Page 1

Adam Bielnicki Czas zaprzeszły


tekst © Copyright by Adam Bielnicki  fotografie autora z wyjątkiem: fot.  – PAP Warszawa fot.  – Japan Airlines Kopenhaga fot. ,  – Scan Foto Kopenhaga fot.  – PR Stocznia B & W Kopenhaga fot. , ,  – PR Folketing Kopenhaga fot na str  („kartusz” ADAM) fragment polichromii Wacława Taranczewskiego z fary św. Małgorzaty w Gostyniu – fot. M. Grychowski opracowanie graficzne Inter Line SC Piotr Hrehorowicz Małgorzata Punzet korekta Elżbieta Białoń skany i opracowanie zdjęć Michał Grychowski nakładem autora, Kraków 


Od autora ¶ Spisywanie wspomnień i pamiętników należy jeśli nie do obowiązku, to na pewno do dobrego tonu, po osiągnięciu pewnego wieku także w przypadku, kiedy nie bardzo jest się czym chwalić. Wszelako warto o tym i owym opowiedzieć, już choćby po to, by następców przed powtarzaniem naszych błędów ostrzec. ¶ Mam też nadzieję, że wspomnienia te pomogą w przybliżeniu pewnych wydarzeń i sytuacji z czasów naszej młodości, które, co całkiem zrozumiałe, wydać się mogą ludziom młodszym wręcz niewyobrażalne. By wspomnieć tylko piramidalne nonsensy, pojawiające się w historycznych filmach i literaturze. ¶ Zaś w ogólniejszym sensie dedykuję tę książeczkę armii bezimiennych polskich magistrów, doktorów i doktorantów, którzy w drugiej połowie XX wieku „rozmieniali na drobne” swe zdolności i talenty na „zmywakach” lub plantacjach pietruszki u zachodnich, nowobogackich filistrów. ¶ Na koniec pragnę podziękować krakowskiemu artyście fotografikowi Michałowi Grychowskiemu za mozolne opracowanie strony graficznej przedsięwzięcia przy wykorzystaniu nie zawsze najwyższej jakości zdjęć z mego obszernego archiwum. Kopenhaga, jesień 

5


„Czasu” początki ¶ Nigdy mnie nie kusiło, by zabierać się do pisania wspomnień, zakładając, że miałby je czytać ktoś inny niż autor. Dla tego też spisywane od  dzienniki (wpływ lektury Żeromskiego) spaliłem gdzieś pod koniec lat . Nie ma czego żałować, bowiem w większości spisane były żargonem lotniskowym, dominującym nad nielicznymi wzmiankami o  sprawach dnia codziennego, pracy i ewentualnie polityki. Polityki widzianej przez okulary Wolnej Europy, której słuchaczem byłem od jej pierwszych godzin,  maja …! Aliści, aliści, wobec powszechnego żądania jednego z przyjaciół uznałem, że skoro jest jeden amator, to może i drugi się znajdzie, a wtedy, jako że tres faciunt collegium ¹, znajdą się może kiedyś chętni, by o gesta Adami ² rozprawiać. Ostatnim i nie najmniejszym bodźcem do pisania stała się narastająca złość na przewrotność losu, jaki memu pokoleniu, a zwłaszcza mnie osobiście, zgotował, wariujący od jakiegoś czasu, świat. Gdy sobie uświadomić, że większość tego, co nam bywało z całą surowością praw boskich, ludzkich, szkolnych i  rodzinnych streng verboten ³, jest dziś oczywistym i niepodważalnym przywilejem, ba – niezbywalnym prawem „młodości”, a to, co było naturalne dla ówczesnych „dorosłych”, bywa nam, staruszkom wzbraniane – to czyż może człowieka szewska pasja nie ogarniać? Takie na przykład  radio: gdy my byliśmy młodzi, radio było „dla starszych”. A kiedy staliśmy się wreszcie „starszymi”, radio jest dla młodych… ¶ Zabierając się do uwieczniania owego burzliwego żywota, nie sposób nie zwrócić uwagi na przedziwną prawidłowość w jego chronologizacji. ¶ I tak, jak poczciwy Nostradamus poszufladkował dzieje świata (lub przynajmniej tego, co mu się całym światem być wydawało) w  słynne centurie, tak noster Adamus przeciskał się przez ten padół łez w rytmie wyznaczanym przez decenia. Początek każdego z nich niósł ze sobą znaczne przemiany, oznaczał przełom i początek czegoś nowego.  – przeniesienie do Kielc i wejście do ¹ Trzy osoby to dopiero zgromadzenie. ² Czyny Adama. Parafraza tytułu średniowiecznej kroniki duńskiej: Gesta Danorum – Czyny Duńczyków autorstwa Saxo Gramaticusa. ³ Surowo wzbronione.

7


Fot. 1. Dziadkowie: Jadwiga (1) i Stanisław (2) Bielniccy z córką – Zofią (6), jej mężem Franciszkiem (7) i synami – Jerzym (3) i Kazimierzem (4) z jego żoną Klaudią (5). Stopnica ok. 1927 r.

Fot. 2. Reminiscencje czasu zaborów. Dziadek Stanisław w gimnazjalnym mundurze. Kielce ok. 1880

8


nowej rodziny ojca i jego drugiej żony.  – po wyjściu z więzienia – życie samodzielne.  – ucieczka z Kraju i beztroskie (ale bez widoków) bytowanie w cieniu samolotów.  awans i praca w świetle reflektorów.  – koniec przygody z VIP-ami i monotonia „chleboróbstwa” na bocznym torze.  – emerytura i żywot romantyczny.  – zderzenie z progiem starości, utrata złudzeń, świadomość izolacji i obcości na uboczu zmieniającego się duńskiego otoczenia.

Fot. 3. Babcia Jadwiga głową rodu; dziadek zmarł w 1929 r. Od lewej – Danuta Reczko, Józef Reczko, Zofia Bielnicka, Jerzy Bielnicki

9


1. „Czasu” początki  

Czas zaprzeszły - Rozdział I

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you