coś stawało się zbyt intymne czy bolesne, ale zwra całyśmy mocno uwagę na to, żeby być po prostu czujnym i fair wobec siebie i wobec historii, którą opowiadamy.

Historii przedstawiających losy trzech pokoleń kobiet jest ostatnio w polskiej literaturze dosyć sporo; na szybko do głowy przychodzą mi choćby: Brzuch Matki Boskiej Marty Handschke, Pestki Anny Ciarkowskiej, Gorzko, gorzko Joanny Bator (no, tutaj mamy aku

3

rat aż cztery pokolenia…), Przechodząc przez próg, zagwiżdżę Wiktorii Bieżuńskiej. Kiedy robiłam rozmowę do „BIK-u” z Anną Ciarkowską [nr 1/2022] i zapytałam ją o brak reprezentacji mężczyzn w jej adaptowanych na scenę Teatru Kameralnego w Bydgoszczy Pestkach, odpowiedziała, że kobiety są tam tak prze siąknięte zasadami męskiego świata, że mężczyźni mogą spokojnie być na drugim planie. A skąd u was, u ciebie i Gosi Wdowik, decyzja na taki zabieg – symbolicznego niewpuszczenia mężczyzn na scenę?

Myślę, że kolejne pokolenia kobiet mają w swo im życiu doświadczenia „niesymbolicznego” bra ku mężczyzny w życiu, nie tylko na scenie – i nie mówię tu tylko o samotności, o życiu w pojedynkę, ale także o życiu, które teoretycznie jest życiem, jakie się dzieli z inną osobą, tylko tej osoby w tym życiu nie ma: nie interesuje się, nie czuje się odpo wiedzialna, lub jest zawsze w pracy, zawsze gdzieś indziej. Albo jest – ale jest tylko wobec czegoś, ni gdy na autonomicznych prawach.

Tak jest w naszym spektaklu: dziadka nie ma, bo kiedy był, to pił, więc i tak go nie było w życiu córki – a teraz zaś go nie ma, bo nie żyje. Chociaż

paradoksalnie, od kiedy nie żyje, jest obecny w domu – we wspomnieniu, w rytuale wyciągania zdjęcia z szafy – bardziej niż wtedy, kiedy żył. Ojciec pojawia się na marginesie; jest, ale jest tylko wobec mocnej figury matki.

Strzelce Opolskie – miasto rodzinne Gosi Wdowik, i Bytom – twoje. To nie są duże miejscowości, obie poniżej dwustu tysięcy mieszkańców. Większe możliwości rozwoju artystycznego, samorealizacji, awansu społecznego dają na pewno te wielkie ośrodki: Warszawa, Kraków, Wrocław. Czy w dobie „zwrotu ludowego”, kiedy nie wstyd już mówić o tym, że wszyscyśmy ze wsi, a kapitalistyczny wyzysk przez elity jest be, czujecie jeszcze na sobie jakiś cień związany z prowincjonalnym pochodzeniem? (Dodam, że cień nie zawsze musi być nieprzyjemny!)

W gimnazjum dojeżdżałam do szkoły w mieście z podmiejskiej wioski i marzyłam o tym, żeby nikt się nie dowiedział. Już nie chodziło o wstyd związany konkretnie z miejscem zamieszkania, ale z tym, że jest się Innym, a gimnazjum to był taki okres, kiedy bardzo chciałam być taka jak wszyscy. W liceum to się zmieniało, bo coraz więcej osób dojeżdżało do liceum z in nych, mniejszych miejscowości, więc właściwie temat wstydu umarł śmiercią naturalną, bo było tyle innych osób, z którymi się współdzieliło ten sam los, że nie był on szczególnym tematem. Kiedy przyjechałam do Warszawy, było podobnie; większość znajomych była skądinąd i miała podobne doświad czenia co ja, a to też jakoś nas – mam wrażenie – spajało. Ale znowu: moje doświadczenie to doświadczenie osoby, która pracuje i która przebywa w ra mach konkretnej bańki. To doświadczenie nie jest uniwersalne.

4 NR 534 | GRUDZIEŃ 2022

Collegium Vocale, czyli jak połączyć hobby z przyjemnością

Ten zabawny oksymoron, rodem z któregoś z PRL-owskich kabaretów, w prześmiewczy spo sób przekazuje jednak ważną prawdę – podkre śla wyjątkową rolę pasji w naszych działaniach. Pasji, bez której niejednokrotnie trudno by było osiągnąć wymarzony cel i pokonać przeszkody czyhające na wiodącej do niego drodze. Świet nym przykładem takiej artystycznej determinacji jest historia bydgoskiego zespołu muzyki dawnej Collegium Vocale, który w tym roku obchodzi ju bileusz 30-lecia istnienia.

Trudno sobie wyobrazić, jak bez głębokich pokładów pasji czworo „szaleńców bożych”, mło dych, utalentowanych i wykształconych śpiewa ków, z sukcesem potrafiło zaprosić słuchaczy, i to przez wyjątkowo wąską bramę, do minio nego świata historycznie odległej muzyki. Jak silna musiała być ta wizja, która zespoliła ich działania i pozwoliła przetrwać zespołowi po mimo personalnych perturbacji i nieustannego przezwyciężania trudności. Jaką ponadczasową moc ma ta idea generująca potrzebę wspólnej, nie zawsze łatwej pracy przez tyle lat, a jednak uwieńczonej tak spektakularnym artystycznym sukcesem. No bo spójrzmy prawdzie w oczy: co takiego interesującego może zaoferować czwór ka smętnych wokalistów w czarnych koszu lach, wyśpiewująca w obcych językach dziwnie brzmiącą muzykę, której nie znamy, nie rozu miemy i której nie da się zagwizdać przy goleniu? Dodatkowo są to jeszcze nieprzejednani puryści, apostołowie czystej sztuki, nieuznający taryfy ulgowej i kompromisów. Bez repertuarowych umizgów w stronę komercji, bez przebierania się w barwne renesansowe stroje, bez kabaretowego show. A przecież wystarczyłaby odrobina do

Z okazji 30. rocznicy powstania Collegium Vocale Bydgoszcz ukazał się dwupłytowy album Sacrum/Profanum zawierający wybór najlepszych nagrań zespołu. Projekt zrealizowano dzięki wsparciu finansowemu miasta Bydgoszczy.

brej woli i mogliby stać się gwiazdami skansenowych happeningów, imprez korporacyjnych czy kolacji biznesowych. Oni jednak wolą być przewodnikami po krainie piękna i rządcami dusz. Według ich arty stycznej deklaracji śpiewanie w Collegium Vocale ma sprawiać przy jemność, dawać artystyczną satysfakcję, być odskocznią od pracy za wodowej. Dlatego warunkiem sine qua non jest zaangażowany odbiór publiczności lub choćby szacunek okazywany skupieniem.

Zanim jednak narodził się pomysł zespołowego śpiewania, naj pierw pojawił się mentor, który mocą swego autorytetu potrafił trwale rozbudzić całkiem nieoczywistą pasję do muzyki dawnej. Bo przecież renesansowej polifonii słucha zaledwie garstka spośród miłośników muzyki dawnej, stanowiącej niewielki odsetek w środowisku melo manów zainteresowanych muzyką klasyczną, którzy z kolei stanowią wysoce elitarny klub w szerokim gronie odbiorców muzyki w ogóle. Jak wielkim trzeba być zatem pasjonatem, miłośnikiem, entuzjastą czy wręcz fanatykiem takiej muzyki, by z czegoś tak niszowego uczynić so bie hobby i z optymizmem zakładać, że inni też odnajdą przyjemność w odkrywaniu piękna zakodowanego tyle wieków temu. Tą kluczową

5

"Co takiego interesującego może zaoferować czwórka smętnych wokalistów w czarnych koszulach, wyśpiewująca w obcych językach dziwnie brzmiącą muzykę, której nie znamy, nie rozumiemy i której nie da się zagwizdać przy goleniu?

dla powstania Collegium Vocale postacią stał się muzykolog Wiesław Lisecki, który podczas nie formalnych spotkań w akademiku z gronem stu denckich zapaleńców potrafił stworzył właściwą przestrzeń do rozwoju ich zainteresowań. Jego błyskotliwe opowieści, wsparte nadzwyczajną erudycją, odsłaniały przed słuchaczami suro we piękno muzyki gotyku, dekodowały zawiłe sztuczki kontrapunktyczne twórców flamandz kich, odkrywały tajniki barokowej retoryki. Nic dziwnego, że gdy padły na podatny grunt, potra fiły pozostawić piętno na całe życie. Naturalną konsekwencją tych muzycznych kompletów był oczywisty, uskrzydlający wniosek: samodzielne wykonywanie ulubionych utworów sprawia zu pełnie inną, pogłębioną przyjemność w porów naniu z ich bierną percepcją słuchową. Odczuwa się ją nawet wtedy, gdy początkowo nie uda się osiągnąć poziomu choćby zbliżonego do wyma rzonych, wzorcowych interpretacji. Mimowolną sprawczynią debiutu nowej grupy wokalnej stała się pierwsza sopranistka zespołu, Hanna Michalak z zespołu madrygalistów Capelli Bydgostiensis. Zaprosiła ona do występu na kon cercie karnawałowym w Filharmonii Pomorskiej dwójkę przyjaciół z chóralną przeszłością – Micha ła Zielińskiego oraz Janusza Cabałę. I to właśnie wtedy, 24 stycznia 1992 roku, po udanym koncercie ukonstytuował się zespół Collegium Vocale. Czwar tym jego członkiem został Roman Fijałkowski.

Walory nowego ansamblu, w którego repertuarze programowo miała do minować muzyka renesansowa, doceniła dyrektor Elżbieta Harendarska, przyjmując grupę pod dach Filharmonii Pomorskiej i gwarantując zatrud nienie. Mając zabezpieczony byt, zespół mógł się prężnie rozwijać i szybko wydał artystyczne owoce. Już w tym samym roku przygotował program na debiutanckie nagrania oraz wspólnie z Capellą Bydgostiensis wystąpił na XXX Bydgoskim Festiwalu Muzycznym, który to występ Henryk Marten ka uznał za najdonioślejszy koncert festiwalu. Wówczas to z Collegium Vo cale zaczęto łączyć termin „miękkie burgundzkie brzmienie”. W paździer niku ciągle tego samego, 1992 roku zespół wyjechał na swój pierwszy za graniczny koncert, do Kopenhagi, a także nawiązał współpracę z Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu, gdzie co miesiąc miał prezento wać nowy program koncertowy. A pod koniec listopada tego niezwykle pracowitego roku nastąpił prawdziwy egzamin dojrzałości. Był nim występ na konferencji muzykologicznej zorganizowanej przez Związek Kompozy torów Polskich. Do toruńskiego ratusza zjechali z całego kraju naukowcy specjalizujący się w muzyce dawnej. Toteż młodemu zespołowi przyszło się produkować w „jaskini lwa”, przed wyrobionymi uszami znawców. Po tym koncercie grupa zyskała środowiskową akceptację, co doskonale obrazuje zdanie z entuzjastycznej recenzji toruńskiego występu: „Bydgoski zespół istnieje od roku – jak na tak krótki czas osiągnął stopliwość brzmienia możliwą do uzyskania tylko dla prawdziwych entuzjastów”.

"Po tak obiecującym początku nietrudno odgadnąć, jak potoczyła się dalsza kariera Collegium Vocale. Doświadczając ze strony publicz ności pozytywnego rezonansu, dowartościowani pasjonaci ze zdwo joną energią rzucili się w wir pracy, przygotowując nowe programy i dokonując kolejnych nagrań. W 2001 roku płyta z ich interpretacją utworów Wacława z Szamotuł i Marcina Leopolity otrzymała nagrodę Polskiej Akademii Fonograficznej „Fryderyk 2001” (w kategorii album roku – muzyka dawna). Następną, z polskimi pieśniami pasyjnymi, nominowano do tej nagrody w roku 2004.

Hobby ma tę wielką zaletę, że wypływająca z niego przyjemność może trwać w zasadzie bez końca. Nie zawsze jednak uda się jej prze trwać w zderzeniu z prozą życia. Collegium Vocale też dotknęła ta bo lączka. Hobby bez przyjemności nie każdemu musi odpowiadać, toteż w historii zespołu figurują dwa składy personalne. W tym drugim do dwójki założycieli dołączyła Patrycja Cywińska-Gacka i śpiewają cy basem Łukasz Hermanowicz. Nowy kwartet okazał się niezwykle płodny i zarejestrował aż dziesięć płyt. Cóż zatem jest receptą na przy jemność trwającą dekady? Definiuje ją kierownik artystyczny grupy, jeden z członków założycieli, Michał Zieliński: „Muzykowanie jest naszym hobby, połączonym z pielęgnowaniem przyjacielskich więzów. Śpiew to jedynie pretekst do towarzyskich spo tkań. Takie podejście zapewnia duży komfort psychiczny, gdyż pozwa la spojrzeć na artystyczne efekty ze zdrowej perspektywy, z dystansem. Oczywiście, każdy mniej udany koncert pozostawia niedosyt i wywo łuje sportową złość, mobilizującą do bardziej wytężonej pracy, lecz nie złamie nas nawet najbardziej zjadliwa recenzja. Jeżeli kiedyś uznamy, że nie jesteśmy w stanie utrzymać akceptowalnego poziomu, po prostu przestaniemy występować publicznie i będziemy śpiewać już tylko do domowego kotleta”.

6 NR 534 | GRUDZIEŃ 2022

Korespondencja zagraniczna

Arlanda w deszczu, czyli martwa natura z niczym

Tekst: Miłosz Waligórski

Zmartwychwstałem. Tak. Ale jednak nie cały. Coś nie zmartwychwstało. Coś umarło we mnie. Na zawsze. Na zawsze?

[Edward Stachura, Dzienniki, wpis z dnia 27 kwietnia 1972 r.]

Praktykant z mleczarni, znachor z Norrbot ten, wnuczka sztokholmskiego pisarza miejskie go i rzeczniczka tragiczności życia, tkacze tałesu, piewcy maszyn i Anglii, inżynierowie języka, pończosznicy, przetapiacze guzików, nauczyciele szkół powiatowych i kosmiczny oprawca wró bla, a także znikądinąd adorator łyżeczki – oni wszyscy, i pewnie jeszcze inni, nocowali w tym miejscu, chociaż mnie się zdaje, że jestem pierw szy. Tak pachnie tu czystością.

To przechowalnia rzeczy znalezionych. Ładna mi przechowalnia! Nigdy nie spałem w lepszych warunkach. Umieszczono mnie tu wieczo rem, po tym, jak sztorm na Bałtyku zatrzymał samolot, którym miałem polecieć jeszcze dalej na północ. Na ósme piętro wjechałem ozwierciedlo ną windą. Widok stąd mam piękny jak nie wiem co. Otacza mnie – kogo nie otacza? – doskonały pierścień, przede mną półmisek widnokręgu! Przez lufcik mogę puszczać papierowe samolociki i chmury. Nadmuchu ję ich cały pułk, bo jednak zimnawo. Przybierają dowolne kształty. Kilka wygląda na sferyczne krowy, szybko jednak się rozpierzchają. Ogrzewam się. Naprzemiennie krzyżując ramiona, otwartymi dłońmi biję się po

7
fot. Gabriel, unsplash.com

plecach. Patrzę na płytę lotniska, na pusty biuro wiec ze stali, drewna i szkła, na nowoczesną wieżę ATC. W oddali rysuje się elektroencefalogram lasu – wplatam weń węch spragniony woni Północy. Zza drzew sterczy dobrze nagwintowany komin, jakby butelka bez zakrętki.

Popijam wodę, ssę gorzkie jak galas szwedz kie cukierki i obserwuję, co robi dal: na biurkach kontrolerów ruchu lotniczego zapalają się i gasną lampki. W tej grze świateł staram się odnaleźć jakiś porządek, liczę pod nosem mrugnięcia, ale wychodzi mi tylko bezmyślne mormorando, od którego spadają ptaki – a może nuty – z pię ciolinii wysokich napięć. To chyba dobry omen. Podobno mantra mruczana czy klepana jak pa cierz najskuteczniej wykreśla spomiędzy żywych, a w końcu taki jest mój cel. Mam nadzieję, że tu na górze życie przestanie mi się narzucać i będę mógł przyjrzeć mu się z nieruchomego punktu.

Pobyć martwą naturą z lustrem.

Zaprzyjaśnić się jaśniejącą bielą Północy. Pouprawiać dżdżuwidztwo.

Noc wciąga jak wir. Przed świtem, kiedy niebo powleka szarówka, a na jej tle zakwitają kaprawe obłoki, omroczone snem – głowa opa da mi na piersi i przysypiam. Nie wiem, ile cza su spędzam po tamtej stronie, raczej niewiele. Ciągle słyszę głos matki ponaglającej dziecko: „W tej chwili! W tej chwili!”. I jeszcze „wrągaj! wrągaj!”, niepojęte komendy zborsuczałą polsz czyzną, których sens raz się wynurza, raz zanu rza w tej płytkiej drzemce. Jeśli literatura trwa w zawieszeniu od pierwszego do ostatniego sło wa, to utwór, który mi się śni, jest pętlą. Rano wymykam się z niej na jawę.

W górze wrze. Błyskawica i grom, huk na pół kraju. Rozpłatany obłok scala się i odpływa, ustępując miejsca glorii dnia. W mgiełce roze drganej do białości światło wytacza najcięższe twierdzenia przeciwko minionej nocy, która upłynęła pod znakiem zapytań. Odnoszę wra żenie, że dziś dopisze mi pogoda, niestety. Bo ja pragnę deszczu. Niech kropki, przecinki, śred niki wdzierają się w aromaty dnia! Niech kre ski wodne tną płótno powietrza! Niech z nieba leje się grafomanna! Niech przed moimi ocza mi klatka po klatce wyświetlają się identyczne obrazy! Niech nie zmienia się nic poza układem prostych, co zacinają z ukosa albo wyprężają się w wykrzykniki. Wtedy czuję, że pedel we mnie zamiera, a ożywa filolog.

"Na co dzień pracuję w jednym z bydgoskich ogólniaków. (Nie zdradzę, w którym, żeby nie ścignął mnie dyrektor Sajna). Jestem woźnym polonistą. „Ta praca nie uszczęśliwia mnie ani nie unieszczęśliwia”, jak mawia mój kolega Robert. Mam jednak nieodparte wrażenie, że pewnego dnia przy niej umrę.

"

Otwarty poziomo brulion w linie. Cud. Deszcz. Oprawny w cielę cą skórę, lubię godzinami mu się przypatrywać. Mój wzrok wzlatuje, jakbym się nad czymś zastanawiał, chociaż w gruncie rzeczy to ruch w przeciwnym kierunku – ruch od pamięci, ucieczka od słów, unik w magmę, w watę cichości. Medytacja dla ubogich. ASMR offline.

W południe jestem pudłem rezonansowym dla serca i jeszcze kilku innych organów wewnętrznych, które kołaczą i pulsują, hałasują coraz głośniej. Siedzę czy stoję, czas ucieka jak pegaz – tego pegaza w zad uciął giez. Wypatruję chmur, a wypatrując ich, opowiem krótko, skąd się tu wziąłem i kim jestem. Otóż urwałem się na wagary. Na co dzień pracuję w jednym z bydgoskich ogólniaków. (Nie zdradzę, w którym, żeby nie ścignął mnie dyrektor Sajna). Jestem woźnym polonistą. „Ta praca nie uszczęśliwia mnie ani nie unieszczęśliwia”, jak mawia mój kolega Robert. Mam jednak nieodparte wrażenie, że pewnego dnia przy niej umrę. Zgłoszę ostatnią nieobecność. Dlatego, zanim to nastą pi, postanowiłem nacieszyć się niepogodą.

Chodzi o to, że kiedy świeci słońce, muszę pilnować Mikołajka i in nych chłopaków, którzy w przerwach wybiegają przed szkołę i w kwa drans rozderywują boisko w pobojowisko. W tym półroczu – tak mó wią prognozy – ma być w Polsce bardzo ładnie, więc zdecydowałem się rzucić robotę w cholerę, ulotnić się z Bydgoszczy i zacząć żyć do wtóru północnych deszczy, utrzymując się, powiedzmy, z przepisywania kropli. Ryanairkiem wywiodłem się na wolność, gdzie, jak mi się zdaje, bardziej mnie nie ma, niż jestem. Co za szczęście mościć się w takim ćwierćistnieniu! Pergamin powietrza cienieje z minuty na minutę, za

8 NR 534 | GRUDZIEŃ 2022

cierają się kontury krytej ciemnym drewnem sie dziby linii lotniczych Norwegian. Powinni tam kręcić się ludzie, jak uczniowie przy szkole, ale nie ma nikogo. Nikt nie wchodzi, nikt nie wy chodzi. Pionowe linie desek trwają w uroczystym zastoju, w ich geometrii widzę zapowiedź ulew nych strug. Nic się nie dzieje, tylko na peryferiach widoku siedzi (lub stoi sobiepańsko) oryginał, na pewno dziwak, wszakże peryferie rodzą samych dziwaków.

Muszę się zmierzyć z jego odrębnością.

W ręce trzyma ołówek i arkusz brystolu. Na zwę go więc Uccello. To o nim czytamy w dzien niku Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, że chciał „być malarskim eksploratorem przepaści, dzie lącej upadłego człowieka od Boga”. Mimo że usiłował sprowadzić prawdę do najprostszych linii, rysował gęste pajęczyny, kłącza, poplątane kablowiska. Żmut i chachół. Czuprynę wszech świata. Kudły kosmosu.

Uccello nasuwa mi się na margines, chociaż miejsce w świecie zajmuje stanowczo. Niby niepo zorny, wypełnia sobą lewy róg kadru. Na ławce czy nie-ławce losu – ponieważ i ją można by podwa żyć – czerni papier. Zżyma się na chłód, wstrzą sają nim dreszcze. Rażą go lśniące w polarnym słońcu okna wieży lotów. Zezuje na boki, jakby się czegoś spodziewał. Pewnie stąd ucieknie lub za mieni się w guzik, wczześniej jednak pokaże mi, co kryje w walizkach, które stoją u jego stóp.

Jest ich kilka. Zacieram dłonie z ciekawości. Jednym mrugnięciem oka daję mu derkę, dru gim skłaniam go do uchylenia rąbka tajemnicy. Już się pochyla, już łapie za suwak, zaraz odsłoni literackie skarby świata, gdy nagle – czy to acte gratuit? – zaczyna padać. Deszcz z jasnego nieba! Rozkosz w kratkę.

Leje na plac.

Na domy nie domy, szyby i nie-szyby.

Leje na to, co było, i na to, co będzie.

Leje na płytę lotniska, pusty biurowiec, no woczesną wieżę ATC.

Leje na to, co jest, i na to, czego nie ma. Na butelkę bez zakrętki, na parapet.

Leje na nic i leje na wszystko.

Z deszczem niknie człowiek. Z jednego robi się prawie jeden, połowa, ćwierć, dwie dziesiąte, jedna setna. Mało, coraz mniej jest Uccella. Jego sylwetka mętnieje, rozpuszcza ją woda. On jesz cze przez chwilę myśli o czymś odległym, stoi (lub siedzi) w deszczu, godzi się na deszcz, nie

ucieka przed deszczem. W końcu wymięka. Ziewa, kłapie głośno zęba mi i gryzie powietrze, a potem… potem wytacza się z kadru jak błędny zwierz o poprzecieranej sierści. Zostawia po sobie walizki.

– Zbite szklanki! Pobite gary! – krzyczę w ich stronę. – Wychodź cie, bohaterowie. Nie ma Uccella, przerwijcie milczenie.

Dygoczę z niecierpliwości. Co jest w tych walizkach? Co w nich moknie?

Mokną elzewiry i aldyny, tomy in octavo i tomy in quarto. Foliały, woluminy, białe kruki i postylle. To, co być mogło, lecz nie zaistniało. Huf bezdomnych postaci literackich. Rękopisy Ferdynanda Pessoi, po kryjomu wywiezione spod jego łóżka. Podróż z Leningradu do Moskwy Andrieja Płatonowa, która przepadła w czasie II wojny światowej, gdy ewakuującemu się do Ufy pisarzowi ukradziono neseser. Mokną pisma zgubione przez Tadeusza Peipera na dworcu w Wiedniu. Bębny nocy Tina Ujevicia, oddane w zastaw pewnej sarajewskiej gospodyni jako dowód, że poeta wróci i ureguluje czynsz. (Nigdy nie wrócił). Moknie odrzucony przez wydawcę Tobold Roberta Walsera i  Theodor tegoż, także odrzucony. I jeszcze trzy inne jego powieści, na niby zniszczone w mieście Berlinie. Poza tym druga seria Historii maniaków Romana Jaworskiego, sto jeden tomów De omni re scribili Pica della Mirandoli, no i teczki Lajosa Grendela o treści obejmującej całą literaturę –tę, która powstała, tę, która właśnie powstaje, tę, którą dopiero napisze dwanaście małp. Tak długo na nie patrzyłem, że nie zauważyłem, jak w deszcz wmieszał się śnieg. Siekał więc deszcz ze śniegiem, na który Szwedzi muszą mieć tysiąc określeń. Tyle słów! Tyle słów, a prawie nic się nie dzieje. Prawie nic zmierza do zera. Wyłączają prąd. Zapaliłbym zapałkę, ale nie mam! Zapałki kosz tują teraz majątek. Jedno pudełko – kilka miesięcy przepisywania nut. Dlatego, kiedy po deszczu zakwita na niebie zupełnie przyzwoita tęcza, gazem lecę po niej do Bydgoszczy.

Część mnie, która na Północy odnalazła się i odżyła, zostaje na Północy.

Część, w tym trochę deszczu, niosę ze sobą.

Miłosz Waligórski

(ur. w 1981 r. w Bydgoszczy) tłumacz, poeta, prozaik. Przełożył ponad 20 książek z węgierskiego, serbsko-chorwackiego i słowackiego. Wydał trzy książki prozatorskie i pięć tomów poetyckich, ostatnio Wiele mieszkań (2021).

9

Świat jest maszyną losującą wypełnioną mniejszymi, do których należą m.in. samolo ty, samochody, ale też kultury, społeczeństwa, a w końcu i ludzie. Człowiek też jest maszy ną losującą wypełnioną mniejszymi: kłopotli wymi narządami typu serce, płuca, mózg czy niedająca o sobie zapomnieć kłująca wątroba. A przecież jeszcze głębiej grasują w nas żwawo organiczne nanomaszyny: armie komórek, które dzień w dzień, sekunda w sekundę dzielnie wal czą z hordami wolnych rodników o swoje i nasze przetrwanie. I o ile z większością maszyn losu jących bezradnie się godzę (ich działanie jest dla mnie na tyle niezrozumiałe lub pozostające zu pełnie poza obrębem ludzkich skali i miar, że naj zwyklej go nie zauważam), to zdarzają się jednak takie, które są dla mnie egzemplarzami idealny mi, istotą i sednem podskórnego chaosu, czymś, z czym pogodzić się nie mogę. To samoloty.

Dla mniej wprawnych osób już sam proces kupowania biletu kończy się ostatecznym znie chęceniem i rosnącą w napiętych mięśniach chę cią ucieczki. Sam bilet najczęściej nie jest drogi, ale strony przewoźników kryją w sobie gąszcz odnośników, drobnych druczków i mniej lub bardziej fakultatywnych alternatyw. Repertuar bagażowych konfiguracji i ubezpieczeniowych ofert rośnie i zmienia się w czasie rzeczywistym, tak że kończąc zakup, nie wiemy już dokładnie, co mamy w naszym koszyku ani jaka będzie osta teczna cena, którą przyjdzie nam zapłacić (cena, którą przyjdzie zapłacić). Finalnie bezradnie od dajemy się siłom od nas niezależnym, na które ostatecznie będziemy musieli się zgodzić, nie do

O maszynach losujących

Tekst: Jarosław „Bisz” Jaruszewski

końca pewni, co właściwie było naszym wyborem, a co nie, przeczuwa jąc, że wpadliśmy w jakąś biurokratyczno-kapitalistyczną turbulencję.

A kiedy w końcu docieramy na lotnisko, wrażenie przebywania w maszynie losującej tylko przybiera na sile. Znowu wyższe siły urządzają sobie teatr marionetek z nami w rolach dość trzeciorzędnych, a my tępo wpatrujemy się w nasz bagaż sunący taśmą – na ten bezwolny przed miot, który zostanie dokładnie prześwietlony, przeszukany i skierowany do odpowiedniej bramki – i zaczynamy się z nim utożsamiać. Jeszcze na chwilę przed odlotem bęben maszyny wykonuje zamaszysty obrót i wy pluwa z siebie bieżące wieści na temat budzących się do życia wulkanów, pogodowych anomalii, wybuchających w tej chwili strajków pilotów czy też fabrycznej usterki samolotu, która właśnie wychodzi na jaw. To oczy wiście tylko czubek góry lodowej przygodnych okoliczności, które śmieszą bogów i rujnują nasze pyszne plany, ale jeżeli szczęśliwym zrządzeniem (a jakże – losu!) uda nam się ich uniknąć, wsiadamy do samolotu.

Należę do osób, które nawet we własnym ciele nie do końca czu ją się panami swego losu, choć przyznaję – przyjmuję to powszechne dla naszego gatunku złudzenie dla własnego dobra czy też względnej wygody. Jednakże delikatne poczucie ubezwłasnowolnienia zaczyna doskwierać mi np. w samochodach, choć nieodparta dekoracja ste ru kierownicy wystarczająco podtrzymuje we mnie iluzję sprawstwa. Lecz kiedy wybieram się za miasto, kiedy wjeżdżam na dziki zachód samochodowego bezprawia (gdzie wyprzedza się na trzeciego, czwar tego, szóstego, na wzniesieniach i zakrętach, gdzie nie zachowuje się żadnej wynikającej z prędkości bezpiecznej odległości, gdzie jelenie i dziki w amoku szarżują auta), wtedy poczucie przebywania w ma szynie losującej wraca do mnie i wtula się zimno w mój żołądek. Za czynam podprogowo nasłuchiwać wewnętrznego życia auta, bicia jego serc i parsknięć mechanicznych koni, a przy każdym niewyjaśnionym stukocie desperacko zaciskam dłonie na kierownicy. Przed kolejną tra są przyglądam się też oponom, zastanawiając się: czy to dziś? Od ilu okoliczności zależy niezapowiedziane pęknięcie opony? To po prostu może się zdarzyć, cokolwiek zrobisz – nic nie zdziałasz. W razie sytu acji krytycznej mogę liczyć na potęgę podświadomości, na szybki wy

10

ćwiczony ruch, na cień ratunku w nagłym drifcie, ostatecznie w poduszce powietrznej, a jeżeli nie, to zderzenie z nieuchronnym będzie tak szybkie, że nie zdążę nawet mrugnąć okiem.

Inaczej jest w samolocie. Samolot jest or ganizmem, który od początku wydaje odgłosy i prezentuje zachowania zupełnie dla mnie obce, których nie potrafię z niczym powiązać, nie mając pojęcia, czy są oznaką prawidłowej funkcji, czy też przejawem usterki. Patrzę przez okno z niewysło wioną rezygnacją na nitowane steampunkowym stylem skrzydło, które pokonuje z wysiłkiem opór przestrzeni, od czasu do czasu wzdrygając się falującym ruchem, który nie wydaje mi się zbyt optymistyczny. I znów jestem zdany na łaskę, a kiedy pojawiają się turbulencje, jestem zdany na łaskę do kwadratu. Gdy tylko dzieje się coś nie tak (albo też dzieje się coś jak najbardziej w porząd ku, ale moja niewiedza każe mi to interpretować

jako zapowiedź perturbacji), otwiera się we mnie otchłań, w którą patrzę i która patrzy na mnie ze strachem o wielkich oczach rozwartych do granic szaleństwa.

To lęk przed śmiercią, i to specyficzny, rozkładający się w przeciągłych pasmach czasu, lęk zaiste nieludzki. Właśnie ten interwał pomiędzy poja wieniem się obawy o swoje życie a hipotetyczną katastrofą skazuje mnie na męki rozmyślania. O tym, czy wszystko w moim życiu przebiegło tak, jak powinno, co mogłem zrobić inaczej, co naprawić. A przede wszystkim to najniemożliwsze dla istoty czasowo rozciągłej pytanie: jak wykorzystać te ostatnie chwile? Myślę, że uczucia tego rodzaju przeżywają krowy w kolejce do rzeźni: bezradną świadomość końca i lęk, z którym nie ma co zrobić. Jedyne, co mnie częściowo uspokaja, to mój względny racjonalizm, do którego przemawiają statystyki mówiące o tym, że samoloty to najbez pieczniejszy środek transportu. Ale kiedy wsiadam do tych doskonałych maszyn losujących, tych symboli cywilizacji technicznej i odczarowania świata, moje biedne małe serce (o włos wyprzedzające w swojej ewolucji poczciwego neandertalczyka) truchleje, a w posiadanie biorą mnie ta jemne moce. Wszak nie od parady mówi się, że technika na wysokim stopniu skomplikowania dla laika jest właściwie – magią.

Świąteczny Festiwal – Art Mintaka

Tekst: Fundacja Art Mintaka

Nadrzędnym celem, który przyświeca gru dniowemu IV Świątecznemu Festiwalowi – Art Mintaka, jest zwiększenie oferty kulturalnej Byd goszczy o bezpłatne i dostępne dla wszystkich wydarzenia promujące nasze miasto poprzez zamawianie i prawykonywanie najnowszych kompozycji współczesnej muzyki klasycznej u kompozytorów z ważnych ośrodków muzycz nych w Polsce i Europie oraz prezentowanie ka meralnych recitali uznanych wirtuozów muzyki klasycznej i jazzowej. Gwiazdą tegorocznej edycji jest pianista Szymon Nehring.

Drugim priorytetem przy wyborze terminu festiwalu, jak i całej jego strategii, jest jego ter

min: druga połowa grudnia. To czas niezwykły, przedświąteczny, czas radości i oczekiwania, ale i podsumowań; czas, w którym jest mniej ofert kulturalnych.

Autorytet i mentor polskiej muzyki współczesnej, profesor Zbi gniew Bargielski, obok K. Pendereckiego i W. Lutosławskiego jeden z największych Polaków kompozytorów, laureat Nagrody Artystycznej Prezydenta Miasta Bydgoszczy i medalu Gloria Artis, po obejrzeniu wszystkich wydarzeń festiwalowych poprzedniej edycji tak skomen tował ideę, realizację i efekt artystyczny zadania: „Udało się państwu stworzyć nową literaturę współczesną, która już na zawsze zostanie częścią obrazu polskiej muzyki kameralnej. Gratuluję pomysłu i kon sekwencji. To ważne, że ta inicjatywa ma miejsce w Bydgoszczy”. Zapraszamy państwa na świąteczną ucztę! Program na s. 33.

11
Krzysztof Gruse, bez tytułu, olej na płótnie, 2022 (praca artysty festiwalowego)
Ahmed Nabaz

Międzynarodowa prezentacja kultury i sztuki kurdyjskiej Kurdystan – oblicza trwania

Kurdowie jako twórcy kultury ocalającej toż samość to zamysł wielodziedzinowych działań artystycznych w bydgoskim Muzeum Okręgo wym. Składają się na nie sztuki plastyczne i wi zualne, film, fotografia, literatura oraz muzyka. Jest to pierwsza edycja Międzynarodowego Fe stiwalu Sztuki Protonarodów1 . W kolejnych re alizacjach projektu pokażemy kultury: Basków, Katalończyków, Tybetańczyków, Tatarów.

Pierwszy MFSP rozpoczął się 25 listopada, a zakończy wiosną. Zaprezentujemy paręset prac ponad 30 kurdyjskich artystów i artystek sztuk plastycznych i wizualnych mieszkających na terenie Kurdystanu, Unii Europejskiej, a także Australii, Tajlandii oraz USA. Specjalnie dla wy stawy ich dzieł bydgoskie muzeum przeznaczyło blisko 1500 m kw. powierzchni wystawienniczej w zaaranżowanej przestrzeni budynku Bydgo skiego Centrum Finansowego, gdzie zamierzamy wykreować nowe, atrakcyjne miejsce w śródmie ściu Bydgoszczy. Równie ważny będzie obszerny pokaz kurdyjskiej kinematografii.

Prezentując kurdyjską kulturę, nie można zapomnieć o poezji i muzyce – niezwykle waż nych sztukach dla kurdyjskich oblicz trwania. Muzyka i pieśni służą Kurdom do opowiadania

1 Pojęcie protonarodu sformułował norweski antropolog spo łeczny Thomas Eriksen dla wyodrębnienia tego typu grup etnicznych od społeczności lokalnych. W odróżnieniu od nich protonarody posiadają własne elity polityczne, ideologów, działaczy kultury i artystów, którzy starają się generować ruch narodowy i uzyskać niezależność polityczną w postaci państwa. Wiele istniejących współcześnie protonarodów funkcjonowało w przeszłości w ramach własnych organi zmów państwowych (m.in. Szkocja czy Tybet).

"W mediach widzimy tylko zacięte twarze mężczyzn i kobiet z kałasznikowami, a szersza wiedza o ich historii i kulturze pozostaje wciąż unikatem, choć nie brakuje znakomitych książek o Kurdach pióra polskich dziennikarzy i podróżników.

o swoich przeżyciach, dzielenia się nimi z całym światem. Bardzo czę sto pieśni i poezja kurdyjska są też jedynymi materiałami do nauki języka kurdyjskiego (notabene Kurdowie niemal wszystko piszą wier szem). Dopełnieniem naukowym imprezy będą spotkania z polskimi badaczami Kurdystanu, autorami książek oraz dziennikarzami.

Co to znaczy być Kurdem

Nikt dotąd w Europie nie stworzył tak bogatej prezentacji kurdyj skiej sztuki i kultury w różnych ich przejawach. To nie będzie wielo zmysłowy event, spektakl etnograficznych nowalijek i konstatacji, tyl ko oblicza trwania, poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, co to znaczy być Kurdem i jak być Kurdem.

Podstawą tożsamości człowieka jest pamięć autobiograficzna, bu dowana przez nasz emocjonalny mózg. Jest to pamięć mnie w określo nej sytuacji: zapachy, kolory, frazy muzyki, kurz polnej drogi i skwar.

13
Tekst: Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy
"

Nie są to poetyckie imponderabilia, lecz coś roz strzygającego o naszym zakorzenieniu, genius loci człowieka, szczególnie bolesny, gdy jest ska zany na tułaczkę „Być Kurdem oznacza borykać się z geografią i historią, mieć i nie mieć dzie ciństwa, dorastać i dojrzewać pojmując coraz bardziej skłóconą naturę otaczających zjawisk, pozostawać w symbiozie ze swoimi, odcinać się od nich – z własnej woli czy z musu – i pytać, kim oni są. Stąd wyłania się dylemat tożsamo ści, który obywatele owego świata mają we krwi, jako dynamiczny motyw zachęcający i znie chęcający do działania, do związku z miejscem urodzenia i do tułaczki” – napisała prof. Ewa Machut-Mendecka, jedna z najwybitniejszych polskich arabistek.

Opoka kultury i historii świata

Świat naznaczył Kurdów epiką walki; od Saladyna gromiącego Krzyżowców po odważ nych Peszmergów, którzy zatrzymali ekspansję ISIS na Bliskim Wschodzie. W mediach widzi my tylko zacięte twarze mężczyzn i kobiet z ka

łasznikowami, a szersza wiedza o ich historii i kulturze pozostaje wciąż unikatem, choć nie brakuje znakomitych książek o Kurdach pióra pol skich dziennikarzy i podróżników. Kurdystan to nie tylko teren wojen i rywalizacji mocarstw. To obszar o bardzo bogatej historii. W jaskini Shanidar odkryto szczątki człowieka neandertalskiego. Ebril, stolica irackiego Kurdystanu, to jedna z najdłużej nieprzerwanie zasiedlonych miejscowości na świecie, z historią sięgającą sześciu tysięcy lat wstecz. Sercem miasta jest cytadela, wpisana w 2014 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

O Peszmergach słyszał cały świat. Niestety, rzadziej słyszy się o kurdyjskich artystach, pisarzach, poetach czy filmowcach. Jeden z największych na świecie narodów bez własnego państwa przetrwał nie tylko dlatego, że nigdy nie bał się chwycić za broń; przetrwał, po nieważ stworzył twardą opokę kultury chroniącej tożsamość. Stąd też kurdyjska sztuka współczesna i kultura rozwijały się w szczególnie trudnych warunkach politycznych i ekonomicznych. Wielu kurdyj skich artystów identyfikowano też z krajami, które zamieszkiwali, po mijając narodowe korzenie.

Anioły tej części świata

Dopiero w ostatnich latach ich odrębność jest mocniej podkreślana. Ważną rolę w tym odrodzeniu odegrał Region Kurdystanu (w południo wym irackim Kurdystanie), który de facto od 1992 roku cieszył się nieza

14 NR 534 | GRUDZIEŃ 2022
Younes Mohammed , Open Wounds Mozafar

leżnością od reszty Iraku. Po 2003 jego szczególny status potwierdziły zapisy nowej irackiej konsty tucji, która nadała mu szerokie uprawnienia regio nu federalnego. Niespełnione marzenia o własnym państwie oraz liczna międzynarodowa diaspora mają szczególny wpływ na życie społeczne i posta wy artystyczne. W tych trudnych okolicznościach Kurdowie stworzyli niepowtarzalną, wielopozio mową aktywność w sztuce nowoczesnej, której szerokie spektrum pokażemy w Bydgoszczy.

Nasuwa się pytanie, jakim stali się przez to społeczeństwem? Odpowiedział na nie filozof Slavoj Žižek, ich częsty gość, dla którego Kurdo wie są „aniołami w tej części świata”: „W Turcji, w której sytuacji orientuję się stosunkowo dobrze, moją uwagę zwróciło, to że kurdyjska mniejszość jest nowocześniejsza i bardziej otwarta na świat niż reszta społeczeństwa. Daleki jej jest jakikol wiek fanatyzm religijny, za to wykształciła u sie

bie silny feminizm (dzięki temu dowiedziałem się np. w Stambule, że prowadzone przez Kurdów restauracje nie tolerują żadnych, najmniej szych nawet oznak dyskryminacji płciowej)”.

Kurdowie z irackiej i syryjskiej części Kurdystanu, czyli Baszur i Roża wy, podziwiani są na całym świecie nie tylko po odegraniu kluczowej roli w walce z Państwem Islamskim, ale również za poświęcenie w ochronie chrześcijan, jezydów i milionów uchodźców. Mozaika religijno-etniczna od lat pomyślnie istnieje w Kurdystanie, a tolerancja jest głęboko zakorze niona w tym narodzie. W dramatycznym momencie wojny z ISIS w lipcu 2014 roku, gdy terroryści zbliżali się do Erbilu, ówczesny prezydent Regio nu Kurdystanu Masoud Barzani powiedział do patriarchy Chaldejskiego Kościoła Katolickiego Louisa Raphaela Sako: „Albo wszyscy umrzemy razem, albo wszyscy będziemy żyli z godnością”.

Dzięki malarstwu, literaturze, filmowi i muzyce Kurdystan nie stał się amorficznym, zapomnianym królestwem, lecz przestrzenią z hi storyczną ciągłością, źródłem silnych emocjonalnych więzi, choć bez wyodrębnionych granic. Gdzieś wzdłuż górskich szczytów Taurusu, na pustynnych nizinach Iraku oraz Syrii, u podnóża gór Zagros jest ich genius loci. Chcemy pokazać, jak go ocalili.

15
Ahmed Nabaz

Szaman rocka po raz trzeci

To wszystko musi stanowić łakomy kąsek dla wielbicieli twórczo ści Jimiego Hendrixa i jestem przekonany, że będą oni pochłaniali kolejne strony tej książki z uwagą i ekscytacją. Ale i tym mniej za fascynowanym geniuszem gitary czytelnikom ma ta pozycja wiele do zaoferowania. Przede wszystkim autor kreśli bardzo interesujący obraz przemysłu muzycznego lat sześćdziesiątych. Popkultura od dziesięcioleci serwuje nam wyidealizowany wizerunek życia gwiazd muzyki. Przywykliśmy do oglądania i czytania o niekończących się imprezach, obficie podlewanych alkoholem i podkręcanych mniej le galnymi używkami. Poza tym sława, seks i duże pieniądze. Tymcza sem rzeczywistość nie zawsze bywała tak kolorowa i to znajduje swoje odbicie na kartach Szamana rocka. Nieustające problemy ze sprzę tem, niekompetencja organizatorów czy w końcu uprzedzenia rasowe, które szczególnie dotkliwie dawały o sobie znać na południu USA, to tylko część problemów, z którymi borykał się Hendrix i pewnie wielu innych ówczesnych artystów.

Byłem naiwny, gdy w 2019 roku uwierzyłem Zdzisławowi Pająkowi, że trzeci tom książki Jimi Hendrix. Szaman rocka będzie tomem ostatnim. Już wtedy powinienem dostrzec, że autor tak dogłębnie wgryzł się w temat, tak szczegółowo przyjrzał się życiorysowi Hendrixa, że trzy tomy nie pomieszczą ogromu materiału, który udało mu się zgromadzić. Dziś wiadomo już, że wiel biciele Jimiego (i oczywiście sprawnego pió ra Zdzisława Pająka) dostaną jeszcze czwartą część publikacji poświęconej życiu i twórczości tej niezwykle barwnej postaci. Trudno czynić z tego zarzut, bo trzeci tom okazał się równie interesujący, pełen nietuzinkowych anegdot i mało znanych faktów, jak dwa poprzednie.

Na nieco ponad sześciuset stronach autor re lacjonuje kolejne czternaście miesięcy z krótkie go, ale niezwykle intensywnego życia Hendrixa. W tym czasie Jimi, wraz z grupą The Jimi Hen drix Experience, odbył dwie trasy koncertowe po Stanach Zjednoczonych, zagrał również wiele koncertów w Europie, wydał dwie płyty (kompi lacyjne wydawnictwo Smash Hits i album Elec tric Ladyland). Poza tym jamował, udzielał wy wiadów, spędzał czas w studiach nagraniowych (nie tylko rejestrując materiał z JHE, ale również jako muzyk sesyjny i producent). Niewątpliwie żył na najwyższych obrotach.

Jednak zaglądanie za kulisy show-biznesu ujawnia nie tylko cie nie, ale i blaski. Te jasne strony to między innymi spotkania Hendrixa z dziesiątkami niezwykłych osób, które los postawił na jego drodze. Nie będę wyliczał nazwisk i nazw zespołów, które znajdziecie na kar tach tej książki, ale zapewniam, że ich brzmienie może przyprawić fanów muzyki o szybsze bicie serca. Dodam tylko, że autor zadbał również o to, by nawet mniej zorientowany w realiach epoki czytelnik nie poczuł się zagubiony i mógł czerpać przyjemność z lektury, bez potrzeby szukania dodatkowych informacji w innych źródłach.

Czwarty tom Szamana rocka, opisujący kilkanaście ostatnich miesięcy życia Hendrixa i kulisy jego przedwczesnej śmierci, znajdu je się w fazie przygotowań. Myślę, że lektura pierwszych trzech czę ści skutecznie zaostrzy apetyt czytelników na tę ostatnią, na którą chyba nie będziemy czekali bardzo długo. Choć z pewnością poczekać warto.

Marcin Szymczak

dziennikarz radiowy, rzadziej prasowy, na co dzień związany z Radiem Kultura. Publikował m.in. w „BIK-u” i „Fabulariach”. Fot. Jakub Szymczak

16 NR 534 | GRUDZIEŃ 2022
Zdzisław Pająk Jimi Hendrix. Szaman rocka, tom 3 Bydgoszcz, październik 2022

Mało odpowiedzialny organ Zdzisława Prussa

(212)

Tekst: Zdzisław Pruss

Lusterko wsteczne (-25) Ćwierć wieku temu (grudzień 1997)

Teatr Polski zapraszał na premierę baśni muzycz nej Złota kaczka w reżyserii Alicji Choińskiej i scenografii Bogusława Cichockiego

W ramach cyklu Mistrzowie literatury w Fil harmonii zagościła w Bydgoszczy wybitna po etka Julia Hartwig.

Dorota Podlaska i  Alicja Knitter zaprezen towały swoje prace w  Wieży Ciśnień. Tam też można było spotkać Instalacje zapachowe Marcina Berdyszaka

Na przedwigilijne śpiewanie kolęd wraz z uczniami Zespołu Szkół Muzycznych im. A. Rubinsteina i prowadzącym imprezę Wojciechem Pospiechem zapraszał Osie dlowy Klub „Arka”

W  Węgliszku poetka Jolanta Baziak dzieli ła się swoimi wrażeniami z podróży do Egiptu i Izraela

Przerwanie monopolu

Przez długie dekady tylko i wyłącznie filharmonia, opera i teatr koja rzyły się bydgoszczanom z festiwalami. Od pewnego jednak czasu owa wyłączność przestała już obowiązywać. Tylko patrzeć, jak wszystkie miejskie kluby i lokale mieć będą swoje festiwale. Od takiego przybyt ku głowa może zaboleć, a ranga słowa „festiwal” spowszechnieć.

Uliczne poszukiwania

Wielu artystów wierzy w to, że tematy leżą na ulicy, ale nie każdemu udaje się znaleźć aż tyle tematów na tylu ulicach, by powstał z tego Portret miasta. Dokonał tego jednak ceniony fotografik Wojciech Woźniak . No ale on w końcu równe 30 lat przespacerował po bydgo skich ulicach z aparatem w ręce. Gratulujemy kondycji i efektów twór czych poszukiwań, które można oglądać w Młynach Rothera

Arka poetyckiego przymierza

Muzy znad Brdy i Dniepru spotkały się na jakże gościnnej dla poezji szwederowskiej „Arce”. Głównym sternikiem tego lirycznego rejsu był Stefan Pastuszewski, który z wrodzoną sobie dokładnością zadbał o to, by na pokładzie było i poetycznie, i dwujęzycznie.

Pochwała historii Znana bydgoska dziennikarka Hanka Sowińska , opisująca od sze regu lat historię Bydgoszczy i losy bydgoszczan, tym razem w tę histo rię sama się wpisała, składając swój podpis w bydgoskiej i jakże presti żowej Alei Autografów. Z tego pokrzepiający morał, że historia nie tylko kołem się toczy, ale kogo trzeba, nie przeoczy.

Zdzisław Pruss

poeta, satyryk, dziennikarz. Autor kilkunastu tomów wierszy (ostatnio Wspólny mianownik, Bydgoszcz 2022). Redaktor i autor leksykonów bydgoskiej kultury.

Albo, albo Stopień szczerości i surowości ocen, jakie Józef Banaszak zawarł w kolejnym tomie swoich dzienników pt. Czas podwójnej zarazy, powinien skłonić autora, co już mu kiedyś doradzano, do pojawienia się w miejscach publicznych z osobistą ochroną. Są i tacy, którzy radzą, by postarał się o kamizelkę kuloodporną albo… o sobowtóra.

17

Adresy

bydgoskich

instytucji kultury

Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego, ul. J. Słowackiego 7, 85-008 Bydgoszcz, tel. 523 210 582, www.amfn.pl 1

Akademicka Przestrzeń Kraetywna przy Wyższej Szkole Gospodarki, Muzeum Fotografii, ul. Karpacka 52, 85-164 Bydgoszcz, adres do korespondencji: ul. A. Naruszewicza 11, 85-229 Bydgoszcz, tel. 52 567 00 07, email: muzeumfoto@byd.pl, www.muzeumfoto.byd.pl

Artgallery, Stowarzyszenie Działań Artystycznych, ul. Gdańska 54, 85-021 Bydgoszcz  5

Biblioteka UKW, ul. Szymanowskiego 3, 85-074 Bydgoszcz, tel. 52 326 64 60, biblioteka.ukw.edu.pl 40

Bydgoskie Centrum Informacji, ul. Batorego 2, 85-104 Bydgoszcz, bci@visitbydgoszcz.pl, www.visitbydgoszcz.pl  4

Bydgoski Instytut Głosu - profesjonalne centrum doskonalenia głosu, ul. Śniadeckich 21/4, 85-011 Bydgoszcz, tel. 500 347 009, bydgoski.instytutglosu@gmail.com, www.bydgoskiinstytutglosu.pl  39

Bydgoskie Centrum Sztuki im. Stanisława Horno-Popławskiego, ul. Jagiellońska 47, 85-097 Bydgoszcz, tel. 668 892 896, www.bcs.bydgoszcz.pl  3

Bydgoskie Towarzystwo Heraldyczno-Genealogiczne, 85-165 Bydgoszcz, ul. Tucholska 15/50, prezes: Andrzej Nejman Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, Societas Scientiarum Bydgostiensis, Bydgoszcz Scientific Society, ul. Jezuicka 4, 85-102 Bydgoszcz, tel./fax 523 222 268, www.btn.bydgoszcz.eu, prezes prof. dr hab. inż. Marek Bieliński, 6 Dom Edukacyjno-Kulturalny „REGNUM” przy Fundacji „Nowe Pokolenie”, ul. A.G. Siedleckiego 12 i ul. Bośniacka 3, dyr. Joanna Dobska, tel./fax 523 711 051, 793 101 280, www.nowe-pokolenie.pl, fundacja@nowe-pokolenie.pl

Dom Kultury MODRACZEK, ul. Ogrody 15, tel./fax 523 713 331, www.modraczek.smbudowlani.pl, e-mail: modraczek@smbudowlani.pl, agnieszka.buzalska@smbudowlani.pl, dyr. Agnieszka Buzalska

Dom Kultury ORION, ul. 16 Pułku Ułanów Wlkp. 1, 85-319 Bydgoszcz, tel. 523 487 201, kierownik Nikoletta Stachura ELJAZZ – Centrum Artystyczne, ul. Kręta 3, 88-117 Bydgoszcz, tel. 523 221 574, 662 152 726, www.eljazz.com.pl  16

Filharmonia Pomorska, dyrektor Maciej Puto, ul. A. Szwalbego 6, 85-080 Bydgoszcz. Sprzedaż biletów w kasie FP: wt.-pt. w godz. 14-18 oraz godzinę przed koncertem. Rezerwacja telefoniczna w godz. 12-14. Tel. 52 321 02 34, e-mail: kasa.biletowa@ filharmonia.bydgoszcz.pl; www.filharmonia. bydgoszcz.pll  7

Fundacja Fotografistka, ul. Pomorska 68A/1, Bydgoszcz, tel. 508 732 871, https://fotografistka.pl  21

Fundacja „Wiatrak”, ul. Bołtucia 5, 85-791 Bydgoszcz, tel. 523 234 810, www.wiatrak.org.pl, e-mail: sekretariat@wiatrak.org.pl

Galeria 85, prowadzi Ewa Pankiewicz, ul. Gdańska 17, 85-006 Bydgoszcz, tel. 523 226 222  17

Galeria ALIX, M. i M. Dobeccy, ul. Jezuicka 26  18

GALERIA AUTORSKA Jan Kaja i Jacek Soliński, ul. Chocimska 5, 85-097 Bydgoszcz, tel. 608 596 314, www.autorska.pl, galeria@autorska.pl  8

Galeria Francuska MISTRAL , przy WSG, prowadzi Henryka Stachowska prezes Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Francuskiej, ul. Garbary 2, budynek A, tel. 668 705 587

Galeria Innowacji UTP, ul. Prof. S. Kaliskiego 7, 85-789 Bydgoszcz, kier. dr Anna Bochenek, czynne 10-17

Galeria MDK 1 przy MDK nr 1, ul. Baczyńskiego 3

Galeria Miejska bwa w Bydgoszczy, dyrektorka: Karolina Leśnik-Patelczyk. Gmach główny  12 (ul. Gdańska 20): wtorek–piątek: 17.00–20.00, sobota–niedziela: 11.30–16.30, wstęp wolny, www. galeriabwa.bydgoszcz.pl, bwa@galeriabwa. bydgoszcz.pl, tel. 52 339 30 50;

Galeria Miejska bwa w Bydgoszczy  10 (ul. Gdańska 3): wtorek–piątek: 11.00-18.00, sobota: 11.00–14.00, wstęp wolny

Galeria Sztuki NEXT, Dom Aukcyjny NEXT –Aukcje Sztuki, ul. Poznańska 31, 85-129 Bydgoszcz, www.galerianext.pl, kontakt: info@galerianext.pl, tel. 503 919 118, czynne: pon.-pt. 10.00-18.00  13

Galeria Wspólna (MCK+ZPAP), ul. Batorego 1/3, 85-104 Bydgoszcz, tel. 523 221 447, e-mail: galeriawspolna@onet.pl  22

Izba Pamięci Adama Grzymały-Siedleckiego, WiMBP, ul. Libelta 5, tel. 523 238 207, czynne: wt. i pt. 13-18, śr. 10-15  19

Jagiellońska 1, Dom Aukcyjny i Galeria Sztuki, ul. Jagiellońska 1, 85-067 Bydgoszcz, www.jagiellonska1.pl  37

Kino Jeremi / Hangar Kultury, Zespół Szkół nr 5 Mistrzostwa Sportowego, ul. Gen. A. Fieldorfa „Nila” 13, 85-796 Bydgoszcz, tel. 52 343 66 67, e-mail: monika.jarzyna@liceumxv.edu.pl

Klub ARKA, ul. M. Konopnickiej 24a, 85-124 Bydgoszcz, tel. 523 487 202, kierownik Nikoletta Stachura

Klub HEROS, ul. Gen. W. Thomée 1, Bydgoszcz, tel. 523 430 004, kierownik Grażyna Wrzecionek Klub Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, ul. Sułkowskiego 52a, 85-915 Bydgoszcz, tel. 261 413 550, kierownik mgr Marek Trojan. Biblioteka Klubu IWspSZ, tel. 261 413 563, kierownik mgr Zdzisława Gajownik, e-mail: klubiwspsz@wp.mil.pl

Klub Miłośników Australii i Oceanii, ul. Plac Kościeleckich 8, pok. 8, Bydgoszcz, adres do korespondencji: ul. Janosika 3/78, 85-794 Bydgoszcz, prezes Lech Olszewski, tel. 607 120 182, 52 343 75 11, www.kmaio.polus.pl  20

Klub Miłośników Kaktusów, przy Klubie „ARKA” BSM, ul. M. Konopnickiej 24a, 85-124 Bydgoszcz, przewodniczący Jerzy Balicki, tel. 523 215 538 Klub ODNOWA, al. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego 38, tel. 523 631 867, e-mail: klubodnowa@interia.pl, www.klubodnowa.strefa.pl, kier. Grażyna Salemska Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy, pl. Kościeleckich 6, 85-033 Bydgoszcz, tel. 52 585 15 01-03, www.kpck.pl. Dyrektor: Ewa Krupa, sekretariat@kpck.pl; Galeria Sztuki Ludowej i Nieprofesjonalnej pl. Kościeleckich 6, 85-033 Bydgoszcz, tel. 52 585 15 06, www.galeria.kpck.pl, Kierownik: Katarzyna Wolska, galeria@kpck.pl  29 Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy, ul. Marcinkowskiego 12, 85-056 Bydgoszcz, tel. 523 255 555 (informacja), sekretariat@mck-bydgoszcz.pl, www.mck-bydgoszcz.pl  25

Międzynarodowe Centrum Kultury i Turystyki oraz Esperantotur ul. M. Skłodowskiej-Curie 10, 85-094 Bydgoszcz tel./fax: 523 461 151, e-mail: info@esperanto.bydgoszcz.eu Młodzieżowy Dom Kultury Nr 1, ul. K.K. Baczyńskiego 3, 85-805 Bydgoszcz, tel. 523 755 349, fax 523 450 628, e-mail: mdknr1bydgoszcz@go2.pl, www.mdk1.bydgoszcz.pl, dyr. Piotr Skowroński

Młodzieżowy Dom Kultury nr 2, im. Henryka Jordana, ul. Leszczyńskiego 42, 85-137 Bydgoszcz, tel./fax 523 731 795, dyr. Adam Łętocha.

Biblioteka Literatury Fantastycznej im. Jerzego Grundkowskiego, Młodzieżowy Dom Kultury nr 2 w Bydgoszczy, czynna: środa 16.30–19.30.

Młodzieżowy Dom Kultury nr 3 (Zespół Szkół i Placówek nr 1 w Bydgoszczy), ul. Stawowa 53, 85-323 Bydgoszcz, tel. 52 373 25 15, fax/tel. 52 348 68 68

Młodzieżowy Dom Kultury nr 4, ul. Dworcowa 82, 85-010 Bydgoszcz, tel./fax 523 224 413, e-mail: mdk4@cps.pl, www.mdk4.bydgoszcz.pl, dyr. Małgorzata Gładyszewska  23

Młodzieżowy Dom Kultury nr 5, ul. Krysiewiczowej 8, 85-796 Bydgoszcz, tel./fax 523 485 002, dyr. Jolanta Wawrzonkowska, www.mdk5.bydgoszcz.pl, mdk@mdk5.bydgoszcz.pl Młyny Rothera, ul. Mennica 10, 85-112 Bydgoszcz, tel. 887 467 015, sekretariat@mlynyrothera.pl, www. mlynyrothera.pl. Przestrzeń ogólnodostępna Zaczyn z punktem informacji, pn.-czw. 12.00-18.00, pt.-nd. 12.00-20.00  38

Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, ul. Berwińskiego 4, 85-044 Bydgoszcz, tel./fax 523 462 318, e-mail: muzeum@ukw.edu.pl, czynne: wt.-pt. 10-14, dyr. prof. dr hab. Adam Sudoł  24 Muzeum Kanału Bydgoskiego im. Sebastiana Malinowskiego, przy III LO, ul. Staroszkolna 10, 85-209 Bydgoszcz, www.kanalbydgoski.pl, tel. 693 765 075, e-mail: muzeum@kanalbydgoski.pl Muzeum Mydła i Historii Brudu, ul. Długa 13-17, 85-032 Bydgoszcz. Rezerwacja tel. 525 157 015, e-mail: warsztaty@muzeummydla.pl; www.muzeummydla.pl  15 Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, ul. Gdańska 4, 85-006 Bydgoszcz, www.muzeum.bydgoszcz.pl dyrektor: Wacław Kuczma. Sekretariat: tel. 52 52 53 555; sekre tariat@muzeum.bydgoszcz.pl; Dział Edukacji: tel. 885 905 284, e-mail: eduakcja@muzeum.bydgoszcz. pl; Dział Promocji i Marketingu: tel. 52 58 59 969; 52 58 59 976, e-mail: promocja@muzeum.bydgoszcz. pl; Biblioteka muzealna: tel. 52 52 53 516, Koordyna tor Szlaku Wody, Przemysłu i Rzemiosła w Bydgosz czy TeH 2 O w Bydgoszczy: tel. 883 366 052 Godziny otwarcia: Gdańska 4, Zbiory Archeolo giczne, Galeria Sztuki Nowoczesnej, Dom Leona Wyczółkowskiego, Spichrze nad Brdą, wtorek, czwar tek: 10.00-18.00, środa, piątek: 12.00-20.00, sobota – niedziela: 12.00-18.00, poniedziałek: nieczynne; Exploseum: poniedziałek – czwartek: nieczynne, piątek – niedziela: 10.00–15.00. Czwartek – wstęp bezpłatny na wystawy stałe  26 Muzeum Wodociągów: Hala Pomp, ul. Gdańska 242 oraz Galeria Wieży Ciśnień, ul. Filarecka 1, www.muzeum@mwik.bydgoszcz.pl  14 Muzeum Oświaty, ul. M. Curie-Skłodowskiej 4, tel. 523 426 590

Muzeum Wojsk Lądowych, ul. Czerkaska 2, 85-641 Bydgoszcz, dyr. Wojciech Bartoszek, tel. 261 414 876. Godziny otwarcia: poniedziałek –nieczynne; wtorek–niedziela – godz. 12–16; wstęp wolny. www.muzeumwl.pl Opera Nova w Bydgoszczy, dyrektor: Maciej Figas, ul. Marszałka Focha 5, 85-070 Bydgoszcz, tel. 523 251 502, Dział Promocji i Obsługi Widzów oraz przedsprzedaż biletów: tel. 523 251 655, fax 523 251 636. Kasa biletowa tel. 523 251 555. Obiekt dostosowany dla potrzeb osób niepełno sprawnych, www.operanova.bydgoszcz.pl  27

18 | | GRUDZIEŃ 2022

Otwarta Przestrzeń „Światłownia”, ul. Św. Trójcy 15, 85-224 Bydgoszcz, swiatlownia@onet.pl, www.swiatlownia.eu  11 Pałac Młodzieży, ul. Jagiellońska 27, 85-097 Bydgoszcz, tel. 523 210 081, www.palac.bydgoszcz.pl, dyr. Joanna Busz. Tutaj: Galeria Pałac  28 Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Mariana Rejewskiego, ul. Skłodowskiej-Curie 4, 85-094 Bydgoszcz, tel. 523 413 074; www.pbw.bydgoszcz.pl, dyr. Ewa Pronobis-Sosnowska Polski Związek Chórów i Orkiestr Oddział w Bydgoszczy, ul. Toruńska 30, 85-023 Bydgoszcz, tel. 523 287 028. Prezes Eugeniusz Kubski, tel. 604 891 449, prezes@pzchio.bydgoszcz.pl Stowarzyszenie Artystyczne „MÓZG”, www.stowarzyszenie.mozg.art.pl, ul. Gdańska 10, 85-006 Bydgoszcz, tel. 523 455 195  30 Salezjańskie Stowarzyszenie Wychowania Młodzieży, ul. Salezjańska 1, 85-792 Bydgoszcz, tel. 52 344 34 01, 600 371 696; 52 376 67 39 (po godz. 16.30); email: sswm-bydgoszcz@salezjanie.pl

Teatr Kameralny w Bydgoszczy, Dyrektor: Mariusz Napierała, ul. Grodzka 14-16, 85-109 Bydgoszcz. Biuro: Centrum Kongresowe Opery Nova, ul. Marszałka Ferdynanda Focha 5, 85-070 Bydgoszcz. Tel. 885 904 192, e-mail: biuro@teatrkameralny.com, www.teatrkameralny.com  9

Teatr Pantomimy „DAR”, www.dar.art.pl; e-mail: teatrdar@wp.pl, tel. 523 407 468, 602 572 021, 602 257 675

Teatr Polski im. Hieronima Konieczki, dyrektor: Wojciech Faruga, al. Mickiewicza 2, 85-071 Bydgoszcz, tel. 523 397 841, Kasa biletowa: czynna od środy do piątku w godzinach 14.00-18.00, al. Mickiewicza 2 (wejście od parku od ul. 20 Stycznia 1920) oraz godzinę przed spektaklem, tel. +48 523 397 818, tel. +48 885 607 090, bilety@teatrpolski.pl; www.teatrpolski.pl  31

Toniebajka. Księgarnia dla wszystkich, ul. Focha 2, 85-070 Bydgoszcz, tel. 665 192 904  2

Towarzystwo Inicjatyw Kulturalnych, ul. Dworcowa 62/2, 85-009 Bydgoszcz, tel. 523 213 371, prezes Maria Papała  32

Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, ul. Jezuicka 4, tel./fax 523 225 196, 523 454 434, www.tmmb.pl, e-mail: biuro@tmmb.pl, skrytka pocztowa nr 17, 85-169 B 37, prezes Jerzy Derenda. Biuro Zarządu czynne pon.-pt. 9-15  6

Towarzystwo Muzyczne im. Ignacego Jana Paderewskiego, ul. ks. Piotra Skargi 7, 85-018 Bydgoszcz, tel./fax 523 270 291, www.konkurspaderewskiego.pl, prezes prof. Katarzyna Popowa-Zydroń  33

Towarzystwo Operowe im. prof. Felicji Krysiewiczowej, ul. Focha 5, 85-006 Bydgoszcz, prezes Zenona Tomczak, tel. 603 993 852, sekretarz zarządu Danuta Święcichowska  27

Towarzystwo Polsko-Austriackie, Oddział B. ul. Stary Rynek 5, 85-104 Bydgoszcz, tel. 609 678 277, e-mail: lubomira.kubiak@gmail.com, prezes Lubomira Kubiak, dyżury w każdą drugą środę miesiąca  34

Towarzystwo Polsko-Niemieckie, ul. Fordońska 120. Dyżury w każdy trzeci poniedziałek miesiąca w godz. 13-16, e-mail: tpn1@wp.pl, www.facebook.com/tpn.Bydgoszcz, prezes Danuta Szczepaniak-Kucik, tel. 504 100 024, sekretarz Krystyna Bender-Dudziak, tel. 605 666 936

Towarzystwo Polsko-Włoskie, Stary Rynek 22-24 (III p., wejście przez KATALOGI), tel. 523 238 008, dyżury: 1. środa miesiąca godz. 17-19, www.api.bydgoszcz.pl; api@api.bydgoszcz.pl, prez. Elżbieta Renzetti  35

Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Francuskiej, Prezes: Beata Żmuda, tel. 693 925 911, wiceprezes: Maria Pastucha, tel. 694 582 721, www.tppf.byd.pl

Urząd Miasta, Biuro Kultury Bydgoskiej, ul. Sielanka 8A (I piętro) 85-073 Bydgoszcz, tel.: 52 58 58 189, fax: 52 58 58 832, e-mail: bkb@um.bydgoszcz.pl, dyr. Magdalena Zdończyk  36 Wędrowniczek – Klub Turystyczny, prezes Adam Czachorowski, tel. 523 251 635

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. dr. Witolda Bełzy w Bydgoszczy, ul. Długa 39, 85-034 Bydgoszcz, tel. centrala 52 323 80 08, 52 33 99 200, tel. sekretariat 52 328 73 90, 52 33 99 225, e-mail: sekretariat@wimbp.bydgoszcz.pl, www.biblioteka.bydgoszcz.pl.

Dyrektor: Krzysztof Gonia  35

Sopocki Dom Aukcyjny, ul. Jagiellońska 47. 85-097 Bydgoszcz, tel. 602 593 826, sda.bydgoszcz.pl 41

Redakcja „BIK” prosi Państwa o weryfikację danych: bik@mck-bydgoszcz.pl

GRUDZIEŃ 2022 | | 19
39 40 41

Akademia Muzyczna w Bydgoszczy

„ 1.12.2022, czwartek, godz. 19.00, Sala Koncer towa im. prof. R. Sucheckiego, ul. Staszica 3; wstęp wolny

CLIV Koncert Organowy

W programie:

J.S. Bach – Preludium i fuga c-moll BWV 546; F. Mendelssohn-Bartholdy – Sonata nr 1 f-moll; A. Guilmant – Marsz na temat Haendla; L. Vierne –Carillon de Westminster. Roman Perucki – organy. H. Renié – Andante Religioso na harfę i altówkę; G. Bizet – Carmen Suite na harfę, klarnet i altówkę (opr. J. Loman). Borys Biniecki – klarnet, Jadwiga Stanek – altówka, Maria Lewandowska – harfa.

„ 6.12.2022, wtorek, godz. 19.00, Sala Koncer towa im. prof. R. Sucheckiego, ul. Staszica 3; wstęp wolny

CCCXIII Bydgoski Wtorek Muzyczny

Przemysław Buczek – klarnet, Wojciech Bry liński – waltornia, Andrzej Szcześniewski – fagot, Michał Szałach – skrzypce, Michał Kot – altówka, Cecylia Stanecka – wiolonczela, Joanna Krem peć-Kaczor – kontrabas. W programie: L. van Beethoven – Septet Es-dur op. 20.

„ 8.12.2022, czwartek, godz. 18.00, Sala Kon certowa Akademii Muzycznej, ul. Gdańska 20; wstęp wolny

Koncert Kompozytorski

Pedagodzy i studenci AMFN w Bydgoszczy. Maria Murawska, Witold Kawalec, Patryk Kusiak, Paweł Wakarecy – fortepian. Pianopti cum Duo: Agata Nowakowska-Gumiela, Tomasz Gumiela. Bartosz Bielak, Paweł Galewski – per kusja. W programie: Zbigniew Bargielski, Michał Dobrzyński, Marcin Gumiela, Marcin Kopczyński, Patryk Kusiak, Paweł Kwapiński.

„ 10.12.2022, sobota, godz. 16.00, Sala Audytoryj na Domu Polskiego, ul. Grodzka 1; wstęp wolny Musica

Spiritus Movens

Raffa Quartet w składzie: Filip Lipski – skrzyp ce, Justyna Cieślak – skrzypce, Michał Rak – al tówka, Cecylia Stanecka – wiolonczela. W pro

gramie: Szymon Laks – III Kwartet smyczkowy „Na tematy Polskie”; Borys Latoszynski – Kwar tet smyczkowy op. 43 nr 4.

„ 15.12.2022, czwartek, godz. 19.00, Sala Kon certowa im. prof. R. Sucheckiego, ul. Staszica 3; wstęp wolny

Koncert Wigilijny

Jarosław Ciechacki – organy, Chór Kameralny AM w Bydgoszczy, Magdalena Filipska – przygo towanie chóru. W programie: R. Maciejewski –Msza pasterska na chór żeński i organy; M. Reger – Weihnachten op. 145 nr 3; J. Ciechacki – Impro wizacje organowe; kolędy i pastorałki.

„ 17.12.2022, sobota, godz. 18.00, Piwnica pod Hy drantami, Muzeum Wodociągów, ul. Gdańska 242

Koncert Wigilijny

Joanna Zagdańska – śpiew, Kamila Abra hamowicz-Szlempo – śpiew, Emilia Hamerlik – śpiew, Klaudia Kaczyńska – śpiew, Krzysztof Iwaneczko – śpiew, zespół wokalny Katedry Jaz zu, zespół instrumentalny Katedry Jazzu. Współ praca: MWiK w Bydgoszczy sp. z o.o.

„ 18.12.2022, niedziela, godz. 11.30, Sala Koncer towa im. prof. R. Sucheckiego, ul. Staszica 3; bilety w cenie 5 zł dla dziecka i 8 zł dla osoby dorosłej można nabywać w foyer Sali Koncer towej pół godziny przed audycją CCXXX Poranek Muzyczny dla dzieci z rodzicami Europejskie kolędy.

„ 18.12.2022, niedziela, godz. 16.00, Zamek Bierzgłowski, ul. Jagiellońska 2, Sala Koncer towa; wstęp wolny Koncert w Zamku Bierzgłowskim Dorota Nowak – sopran, Simona Skrebutėnaitė – sopran, Michał Justa – baryton, Dominik Fran czuk – fortepian. W programie: kolędy i pastorałki.

„ 18.12.2022, niedziela, godz. 17.00, Sala Rotun dowa Pałacu w Lubostroniu; bilety w cenie 25 zł można nabywać w Pałacu w Lubostroniu pół godziny przed koncertem CCXXXII Koncert Pałacowy

Agata Nowakowska-Gumiela – fortepian, pro wadzenie koncertu, Tomasz Gumiela – fortepian, studentki klasy śpiewu prof. dr hab. Katarzyny Nowak-Stańczyk. W programie: kolędy i utwory świąteczne. Współpraca: Pałac Lubostroń.

Galeria Miejska bwa w Bydgoszczy

W dniach 24–26.12.2022, 30–31.12.2022 i 1.01.2023 Galeria Miejska bwa w Bydgoszczy – nieczynna.

„ Do 11.12.2022, niedziela, ul. Gdańska 20

Adam Witkowski: adamwitkowski_obrazy

Wystawa (w ramach 11. Fonomo Music & Film Festival Bydgoszcz, Pomorze i Kujawy, 2022) pre zentuje najnowsze prace malarskie i graficzne Ada ma Witkowskiego, powstałe w roku 2022. Tytuł wy stawy to nazwa profilu instagramowego artysty, na którym regularnie publikuje on swoje nowe prace.

„ Do 3.12.2022, sobota, ul. Gdańska 3

Studio Szpunar, Kamila i Nikodem Szpunar: Pracownia

Projektanci Kamila i Nikodem Szpunar otworzyli przed nami swoją pracownię, zlokalizowaną w starej części Pragi w Warszawie, i przenieśli jej cząstkę do Bydgoszczy. To, co łączy te dwa miejsca, to przede wszystkim przeszklony front, wejście prosto z ulicy i małe, ale bardzo jasne wnętrze. Wystawa jest pew nego rodzaju zatrzymaniem chwili, czasu w jednym miejscu. Ujęciem z całego dnia, z całego procesu twórczego. Kuratorka: Karolina Rybka.

„ 5.12.2022, poniedziałek, godz. 12.00, ul. Gdańska 20 Sztuka w samo południe! – warsztaty dla seniorów

Temat: Idą święta, czyli zrób to sam. Prowadze nie: Grażyna Mężydło. Zapisy: tel. 52 339 30 53, artur.owczarczak@galeriabwa.bydgoszcz.pl.

Cykl spotkań poświęconych sztuce i szero ko rozumianej kulturze, adresowanych do osób w wieku 60+. W ramach spotkań proponujemy dyskusje o sztuce współczesnej oraz działania twórcze, które rozwijają procesy poznawcze, do skonaląc sprawność manualną poprzez poznawa nie różnych technik i form plastycznych.

Boże Narodzenie coraz bliżej, więc grudniowe warsztaty poświęcimy na własnoręczne przygo towanie świątecznego stroika. W każdym domu znaleźć można składniki, które mogą posł żyć do wykonania efektownej ozdoby. Spacer po lesie również może być impulsem do kreatywnego wy korzystania znalezionych przy okazji materiałów. Samodzielnie stworzone dzieło to świetny pomysł na prezent dla najbliższych.

„ 9.12.2022, piątek, godz. 18.00, ul. Gdańska 3 – otwarcie wystawy; wystawa czynna do 28.01.2023

Stanisław Stasiulewicz: De facto – jutro będzie lepiej

Jubileuszowa wystawa Stanisława Stasiulewi cza De facto – jutro będzie lepiej zorganizowana jest na 40-lecie twórczości artysty. Na wystawie

20 | | GRUDZIEŃ 2022
inf. Anna Cudo

ukazanych zostało kilkanaście prac z początku twórczości oraz współczesne druki i wideo. Swoje prace wykonuje w różnych technikach, na małych, jak i dużych formatach, wykorzystując każdego rodzaju podobrazia, od płótna po karton. Ma larstwo Stasiulewicza jest bardzo ekspresyjne, a najważniejszy jest sam akt malowania. Widocz ny abstrakcyjny sposób myślenia i próba zatrzy mania czasu w barwie i kresce, ale i równocześnie czerpanie motywów z najbliższego otoczenia, z prawdziwego życia – to łączy wszystkie jego prace, które będzie można zobaczyć na wystawie.

Stanisław Stasiulewicz , artysta ur. w 1955 r. w Oszmianie (Wileńszczyzna). Studiował na Wy dziale Malarstwa Sztalugowego w pracowni prof. J. Szancenbacha na ASP w Krakowie (dyplom w 1983). Od 1985 bierze aktywny udział w życiu artystycznym Bydgoszczy. Współpracował z Ga lerią Kruchta, Galerią Autorską, z nieistniejącym już klubem Trytony, a od 1990 związany jest z Galerią Kantorek (dzisiejszą Galerią Miejską bwa w Bydgoszczy). W 1990 wraz z Krzyszto fem Grusem i Zbigniewem Zielińskim założył grupę artystyczną Szkoła Bydgoska. W latach 1993–1999 był prezesem zarządu Okręgu Byd goskiego Związku Polskich Artystów Plastyków. W 1994 został stypendystą Fundacji Pollock-Kra sner w Nowym Jorku. Swoje prace prezentował na ponad 50 wystawach w Bydgoszczy, Gdańsku, Warszawie, Toruniu, Krakowie. Od niemal 30 lat prowadzi zajęcia w Warsztatach Terapii Zajęcio wej „mega-Art” i buduje bydgoską formację art brut – grupę artystyczną „Refleksjonistów”. Ku ratorka: Karolina Rybka.

„ 15.12.2022, godz. 19.00, ul. Gdańska 20 – otwar cie wystawy; wystawa czynna do 12.02.2023

Marginalia

Wystawa Marginalia jest próbą zwrócenia uwagi na zagadnienie codzienności jako przed miotu zainteresowania sztuki. Temat ten, z po zoru błahy, pojawiał się już w dziełach twórców okresu starożytności. W sposób szczególny wybrzmiewał w obrazach małych mistrzów holenderskich, następnie powracał w pracach XIX-wiecznych realistów, a wkrótce potem, pro gramowo, zaadaptowali go impresjoniści. Ak tualność tej tematyki zauważyć można także w sztuce XX i początku XXI wieku – niektórzy artyści (jak np. Edward Hopper) zyskali nawet miano malarzy codzienności. Sam tytuł nawią zuje do tzw. marginaliów, czyli rysunków, notatek umieszczanych na marginesach średniowiecz nych rękopisów, a także zaskakujących swym kontekstem żartobliwych form dekoracyjnych dyskretnie ukrywanych w obiektach architekto nicznych. Były one dla ówczesnych mistrzów nie tylko rodzajem automatycznej odskoczni od mo notonii towarzyszącej rutynowym zajęciom przy realizacji wielkich projektów, ale także swoistym „inwentarzem” ich prywatności. Na wystawie Marginalia zestawione zostały prace (malarstwo i szkice) trójki współczesnych artystów (Marcin Kędzierski, Jacek Sztuka, Agnieszka Wielewska), poszukujących własnych dróg poznawania i kon templacji natury codzienności. Pokazują oni, że sztuka może pełnić uprzywilejowaną rolę w roz wiązywaniu różnych dylematów współczesnego

człowieka, zapętlonego w swoją codzienność, zmagającego się z jej powtarzalnością i jedno cześnie nieuchronnym przemijaniem. Zapis ma larski staje się więc skuteczną formą oswajania codzienności. Kurator: Danuta Pałys.

„ W każdą środę miesiąca, godzina do ustalenia z grupą, wstęp wolny, obowiązują zapisy: tel. 52 339 30 62

Dziecko na warsztat: Krzątanina

Idzie grudzień, a wraz z nim można poczuć po wiew chłodu, może trochę pośpiechu, sklepowej gonitwy i spadku energii. Bez obaw – czas na twórczą Krzątaninę ! Rozgrzejemy się i porusza my, wejdziemy w rolę modeli i rejestratorów ulot nych momentów. Stworzymy opowieści o tym, co tu i teraz. Prowadzenie: Agnieszka Gorzaniak i Karolina Pikosz, kuratorki Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy.

pin – Koncert fortepianowy f-moll; J. Massenet  – muzyka baletowa z II aktu opery Le Cid, Suita orkiestrowa nr 5 Scenes napolitaines

Koncert f-moll, pierwszy z dwóch koncertów Chopina (choć wydany jako drugi), powstał mię dzy wczesną jesienią roku 1929 a wczesną wiosną roku następnego. Cechuje go bardzo liryczny cha rakter. Część druga Koncertu, słynne Larghet to, jest w istocie zapisem cierpień i westchnień młodego Chopina, zakochanego wówczas w Kon stancji Gładkowskiej. Już wstępne takty orkie stry wprowadzają nas w inny czas i inny wymiar. O wejściu fortepianu Jarosław Iwaszkiewicz po wiedział, że „brzmi jak otwarcie bramy do jakie goś przybytku miłości i spokoju”. Partię solową wykona laureat III Nagrody podczas XVIII Mię dzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie Martin Garcia Garcia.

„ 6.12.2022, wtorek, godz. 18.00

Mikołajkowa Akademia Pana Kleksa

Filharmonia Pomorska im. I.J. Paderewskiego

„ 2.12.2022, piątek, godz. 19.00

Martin Garcia Garcia

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Pomor skiej. Mykoła Diadiura – dyrygent, Martin Garcia Garcia – fortepian (laureat XVIII Międzynarodo wego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina w Warszawie), Konrad Mielnik – prowadzenie. F. Mendelssohn-Hensel – Uwertura C-dur; F. Cho

Orkiestra Kameralna Capella Bydgostiensis. Adam Lemańczyk – kierownictwo artystyczne, fortepian, Tadeusz Seibert – śpiew, Maciej Ole siński – gitara, Mateusz Krawczyk – perkusja, Bartosz Werachowski – gitara basowa, Dziecięca Grupa Wokalna z Pałacu Młodzieży oraz wokali ści z Zespołu Pieśni i Tańca Ziemia Bydgoska, Pa trycja Cywińska, Izabela Cywińska-Łomżyńska –przygotowanie wokalistów. W programie muzyka z filmu Akademia Pana Kleksa w opracowaniu Adama Lemańczyka, m.in.:  Witajcie w naszej baj ce, Leń, Kwoka, Kaczka dziwaczka, Dyscyplina.

Ten koncert to specjalny mikołajkowy prezent muzyczny dla publiczności wielopokoleniowej. Dorosłym słuchaczom przywoła wspomnienia z lat dorastania, a młodszych zaprosi do świata fantazji, w którym żyli ich rodzice. Aranżacji prze bojowych piosenek z filmu Akademia Pana Kleksa dokonał Adam Lemańczyk, artysta ściśle współ pracujący z Filharmonią Pomorską, absolwent i wykładowca Akademii Muzycznej w Bydgoszczy.

GRUDZIEŃ 2022 | | 21
: Marcin Kędzierski, Jacek Sztuka, Agnieszka Wielewska
Wystawa Marginalia, Marcin Kędzierski, Nigdy nie pójdę do pracy, płótno, 2017, olej, 81 x 60 cm, fot. M. Kędzierski inf. Danuta Pałys

„ 9.12.2022, piątek, godz. 19.00

Antoni Wit. Koncert z laureatem

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Po morskiej. Antoni Wit – dyrygent, Hina Maeda  – skrzypce (zwyciężczyni 16. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. H. Wieniawskiego), Piotr Matwiejczuk – prowadzenie. R. Wagner – Uwertura do opery Tannhäuser ; H. Wieniawski – II Koncert skrzypcowy d-moll op. 22; C. Saint -Saëns – III Symfonia c-moll op. 78 Organowa.

II Koncert skrzypcowy d-moll Wieniawskiego je stem dziełem twórcy dojrzałego, nie tylko skrzyp ka-wirtuoza, lecz kompozytora świadomego celów artystycznych swojej twórczości. Praca nad utwo rem trwała 6 lat (1856–1862). Wieniawski stworzył dzieło całkowicie osobiste, wolne od zapożyczeń czy bezpośrednich wpływów. Do dziś utwór ten jest jednym z najczęściej wykonywanych polskich kon certów skrzypcowych. W roli solistki będziemy mie li zaszczyt wysłuchać zwyciężczyni tegorocznego, 16. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. H. Wieniawskiego – Hiny Maedy.

stwowego Zespołu Szkół Muzycznych w Bydgosz czy. Romuald Szałek – flet prosty, Olga Pasiecz nik – sopran, Mietek Szcześniak – śpiew, Marta Trudzińska – przygotowanie Dziecięcego Chóru FP, Agnieszka Sowa – przygotowanie Chóru Ru binki. Fryderyk Stankiewicz – Oratorium na Boże Narodzenie do słów Katarzyny Kryśków. Stankiewicz tak mówi o swoim dziele: „w 2003 roku powstała szczególnie ważna dla mnie kolęda Opowiedz mi mamo, napisana do przepięknego tek stu młodziutkiej uczennicy – Katarzyny Kryśków, przy okazji koncertu kolęd filharmoników i chórów kaliskich. Ta kolęda oraz entuzjastyczne przyjęcie jej przez publiczność dały początek Oratarium. Te matyka utworu porusza najtrwalsze i najpiękniejsze nuty mojego dzieciństwa. Wzruszające chwile przy stole w gronie rodziny, wieszanie od wielu lat tej samej, mojej bombki na choince, pasterka, wspólne kolędowanie – od zawsze były dla mnie najwspa nialszym ziemskim śladem tajemnicy, która wyda rzyła się dawno temu w Betlejem”.

„ 30.12.2022, piątek, godz. 17.00, 20.00 „ 31.12.2022, sobota, godz. 17.00, 20.00

Sylwester w dobrym nastroju

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Pomorskiej. Anna Grzelak – wokal, Jakub Jurzyk – wokal, To masz Szymuś – dyrygent. Prowadzenie – Conrado Moreno. W programie m.in.: Ktoś między nami, Je steśmy na wczasach, I’m Every Woman, Time Of My Life, Absolutnie, Rzuć to wszystko co złe, Zatańczysz ze mną jeszcze raz

Galeria Autorska Jan Kaja i Jacek Soliński

„ 8.12.2022, czwartek, godz. 18.00 całkiem INNY WYBÓR wierszy

Spotkanie poetyckie z Maciejem Krzyżanem i promocja książki.

Maciej Krzyżan (1965), poeta. Najszczęśliwsze lata dzieciństwa spędził w Kłecku, z którego wy jechał wraz z rodzicami w 1978 r. Od tamtej pory mieszka w Gnieźnie. Absolwent filologii polskiej UAM w Poznaniu. Od 2015 należy do bydgoskie go Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Związany artystycznie z Galerią Autorską Jana Kaji i Jacka Solińskiego w Bydgoszczy. Autor 8 zbiorów wierszy: Okruchy (2008), Tymczasem wra cam do swoich (2011), In tempus praesens (2013), Re kolekcje, czyli zapiski z trzeciego piętra (2013), Poezja (nie)hermetyczna i podobne rytmy, czyli idąc dalej (2015), Tęsknota. Wybór wierszy (2017), Duszyczka (2019) i 33 wiersze albo powidoki (2021).

„ 8.12.2022, czwartek, godz. 18.00

Bez przerwy – pamięci Wojciecha Nowackiego (w pierwszą rocznicę śmierci)

Wystawa obrazów Jana Kaji i Wojciecha Nad ratowskiego linorytów, Jacka Solińskiego.

„ 18.12.2022, niedziela, godz. 17.00

Hej, w dzień narodzenia

Orkiestra Kameralna Capella Bydgostiensis. Piotr Dąbrowski – fortepian, kierownictwo arty styczne, Mała Formacja Chóralna, Izabela Cywiń ska-Łomżyńska – przygotowanie chóru. W pro gramie najpiękniejsze kolędy i pastorałki.

Koncert kolęd, który muzycznie wprowadzi nas w klimat świąt Bożego Narodzenia. W wykonaniu Orkiestry Kameralnej Capelli Bydgostiensis oraz Małej Formacji Chóralnej usłyszymy tradycyjne polskie kolędy i pastorałki, ale także piękne utwo ry bożonarodzeniowe innych narodów. Nad cało ścią czuwać będzie Piotr Dąbrowski.

„ 20.12.2022, wtorek, godz. 19.00

Kolędy na wiele głosów

Chór Akademicki UKW w Bydgoszczy. Moni ka Walerowicz – mezzosopran, Krzysztof Zimny – tenor, Bernard Mendlik – dyrygent, Benedykt Odya – dyrygent, Michał Wachowiak – organy.

Zgodnie z piękną wieloletnią tradycją zapra szamy na przedświąteczny koncert, podczas któ rego usłyszymy najpiękniejsze polskie tradycyjne kolędy w wykonaniu Chóru Akademickiego UKW oraz Michała Wachowiaka na organach.

„ 21.12.2022, środa, godz. 18.00

Oratorium na Boże Narodzenie

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Pomor skiej. Tadeusz Wicherek – dyrygent. Dziecięcy Chór Filharmonii Pomorskiej, Chór Rubinki Pań

Koncert sylwestrowy, podczas którego za brzmią znane i lubiane utwory muzyki rozrywko wej w aranżacji Tomasza Szymusia – dyrygenta znanego z programów telewizyjnych „Taniec z gwiazdami”, „Mam talent”, „Szansa na sukces”.

KONCERTY EDUKACYJNE:

„ 5.12.2022, poniedziałek, godz. 9.30, 11.00, 12.30, 14.00 Poranek muzyczny dla seniorów A my naokoło, zagramy wesoło, temu Dziecięciu małemu

Prestige String Quartet. Judyta Wenda – wo kal, Anna Merder – przygotowanie i prowadzenie. W programie utwory m.in. J.S. Bacha, F. Chopina oraz kolędy i pastorałki

„ 17.12.2022, sobota, godz. 10.30 i 12.30 135. Od brzuszka do uszka maluszka Zespół SVAHY. Małgorzata Żurańska-Wilkow ska – lira korbowa, Ewa Pater – suka biłgorajska, mandolina, Patrycja Cywińska-Gacka – bęben obręczowy, śpiew, Katarzyna Szewczyk – przy gotowanie i prowadzenie. W programie kolędy i piosenki bożonarodzeniowe.

„ 17.12.2022, sobota, godz. 11.00 i 12.45

Akademia WioliMisia

Daria Pawlewicz – śpiew, Kasper Łbik – gitara basowa, Daniel Pradella – fortepian, Patryk Do lepski – instrumenty perkusyjne, Dorota Boro wicz – przygotowanie i prowadzenie. W progra mie kolędy i piosenki bożonarodzeniowe.

inf. Justyna Narewska

Bydgoskie Centrum Sztuki

„ do 9.12.2022, piątek Wobec świata wartości.

Zygmunt Piekacz. Rzeźba

Kurator: Stanisław Kośmiński.

Zygmunt Piekacz (ur. w 1936 w Zawichoście, zm. 10.12.2015 w Zakopanem) ukończył Państwowe Li ceum Technik Plastycznych w Zakopanem w 1957 roku, będąc uczniem wybitnego artysty i pedagoga – Antoniego Kenara. Po ukończeniu studiów na Wy dziale Rzeźby ASP w Krakowie został nauczycielem rzeźby w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Zakopanem, gdzie pracował nieprzerwanie przez 36 lat. Zygmunt Piekacz stał się współtwórcą i kon tynuatorem tradycji „szkoły Kenara”, która wydała kilka pokoleń nierzadko wybitnych artystów.

„ 1 grudnia 2022 – 5 stycznia 2023

Sztuka Prezentu – kiermasz świąteczny

Współorganizator: SDA Bydgoszcz.

Znalezienie idealnego prezentu to trudna sztu ka, dlatego chcąc ułatwić wam to zadanie, zebrały śmy w galerii ceramikę, plakaty, zabawki, biżuterię,

22 | | GRUDZIEŃ 2022
Hina Maeda, Antoni Wit, fot. L. Zadoń, J. Multarzyński

notesy, kosmetyki i wiele innych niepowtarzalnych przedmiotów autorstwa twórczyń i twórców z ca łej Polski. To dobra okazja, aby obdarować bliskich (lub siebie), jednocześnie wspierając lokalnych au torów sztuki użytkowej i designu.

„ 8.12.2022, czwartek, godz. 18.00; wstęp wolny Sztuka współczesna na rzecz równych geografii świata – wykład dr Doroty Grubby-Thiede

Tegoroczny cykl wykładów odbędzie się pod hasłem Kątem oka. Chcemy mówić o twórczości, której próżno szukać w podręcznikach, którą ła two przeoczyć, bo znajduje się gdzieś na margi nesie naszej uwagi, poza centrum. Inspiracją do grudniowego wykładu stało się tegoroczne Bien nale Sztuki w Berlinie, na które zaproszono oso bowości sztuki współczesnej z najróżniejszych rejonów globu, często z krajów niedoinwestowa nych, pomijanych na wielu płaszczyznach w stra tegiach planowań. Zbiorowy, niejednokrotnie wybitny formalnie głos wielu artystek i artystów był rodzajem upominania się o słabszych, o te maty „niewidzialne”, przemilczane w mediach i dyskursach. Przywołane zostaną wybrane realizacje, które inspirowały do wkluczania po mijanych oraz do działań na rzecz naprawiania drastycznych kontrastów w wyniku utrwalonych już nierównych geografii świata. Przypomnimy m.in. wystawę Zjednoczona Pangea (Muzeum Sztuki w Łodzi, 2019), która zapraszała do próby wyobrażenia sobie ziemskiej wspólnoty jako jed nego gospodarstwa domowego. Wykład będzie próbą unaocznienia, iż zamykanie obiegu, roz budowywanie strategii, sytuacji oraz obiektów rozdzielających naturalne kontakty ludzi i idei jest jednym z czynników degradujących kolejne rejony świata.

Dorota Grubba-Thiede – Zakład Historii i Teorii Sztuki ASP w Gdańsku, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata. Kuratorka cyklu: Natalia Pichłacz.

„ 15.12.2022, czwartek, godz. 18.00 – wernisaż; wystawa czynna do 14.02.2023

Matt is the new shine – wystawa rzeźb Oskara Zięty

Nadmuchane obiekty i spektakularne rzeź by wykonane ze stali nierdzewnej w technologii FiDU i wypolerowane na wysoki połysk to znaki firmowe Oskara Zięty. Tym razem jednak artysta zaprasza nas w przewrotną podróż przez minima lizm skupiony na formie i kolorze.

Oskar Zięta (ur. 1975) – architekt, projektant procesów, założyciel i prezes firmy Zieta. Absol went Swiss Eidgenössische Technische Hoch schule w Zurychu. Opracował autorską technolo gię FiDU (formowanie ciśnieniem wewnętrznym), którą wykorzystuje do projektowania mebli wy różnionych licznymi nagrodami, m.in. Red Dot Design Award czy Nagrodą Niemieckiej Rady Wzornictwa. Jego prace można oglądać w ko lekcjach Badisches Landmuseum w Karlsruhe, Museum für Gestaltung w Zurychu, Pinakotece w Monachium czy Centre Pompidou w Paryżu. Nominowany do nagrody Miesa van der Rohe 2019 za rzeźbę Nawa, która stoi na wyspie Dalio wej we Wrocławiu.

etyckich. Publikowała w czasopismach „Akant”, „Znaj”, „sZAFa”, „Bezkres”, „Artis”, „Litterateur Redefining World – Edition 15” oraz w licznych almanachach i antologiach, także międzynaro dowych. W internecie prowadzi blog poświęcony twórczości własnej. Autorka książek poetyckich i zbioru opowiadań. Pisze również recenzje. Nieformalnie związana jest z Myślą Poetycką na Facebooku i Kawiarnią Literacką w bydgo skim DK Modraczek. Do tej pory wydała tomiki wierszy: Bliżej… (2006), Latawcom nie potrzeba skrzydeł (2007), Pryzmaty myśli (2008), Niebo nad słonecznikami (2009), Ucieczka w sen (2011), Wspomnienie o błogosławionym ks. Jerzym Po piełuszce – wierszem (2015), Dogonić chwilę (2015), Ulice miasta (2017) oraz zbiór opowia dań Weekend z Rudą i inne opowiadania (2014). Wychodzenie z ram zawiera zbiór wierszy, do napisania których zainspirowały autorkę obrazy wybitnych artystów malarzy – współczesnych i dawnych. Spotkanie poprowadzi W. Barbara Jendrzejewska.

Dom Kultury „Modraczek”

„ 1.12.2022, czwartek, godz. 18.00, wstęp wolny Indianie Ameryki Północnej, historia i dzień dzisiejszy

Tubylcza Ameryka (i nie tylko) 2022 r., cz. III. Kon kurs. Spotkanie poprowadzi dr Adam Piekarski.

„ 8.12.2022, czwartek, godz. 18.00, wstęp wolny Kawiarnia Literacka

Gość: Lucyna Siemińska – ur. w 1962 r. w Bydgoszczy. Członek Stowarzyszenia Autorów Polskich i Gdańskiego Klubu Poetów. Odznaczo na odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2022). Laureatka kilku konkursów po

Teatr Kameralny w Bydgoszczy

Grudzień w Teatrze Kameralnym rozpoczynamy wprowadzoną na scenie magią, którą widzowie będą mogli ujrzeć raz jeszcze w spektaklu, jakim są Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa Od 1 grudnia goście teatru będą mieli szansę, prze kraczając nasze progi, wkroczyć do niezwykłego świata. Mroźna lodowa kraina pozwoli rozbudzić w widzach początek zimowej aury. Nowy sezon od słonił nowy dla teatru tytuł, który powstał według kultowej powieści C.S. Lewisa w adaptacji Radosła wa Paczochy. Niepowtarzalni bohaterowie, jedyne w swoim rodzaju emocje, unikatowe zwroty akcji pozwolą przenieść widzów w 90-minutową podróż i uwierzyć, że prawdziwa magia tkwi w przyjaźni, empatii oraz odwadze, które zwalczają zło i bu dują dobro. Z pewnością widzowie, wychodząc ze starej szafy, wyniosą ze sobą niezwykłe emocje, które będą im towarzyszyły przez dłuższy czas. Spektakl przeznaczony jest dla widzów powyżej 7. roku życia. Zapraszamy 1 i 2 grudnia o godz. 9.30 i 12.00 (spektakle przewidziane dla grup zorga nizowanych). W weekend 3–4 grudnia zagramy o godz. 16.00. We wtorek 6 grudnia zapraszamy o godz. 9.30, a także 12.00 (spektakle przewidzia ne dla grup zorganizowanych). W środę, czwartek oraz piątek 7–9 grudnia zapraszamy o godz. 9.30 (spektakle przewidziane dla grup zorganizowa nych). W sobotę 10 grudnia o godz. 16.00 zagramy Opowieści z Narnii po raz ostatni w tym roku. Bilety na wydarzenie nabyć można w kasie Teatru Kame ralnego, a także na stronie teatru.

GRUDZIEŃ 2022 | | 23
Oskar Zięta, Matt is the new shine inf.

Kolejną grudniową propozycją jest przedsta wienie będące wspaniałym preludium, rozbu dzającym miłość do teatru od najmłodszych lat. W progach Teatru Kameralnego powrót spektaklu dla najnajów! Widowisko dedykowane jest dla dzieci od 1. roku życia. Spektakl powstał z wyjąt kową myślą o dziecięcej wrażliwości, której insce nizacja nie zaburza w głośny sposób. Rozplątanie tęczy w reż. Agnieszki Czekierdy to niezmącona hałasem i szybkością obserwacja obrazów, wsłu chiwanie się w dźwięki, a także podążanie za ryt mem oraz dostrzeganie gestów. Przedstawienie stwarza warunki do rozbudzania w dziecku zmy słów, do komunikacji rodzica z dzieckiem poprzez emocje. Ta wyjątkowa podróż szlakiem dziecię cych odkryć nie należy do najdłuższych, tak aby nie pozwolić się znudzić, rozkojarzyć oraz zniechę cić. Przestrzeń widowiska jest ciepła i jasna, dla dziecka po prostu bezpieczna. Z czasem, w rytm oswajania się małych odbiorców z nowym teatral nym otoczeniem, inscenizację stopniowo zaczy nają wypełniać soczyste kolory oraz fascynujące rekwizyty. Dzieci bacznie obejmują obserwacją aktorkę, a całość inscenizacji pozwala dziecku odczuwać zachwyt, radość, entuzjazm, a także skupienie. Z końcem przedstawienia, kiedy pa leta barw zostaje ukazana w całości, dzieci mają szansę namacalnie być częścią przedsięwzięcia oraz sprawdzić samemu, co znajduje się po drugiej stronie tęczy. Widowisko, jakim jest Rozplątanie tęczy, pozwala dzieciom doświadczać, poznawać, odkrywać oraz zaspokajać dziecięcą ciekawość. Pierwszy set spektaklu odniósł ogromny sukces. Jeśli nie mieli państwo okazji zobaczyć tego wy jątkowego przedstawienia, lub jeśli chcą państwo zobaczyć Rozplątanie tęczy raz jeszcze, zaprasza my wraz z dziećmi w sobotę 10 grudnia o godz. 12.00 i 14.00, w niedzielę 11 grudnia o godz. 10.00, we wtorek i środę 13/14/20/21 grudnia o godz. 10.00 (spektakle przewidziane dla grup zorganizo wanych). Bilety na wydarzenie nabyć można w ka sie Teatru Kameralnego, a także na stronie teatru.

Teatr Kameralny proponuje także powrót spek taklu Proszę słonia na podstawie książki Ludwika Jerzego Kerna. Historia opowiada o chłopcu Piniu, który jest najmniejszy w swojej klasie. Przysparza to zmartwień jego rodzicom, którzy codziennie podają mu garść witamin po to, żeby urósł. Tabletki, zamiast trafiać do Pinia, znikają w trąbie porcelanowego sło nia Dominika. Witaminy na wzrost działają zaskaku jąco sprawnie, lecz zamiast rosnącego chłopca, ro dzice mają w domu słonia, który nie przestaje rosnąć. Witaminy mają jeszcze jeden skutek – słoń Dominik zaczyna mówić i poruszać się! Tak wyjątkowy okaz spotyka się z olbrzymim zainteresowaniem wszel kich kolekcjonerów oraz niewybrednych złodziei, co prowadzi do różnych zaskakujących przygód. To niezwykle porywająca historia, w której scena jest pełna energii i ruchu aktorów, zauważalne są też lalki oraz charakterystyczne i interesujące maski. Na 90-minutową realizację w adaptacji Arkadiusza Klucznika zapraszamy dzieci od 5. roku życia już w czwartek oraz piątek 15–16 grudnia o godz. 9.30 (spektakle przewidziane dla grup zorganizowanych) oraz 12.00. Zapraszamy także na wyjątkowy świą teczny pokaz spektaklu w środę 28 grudnia o godz. 17.30. Będzie świątecznie, ale i sylwestrowo! Bilety na wydarzenie nabyć można w kasie Teatru Kameralne go, a także na stronie teatru.

Święta zbliżają się coraz większymi krokami, więc spieszymy do was z wyjątkową świąteczną ofertą. Teatr Kameralny po raz pierwszy zaprasza na warsztaty świąteczne. W dniach 17 i 18 grud nia, w godz. 11.00–14.00, przestrzeń teatru zmie ni się w pracownię Świętego Mikołaja. Co w niej powstanie? Wykonane przez was własnoręcznie świeczniki i choinki z różnych materiałów. Może przeznaczycie je na przygotowane od serca pre zenty, a może pięknie udekorują wigilijne stoły i domy. Tak czy inaczej – gwarantujemy świetną, twórczą zabawę w wyjątkowej atmosferze.

„ 17.12.2022, godz. 11.00–14.00 – świeczniki ze słoików

„ 18.12.2022, godz. 11.00–14.00 – choinki handmade Koszt udziału w warsztatach: 50 zł od osoby. Warsztaty są przeznaczone dla dzieci od 5. roku ży cia bez górnej granicy wiekowej. Możecie swoje po ciechy zostawić nam pod opieką – nasza edukacyjna kadra zadba o ich bezpieczeństwo i dobrą zabawę.

Telefon w sprawie rezerwacji biletów: 887 467 102. Teatr nie bierze odpowiedzialności za udział nieletnich uczestników w wydarzeniach, za ich udział odpowiedzialni są ich opiekunowie. W każdym wydarzeniu opłatę ponosi uczestnik wraz z opiekunem.

inf. Agata Zabrocka

niemych i dźwiękowych. W programie m.in.: Byd goszcz na starych taśmach – unikatowy film pro pagandowy Persil 1935 oraz kroniki filmowe z lat 1945–1960; Pola Negri w szalonej komedii Fritza Langa Dzika kotka (1929); seans starych kreskó wek i animacji świątecznych, warsztaty muzycz ne i inne atrakcje. Szczegóły na stronie rodzinne swieto.info. Wydarzenie finansowane ze środków miasta Bydgoszczy.

Fundacja Kino Pomorzanin

„ 10.12.2022, sobota, kino Jeremi, ul. Fieldorfa „Nila” 13 Rodzinne Święto Starego Kina w Fordonie

W tygodniu mikołajkowym zapraszamy na kolejną odsłonę Rodzinnego Święta Kina, tym ra zem pod znakiem filmów dawnych i dawniejszych,

Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu

„ 3.12.2022, sobota, godz. 11.00 Aukcja niepowtarzalnych prezentów świątecznych

Będzie można wylicytować m.in. wyroby ręko dzielnicze lokalnych twórców i prace plastyczne toruńskich artystów. Licytację poprowadzi dyrek torski duet WOAK-u: Łukasz Wudarski i Katarzyna Pągowska. Ceny wywoławcze już od 30 zł. Zaraz po aukcji, ok. godz. 12.00 rozpocznie się „Wielka wyprzedaż, czyli kiermasz kulturalnych – i nie tyl ko – skarbów odkrytych w zakamarkach WOAK-u”. Do zdobycia będą niedostępne gdzie indziej książki, płyty i filmy, plakaty i katalogi wystaw oraz rekwi zyty cyrkowe. Na „Wielkiej wyprzedaży” znajdą się również kostiumy wycofane z WOAK-owej kostiu merni: stroje ludowe, kostiumy historyczne i wiele innych wyjątkowych kreacji – wszystko w bardzo atrakcyjnych cenach, już od 1,66 zł. Rodzice na czas aukcji mogą przekazać swoje dzieci w dobre ręce. W tym samym czasie parateatralne i muzyczne za jęcia warsztatowe dla najmłodszych poprowadzą Agnieszka Zakrzewska i Grzegorz Kaźmierski. Prace wystawione na licytację oraz największe wyprzeda żowe skarby są prezentowane na stronie interneto wej i w mediach społecznościowych WOAK-u.

„ 10–11 grudnia 2022, sobota–niedziela Warsztaty

Muzykoterapia

Uzdrawiające cechy dźwięku i muzyki wyko rzystywane są w wielu różnych terapiach duszy i ciała. O tym, jak wykorzystać owe właściwości, opowiedzą podczas warsztatów dr Lucyna Matu szak i Erwin Regosz. W warsztatach uczestniczyć

24 | | GRUDZIEŃ 2022
Autorka plakatu: Joanna Rusinek inf. Marcin Pietras

mogą zarówno terapeuci i pedagodzy wykorzy stujący lub zainteresowani wykorzystaniem mu zykoterapii w praktyce zawodowej, jak i wszyscy zainteresowani praktycznym użyciem leczniczych i relaksujących właściwości dźwięku. Część warsz tatową uzupełni koncert wykonany na misach ty betańskich, których dźwięk ma właściwości uspo kajające i relaksujące. Informacje dot. zgłoszeń na woak.torun.pl.

„ 14.12.2022, środa, godz. 18.30 Piotr Lebiedziński – pionier polskiego przemysłu fotograficznego

Bohaterem kolejnego wykładu z cyklu Polscy wynalazcy i przedsiębiorcy fotograficzni będzie Piotr Lebiedziński – nie tylko przedsiębiorca i wynalazca, lecz również fotograf i społecznik, współzałożyciel Towarzystwa Fotograficznego Warszawskiego. Wykład wygłosi Stanisław Jasiński – fotografik i in struktor fotografii, członek Związku Polskich Arty stów Fotografików, specjalista ds. fotografii WOAK. Udział bezpłatny. Aktualne informacje na woak.to run.pl i w mediach społecznościowych.

Otwarta Przestrzeń „Światłownia”

Od 25 lutego każdy koncert w Światłowni odbywa się pod wspólnym hasłem „Solidarni z Ukrainą”.

„ 2.12.2022, piątek, godz. 18.00, ul. św. Trójcy 15

Patrycja Malinowska

W dorobku Patrycji są obecnie dwa single. Jeden nosi tytuł Nie dogonisz mnie i pojawił się na szczy cie gorącej dwudziestki Radia Eska, drugi to Kolejny krok, nad którym Patrycja współpracowała z Anią Wyszkoni. W planach jest wydanie własnego albu mu, nad którym prace rozpoczną się w przyszłym roku. W styczniu rusza także premiera serialu Pa sjonaci w reż. Artura Dziurmana, gdzie będzie moż na zobaczyć Patrycję w kilku odcinkach. Patrycja obecnie przygotowuje się do koncertów zarówno ogólnopolskich, jak i zagranicznych.

„ 3.12.2022, sobota, godz. 18.00, ul. św. Trójcy 15 Paweł Szymański

Rocznik 1967. Muzyka, teksty, wokal, gitara akustyczna, gitara rezofoniczna, gitara dwuna stostrunowa, harmonijka ustna. Folkowy antyde presant ze szczyptą słowiańskiej nostalgii. Roz grzewał publiczność przed koncertami artystów z różnych światów muzycznych (np. Magda Umer i TSA), nagrywał z muzykami spod znaku country, bluesa, bluegrass, folku itp. Zręcznie lawirując między licznymi inspiracjami – unikając zapoży

czeń, rutyny i muzycznej konfekcji – nawiązuje do starego bluesa i ragtime’u, opowiadając w takiej muzycznej konwencji obyczajowe historyjki.

„ 9.12.2022, piątek, godz. 18.00, ul. św. Trójcy 15 Patryk Matwiejczuk i poznański kwintet Unleashed Cooperation –koncert instrumentalny, autorska muzyka jazzowa

Unleashed Cooperation – poznański kwintet, który w swej artystycznej drodze próbuje eksplo rować różne formy muzycznej wypowiedzi. Idee przyświecające grupie to otwartość gatunkowa oraz wolność i nieskrępowanie muzycznej ekspre sji. Muzyka zespołu to wieloletnie doświadczenia i muzyczne poszukiwania w odmętach jazzu, wolnej improwizacji i muzyki etnicznej. Zespół występował do tej pory na wielu znaczących festiwalach. Skład: Krzysztof Kuśmierek (saksofon sopranowy i tenoro wy), Patryk Rynkiewicz (trąbka), Patryk Matwiej czuk (fortepian), Flavio Gullotta (kontrabas), Stani sław Aleksandrowicz (perkusja).

„ 10.12.2022, sobota, godz. 18.00, ul. św. Trójcy 15

Marcin Gąbka

Marcin „Baltazar” Gąbka – bard, piosenkotwór ca z głębi lubuskiego lasu. Śpiewa od około pięciu lat, a niebawem wyda płytę Vanitas, pełną jego au torskich utworów, okraszonych pianinem Stanisła wa Marinczenko. Gra i śpiewa także w zespole wy konującym jego przekłady wierszy J.R.R. Tolkiena z autorską muzyką, czyli projekt Śpiewy Śródziemia.

„ 16.12.2022, piątek, godz. 18.00, ul. św. Trójcy 15 Kolędy świata – Slavic Voices

Przepiękne polskie tradycyjne kolędy i pastorałki wplecione w podróż po najciekawszych pieśniach bożonarodzeniowych pochodzących z Ukrainy, Bia łorusi, Rosji, a także Niemiec, Stanów Zjednoczo nych, a nawet Japonii. A to wszystko w unikatowych aranżacjach zespołu Slavic Voices. Dominuje tu śpiew a cappella, najpełniej wyrażający atmosferę trady cyjnej wieczerzy wigilijnej. W  Kolędach Świata, prócz wspaniałych doznań artystycznych, pięknych melodii i rozwiązań harmonicznych, należy się spodziewać przede wszystkim wzruszeń duchowych, związanych

ściśle ze świętem Bożego Narodzenia. Skład zespołu: Michał Hajduczenia (prowadzenie, bas), Magdalena Cysewska (sopran), Karol Bartosiński (kontratenor), Jakub Pruszek (tenor), Olena Gaidychuk (sopran).

„ 30.12.2022, piątek, godz. 18.00, ul. św. Trójcy 15 Każdy ma w sobie Betlejem – Jacek

Beszczyński

W pierwszej części koncertu usłyszymy piosen ki świąteczne, w drugiej ulubione ballady Jacka. Jacek Beszczyński – pedagog, poeta, tłumacz, kompozytor, bard i dziennikarz. Założyciel i lider zespołu Nadziei Maleńka Orkiestra, z którym koncertuje od 2014 r. Tłumaczy piosenki rosyjskie, francuskie i anglojęzyczne. Znajdziemy wśród nich utwory Bułata Okudżawy, Włodzimierza Wysoc kiego, Aleksandra Rozenbauma, Joan Baez czy Le onarda Cohena. Od ponad 40 lat związany ze sce ną, brał udział w ponad 3000 koncertów w Polsce i wielu krajach europejskich. Jego płyta Leć kolędo w świat uzyskała statut poczwórnej złotej płyty. Wstęp na wydarzenia: cegiełka – 20 zł, senio rzy, niepełnosprawni – 18 zł.

Bydgoski Instytut Głosu

„ 7.12.2022, środa, godz. 19.00–21.00

„ 14.12.2022, środa, godz. 19.00–21.00

„ 21.12.2022, środa, godz. 19.00–21.00 (specjalna edycja świąteczna)

Spotkania bydgoskiej grupy songwriterskiej

Grupowe warsztaty kreatywnego pisania pro wadzone w kameralnej grupie, zarówno dla po czątkujących, jak i zaawansowanych. Warsztaty polegają na rozwijaniu umiejętności dzięki meto dzie object writing, stworzonej przez Pata Patti sona – wykładowcę songwritingu na prestiżowym

GRUDZIEŃ 2022 | | 25
Patryk Matwiejczuk i poznański kwintet Unleashed Cooperation inf. Kamil Hoffmann

Berklee College of Music. Regularne pisanie zgod nie z tą metodą pomaga rozwijać kreatywność i umiejętności songwriterskie. Treść spotkań jest opracowywana na podstawie specjalistycznej lite ratury wydawnictwa Berklee Press – obowiązują cych na słynnej uczelni podręczników. Metoda stoi za sukcesami wielu laureatów nagrody Grammy (John Mayer, Gillian Welch), którzy sami przyznają, że to właśnie object writing pozwolił im rozwinąć umiejętność pisania piosenek i zaistnieć na świato wym rynku muzycznym. Tworzymy zgraną grupę, w której wzajemnie się motywujemy i wspieramy w pisaniu, rozwijaniu kreatywności i otwieraniu się na dzielenie się własnymi słowami. Koszt udziału w spotkaniu to 30 zł, obowiązują zapisy. Szczegóły na naszym Facebooku i Instagramie.

20 grudnia o godz. 16.00 na Bydgoskim Jar marku Świątecznym odbędzie się Koncert Świąteczny Bydgoskiego Instytutu Głosu , na którym wystąpią uczniowie i trenerzy wokal ni Instytutu. Wykonają znane i lubiane piosenki świąteczne i kolędy w akustycznych, nastrojo wych aranżacjach, które z pewnością wprowadzą w świąteczny nastrój pełen refleksji i wzruszeń.

inf. Filip Czarnecki

„ 10.12.2022, sobota, godz. 18.00, Młyny Rothera, ul. Mennica 10

Wernisaż wystawy Sztuka Natury

Od wielu lat Muzeum Fotografii współpracuje z Festiwalem Sztuka Natury, prezentując wysta wę najlepszych prac nagrodzonych w poprzedniej edycji. Tym razem zaprezentujemy państwu prace autorów wyróżnionych w roku 2021. Ekspozycja prezentowana w przestrzeniach Młynów Rothera ukaże świat natury w uważnych, pełnych przenikli wości spojrzeniach fotografów przyrody. Wystawę będzie można oglądać do końca grudnia br.

Lekcje fotografii w Muzeum Fotografii

chorobami. W części warsztatowej stworzymy wła sne mieszanki wzmacniających herbat. Zobaczymy, jak do zimy przygotowuje się przyroda. Wykonamy wieńce adwentowe oraz posadzimy drzewka, które podczas wigilijnego spotkania zmienią się w choinki.

„ 17.12.2022, sobota, godz. 12.00, Apteka Pod Łabędziem/Ogród Społecznika, ul. Gdańska 5; bilet: 1 zł (w kasie MOB, ul. Gdańska 4), zapisy poprzez formularz zgłoszeniowy na stronie internetowej Gwiazdka w Ogrodzie Podczas spotkania dowiemy się, jak w daw nych czasach przygotowywano się do świąt w domu i obejściu, a także jakie potrawy goto wano i jakich przypraw używano. Na podstawie zdobytej wiedzy wykonamy mieszanki przypraw piernikowych, spróbujemy także swoich sił w lu krowaniu oraz wykonamy ekologiczne ozdoby choinkowe, którymi ozdobimy nasz Ogród.

Muzeum Fotografii

– Wyższa Szkoła Gospodarki w

Bydgoszczy

„ 6.12.2022, wtorek Mikołajki w Muzeum Fotografii

Z okazji tegorocznych mikołajek zapraszamy dzieci i dorosłych na bezpłatne zwiedzanie Mu zeum Fotografii w Bydgoszczy, w czasie którego odbędzie się pokaz zjawiskowej formy fotografii, do wykonania której użyjemy tylko światła i ta jemniczej materii. Bezpłatny wstęp w godzinach funkcjonowania muzeum (11.00–17.00). Pokaz Znikające obrazy, przewidziany ok. godz. 17.00, adresowany jest zarówno do osób indywidual nych, jak i grup zorganizowanych.

„ 9.12.2022, piątek, godz. 17.30–19.30 Świąteczne warsztaty luksografii Kartki Światłoczułe

Wszystkich zainteresowanych, dorosłych, dzie ci wraz z rodzicami lub opiekunami, zapraszamy do udziału w świątecznych warsztatach z lukso grafii. Luksografia to metoda rejestracji obrazu bez użycia aparatu fotograficznego – wystarczy światłoczuły papier, kilka przedmiotów, trochę światła i wyobraźnia. Uczestnicy i uczestniczki warsztatów wykonają wspólnie kartki z motywami świątecznymi. Warsztaty poprowadzi Marek No niewicz. Czas trwania: 90 min. Zapisy odbywają się za pomocą formularza na muzeumfoto.byd.pl. Ter min rezerwowany jest po wysłaniu wypełnionego formularza na adres: muzeumfoto@byd.pl.

Zajęcia należą do stałej oferty edukacyjnej muzeum i adresowane są do szerokiego grona od biorców od 6. roku życia. Obok wyjaśnienia różno rakich zagadnień związanych z fotografią będzie to spotkanie pobudzające wyobraźnię. Celem zajęć jest popularyzowanie wśród najmłodszych mieszkańców Bydgoszczy tradycji fotograficznych miasta. Poprzez zapoznawanie się z klasycznymi technikami fotograficznymi pamięć o ich twórcach wciąż pozostaje żywa. Bogata oferta zajęć dostęp na jest na muzeumfoto.byd.pl, a w niej m.in. zaję cia: Kartki świąteczne, Cyjanotypia, Historia foto grafii w praktyce, Znikające obrazy. Zapewniamy, że niezależnie od wieku każdy uczestnik znajdzie in teresujący go temat, doświadczy świetnej zabawy oraz zabierze ze sobą sporą dawkę wiedzy. Zapisy odbywają się za pomocą formularza na muzeum foto.byd.pl. Termin rezerwowany jest po wysłaniu wypełnionego formularza na adres: muzeumfoto@ byd.pl. Czas trwania: 90 min.

„ 18.12.2022, niedziela, godz. 11.00, 11.30, 12.00, 12.30, 13.00, Centrum Edukacji Muzealnej, ul. Mennica 6, Wyspa Młyńska; bilet: 5 zł (dzieci i dorośli), zapisy poprzez formularz zgłoszenio wy na stronie internetowej

Niedziela w Muzeum: Mikołajkowa Fabryka Bombek

Święta coraz bliżej! Zanim zaczniemy piec pachnące pierniki i ozdobimy lampkami zieloną choinkę, zapraszamy do muzeum na wyjątkowe warsztaty malowania oryginalnych, szklanych bombek powstałych w nieistniejącym już bydgo skim Zakładzie Produkcyjnym „Sopel”. Podczas zajęć będziemy mieli niepowtarzalną okazję użyć farb oraz brokatu powstałego ze stłuczki szklanej.

Spotkania i wykłady: „ 7.12.2022, środa, godz. 18.00, gmach główny MOB, ul. Gdańska 4 (sala audiowizualna); bilet: 5 zł/os.

Czym jest pedofilia? Jak chronić dzieci? Co robić, jeśli problem dotyczy kogoś bliskiego – wykład dr. n. med. Macieja

Klimarczyka

Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego

Działania edukacyjne: „ 3.12.2022, sobota, godz. 12.00, Apteka Pod Łabę dziem/Ogród Społecznika, ul. Gdańska 5; bilet: 1 zł (w kasie MOB, ul. Gdańska 4), zapisy poprzez formularz zgłoszeniowy na stronie internetowej

Mikołajki w Muzeum

Mikołajkowe zajęcia, podczas których opowiemy o zwyczajach adwentowych. Dowiemy się także, jak wykorzystywano dary natury do ochrony przed

O pedofilii mówimy jedynie w kontekście kar dla sprawców, ale wiedza większości ludzi w tej kwestii jest znikoma. Czym jest pedofila? Kim najczęściej są osoby dotknięte tym zaburzeniem? Jak uchronić dziecko przed wykorzystaniem seksualnym przez dorosłego? Jak rozmawiać z dziećmi w przypadku podejrzenia o wykorzystanie seksualne? W ja kich sytuacjach zdarzają się fałszywe oskarżenia o kontakty seksualne z dzieckiem? Odpowiedzi na te pytania udzieli Maciej Klimarczyk, psychiatra, seksuolog i psychoterapeuta.

„ 10.12.2022, sobota, godz. 12.00; gmach główny MOB, ul. Gdańska 4 (sala audiowizualna); bilet: 8 zł /os., liczba miejsc ograniczona, decyduje kolejność zakupu biletów Spacer Historyczny z cyklu Bohaterowie naszych ulic. Bydgoskimi śladami Rejewskiego

Wykład plenerowy poprowadzi dr Moni ka Opioła-Cegiełka (UKW). Marian Rejewski (1905−1980) to postać, której nie trzeba nikomu

26 | | GRUDZIEŃ 2022

przedstawiać. Wybitny kryptolog, matematyk i pogromca Enigmy. Urodzony w Bydgoszczy, spędził tu kilkadziesiąt lat swojego życia. W trak cie spaceru wyczarujemy Bydgoszcz, której Re jewski mógł doświadczyć zarówno w okresie mię dzywojennym, jak i po II wojnie światowej, gdy ponownie tu zamieszkał. Odwiedzimy miejsca, które pojawiły się na jego bydgoskiej mapie życia, a także te, które stworzyliśmy, by Rejewskiego upamiętnić. Trasa ok. 3 km (1,5 godz.).

„ 14.12.2022, środa, godz. 17.00, gmach główny MOB, ul. Gdańska 4 (sala audiowizualna); bilet: 5 zł/os. Historia kryptologii od starożytności do współczesności

Wykład Grzegorza Pluty dotyczący histo rii kryptologii wraz z warsztatami szyfrowania. W pierwszej części zajęć w ramach wykładu zo staną przedstawione: dzieje kryptologii od staro żytności przez narodziny nowoczesnych szyfrów, aż do współczesności; historia powstania oraz zasada działania niemieckiej Enigmy i jak udało się złamać jej szyfr dzięki polskim polskim krypto logom. Zobaczymy też prezentację postaci kryp tologa i matematyka Mariana Rejewskiego, który przyczynił się do zakończenia II wojny światowej. W drugiej części zajęć odbędą się warsztaty, w ra mach których uczestnicy poznają podstawowe metody szyfrowania.

„ 15.12.2022, czwartek, godz. 18.00, Apteka Pod Łabędziem, ul. Gdańska 5

Otwarcie Apteki pod Łabędziem

W ramach wydarzenia: wernisaż wystawy Aptekarstwo bydgoskie Na zwiedzających będą czekać wyjątkowe atrakcje. W weekend otwar cia w obiekcie będzie obowiązywał bilet wstępu w cenie 5 zł. Na oprowadzanie kuratorskie mu zeum zaprasza 21 grudnia o godz. 18.00. Więcej na muzeum.bydgoszcz.pl.

Wystawa Aptekarstwo bydgoskie jest podzielo na na cztery części. W pierwszym pomieszczeniu można zapoznać się z dziejami bydgoskiego apte karstwa. W gablotach znajdują się obiekty takie jak: naczynia, butelki, moździerze, opakowania na leki, etykiety i fotografie. W tej części pokaza ne są także dzieje przemysłu farmaceutycznego w Bydgoszczy – Fabryki Kosmetycznej „Halina” oraz Hurtowni i Wytwórni Drogeryjno-Aptecznej „Hadroga”. Główną częścią wystawy jest ory ginalne laboratorium galenowe. Służyło ono do wytwarzania leków z produktów pochodzenia roślinnego, zwierzęcego oraz z minerałów. Można w nim zobaczyć napędzaną parą linię produkcyj ną oraz oryginalne meble. Tutaj stoi także tablet karka firmy Fritz Kilian z początków XX w. Dru gim pomieszczeniem wystawy jest dawna izba ekspedycyjna. Znajdują się w niej meble z przeło mu XIX i XX w. Na ladzie głównym elementem jest kasa fiskalna „National” oraz zabytkowa waga. Na regałach umieszczone są sztanglasy, karafki i puszki apteczne oraz opakowania na leki z po czątku XX wieku – tzw. osobliwki. Trzecią częścią ekspozycji jest izba recepturowa pochodząca z przełomu lat 60. i 70. XX w. Znajdują się w niej oryginalne loże recepturowe z wyposażaniem, na które składają się naczynia recepturowe oraz wagi apteczne i inne przyrządy.

Kuratorskie oprowadzania po wystawach:

– wystawa Skarb Bydgoski (Europejskie Centrum Pieniądza, ul. Mennica 4; grupy zorga nizowane zapraszamy w każdy wtorek o godz. 12.00, obowiązują zapisy: edukacja@muzeum. bydgoszcz.pl. Osoby indywidualne zapraszamy w każdą środę o godz. 12.00 – bez zapisów)

– nowa wystawa Aptekarstwo bydgoskie (Apteka Pod Łabędziem, ul. Gdańska 5, środa 21 grudnia 2022, godz. 18.00; cena: wstęp do mu zeum + 1 zł oprowadzanie)

Wydarzenia I Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Protonarodów: „ 9.12.2022, piątek, godz. 17.00, gmach główny MOB, ul. Gdańska 4 (sala audiowizualna); bilet: 5 zł/os.

Wykłady do wystawy: Obrazy i reprezentacje. Kurdowie i Kurdystan w relacjach europejskich i pozaeuropejskich

Prelekcja dr. hab. Marcina Rzepki.

Na pozornie proste pytanie o Kurdystan i jego miejsce na mapie świata czytelnik XIX-wiecznych raportów i relacji z Bliskiego Wschodu otrzymywał zadziwiająco wiele odpowiedzi. Dzisiaj to samo py tanie wywołuje szereg zgoła odmiennych reakcji, wynikających z wyobrażeń, stereotypów, sądów. Powielane i upowszechniane stają się częścią kul turowych przedstawień przestrzeni kurdyjskiej u jej mieszkańców. Proponując krytyczną analizę obrazów oraz reprezentacji Kurdystanu, warto za stanowić się nad ich trwałością, zmiennością oraz kontekstami, w jakich powstawały i wciąż powstają.

Dr hab. Marcin Rzepka jest pracownikiem In stytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiel lońskiego. W swoich badaniach koncentruje się głównie na przemianach etnicznych i religijnych na Bliskim Wschodzie z uwzględnieniem proble mów kształtowania tożsamości Asyryjczyków i Kurdów mieszkających w Iranie oraz Iraku.

„ 15.12.2022, czwartek, godz. 17.00, Bydgoskie Centrum Finansowe, ul. Jagiellońska 1 (wejście od ul. Gdańskiej)

Koncert muzyki kurdyjskiej – zespół Hamdam

Tworzy go grupa muzyków, piosenkarzy i tan cerzy. Dariusz Rasouli – góral z północnego Ira

nu. Ukończył Akademię Muzyczną w Teheranie. Studiował grę na neju (flecie), torze (lutni długo szyjkowej) i tombaku (inaczej zarb, instrument perkusyjny). Arad Emamgholi (daf, kurdish in strument), Wojciech Lubertowicz (orientalne in strumenty perkusyjne), Piotr Kopietz (accordion), Mateusz Szemraj (robab), Apsara Afsanesara (taniec), Sadollah Nasiri (śpiew).

Wydarzenia:

„ 2.12.2022, piątek, godz. 18.00, gmach główny MOB, ul. Gdańska 4

Wernisaż wystawy pokonkursowej Wymarzone Muzeum. Na tropie baśni

Znamy już wyniki czwartej edycji konkursu W ymarzone Muzeum. Adresatem były dzieci przedszkolne, uczniowie klas I–VI szkół pod stawowych i integracyjnych oraz specjalnych z województwa kujawsko-pomorskiego. Na konkurs wpłynęły 142 prace. Są to ilustracje wybranych fragmentów baśni Marii Konopnic kiej O krasnoludkach i sierotce Marysi. Laure atów poznamy osobiście na wernisażu wystawy pokonkursowej.

Wystawy czasowe: Anna Sobol-Wejman i Stanisław Wejman (Galeria Sztuki Nowoczesnej, ul. Mennica 8, Wyspa Młyńska; wystawa czynna do 15.01.2023)

Wystawy stałe: Obrazy nie-/rzeczywistości. Inspiracje i aspiracje Jan Stanisławski i uczniowie z kolekcji Wandy i Leonarda Pietraszaków (gmach główny MOB, ul. Gdańska 4)

Aptekarstwo bydgoskie (Apteka Pod Łabędziem, ul. Gdańska 5) Skarb Bydgoski (część numizmatyczna) (Europejskie Centrum Pieniądza, ul. Mennica 4)

Od Starego Rynku do placu Wolności. Spacer ulicami międzywojennej Bydgoszczy (Spichrze nad Brdą, ul. Grodzka 7–11)

Na pograniczu Wielkopolski i Pomorza Bydgoszcz i region u zarania dziejów

GRUDZIEŃ 2022 | | 27
fot. Wojciech Woźniak / MOB

W grodzie Bydgosta. Tajemnice życia wczesnośredniowiecznych mieszkańców Bydgoszczy i okolic (Zbiory Archeologiczne, ul. Mennica 2)

Twórczość Leona Wyczółkowskiego (1852–1936)

(Dom Leona Wyczółkowskiego, ul. Mennica 7)

OBIEKT MIESIĄCA:

Sztuczna sól emska

W drugiej poł. XIX w. intensywny rozwój ba dań klinicznych spowodował, że lekarze, pozna jąc istotę i złożoność procesów chorobowych, zaczęli zdawać sobie sprawę z tego, że medy cyna nie dysponuje skutecznymi środkami, by wyleczyć pacjentów. Odnotowywano przy tym przypadki samouleczenia – naturalnych remi sji, gdy choroby mijały dzięki siłom natury. By je wspomóc, eksponowano chorych na działanie przyrody, czego efektem był rozkwit istniejących do dziś uzdrowisk. Przyczyniło się to do wzrostu popularności wodolecznictwa, w tym spożycia wód mineralnych. Często butelkowano je i sprze dawano w aptekach. Pojawił się jednak problem. Gdy dana apteka była znacznie oddalona od źródła, woda podczas transportu traciła swoje właściwości. Znając skład chemiczny wód mine ralnych, potrafiono jednak przygotowywać pre paraty rozpuszczalne w wodzie lub mleku, które odpowiadały jakościowo naturalnym pierwo wzorom. Powyższy obiekt to butelka ze sztuczną solą emską zapewniająca pacjentom możliwość korzystania z substytutu wody mineralnej z Bad Ems. W dwudziestoleciu międzywojennym znaj dowała się w ofercie bydgoskiej apteki „Pod Ła będziem”, a dziś jest eksponatem tamże, czyli w najmłodszym oddziale naszego muzeum.

inf. Janusz Milanowski

świateł: Maciej Igielski, projekcje multimedial ne: Adam Keller, asystenci choreografa: Małgo rzata Chojnacka, Stephane Aubry.

Opera Nova w Bydgoszczy

„ 2.12.2022, piątek, godz. 11.00

„ 3.12.2022, sobota, godz. 19.00

„ 4.12.2022, niedziela, godz. 18.00

Alicja w Krainie Czarów – balet w dwóch aktach

Muzyka: Przemysław Zych. Realizatorzy: inscenizacja i choreografia: Robert Bondara, kierownictwo muzyczne: Jagoda Brajewska, scenografia i kostiumy: Martyna Kander, współ praca muzyczna: Jacek Brzoznowski, współpra ca scenograficzna: Maksymilian Mac, reżyseria

Robert Bondara to uznany choreograf o świa towej renomie. Tworzył dla Litewskiego Narodo wego Teatru Opery i Baletu w Wilnie, Czeskiego Baletu Narodowego, Chemnitz Ballett, West Australian Ballet, Company E w Waszyngtonie, Moskiewskiego Akademickiego Teatru Muzycz nego im. Stanisławskiego i Niemirowicza-Dan chenki, Kieleckiego Teatru Tańca, Opery Śląskiej w Bytomiu, Opery na Zamku w Szczecinie, Bale tu Opery Wrocławskiej, Polskiego Baletu Naro dowego. Jego choreografie były prezentowane m.in. w Finlandii, we Włoszech, w USA, Japonii, Australii. Dla baletu Opery Nova przygotował trzy spektakle: Zniewolony umysł, Stabat Mater. Harnasie (dwa jednoaktowe balety składające się na wieczór z muzyką K. Szymanowskiego) oraz – pierwszy w jego artystycznym dorobku – balet dla dzieci. Libretto bazuje na powieści Carrolla, choreograf wprowadził na scenę więk szość znanych z książki postaci. Wyzwaniem było oddanie językiem tańca nonsensownego humoru literackiego pierwowzoru. Oprócz tan cerzy Opery Nova udział biorą także dzieci ze Studia Baletowego.

„ 9.12.2022, piątek, godz. 19.00

„ 10.12.2022, sobota, godz. 19.00

„ 11.12.2022, niedziela, godz. 18.00

Księżniczka czardasza – operetka Emmericha Kálmána

Kierownictwo muzyczne: Piotr Wajrak, reży seria: Wojciech Adamczyk, choreografia: Zofia Rudnicka, kostiumy: Maria Balcerek, scenogra fia: Marcelina Początek-Kunikowska, przygoto wanie chóru: Henryk Wierzchoń.

Arcydzieło operetki powstawało w przededniu I wojny światowej. Libretto oddaje prawdę o zmie niającym się świecie: przemianach w obyczajo wości, rozpadzie starych struktur społecznych. W 1914 r. Kálmán mógł już liczyć na współpracę z najwybitniejszymi librecistami wiedeńskimi. Leo Stein i Béla Jenbach przedstawili mu libretto osnute wokół miłości syna arystokratycznej rodzi ny austriackiej zbliżonej do dworu cesarskiego do szansonistki z budapeszteńskiego teatrzyku. Kál mán pracował nad muzyką, gdy pracę przerwał mu wybuch I wojny światowej. Ostatecznie ope retka miała premierę 13 listopada 1915 r. na sce nie Johann-Strauss Theater. Odtąd datuje się jej pełen sukcesów pochód przez najlepsze sceny mu zyczne Europy. Reżyser Wojciech Adamczyk prze niósł akcję sceniczną do Polski lat 20. XX wieku: w Warszawie i Wilnie, w modnym lokalu, którego bywalcami są m.in. sanacyjni oficerowie, w pałacu kresowej arystokracji, w wileńskim hotelu spoty kają się gwiazda ekskluzywnych estrad Sylvia Va resco, w której żyłach płynie (chyba?) wino z okolic Egeru, i książę Edwin (w naszej realizacji noszący nazwisko Dowgiałło-Różycki i pieczętujący się herbem Janina). „Czardaszka” to absolutny hit frekwencyjny w Operze Nova i 53 przedstawienia wyprzedane na pniu.

„ 13.12.2022, wtorek, godz. 11.00 i 16.00, sala kameralna

„ 14.12.2022, środa, godz. 11.00 i 16.00, sala kameralna

Karnawał zwierząt (Le Carnaval des animaux)

Muzyka: Camille Saint-Saëns. Reżyseria: Agnieszka Płoszajska, scenariusz: Emil Płoszaj ski, choreografia: Michał Cyran, scenografia: Ma tylda Kotlińska, kierownictwo muzyczne: Marta

28 | | GRUDZIEŃ 2022
Alicja w Krainie Czarów. Chór. Robert Bondara. Opera Nova 2022. Fot. Andrzej Makowski

Szymańska, reżyseria świateł: Krzysztof Forgiel, układy i przygotowanie akrobatyczne: Anna Czarniecka, asystent reżysera: Dorota Borowicz, asystent choreografa: Anna Bebenow.

Ten cykl miniatur skomponowany przez Ca milla Saint-Saënsa jest znakomitą „lekcją kształ cenia słuchu” – rozpoznawania dźwięków po szczególnych instrumentów. Realizatorzy sytuują akcję na arenie cyrku, w którym występują ludzie zamienieni w zwierzęta. W fabule nie brakuje ele mentów komediowych. Akrobatycznymi umiejęt nościami popisują się tancerze, a muzycy aktyw nie włączają się w zadania aktorskie. Widzowie są świadkami niezwykłych przemian i doświadczają prawdziwie cyrkowych emocji. Spektakl wysta wiany jest w sali kameralnej, przeznaczony dla wieku 5+.

„ 29.12.2022, czwartek, godz. 19.00 „ 30.12.2022, piątek, godz. 16.00 i 20.00 „ 31.12.2022, sobota, godz. 16.00 i 20.00

Koncerty Sylwestrowo-Noworoczne

Reżyseria: Sebastian Gonciarz, kierownictwo muzyczne : Maciej Figas, scenografia: Mariusz Napierała, choreografia: Paulina Andrzejewska, przygotowanie chóru: Henryk Wierzchoń. Wyko nawcy: 15 solistów, balet, chór, orkiestra Opery Nova pod batutą Macieja Figasa.

Iluzoryczne wnętrza wyczarowane przez kom puterowe projekcje, powietrzne akrobacje, karu zela zmieniających się obrazów scenograficznych, szczypta najpiękniejszych przebojów operowych i operetkowych, światowe przeboje musicalowe, filmowe, muzyki pop, szlagiery w nowych aranża cjach. Dużo tańca i humoru, duże tempo i dużo po mysłów na dobra zabawę. Wszystko, co może za chwycić 15-, 55- i 75-latków, złoży się na program Koncertów Sylwestrowo-Noworocznych (pięć z nich prezentowanych w grudniu, jeden w Nowy Rok 2023).

inf. Ewa Chałat

D.K. Orion BSM

„ 8.12.2022, czwartek, godz. 17.30, ul. 16 Płk. Ułanów Wlkp. 1

Salon Literacki Oriona

Spotkanie świąteczne podsumowujące 2022 rok. „ 14.12.2022, środa, godz. 17.00, ul. 16 Płk. Ułanów Wlkp. 1

Przy wigilijnym stole Spotkanie Klubu Miłośników Sztuki.

„ 21.12.2022, środa, godz. 17.00, ul. 16 Płk. Ułanów Wlkp. 1

Wieczór kolęd Spotkanie Klubu Miłośników Sztuki.

Plany pracy Klubu „Arka” i D.K. Orion BSM mogą ulegać zmianom, dlatego prosimy zaglądać na stronę internetową BSM: bsm.bydgoszcz.pl, w zakładkę „Domy Kultury”.

Wojewódzka

Biblioteka

i Miejska

Publiczna w Bydgoszczy

„ 7.12.2022, środa, godz. 18.00, Biblioteka Główna Bydgoska Środa Literacka

– Marzena Lewandowska

Marzena Lewandowska urodziła się i wychowa ła w Bydgoszczy, następnie zamieszkała w Kowalu. Tam powołała do istnienia Ogólnopolski Konkurs Poetycki dla Dzieci i Młodzieży „Kujawy”. Reżysero wała też do własnych scenariuszy przedstawienia teatru dziecięcego, a także pisała teksty piosenek dla Don Wasyla i jego zespołu. Przede wszystkim jednak para się poezją. Zdobyła przeszło sto nagród i wyróżnień w konkursach literackich: ogólnopol skich i międzynarodowych, w tym I miejsce na Mię dzynarodowym Konkursie Poetyckim „Wrzeciono”, a także tytuł Mistrza Poezji Polskiej. Od roku 2003 jest członkiem Związku Literatów Polskich (oddział warszawski). Poza poezją popełnia małe formy dra matyczne oraz opowiadania. W roku 2019 otrzyma ła II Nagrodę w IV edycji konkursu Książka Przyja zna Dziecku za powieść W dobre ręce. Jest autorką wielu tomików wierszy.

„ 8.12.2022 i 22.12.2022, czwartki, godz. 11.00, Biblioteka Główna, sala wykładowa Projektor z audiodeskrypcją

Biblioteka, przy współpracy z Fundacją Szansa dla Niewidomych, uruchomiła nowy Projektor dla osób niewidomych i słabowidzących. Wyświe tlane filmy posiadają funkcję audiodeskrypcji. W grudniu zapraszamy na następujące seanse: – 8 grudnia: Ze wszystkich sił – reż. Nils Tavernier – 22 grudnia: Listy do M 3 – reż. Tomasz Konecki

„ 3.12.2022, godz. 12.00, Biblioteka Główna, sala wykładowa

BSM

Klub „Arka” BSM

„ 7.12.2022, środa, godz. 17.30, ul. Konopnickiej 24A

Turniej Jednego Wiersza

Konkurs na najlepszy wiersz wcześniej niepu blikowany. Prowadzenie: Stefan Pastuszewski.

„ 20.12.2022, wtorek, godz. 16.00, ul. Konopnic kiej 24A

Warsztaty

z ozdób choinkowych

Zajęcia plastyczne dla dzieci. Obowiązują za pisy pod nr. tel. 696 002 921.

-widowiskowa Łuczniczka, ul. Toruńska 59; bilety do nabycia na: kupbilecik.pl, ebilet.pl, oraz w Salonie Muzycznym Riff (ul. Śniadeckich 2)

The best of Ennio Morricone

Bydgoszcz stanie się centrum muzyki filmowej. A to za sprawą muzyki Ennia Morriconego. Na scenie blisko 100-osobowa orkiestra, chór i soli ści. Usłyszymy największe hity ze świata kinema tografii. Ponadto wspaniałej muzyce towarzyszyć będą obrazy przywołujące najbardziej znane ka dry filmowe, zmieniając zwykły koncert w nieza pomniane widowisko multimedialne. Wydarzenie jest hołdem dla twórczości Ennia Morriconego, autora muzyki do ponad 500 filmów oraz ponad 100 utworów muzycznych, laureata Oscarów, Złotych Globów oraz wielu innych nagród. Kon cert trwa ok. dwóch godzin (z przerwą) i składa się z dwóch aktów. inf. Katarzyna Głodek

Józef Herold – ukraińskie bajki na św. Mikołaja

Zapraszamy ukraińskie dzieci wraz z rodzica mi na mikołajkowe spotkanie z bajkami Józefa Herolda, autora Bajek na cały tydzień. Utwory te zostały kilka miesięcy temu przetłumaczone na język ukraiński przez Svitlanę Breslawską. Trafiły już do ponad tysiąca dzieci w wieku od 5 do 11 lat. W czasie spotkania wszystkie dzieci otrzymają w prezencie książkę z imienną dedykacją od au tora. Na zbiór bajek składają się: Zajączek Berti, Kura Rosolina, Żyrafa Maaaaaaaaaaaaaaagda, Lew Kameron, Słoń Ricardo, Tenor Caruzelli, Leśni czy Apolinary

Gry planszowe

Gry planszowe wypożyczać można w Wy pożyczalni Multimedia 39 (ul. Długa 39) oraz w wybranych filiach miejskich na terenie miasta.

GRUDZIEŃ 2022 | | 29
Polska Press
AUTOPROMOCJA 0110629538 DYRYGENT: MARCIN WOLNIEWSKI BYDGOSZCZ 8 grudnia 2022 r., godz. 19.00 Hala Sportowo-Widowiskowa „Immobile Łuczniczka”, ul. Toruńska 59 Bilety do nabycia: Salon Muzyczny Ri www.kupbilecik.pl | www.ebilet.pl

W naszych zbiorach posiadamy różne gry dla miłośników planszówek – od juniora do seniora. Bezpłatnie wypożyczać gry może każdy użyt kownik biblioteki posiadający aktualną kartę bi blioteczną WiMBP w Bydgoszczy, który ukończył 13 lat. Użytkownik może jednorazowo wypoży czyć maksymalnie dwie gry na okres czterech ty godni. Zbiór gier planszowych prezentowany jest w katalogu internetowym biblioteki.

Kiermasz Taniej Książki

W Bibliotece Głównej trwa Kiermasz Taniej Książki, który zagościł u nas na stałe. Wydaw nictwa popularnonaukowe, kryminały, romanse, biografie, poradniki, książki dla dzieci i młodzie ży. Każdy znajdzie tu coś dla siebie w atrakcyjnej cenie. Zapraszamy od poniedziałku do piątku w godz. 8.00–19.00, a w sobotę 9.00–15.00.

Antykwariat online

W sprzedaży oferujemy dublety i druki zbędne, wycofane ze zbiorów oraz wydawnictwa własne. Proponujemy literaturę z różnych dziedzin wiedzy oraz książki dla dzieci i młodzieży. Czas realizacji zamówień wynosi 7 dni roboczych. Katalog do stępnych pozycji znajduje się na stronie bibliote ka.bydgoszcz.pl.

Wirtualny spacer – Biblioteka Bernardynów

Biblioteka Bernardynów mieści się w gmachu Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bydgoszczy. Poklasztorne zbiory należące niegdyś do bydgoskiego klasztoru bernardynów to najstarszy i największy z zachowanych w mie ście księgozbiorów; jego początki sięgają schyłku XV wieku. Uruchomiliśmy nowe narzędzie umoż liwiające spacer wirtualny po salach biblioteki. Aby rozpocząć zwiedzanie online, wystarczy wejść na stronę biblioteka.bydgoszcz.pl.

krótsze z najkrótszych, więc musimy się uwinąć przed zmrokiem. O 7.20 mamy autobus, więc pro szę bez spóźnień. Proszę zabrać wysokie, wygod ne buty trekkingowe (na pewno nieprzemakalne), ciepłe ubranie (najlepiej „na cebulkę”), jedzenie i herbatę w termosie.

„ 4.12.2022, niedziela, zbiórka o godz. 5.30 na Dworcu Bydgoszcz Główna Kultura na świeżym vol. 107: Z Przyłubia

do Torunia

W Barbórkę zapraszamy was na spacer z Przy łubia do Torunia. Wysiadamy z pociągu o godz. 6.06 i wędrujemy czerwonym szlakiem przez las, dochodzimy do Wisły, trzymamy się malownicze go zbocza, by dojść do Zielonej Strugi. Dalej czeka nas spacer przez Wielką Nieszawkę i wzdłuż wału wiślanego, wśród pól i łąk, do niebieskiego szla ku, którym zejdziemy do Wisły i dalej – na most w Toruniu. Tam zobaczymy, czy będziemy od razu wracać pociągiem do Bydgoszczy, czy pójdziemy sobie na pizzę i następnie wrócimy spacerkiem na dworzec. Opcja bez pizzy – 23 km, opcja z pizzą –28 km. Weźcie wygodne i najlepiej wysokie buty, dużo jedzenia i ciepłą herbatę.

„ 4.12.2022, niedziela, godz. 12.00, kino Orzeł, ul. Marcinkowskiego 12–14; bilety: 5 zł

Małe Animocje na mikołajki: Przytul mnie. Poszukiwacze miodu reż. Anna Błaszczyk, Polska 2022, 4+, 70’, dubbing polski

Przytul mnie. Poszukiwacze miodu to historia dorastającego Misia, który w dniu swoich uro dzin chce przeżyć pierwsz ą w życiu przygodę i wyruszyć do legendarnej Złotej Krainy. Pomysł ten nie spotyka się z aprobat ą lubiącego jaski niowe pielesze oraz długie, spokojne drzemki Tatusia. Na widzów animacji czeka też nie lada gratka oraz niespodzianka: seansom towarzy szyć będzie pokaz świątecznego epizodu serialu.

Przytul mnie. Poszukiwacze miodu to nie tyl ko pierwszy od wielu lat pełnometrażowy polski film animowany dla młodych widzów, ale i ekra nizacja bestsellerowych książek Proszę mnie przytulić autorstwa Przemysława Wechterowi cza i Emilii Dziubak. Aby spełnić swoje marzenie o wyjątkowym torcie, Mi ś będzie musiał przeko nać Tatusia, że wędrówka przez las ku Złotej Kra inie może być przyjemna, oraz udowodnić, że jest wystarczająco dorosły, by ruszyć ku nieznanej przygodzie. Zagadkowe wskazówki przekazane bohaterom przez pszczoły wiodą Misie na skraj lasu, gdzie po raz pierwszy skonfrontują się z naj większą zagadką – tajemniczym i nieodgadnio nym światem ludzi…

„ 7.12.2022, środa, kino Orzeł; darmowe wej ściówki do odebrania w kasie MCK

W tym wieku można być szczęśliwym

– godz. 15.00–16.00: film dokumentalny – godz. 16.00–17.00: debata z osobami, które wzięły udział w filmie, oraz z producentką W skali globalnej populacja w wieku 60+ rośnie szybciej niż wszystkie inne grupy wiekowe. Zapyta liśmy seniorów i seniorki, jak wygląda ich życie pod czas emerytury. Co robią w czasie wolnym? W jaki sposób realizują swoje pasje? Skąd czerpią energię do działania i co dziś napawa ich optymizmem?

„ 10.12.2022, godz. 12.00–15.00, foyer MCK, ul. Marcinkowskiego 12–14; wstęp wolny

Rządy Prawa Wspólna Sprawa

Sędziowie Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia we współpracy ze Stowarzyszeniem „Tak dla Polski” z udziałem miasta Bydgoszczy zapra

Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy

„ 3.12.2022, sobota, godz. 7.10, ul. Focha naprze ciwko Opery Nova Kultura na świeżym, wyprawy kobiece vol. 11: Z Koronowa do Bydgoszczy

Serdecznie zapraszam was na spacer z Koro nowa do Bydgoszczy. Zapewniam malowniczą trasę, dużo wody (jeziornej) i lasu. Dotlenimy się, dotleni się nasza skóra i nawilżą włosy (wie cie, że to bardzo ważne elementy spaceru). Trasa wyniesie 26 km.  Kończymy przy pętli w Myślę cinku. Zbiórka jest o 7.10 na przystanku autobu sowym przy ul, Focha, przy moście, naprzeciwko opery. Tak, wiem, że wcześnie, ale dni są teraz naj

30 | | GRUDZIEŃ 2022
Przytul mnie. Poszukiwacze miodu

szają na spotkanie, warsztaty, quizy konstytucyj ne z nagrodami, prezentację filmu tematycznego w formule VR i rozmowy z sędziami Waldemarem Żurkiem, Pawłem Juszczyszynem oraz Bartło miejem Starostą, a także sędziami bydgoskiego oddziału Iustitia przy wsparciu założyciela i pre zes stowarzyszenia Lex Super Omnia – proku ratorów Krzysztofa Parchimowicza i Katarzyny Kwiatkowskiej, jak i niezależnych bydgoskich prokuratorów tego stowarzyszenia.

Jest wiele tematów, które dzielą Polaków każdego dnia. Ale czy kwestia podejścia do prze strzegania prawa powinna nas dzielić? Tutaj nie powinno być żadnych wątpliwości. To politycy często próbują wykorzystywać kwestie prawo rządności do swoich celów. Nie pozwalajmy na to. Każdemu Polakowi wolno oczekiwać prze strzegania prawa niezależne od tego, kto aktu alnie rządzi, bo tylko wtedy podstawowe warto ści ludzkie i obywatelskie będą gwarantowane i chronione. Każdy powinien mieć prawo do nieza wisłego, sprawnie działającego sądu, niezależnie od tego, gdzie mieszka, w co wierzy czy jaki ma światopogląd. O tym jest właśnie nasz projekt. Chcemy łączyć Polaków w kwestii podejścia do fundamentalnych zasad państwa prawa, ponad wszelkimi podziałami. Chcemy zrozumienia róż nych punktów widzenia na sądownictwo, tak aby wypracować w przyszłości jak najlepszy jego mo del. Chcemy partnerskiego dialogu z sędziami na ten temat w swobodnej atmosferze. Wszystko to chcemy osiągnąć poprzez serię spotkań i warsz tatów lokalnych w całej Polsce oraz zorganizowa nych podczas różnych targów i festiwali w latach 2022–2023. W ich trakcie chcemy wysłuchać przede wszystkim was, otwarci na wszelkie uwagi i dyskurs w kwestiach praworządności. Mówicie głównie wy, a my uważnie słuchamy, choć odpo wiemy na każde pytanie.

„ 10.12.2022, sobota, godz. 19.00, sala kinowo-wi dowiskowa MCK; bilety dostępne w kasie MCK oraz na bilety24.pl

Projekt Volodia – Piosenki ulicy

Koncert piosenek folkloru miejskiego, tzw. ulicznych lub „szemranych”. W programie m.in. utwory popularyzowane w połowie XX wieku przez barda stolicy Stanisława Grzesiuka oraz piosenki lwowskie.

Zespół Projekt Volodia powstał w 2007 roku. Jego pomysłodawca Janusz Kasprowicz, muzyk, aranżer, autor tekstów, zaprosił wrocławskich muzyków grających na co dzień jazz, rocka, fla menco, bluesa, piosenkę literacką. Przedstawił on wizję zaaranżowania i wykonania utworów znanego barda i aktora Włodzimierza Wysoc kiego. Po pozytywnym i przychylnym przyjęciu przez odbiorców wydanej w 2011 pierwszej pły ty live Piosenki Włodzimierza Wysockiego oraz sukcesach na koncertach w całym kraju muzycy wydali jeszcze cztery płyty, m.in. w 2020 album Pocztówka ze Lwowa oraz w 2021 płytę Projekt Volodia gra Grzesiuka. I z tych dwóch ostatnich albumów zespół wybrał piosenki najbardziej rozśpiewanych miast: Warszawy i Lwowa, które prezentuje na scenie pod wspólnym tytułem Pio senki folkloru miejskiego. Projekt Volodia wystą pi w składzie: Janusz Kasprowicz (wokal, gitara basowa), Bogdan Bińczak (vinofon, akordeon,

instrumenty perkusyjne, melodyka, drugi wokal), Robert Gawron (banjo, ukulele, gitara klasyczna), Tomasz Burzyński (perkusja), Marcin Kotlarski (gitara elektryczna, chórki).

„ 11.12.2022, niedziela, godz. 17.00, sala kinowo -widowiskowa MCK

Jeden rytm wielu serc

Młodzieżowy Dom Kultury nr 4 pod patronatem Bydgoskiego Grantu Oświatowego pragnie zapre zentować spektakl taneczny poruszający temat zjawisk społecznych w codziennym życiu dzieci i dorosłych. Mówi o relacjach i procesach życia dzieci, nastolatków i dorosłych. Przedstawia sytu acje, które prowadzą do odnalezienia sedna życia. Tego, o czym tak często zapominamy: poszuki waniu siebie, i tego, co sprawia, że czujemy życie. Grupę młodych artystów wspierają pedagodzy Magdalena Przepierska oraz Jacek Kwaśniak.

bierze się zupełnie nowa przestrzeń muzyczna, w której zespół operuje. Akustyczne, wręcz trady cyjne instrumentarium, jakim są trąbka, saksofon, fortepian czy gitara, zostały zastąpione progra mowanymi syntezatorami, a skłaniając się bardziej ku kompozycji, muzyka brzmi teraz mniej jazzowo i zawiera mniej improwizacji. Zamiast kontrabasu usłyszymy bas elektryczny, a perkusja jest właści wie jedynym instrumentem typowo akustycznym. Brzmienie płyty ma jednak bardzo organiczny cha rakter za sprawą wykorzystania również brzmień takich jak marimba, wibrafon, Rhodes piano czy pianino akustyczne. Album zabiera w podróż po jazzie, space rocku, funky i muzyce elektronicznej z destynacją w postaci rockowej piosenki, będącej jednocześnie utworem tytułowym. Bez względu na obszar gatunkowy, w którym porusza się zespół, CNE wciąż zachwyca dojrzałością i klasą.

„ 16.12.2022, piątek, godz. 20.00, sala kinowo-wi dowiskowa MCK; bilety dostępne w kasie MCK oraz na bilety24.pl

Contemporary Noise Ensemble –An Excellent Spiritual Serviceman

Po kilkuletniej przerwie Contemporary Noise Ensemble powraca z nową płytą An Excellent Spi ritual Serviceman. Brzmienie zespołu, jak również jego skład uległy sporej przemianie i stąd również

„ 17.12.2022, sobota, godz. 19.30, sala kinowo-wi dowiskowa MCK; bilety dostępne w kasie MCK oraz na bilety24.pl

Bydgoscy Muzycy w Hołdzie

Zapraszamy na ostatnią w tym roku odsłonę koncertów z cyklu Bydgoscy Muzycy w Hołdzie Grudniowa odsłona projektu poświęcona będzie rockandrollowym brzmieniom w świątecznym klimacie. Na scenie wystąpi plejada znanych mu zyków z regionu oraz zaproszeni goście.

GRUDZIEŃ 2022 | | 31
Projekt Volodia

Emcekowe Remanenty

„ 6–24 grudnia 2022, barka „Lemara”

„ 17.12.2022, sobota, od godz. 16.00, Miejskie

Centrum Kultury

Bydgoski Emcek kończy w tym roku 10 lat. Z tej okazji zapraszamy do naszej siedziby na Emce kowe Remanenty – za symboliczne kwoty kupić będzie można wydane przez nas w ciągu dekady książki, albumy, płyty, a także DVD z filmami. Będą też gadżety festiwalowe, unikalne plakaty i koszulki. Do tego muzyka na żywo, grzane wino i my – pracownicy Emceku.

Nasze wydawnictwa i gadżety będą też do stępne (od 6 grudnia) na barce „Lemara” w ra mach Bydgoskiego Jarmarku Świątecznego.

„ 18.12.2022, niedziela, godz. 16.00 i 18.30, sala kinowo-widowiskowa; bilet: 20 zł, do nabycia w kasie MCK

Koncert Bożonarodzeniowy  Magiczny czas…

Koncert w wykonaniu Zespołu Pieśni i Tań ca Płomienie z MDK nr 4 oraz kapeli w składzie: Paulina Krakowian-Biernacka (skrzypce, suka biłgorajska), Krzysztof Biernacki (klarnet), Maciej Drapiński (akordeon), Jacek Kwaśniak (persku sjonalia), Michał Kwaśniak (skrzypce), Michał Stropa (akordeon).

W niezwykłym, melancholijnym czasie świąt Bożego Narodzenia Zespół Pieśni i Tańca Płomie nie zaprasza państwa do wspólnego wigilijnego stołu tradycji i magii. To niezwykle piękne spo tkanie stanie się okazją do wędrówki po barwnym kalejdoskopie śpiewu, muzyki i tańca. Podczas wspólnego świętowania usłyszą państwo to, co w tym wyjątkowym czasie jest najpiękniejsze: radość oczekiwania, gwar wspólnego przeżywa nia, a także chwile zadumy nad pustym miejscem przy stole. Widowisko przy dźwiękach najpięk niejszych kolęd i pastorałek wprowadzi państwa w magiczny czas wspólnego przeżywania najpięk niejszych dni w ciągu roku.

„ 19.12.2022, poniedziałek, godz. 19; bilety: 10 zł, do nabycia w kasie MCK i na stronie bilety24.pl

Teatr wymyWammy – Epilog

Kiedy myślimy o pożegnaniu, pojawia się nam smutek, ale i radość z tego, że przez tyle lat wspólnie z wami mogłyśmy się tak bawić, tak śmiać, tak czuć wolność. Postanowiłyśmy z tej okazji jeszcze raz razem spędzić czas. Jesteście dla nas ważni, i to bardzo! Chcemy jak zwykle was trochę zaskoczyć i siebie przy okazji też. Zapew nimy małą podróż w przeszłość – tak, żeby łezka zakręciła się w oku. Uwaga! Jednym z punktów programu będzie teleturniej, ale taki z prawdzi wego zdarzenia! Porozmawiamy, pośmiejemy się, ale i sprawdzimy, ile pamiętacie i jak czujne ma cie oko. Nie wybaczyłybyśmy sobie, gdybyśmy ten ostatni raz nie zagrały spektaklu! Tym razem postanowiłyśmy, że każda z nas wymyśli jakąś koncepcję; pozostałe aktorki dopiero na scenie dowiedzą się, jaki jest zamysł. Także czekają nas cztery różne historie. No i mamy nadzieję, że przybijemy sobie piątkę.

„ 26.12.2022, godz. 20.00; bilety dostępne w ka sie MCK oraz na bilety24.pl Bisz & B.O.K Live Band – Dekada wilka Kontynuując serię tradycyjnych świątecznych koncertów Bisz z multiinstrumentalnym zespo łem B.O.K zaprasza do Miejskiego Centrum Kul tury na wyjątkowe wydarzenie. W związku z pre mierą nowej płyty bydgoskiego rapera, która powstała na dziesięciolecie Wilka chodnikowego, publiczność usłyszy przekrój najbardziej znanych utworów, które Bisz nagrał podczas mijającej de kady, a także utwory z nowego albumu. A wszyst ko to w wyjątkowych aranżacjach, z charakter nym brzmieniem livebandu B.O.K.

„ 29.12.2022, godz. 16.30, sala kinowo-widowi skowa MCK; bilety dostępne w kasie MCK oraz na bilety24.pl

Metalowe Zakończenie Roku

Po trzech latach przerwy zapraszamy na VIII edycję Metalowego Zakończenia Roku. W tej edy cji zagrają: Tiberius, Ballbreaker, Orgasmatron oraz Polish Metal Alliance.

Projekt Polish Metal Alliance powstał w marcu 2020 podczas wprowadzenia pierwsze go lockdownu. Wokalista Maciej Koczorowski (Chainsaw) zaprosił kilku znajomych muzyków do nagrania coveru The Trooper Iron Maiden. Udział wziął doświadczony gitarzysta Jarek Chilkie wicz z zespołu Piotra Cugowskiego (ex-Bracia). Sekcję stworzyli perkusista Łukasz Tomczak z zespołu Immalum oraz Sorry Boys, basista To masz Targosz (Ceti) oraz drugi gitarzysta Marek „Spider” Pająk znany z zespołu Vader. Drugim wokalistą został Krzysiek Sokołowski z zespołu Nocny Kochanek, a skład tego utworu uzupełnił Piotr Cugowski i legenda polskiego heavy metalu Wojciech Hoffmann z Turbo. Utwór szybko stał się hitem, krążąc w internecie. Wideo w serwisie YouTube po dwóch latach od premiery obejrzało ponad 800 tys. osób, co stanowi znakomity wy nik, jak na metalowy cover nagrany w takiej for

mie. Niespodziewanie pozytywny feedback wśród fanów spowodował, że Polish Metal Alliance po szło za ciosem, pół roku później dając do odsłu chu klasyka Judas Priest Painkiller z gościnnym udziałem Grzegorza Skawińskiego (Kombii). Póź niej przyszedł czas na inne covery, a projekt ma w planach wydanie jeszcze kilku utworów… Orgasmatron to supergrupa, muzyczny ko lektyw hołdujący twórczości m.in. Lemmy’ego Kilmistera i Motörhead, złożony ze znakomitości polskiej sceny rockowo-metalowej. Na chwilę obecną zespół tworzą muzycy Acid Drinkers, Go mor, Flapjack, Turbo i Ceti.

Zespół Pałacowo-Parkowy w Ostromecku

„ 11.12.2022, godz. 12.00–20.00

800 lat Ostromecka – jubileuszowe świętowanie

W 2022 roku mija 800 lat od najstarszej wzmianki na temat Ostromecka. Z tej okazji przy gotowaliśmy różne atrakcje – warsztaty, werni saż wystawy, poczęstunki.

– godz. 12.00: Dlaczego pieczemy pierniki na święta? – rodzinne warsztaty lukrowania pierników i słodkie opowieści. Koszt: 50 zł od uczestnika. Liczba miejsc: 15, zapisy: recepcja@ palaceostromecko.pl; – godz. 15.00: Źródła. Sztambuch Ostromec ki – wernisaż wystawy w Pałacu Nowym, poświęco nej dziejom wsi i jego mieszkańców. Forma otwar tego kobiecego gabinetu zachęca do zwiedzania wnętrza wypełnionego fotografiami, pamiątkami,

32 | | GRUDZIEŃ 2022
fot. Paweł Paszko

artykułami prezentującymi najważniejsze wątki z ostromeckiego kalendarium. Ważną częścią są wspomnienia gromadzone w archiwum historii mó wionej. Jest to miejsce, w którym zarówno lokalna społeczność, jak i przybysze mogą zostawić cząstki przeżyć i wspomnień związanych z Ostromeckiem. Dzięki nim powstaje żywa, fascynująca mozaika pozwalająca lepiej zrozumieć fenomen tego niezwy kłego miejsca. Koncepcja: dr Agnieszka Wysocka, Anna Kornelia Jędrzejewska, aranżacja plastyczna: Bożena Januszewska, Marta Wiśniewska. – godz. 12.00–18.00: podwieczorek w pałacu

Z okazji wydarzenia przez cały dzień wstęp do Zespołu Pałacowo-Parkowego w Ostromecku jest wolny. Dla gości przygotowano symboliczny słodki poczęstunek.

„ 18.12.2022, godz. 16.00, Pałac Nowy w Ostromecku Koncert świąteczny na trzech instrumentach

w wykonaniu Katarzyny Wesołowskiej

Katarzyna Wesołowska (klawesyn, pianofor te, fortepian). Program koncertu: Joseph-Nico las-Pancrace Royer – Pieces de clavecin, Premier Livre: Allemande, La Sensible, La Marche des Scythes; Ludwig van Beethoven – Sonata As-dur op. 110: I. Moderato cantabile molto espressivo, II. Allegro molto, III. Adagio ma non troppo – Al legro ma non troppo; Johannes Brahms – Inter mezza op. 117: Intermezzo nr 1 Es-dur, Intermezzo nr 2 b-moll, Intermezzo nr 3 cis-moll

Katarzyna Wesołowska – pianistka, klawesy nistka, scenografka. Absolwentka Akademii Mu zycznej im. F. Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz ASP w Warszawie. Ukończyła studia magisterskie i podyplomowe w klasie fortepianu prof. M. Muraw skiej oraz studia licencjackie w klasie klawesynu prof. U. Bartkiewicz, gdzie obecnie jest dyplo mantką studiów magisterskich. Doskonaliła swoje umiejętności na kursach mistrzowskich i warsz tatach w kraju i za granicą pod okiem wybitnych artystów.

Fundacja Art Mintaka

„ 16–18 grudnia 2022, piątek–niedziela, godz. 19.30, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczó łkowskiego, ul. Gdańska 4; wszystkim koncertom towarzyszą prezentacje prac Krzysztofa Grusego Świąteczny Festiwal – Art Mintaka

PROGRAM:

„ 16.12.2022, piątek Recital Stypendystów Szymona Nehringa i Fundacji Art Mintaka

I) Georgi Vasilev (fortepian): Anton Webern –Wariacje op. 27; Jan Widlarz (fortepian): Kazimierz Serocki – Suita Preludiów (I–IV); Jan Bieniasz (for tepian): Gyorgy Ligeti – Piano Etude XIII

II) Adam Kałduński (fortepian): Olivier Messia en – Vingt regards sur l’enfant-Jésus – I. Regard du Père; Leos Janacek – Sonata 1 X 1905; Issac Albeniz – Iberia, tom III: El Albaicin; Sergiusz Prokofiew –7. Sonata op. 83.

III) NeoQuartet: Karolina Piątkowska-Nowicka (I skrzypce), Paweł Kapica (II skrzypce), Michał Markiewicz (altówka), Krzysztof Pawłowski (wio lonczela): Paweł Szymański – to tylko muzyka na elektryczny kwartet smyczkowy i elektronikę; Aleksandra Kaca – Neve na elektryczny kwartet smyczkowy i elektronikę (prawykonanie zamówio ne przez Fundację Art Mintaka).

„ 17.12.2022, sobota

I) Adam Kałduński (fortepian): Aleksander Skriabin – Pięć preludiów op. 16; Karol Szymanow ski – Mazurki op. 62 (wybór); Michał Dobrzyński

Dwa preludia; Zbigniew Bargielski – Elegia, Koły sanka i Kaprys; Paweł Mykietyn – Cztery preludia; Hanna Kulenty – AtlantissSolo

II) RebelDuo: Dorota Nowak (sopran), Sara Wienczek (akordeon): Pawel Sławiński – Spacer po słowach; Marcin Wierzbicki – Ikebania; Zbigniew Bargielski – Kilka minut obecności… czyli poemat domniemany; Stanisław Moryto – 5 Pieśni do słów Tadeusza Kobierzyckiego

III) NeoQuartet: Karolina Piątkowska-Nowicka (I skrzypce), Paweł Kapica (II skrzypce), Michał Markiewicz (altówka), Krzysztof Pawłowski (wio lonczela): Witold Lutosławski – String Quartet; Rafał Gorzycki – Requiem na kwartet smyczkowy, elektronikę i syntezator mowy (prawykonanie za mówione przez Fundację Art Mintaka).

„ 18.12.2022, niedziela

I) Kamil Pater (gitara, elektronika): Kamil Pater Guitar Solo Set

II) NeoQuartet: Karolina Piątkowska-Nowicka (I skrzypce), Paweł Kapica (II skrzypce), Michał Markiewicz (altówka), Krzysztof Pawłowski (wio lonczela): Wojciech Błażejczyk – PostQuartet na kwartet smyczkowy i elektronikę (prawykonanie); Aleksander Kościów – Noumen IV na kwartet smyczkowy z elektroniką (prawykonanie zamó wione przez Fundację Art Mintaka).

III) Szymon Nehring – recital fortepianowy: Claude Debussy – 6 preludiów z 1 zeszytu; Herman Nehring – 2 Romanse, Humoreska op. 5, 3 preludia op. 10; Franz Liszt – Les cloches de Geneve, Vallée d’Obermann

Stowarzyszenie Koloroffon

„ 9.12.2022, piątek, godz. 20.30, kino Orzeł MCK, ul. Marcinkowskiego 12–14, wstęp wolny Pamiętnik gapiów 2022 – premiera wydawnictwa, spotkanie i projekcja filmowa

Giełda na Chemiku, skatepark w Myślęcinku, stary Torbyd – to tylko niektóre miejsca opisane w tegorocznym wydaniu bydgoskiego Pamiętnika gapiów. Nowa edycja to nie tylko wspomnienia byd goskich literatów, ale przede wszystkim zbiór haseł nadesłanych przez mieszkańców naszego miasta.

W 2020 roku Stowarzyszenie Koloroffon wy dało na nowo książkę prof. Zbigniewa Raszew skiego Pamiętnik gapia. Bydgoszcz, jaką pa miętam z lat 1930–1945. Kiedy książka była już dostępna w bydgoskich księgarniach, organiza torzy zainicjowali nowe wydawnictwo o nazwie Pamiętnik gapiów, które miało swoją pierwszą edycję rok temu. W tym roku po raz pierwszy ogłoszono otwarty nabór tekstów do projektu i zaproszono do udziału bydgoszczan, którzy podzielili się swoimi wspomnieniami z młodości. Na kartach pamiętnika podróżujemy w czasie i przestrzeni między Skrzetuskiem, Osiedlem Leśnym, Bielawami czy północnym Okolem. Całość zredagowała i dopełniła swoimi hasłami Emilia Walczak. Partnerem projektu jest bydgo ska „Gazeta Wyborcza”. Hasła są prezentowane na łamach lokalnej „Wyborczej” od listopada do końca grudnia, zarówno w wersji papierowej, jak i elektronicznej. Projekt współfinansuje miasto Bydgoszcz.

inf. Krzysztof Nowicki

GRUDZIEŃ 2022 | | 33
Katarzyna Wesołowska inf. Rafał Gorzycki

prywatnych w kraju i za granicą: Niemcy, Anglia, Dania, Szwecja, Francja, Austria, Australia, Ja ponia, USA. Jest ministerialnym rzeczoznawcą malarstwa współczesnego.

„

Biblioteka UKW

„ 7.12.2022, środa, godz. 18.00, Galerii Biblioteki UKW, ul. Szymanowskiego 3; wystawa czynna do 28.02.2023

Wieczór poetycki z Justyną Kubiak i promocja jej debiutanckiego tomiku Kaligrafia

Spotkaniu będzie towarzyszyć prezentacja fo tografii autorki. Prowadzenie: Paulina Gawrych. Justyna Kubiak jest bydgoszczanką, od 16 lat mieszka w Solcu Kujawskim. Ukończyła stu dia historyczne w WSP w Bydgoszczy. Pracuje w Bibliotece UKW, obecnie w Oddziale Zbiorów Specjalnych. Współtworzy również projekt „Pa mięć Bydgoszczan i Regionu”. Przepiękne stare księgi, rękopisy oraz inne zasoby tychże zbiorów przypomniały jej o pewnych dawnych zaintere sowaniach i zainspirowały do pisania, dosłownie i w przenośni. Organizuje m.in. warsztaty ręczne go pisania w różnych stylach kaligraficznych. Od lat zajmuje się też fotografowaniem.

Marie (Laure Calamy) dokłada wszelkich starań, by pogodzić wychowanie dwójki dzieci z pracą w jednym z luksusowych paryskich ho teli. Nie jest to łatwe, zwłaszcza że mieszka poza miastem, a codzienne dojazdy zajmują jej sporo czasu w i tak napiętym już grafiku. Kiedy wreszcie otwiera się przed nią szansa zawodowego awan su, jak na złość wybucha ogólnokrajowy strajk. System transportu publicznego, od którego uza leżniona jest bohaterka, zostaje całkowicie spara liżowany…

Ignacy Bulla urodził się w 1940 roku w sy beryjskiej tajdze. W 1960 ukończył Państwo we Liceum Sztuk Plastycznych w Bydgoszczy (tzw. „Turwidówka”). Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu (obecnie Uniwersytet Artystyczny) na Wydziale Malarstwa, Grafiki i Rzeźby. Dyplom z zakresu rzeźby uzyskał w 1967 r. Uprawia malarstwo, grafikę i rysunek (w tym satyryczny). Swoje pra ce eksponował na kilkudziesięciu wystawach indywidualnych, brał udział w ponad 20 wy stawach środowiskowych i 18 ogólnopolskich, a także uczestniczył w 8 wystawach między narodowych i prezentacjach sztuki polskiej za granicą: Bułgaria, Niemcy, Kanada, Francja, An glia, USA, Grecja. Za swoją działalność otrzymał wiele nagród i wyróżnień oraz został odznaczony medalami m.in.: „Szeląg Bydgoski” – przyzna ny za szczególne zasługi w upowszechnianiu kultury i sztuki; medal im. Jerzego Sulimy-Ka mińskiego – za wybitną działalność twórczą i w uznaniu zasług dla kultury regionu Pomorza i Kujaw. Jego prace znajdują się w zbiorach Mu zeum Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu, Mu zeum Farmacji w Bydgoszczy oraz w zbiorach

Muzeum Wojsk Lądowych

„ ul. Czerkaska 2, na zewnątrz budynku, w go dzinach otwarcia muzeum; wstęp bezpłatny; wystawa czynna do czerwca 2023 Ne puero gladium. Miecza dziecku nie dawaj

W Muzeum Wojsk Lądowych 22 września br. otwarto wystawę o dzieciach żołnierzach, gdzie na tle wybranych przykładów z historii można prze śledzić instytucjonalny (państwowy) i incydental ny charakter udziału dzieci w konfliktach zbroj nych, od czasów starożytnych (Sparta) po czasy współczesne. Przedstawiono również prawnomię dzynarodowe uwarunkowania dotyczące służby młodocianych w siłach zbrojnych oraz ich udziału w obecnie toczonych działaniach bojowych.

inf. Wojciech Bartoszek

„ 1.12.2022, godz. 19.30

Pałacowe Planetarium, czyli obserwacje nieba przez teleskop

Główną atrakcją będzie planeta Saturn. Spo tkanie przed budynkiem Pałacu Młodzieży popro wadzi Artur Wrembel. W przypadku niepogody odbędzie się prelekcja w sali 209.

„ 2.12.2022, godz. 10.00, sala widowiskowa Forum Olimpijczyków – Laboratorium Zdolności

Pałac Młodzieży w Bydgoszczy

„ 1.12.2022, godz. 19.15 Seans filmowy: Na pełny etat Reż. Eric Gravel, Francja 2021, 85 min. Bilety: 10/7 zł.

Konferencja naukowa dla uczniów zdolnych. Tematyka spotkania: dziedziny nauk ekonomicz nych. Odbiorca: uczniowie szkół ponadpodsta wowych i szkół podstawowych (klasy VII i VIII). W ramach konferencji odbędą się: prezentacje dorobku naukowego uczniów (laureatów i fina listów olimpiad i konkursów przedmiotowych ze szkół ponadpodstawowych w Bydgoszczy); pre lekcje wygłaszane przez badaczy n. ekonomicz nych, pasjonatów, którzy swymi wystąpieniami zachęcą młodzież do poszerzania wiedzy i dąże nia do sukcesu. Zaproszenie przyjęła Małgorzata Madrak-Grochowska, dr n. ekonomicznych, wie loletni nauczyciel akademicki, trener i konsultant ekonomiczny. Wygłosi wykład Inflacja – bolesna lekcja ekonomii. Przewidywany czas spotkania: ok. 2 godz. zegarowych. Informacje i zgłoszenia: m.mackowiak@palac.bydgoszcz.pl, tel. 52 321 00 81 wew. 310.

34 | | GRUDZIEŃ 2022
Otwarcie wystawy malarstwa i rysunku Ignacego Bulli Twarze i satyra Wprowadzenie do wystawy: Piotr Siemaszko inf. Barbara Maklakiewicz

„ 3.12.2022, godz. 10.00, sala 115 Niezwykły umysł a funkcjonowanie w rodzinie

Warsztaty wsparcia psychologicznego dla rodzi ców pn. Budujemy relacje. Kształtowanie poczucia własnej wartości dzieci i młodzieży. Celem warsztatów jest wsparcie psychologiczne rodziców w procesie bu dowania relacji oraz kształtowania poczucia własnej wartości u dziecka jako czynnik chroniący zdrowie psychiczne. Prowadząca: Greta Haraś (na co dzień pracuje w Pałacu Młodzieży oraz w Wojewódzkiej Przychodni Zdrowia Psychicznego, gdzie zajmuje się diagnozą oraz terapią dzieci i młodzieży, prowadzi Treningi Umiejętności Społecznych, wspiera senio rów, prowadząc zajęcia psychoedukacyjne). Przewi dywany czas spotkania: ok. 2 godz. dydaktycznych. W zgłoszeniu należy podać: imię i nazwisko rodzica/ opiekuna, nazwę placówki, do której uczęszcza dziec ko, e-mail. Udział w warsztatach jest bezpłatny. Zgło szeń należy dokonywać do 1 grudnia: m.mackowiak@ palac.bydgoszcz.pl, tel. 52 321 00 81 wew. 310.

„ 4.12.2022, godz. 11.00, sala widowiskowa

„ 6.12.2022

17 gram miłości – XI ogólnopolski konkurs literacki Droga… Rozstrzygnięcie konkursu.

„ 8.12.2022, godz. 11.00, sala widowiskowa Konkurs wiersza i piosenki przedszkolnej Zabawa w rymy i rytmy

„ 8.12.2022, godz. 19.15

Seans filmowy: Orzeł. Ostatni patrol Reż. Jacek Bławut, Polska 2022, 104 min. Bilety: 10/7 zł.

z ciągłymi zmianami stosunkowo niewielkim nakładem energii psychicznej i fizycznej. Pro wadzące: Katarzyna Tłok i Edyta Szott – peda godzy z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. Przewidywany czas spotkania - ok. 3 godz. dydaktycznych. Liczba miejsc ogra niczona. Decyduje kolejność zgłoszeń. Udział w warsztatach jest bezpłatny. Informacje i zgło szenia do 5 grudnia: m.mackowiak@palac.byd goszcz.pl, tel. 52 321 00 81 wew. 310.

„ 12.12.2022, godz. 9.30 i 11.00, cena: 2 zł/os.

Audycja muzyczna Kiedy zima się zaczyna

Kontakt w sprawie rezerwacji biletów: tel. 660 448 499.

„ 13.12.2022, godz. 11.00, sala widowiskowa

Wszechnica

Zabawowy

Klub Filmowy Malucha dla Rodzin „Zygzak”

Maluchy, które jeszcze nie miały okazji oglą dać bajek w kinie, mają teraz swój prawdziwy filmowy klub. W ramach każdego spotkania pre zentujemy 3 polskie animacje dla dzieci, takie jak: Reksio, Bolek i Lolek, Przygody Myszki czy Pampa lini. Po projekcji animatorzy rozmawiają z dzieć mi o przygodach bohaterów oraz zapraszają rodziny do wspólnej zabawy. Tym razem Zygzak w mikołajkowej odsłonie. Bilet: 12 zł od dziecka.

„ 5.12.2022, godz. 9.50 Pałacjada

Impreza sportowa w SP nr 41.

„ 5.12.2022, godz. 9.00

Seans filmowy dla szkół: Świąteczna niespodzianka

Reż. Andrea Eckerbom, Norwegia 2022. Film dla szkolnych grup zorganizowanych. Bilet: 7 zł. Obo wiązuje rezerwacja miejsc: 607 611 242.

„ 5.12.2022, godz. 11.00

Seans filmowy dla szkół: Vinski i pył niewidzialności

Reż. Juha Wuolijoki, Finlandia 2021. Film dla szkolnych grup zorganizowanych. Bilet: 7 zł. Obo wiązuje rezerwacja miejsc: 607 611 242.

„ 6.12.2022, godz. 9.00

Seans filmowy dla szkół: Świąteczna niespodzianka

Film dla szkolnych grup zorganizowanych. Bilet: 7 zł. Obowiązuje rezerwacja miejsc: 607 611 242.

„ 6.12.2022, godz. 11.00

Seans filmowy dla szkół: Vinski i pył niewidzialności

Film dla szkolnych grup zorganizowanych. Bilet: 7 zł. Obowiązuje rezerwacja miejsc: 607 611 242.

Jest rok 1940. Gdy na plażach Dunkierki trwa gorączkowa ewakuacja alianckich żołnierzy, skryty w głębinach Morza Północnego sunie supernowoczesny polski okręt podwodny ORP „Orzeł”. Doskonale wyszkolona załoga ma na swoim koncie spektakularne czyny, w tym brawu rową ucieczkę z Tallina i zatopienie niemieckiego transportowca „Rio De Janeiro”. Teraz staje przed niebezpieczną misją, w trakcie której będzie mu siała zmierzyć się nie tylko z zagrożeniem w po staci min podwodnych, bomb głębinowych, wro gich okrętów i patrolujących teren samolotów, ale również z coraz bardziej napiętą atmosferą na pokładzie…

Spotkanie z psycholog Gretą Haraś: Relacje. O potrzebie dialogu – czy potrafimy rozmawiać, a zwłaszcza czy umiemy słuchać? Wykład i warsz taty z komunikacji.

„ 15.12.2022, godz. 19.15

Seans filmowy: Rimini

Reż. Ulrich Seidl, Niemcy, Austria, Francja 2022, 114 min. Bilety: 10/7 zł.

Richie Bravo (Michael Thomas), mimo że wciąż nosi się jak gwiazda rocka, najlepsze lata arty stycznej kariery ma już za sobą. Podstarzałemu au striackiemu szansoniście pozostało jedynie odcinać kupony od dawnej popularności. Jednak na grupach emerytów, odwiedzających poza sezonem włoskie Rimini, jego tlenione blond włosy, błyszczący garni tur oraz głos wciąż robią spore wrażenie. Mężczyzna skrupulatnie to wykorzystuje. W trakcie wieczornych występów w hotelu prezentuje dawne muzyczne szlagiery. Sprzedaje pamiątki, w razie potrzeby wy najmie swoją willę, a dla najwierniejszych fanek bę dzie też świadczył inne usługi…

„ 16.12.2022, godz. 17.00, sala widowiskowa Listy

do Świętego Mikołaja

Finał cyklicznej akcji organizowanej przez Pa łac Młodzieży wspólnie z uczniami i nauczycie lami VIII LO. Od wielu już lat w grudniu młodzież z „ósemki” staje się pomocnikami Świętego Mi kołaja – organizuje zbiórkę pieniędzy, odpowia da na listy i przygotowuje paczki świąteczne dla dzieci z Klubu Rozwijania Aktywności Dziecięcej „Promyczek”. Akcję kończy wspólna impreza po łączona z kolędowaniem i wręczaniem prezentów.

„ 9.12.2022, godz. 9.30, sala 115 Poradnia Rozwoju Zdolności Warsztaty wsparcia psychologicznego dla uczniów zdolnych. Tematyka spotkania: Trening twórczości. Odbiorca: uczniowie szkół podsta wowych (klasy VII i VIII) i ponadpodstawowych. Celem warsztatów jest rozwijanie potencjału uczniów, przygotowanie ich do tworzenia rzeczy nowych i wartościowych, a także rozwinięcie zdolności przystosowawczych tak, aby potrafili w sposób twórczy i nowatorski podchodzić do różnorodnych problemów oraz dawać sobie radę

„ 19.12.2022 godz. 10.30 i 12.00

Zabawowy Klub Filmowy Malucha „Zygzak”

Podczas spotkań przedszkolaki oglądają 3 pol skie filmy animowane dla dzieci (np. Reksio, Bolek i Lolek, Miś Kudłatek, Pampalini, Przygody Mysz ki). Świąteczne pokazy przeplatane są rozmową z dziećmi na temat filmu, a także licznymi tema tycznymi zabawami ruchowymi i animacjami mu zycznymi. Obowiązują wcześniejsze zapisy grup.

GRUDZIEŃ 2022 | | 35

„ 22.12.2022, godz. 19.15

Seans filmowy: Pasażerowie nocy

Reż. Mikhaël Hers, Francja 2022, 111 min. Bilety: 10/7 zł. W noc wyborczą 1981 roku na ulice Paryża wychodzą zwolennicy nowego prezydenta, świę tując zwycięstwo. W tym samym czasie Elisabeth po odejściu męża zostaje sama z dwójką nasto letnich dzieci. Znajduje pracę w nocnej audycji ra diowej i poznaje tam Talulah, bezdomną nastolat kę, którą zaprasza do swojego domu. Dzięki niej Talulah po raz pierwszy doświadcza rodzinnego ciepła i opieki. Wkrótce dziewczyna znika, lecz jej potrzeba wolności wpłynie na życie Elisabeth i jej bliskich, którzy nabiorą pewności siebie i podej mą ryzyko, zmieniające bieg ich życia…

ści, porozmawiamy o „tak zwanym życiu”, które bywa trudne, bo „jak pewnie słyszycie z wielu źró deł – światy się nakładają”. Otrzymamy wska zówki, w jaki sposób odczytać synchroniczne podpowiedzi wszechświata, który mówi, co robić, by życie było skrojone na miarę naszych potrzeb i możliwości.

„ 6.12.2022, wtorek, godz. 9.00, koszt: 10 zł/os., płatne w dniu wydarzenia w siedzibie KPCK

Na co dzień zajmuje się terapią z psami, bajkote rapią i jogą dla dzieci. Prowadzenie: Alicja Dużyk.

„ 9.12.2022, piątek, godz. 18.00, wstęp wolny Piękna nasza Polska cała: Poznańscy Bambrzy – historia niezwykła – wernisaż wystawy i prelekcja

Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy

„ 1.12.2022, czwartek, godz. 11.00, wstęp wolny Prelekcja Profilaktyka chorób zakaźnych gwarantem zdrowia

Prelekcja na temat chorób zakaźnych organi zowana we współpracy z Wojewódzką Stacją Sa nitarno-Epidemiologiczną w Bydgoszczy.

„ 1.12.2022, czwartek, godz. 18.00, wstęp wolny Zauroczeni pięknem: Postimpresjoniści, czyli jak pokazać „coś więcej”

Impresjoniści byli tymi, którzy w pewnym sensie rozpoczęli „rewolucję” w sposobie i tech nice malarskiego obrazowania. Jednak dla wielu twórców ich podejście do uwiecznianego na płót nie obrazu świata było zbyt powierzchowne i efe meryczne. Postimpresjoniści zwrócili uwagę na zupełnie nowe problemy, obce ich poprzednikom. O tym wszystkim będzie można usłyszeć na kolej nym wykładzie dr. Mateusza Solińskiego przybli żającym arkana i tajemnice współczesnej sztuki.

„ 2.12.2022, piątek, godz. 18.00, wstęp wolny Spotkanie autorskie o książce Ilustrowany przewodnik po cmentarzu Starofarnym w Bydgoszczy

Do księgarń trafił pierwszy w historii Ilustro wany przewodnik po cmentarzu Starofarnym w Bydgoszczy Marka K. Jeleniewskiego, który przybliża życiorysy wielu spoczywających tam osobistości. Prowadzenie: Wojtek Sobociński.

„ 3.12.2022, piątek, godz. 16.00, wstęp wolny …i żeby się spotkać i pogadać: O co kaman z tą rzeczywistością?

Podczas podsumowującego mijający rok spo tkania wspólnie z Violettą M. Wiśniewską zasta nowimy się, jak sięgnąć poza granice codzienno

LEKcja

w teatrze – warsztaty dla grup zorganizowanych

Cykl warsztatowych teatralnych spotkań dla grup zorganizowanych w wieku 5–15 lat. W spotkaniach mogą wziąć udział grupy przed szkolne i szkolne po uprzednim zarezerwowaniu i umówieniu terminu. Program warsztatów do stosowany jest do konkretnej grupy. W ramach zajęć uczestnicy poznają tajniki sztuki teatralnej, uzyskują odpowiedź na niewyjaśnione dotąd i nurtujące ich pytania z dziedziny teatru, wyko nują podstawowe zadania aktorskie, biorą udział w zabawach wprowadzających w świat sceny. Odbiorcy warsztatów nierzadko mają możliwość obejrzenia miniteatru lalkowego w wykonaniu pracowników Działu Artystycznego KPCK.

Zespół warsztatowy nie powinien przekroczyć 25 uczestników + maks. 2 opiekunów. W zależno ści od kolejności zgłoszeń zapisujemy pierwszą chętną grupę i dostosowując się do ram wieko wych dzieci lub młodzieży, realizujemy program zajęć. Uczestnicy przynoszą ze sobą luźny strój, miękkie zamienne obuwie oraz wodę do picia. Czas trwania warsztatów to ok. 1,5 h. Kontakt: artystyczny@kpck.pl.

„ 8.12.2022, czwartek, godz. 11.00–18.00, ul. Toruńska 28, wstęp wolny Kiermasz Bożonarodzeniowy Warsztatu Terapii Zajęciowej

Będzie można zobaczyć oraz kupić niepowta rzalne efekty ciężkiej pracy podopiecznych WTZ – m.in. kartki i stroiki świąteczne, ozdoby choin kowe, wyroby ceramiczne i z papierowej wikliny. Środki finansowe uzyskane podczas kiermaszu przeznaczone zostaną w całości na działania z za kresu rehabilitacji społecznej.

„ 8.12.2022, czwartek, godz. 18.00, wstęp wolny Czytajmy się!: Na skrzyżowaniu śmierci i spokoju

Książka Za lasami Moniki Litwinow-Cieślewicz rozpoczyna się jak typowy kryminał. W niewielkim lasku pod Koninem mieszkaniec odnajduje zwłoki nastolatki. W tym samym czasie w mieście pojawia się uciekinierka ze szpitala psychiatrycznego, ska zana za próbę zabójstwa własnego dziecka. Artur Gawron, lekko neurotyczny i aspołeczny leśniczy z licencją prywatnego detektywa, postanawia zająć się sprawą śmierci dziewczyny, kiedy poli cja odnajduje przy jej zwłokach dobrze znany mu przedmiot. Związek ofiary z harcerstwem i bliskimi osobami Artura zmusza go do oderwania się od sprawy swojej nieżyjącej od pięciu lat żony… Monika Litwinow-Cieślewicz, ur. w 1986 w Ko ninie, z wykształcenia dr n. pedagogicznych i za łożycielka Centrum Terapii i Edukacji Bajarnia.

W XVIII wieku, w wyniku zarazy, wsie leżące wokół Poznania zostały wyludnione i zniszczo ne, a tym samym Poznań został pozbawiony znaczących źródeł dochodów. Aby zasiedlić i odbudować wsie, władze miasta wydały ode zwę skierowaną do Bambergu w południowej Frankonii, która miała zachęcić osadników zza zachodniej granicy do osiedlenia się w podpo znańskich wsiach (obecnie wsie te stanowią dzielnice Poznania). W latach 1719–1753 kilkoma falami przywędrowali do Wielkopolski rolnicy z Bambergu i od swego miejsca zamieszkania nazwani zostali Bambrami. Bambrzy i ich po tomkowie wnieśli w kulturę wsi podpoznańskich wiele nowych zasad związanych z uprawą roli, pożywienia, budownictwa, jak również nową obrzędowość i piękne stroje. Ich obecność na zie miach Wielkopolski to historia barwna i zaskaku jąca. Piękny pomnik Bamberki na Starym Rynku w Poznaniu to dowód ich asymilacji, a jednocze śnie zachowania tradycji i własnej tożsamości. Zapraszamy do Salonu Hoffman na wystawę i spotkanie z przedstawicielami poznańskich Bambrów.

„ 13.12.2022, wtorek, godz. 18.00, wstęp wolny Literatura w Centrum: świąteczne podsumowanie

Tym razem będzie inaczej: oprócz atrakcji im plikowanych świętami przewidziane zostały nie spodzianki.

36 | | GRUDZIEŃ 2022
Pomnik Bamberki

„ 15.12.2022, czwartek, godz. 18.00, wstęp wolny

LXIII Spotkanie z Historią u Hoffmana: Prawosławie w Bydgoszczy

Bydgoszcz na przestrzeni wieków podlegała wielu przemianom – etnicznym, urbanistycz nym, politycznym, ale także religijnym. Można by rzec, że przez większość czasu swego ist nienia miasto miało proweniencję katolicką. W okresie zaboru pruskiego dużą rolę odgrywał kościół ewangelicki. Wiadomo, że mieszkańcami miasta byli również żydzi – wyznawcy judaizmu. O innych wyznaniach i konfesjach dawnych i współczesnych mieszkańców miasta niestety zapominamy. Stąd pragniemy przybliżyć pań stwu historię prawosławia w Bydgoszczy, które ma swój wkład w koloryt naszego miasta. Spo tkanie poprowadzi ks. Marian Radziwion, pro boszcz parafii prawosławnej pw. św. Mikołaja Cudotwórcy w Bydgoszczy.

folklorystycznym czy religijnym. Współczesne odczytanie pie ś ni żałobnych poł ączone zosta ło z choreografią i wzbogacone o nowoczesne kostiumy. Jest wynikiem procesów związanych z dialogiem oraz integracją osób w różnym wie ku – bardzo młodych i seniorów. Tematyka ż ałoby i ś mierci, wzięta na warsztat, poddana obróbce, swoistej wręcz wiwisekcji oraz reinterpretacji, zostaje „oswojona”. Owo oswojenie i pewnego rodzaju akceptacja przenoszą nas w nieschema tyczne rejony doznań.

„ 17.12.2022, sobota, godz. 12.00

„ 21.12.2022, sobota, godz. 17.00

Bilety w cenie 10 zł/os. do nabycia w siedzibie KPCK oraz na biletyna.pl

Spektakl świąteczny na motywach baśni H.Ch. Andersena Dziewczynka z zapałkami

śpiewu podstawowych pojęć i problemów oraz wskazanie dalszego kierunku rozwoju wokal nego. Koszt konsultacji (45 min) wynosi 30 zł, zapisy: muzyka@kpck.pl.

Młodzieżowy Dom Kultury nr 1 w Bydgoszczy

„ 2.12.2022, piątek, godz. 9.30

XXV Muzyczna Jesień

„ 16.12.2022, piątek, godz. 18.00, wstęp wolny Pieśni żałobne – spektakl na podstawie tekstów prof. Zbigniewa Mikołejki i Grzegorza Pleszyńskiego

Zapraszamy na nowe odczytanie pieśni ża łobnych, stanowiące rezultat międzypokole niowych warsztatów oraz kreacji Chóru Spo łecznego Czarnego Karła. Grupa nawiązuje do pierwiastka polskiego uniwersum kulturowego, jaki stanowią polskie pie ś ni ż ałobne, inspirując się obszarem sztuki ludowej, a także wykorzystu jąc rodzime tradycje tanatyczne. Projekt odnosi się równocześnie do Dziadów Adama Mickiewi cza oraz tradycyjnych Zaduszek. Wykonanie nie polega jednak na zwykłej rekonstrukcji w duchu

Spektakl familijny. Mieszkańcy XIX-wiecz nego miasteczka, pochłonięci przedświąteczną krzątaniną, nie dostrzegają biednej, zziębniętej istotki próbującej sprzedać choćby kilka zapałek za kromkę chleba. Wiemy, jak kończy się historia małej dziewczynki według duńskiego pisarza. Czy naszą bohaterkę czeka podobny los? Kogo symbolizuje dziewczynka z zapałkami? Spek takl premierowy zaprezentowany zostanie przez Teatr Kołowrotek działający przy KPCK w Byd goszczy.

PONADTO W GRUDNIU:

Indywidualne konsultacje wokalne

Pracownia Muzyki zaprasza do udziału w indywidualnych konsultacjach muzycznych w dziedzinie śpiewu. W ramach zajęć omawiane są teoretyczne zagadnienia takie jak budowa aparatu mowy czy higiena głosu, a także prak tyczne ćwiczenia z zakresu emisji głosu, technik wokalnych i pracy z mikrofonem. Podczas lek cji pracujemy także nad proponowanym przez ucznia materiałem. Konsultacje odbywają się bez ograniczenia wiekowego. Jednorazowe spo tkanie ma na celu przedstawienie amatorowi

Finał konkursu tylko dla zaproszonych laureatów.

„ 4.12.2022, niedziela Mistrzostwa Bydgoszczy w Grze Błyskawicznej w Szachach

„ 4.12.2022, niedziela VII Mistrzostwa w Grze Błyskawicznej w Warcabach Stupolowych

„ 7.12.2022, środa

Warcabowy Turniej Mikołajkowy

Wewnętrzna impreza Działu Warcabowego. „ 9.12.2022, czwartek, godz. 10.00

Mikołajki w Klubie Malucha

Miłe spotkanie naszych maluchów z prawdzi wym Mikołajem, który nie tylko przynosi pre zenty, ale i bardzo chętnie bawi się ze wszystki mi dziećmi. Razem z rodzicami dzieci wykonają kartki i ozdoby bożonarodzeniowe na wystawę świąteczną. Ponadto przygotują dla Mikołaja niespodziankę w postaci piosenek i wierszyków.

GRUDZIEŃ 2022 | | 37
inf. Anna Serwach

„ 10.12.2022, sobota, godz. 10.00

XXI Amatorski Przegląd Gitarowy

Uczestnikami przeglądu są soliści i zespoły gitarowe w kategoriach wiekowych do lat 14 oraz od lat 14 do 18. Celem konkursu jest populary zacja muzyki gitarowej, konfrontacja osiągnięć, wymiana doświadczeń pomiędzy uczestnikami, promocja wykonawców oraz nowego repertu aru, popularyzacja klasycznej muzyki gitarowej w środowisku dzieci i młodzieży.

„ 10.12.2022, sobota Szachowy Turniej Mikołajkowy

Wewnętrzna impreza Działu Szachowego, podczas której starsi i młodsi miłośnicy królew skiej gry będą mogli rywalizować ze sobą w miko łajkowej atmosferze.

„ 14.12.2022

Wystawa pocztówek i ozdób bożonarodzeniowych

…wykonanych przez dzieci młodsze i starsze uczęszczające na zajęcia plastyczne do MDK1.

„ 16.12.2022, piątek, godz. 17.00 Taneczny Koncert Świąteczny

„ 18.12.2022, niedziela, godz. 16.00 Koncert Świąteczny Pracowni Muzycznej MDK1

Koncert kolęd i pieśni bożonarodzeniowych dla zaproszonych gości.

„ 20.12.2022, wtorek, godz. 17.00 Nadszedł świąteczny czas, niech bawi się, tańczy każdy z nas

Taneczny koncert świąteczny.

„ 27.12.2022, wtorek

Mistrzostwa UKS MDK1 „HETMAN” w grze błyskawicznej w szachach

Wewnętrzna impreza MDK 1; turniej szachów błyskawicznych.

inf. Katarzyna Klarkowska

Młodzieżowy Dom Kultury nr 2 w Bydgoszczy

„ 17.12.2022, sobota, godz. 17.00

Piernikową nutą – spotkanie kolędowe

„ 18.12.2022, niedziela, godz. 17.00

XXI Koncert z cyklu Wigilia tuż-tuż…

„ 27–28 grudnia 2022, wtorek–środa, godz. 9.30–16.30

Drużynowe Mistrzostwa Grup Naborowych w szachach

inf. Karolina Gorzycka

się spod kontroli. Judith postanawia mimo wszyst ko brnąć w to dalej, chociaż oznacza to przypra wiającą o zawrót głowy eskalację zdarzeń.

Kino Jeremi

„ 1.12.2022, czwartek, godz. 19.00; film dla doro słych, czas trwania: 100 min

Zdarzyło się

Film jest adaptacją książki Annie Ernaux o studentce, która w latach 60. XX wieku zacho dzi w nieplanowaną ciążę i jest przekonana, że – mimo wszelkich grożących jej konsekwencji – chce poddać się zabiegowi aborcji.

„ 8.12.2022, czwartek, godz. 19.00; film dla doro słych, czas trwania: 102 min

Sekret Madeleine Collins

Judith prowadzi podwójne życie, przemieszcza jąc się między Szwajcarią a Francją. W Szwajcarii mieszka z Abdelem, z którym wychowuje córkę; we Francji jest związana z Melvilem, z którym ma dwóch starszych synów. Stopniowo krucha rów nowaga oparta na tajemnicach, kłamstwach i cią głych podróżach zaczyna niebezpiecznie wymykać

„ 15.12.2022, czwartek, godz. 19.00; film dla dorosłych, czas trwania: 116 min Mężczyzna imieniem Ove Stetryczały 60-latek nie może pogodzić się ze śmiercią żony. Pojawienie się nowych sąsiadów wywraca jego świat do góry nogami.

Ceny biletów: normalny – 11 zł, ulgowy – 7 zł, członkowie Klubu Filmowego – wstęp wolny.

Kino Jeremi mieści się w XV LO, w Fordonie, przy ul. Fieldorfa „Nila” 13. Swoją nazwę wzięło od Jeremiego Przybory, aktora, współtwórcy telewi zyjnego „Kabaretu Starszych Panów” i „Kabaretu Jeszcze Starszych Panów”, który przez kilka lat mieszkał w dworku na terenie dzisiejszej dzielnicy Fordon i pracował w Polskim Radiu w Bydgoszczy.

inf. Monika Klawitter

38 | | GRUDZIEŃ 2022

Galeria Wspólna

„ 1.12.2022, czwartek, godz. 19.00, ul. Batorego 1/3 – wernisaż wystawy; wystawa potrwa do 20.01.2023

Paula

Jaszczyk: Relacje – kształty,

figury, kolory

Wystawa dr hab. Pauli Jaszczyk, profesor ASP w Warszawie, jest zapisem różnorodnych emocji, które towarzyszą twórcy w kreatywnej drodze. Obrazy prezentowane w ramach wystawy poka zują zależności między kolorami, napięcia, jakie powstają pomiędzy kształtami, oraz harmonię,

którą tworzą figury. To zapis pracy twórczej na przestrzeni lat, poszukiwań między światem figu ratywnym a abstrakcyjnym. To brak kompromi su na tworzenie tylko w jednym stylu, ponieważ świat sztuki jest na tyle pojemny, że potrafi po mieścić najrozmaitsze relacje.

„ 6.12.2022, wtorek, godz. 17.00, ul. Batorego 1/3 Rozwój świadomości i tożsamości europejskiej na podstawie dzieł sztuki: od Michała Anioła do Andy’ego Warhola – wykład Grzegorza Pleszyńskiego

Grzegorz „Pleha” Pleszyński – artysta zaj mujący się malarstwem, rysunkiem, muzyką, per formance’em, wideo-artem, teatrem. Uczestnik wielu wystaw artystycznych indywidualnych oraz grupowych, m.in. w Australii, Angoli, Ukrainie, we Włoszech, w Niemczech. Uczestnik VI edycji oraz współorganizator VII edycji Konstrukcji w Proce sie. Autor projektów artystyczno-społecznych, m.in. Antydepresyjna Szkoła, Antydepresyjne Miasto, Antydepresyjny Urząd, Droga – Rozum. Rozum – Przeczucie, Harmonia Sztuki – Harmo nia Świata. Kurator pokazu grupy Fluxus Ja nie

płaczę ja się śmieję w Polsce w 2015 roku. Autor projektów muzycznych, m.in. Antydepresyjnej Opery Cristoforo Colombo. Twórca 9 albumów muzycznych. Stypendysta MKiDN.

„ 14.12.2022, środa, godz. 17.00, ul. Batorego 1/3 Warsztaty z kaligrafii z Franciszkiem Otto

Bezpłatne warsztaty z kaligrafii dla młodzie ży (15+) i dorosłych. W warsztatach może wziąć udział 15 osób. Chętnych prosimy o zgłoszenia na adres mailowy: galeriawspolna@onet.pl. Franciszek Otto – ur. w 1960 r. typograf, pro jektant krojów pism. Absolwent wydziału grafiki ASP im. J. Matejki w Krakowie. Dyplom w pracowni grafiki książki pod kier. R. Banaszewskiego (1985). Laureat trzeciej i czwartej edycji konkursu Interna tional Digital Type Design Contest, organizowane go przez firmę Linotype GmbH. Nagrodzone fonty to Linotype Noteć (1999) i Brda (2003). W 2008 roku licencję Linotype otrzymały jego dwa kolejne fonty – Waza i JP2. W roku 2017 firma Monotype wprowadziła do sprzedaży font Wola.

inf. Justyna Gongała-Wyzujak

GRUDZIEŃ 2022 | | 39
2013
P. Jaszczyk,
40 | | GRUDZIEŃ 2022
P. Jaszczyk, 2013
Zadanie współfinansowane przez Miasto Bydgoszcz Partner: Organizator projektu: PAMIĘTNIK GAPIÓW 2022 PREMIERA WYDAWNICTWA PIĄTEK | 09.12.2022 | 20:30 | KINO ORZEŁ