Page 1

Imaxes libres  de  www.flickr.com  


Amadou ü  É o protagonista e a través de quen coñecemos a historia. ü  Non se nos dan datos do seu físico. ü  Intuímos que é novo: -­‐  -­‐  -­‐  -­‐  -­‐ 

Meu fillo,  eu  debía  ter  uns  anos  máis  ca  ti  o  día  en   que…   Cantos,  baba?   Pois  non  sei,  tres  ou  catro  anos.   Quince  entón?   Por  aí,  si…  (Páx.  9)  

ü  Acompaña os membros da familia nas tarefas: recoller leña, auga, sementes…

ü  Evolúe ao longo da novela:  “Suki  fitou  ao  seu  amigo  e  decatouse  de  que  semellaba  máis  vello,  era   coma  se  transcorresen  un  feixe  de  anos  e  Amadou  de  socate  se  fixese  maior”  (Páx.124)  


Ngugi ü  É o pai de Amadou e Numba. ü  Ofrécese voluntario para averiguar que é esa nube de fume que se ve ao lonxe “Irei eu,  Mkebe.  E  acompañarame  o  meu  fillo  Numba   que  xa  case  é  un  home  (Páx.25)   …Mkebe,  de  mala  gana,  aceptou  a  proposta  de  Ngugi,   a  quen  todos  respectaban  e  tiñan  en  alta   estima”  (páx.  26)  

ü  Volve medio morto e cunha ferida na cabeza. Non sabe que lle aconteceu a Numba. ü  Promételle á súa muller volver polo fillo: -­‐  -­‐  -­‐  -­‐ 

Tesmo que  xurar,  Ngugi,  tesmo  que  xurar-­‐  repetía  unha  e  outra  vez.   O  que,  muller,  o  que?-­‐  preguntou  Ngugi  desesperado.   Que  irás  na  procura  de  Numba.   Fareino,  ho,  fareino.  Aínda  que  sexa  a  derradeira  cousa  que  faga  na  vida.  (Páx.112)  


Jala ü  É unha muller de carácter:

“-­‐Mira  que  es  túzaro,  igualiño  có  teu  irmán.   -­‐  -­‐ 

Herdanza da  miña  nai-­‐  retrucou  el.   Abofé,  é  mala  como  un  raio-­‐  dixo  Mkebe   sorrindo…”  Páx.  48.  

As mulleres  dos  clan  Wataki  da  tribo  dos  Kimba  son   tecedeiras,  nais,  cociñeiras,  esposas,  costureiras  e   amigas.  O  que  non  teñen  é  voz  nas  decisións,  están   mudas.  E  pese  a  iso  e  ao  que  todos  pensan,  son  as   mulleres  os  verdadeiros  alicerces  do  clan.  Sen  elas   estarían  todos  perdidos.  Todos  sen  excepción,   homes,  nenos  e  bestas.  (páx.  74)  

- 

-­‐  -­‐  -­‐  -­‐ 

Esfórzase en educar a Amadou anque ás veces lle resulta difícil: “Amadou botou  a  correr   afastándose  e  Jala  rompeu  a  chorar.  Ás  veces  a  tarefa  de  aprender  era  moito  máis  dura  que  procurar  comida  ou  auga.   Supoñía  máis  esforzo  e  daba  moitos  máis  desgustos.  Pero  as  cousas  eran  como  eran  e  non  se  podían  mudar.  Algún   día,  quizabes  todo  mudaría,  pero  Jala  estaba  segura  de  que  os  seus  ollos  xa  non  o  verían”  (Páx.  56)   “Ela  só  se  preocupa  por  ti,  Amadou-­‐  tenta  tranquilizalo  Suki  cando  remata.   Preocúpase?   Si,  claro  que  si.   Obrigoume  a  comer  terra,  Suki  (…)  (páx.  58)  


O episodio do formigueiro ü  O propio autor conta nunha entrevista no Atlántico diario (27/10/2012) que a inspiración da súa historia foi precisamente unha nova aparecida nun xornal: No Arxel as mulleres procuraban nos formigueiros os grans que recollen as formigas co que facer pan para os fillos.

“Sempre fora  un  traballo  de  mulleres  mais  desta  volta  (e  malia  a  reprobación  dos  guerreiros)   acordaron  levar  os  fillos  varóns.  Pensan  que  é  preciso  que  aprendan  polo  que  poida  pasar.  Non   saben  o  que  lles  deparará  o  futuro  e  o  mellor  é  que  estean  preparados”  (Páx.  73)   ü  Descubrimos o verdadeiro papel de Jala para Amadou: “  Amadou,  sempre  que  ten  unha   destas  conversas  coa  súa  nai,  tira  a  mesma  conclusión:   que  pouco  sabe  el  e  canto  sabe  ela  (…)  Se  estivese  en   perigo,  Amadou  escollería  sen  dubidalo  a  súa  nai  para   tela  ao  seu  carón  na  sabana  desértica…  Jala  sábeo   todo”  (páx.  77)  

ü  Revélase como unha muller sabia, precavida e sensible:    “-­‐  Que  fas?  

-­‐  Doulle  as  grazas,  Amadou.    -­‐  Por  que?    -­‐  Ela  é  nai  coma  min  e  vimos  de  levarlle  o    alimento  da  súa  prole.”  


Numba ü  É o fillo máis vello de Ngugi e Jala. -­‐ 

“Numba fora  un  rebelde  dende  pequeno  (…)   Sempre  fora  un  rebuldeiro  que  puxera  en  dúbida   as  regras  e  costumes  do  clan  (…)  Non  aceptaba   que  un  vello  como  Mkebe  fose  quen  de  decidir   sobre  o  seu  destino  (…)  Estaba  farto  de  fuxir  e   de  pasar  fame.  El  sabía  que  había  outro  mundo,   na  gran  cidade  do  oeste,  e  quería   coñecelo”  (páx.26)  

- 

Non volve co seu pai da viaxe e este non lembra que lle aconteceu. Volve con Amadou na súa procura


A descuberta do misterio ü  Á volta da viaxe, cando recupera a consciencia, Ngugi relata que o fume proviña das fogueiras provocadas por uns soldados que retiñan a nenos como escravos. “Gabeamos por  unha  mgunga  e  dende  alí  vimos  o  enorme  buraco  aberto  na   terra  no  medio  do  mato.  Estaba    cheo  de  buracos  máis  pequenos  e  escuros   que  se  perdían  nas  súas  entrañas  como  tobeiras.  Semellaba  un  gran   formigueiro  (…)  Os  nenos  traballaban  sen  descanso  de  tres  en  tres:  un   sostiña  unha  pica  contra  a  pedra,  outro  batía  arreo  cun  martelo  e  o  terceiro   recollía  os  anacos  para  un  cesto  (…)  Carrexaban  unhas  canastras  con   aquelas  pedras  negras  …”  (páx.  92).  

ü  Cando volven a por Numba descobren que non é escravo dos soldados, senón un deles: “Descubriu a  Numba  e  durante  uns  intres  a  alegría  inundouno  para  logo   desaparecer  de  súpeto.  Alí  o  estaba,  vestido  cun  pantalón  de  soldado  (…)   Malia  recoñecelo  e  ser  o  seu  rostro,  Amadou  tivo  a  sensación  de  que  algo   mudara,  de  que  aquel  xa  non  era  o  seu  irmán”  (páx.  126)  


Mkebe ü  É o xefe e xamán do clan dos Wakati, da tribo dos Kimba, do país Lomba. ü  Estivo un tempo nunha gran cidade do oeste e volveu para dirixir ao seu pobo. ü  É quen decide os cambios de lugar: “ Todos  no  clan  saben  que  o  seu  destino  depende  da  lanza  do   vello  Mkebe.  Ficar  aquí  e  montar  un  novo  poboado  que  lles  sirva  de  fogar  ou  proseguir  unha  fuxida  que  xa   dura  moitas  semanas  dende  que  abandonaron  o  poboado”  (páx.  18)    

ü  O seu papel como líder vai perdendo forza: “As súas  decisións  cada   vez  eran  máis  discutidas.  Ninguén  se   enfrontara  a  el  abertamente,  pero  as  rexoubas   corrían  polo  poboado  dende  que  fuxiran  por   vez  primeira  do  país  Lomba”  (páx.  24)  

ü  Para tomar as súas decisións, observa os presaxios de elementos do seu redor pero cada vez lle resulta máis difícil recibir unha resposta…: “ Por  primeira  vez  ao  ler  os   presaxios,  Mkebe  non  ve  o  futuro  tan  claro   como  agardaba.  Dubida  e  non  sabe  que  facer   (…)Mkebe  vai  polas  respostas  que  non  ten,  a   ver  se  dá  con  elas…”  (páx.  134)  


O espazo ü  Na novela menciónanse lugares que non existen: o país Lomba, as montañas de Katanou, a poza de Kabissa… ü  A única mención espacial real que hai é á da sabana africana. ü  Menciónase con frecuencia a ausencia de auga e os problemas derivados desta: “  

A secura  esténdese  coma  un  andazo  por  toda  a  sabana.  AS  árbores  se  agostan.  Os  pozos  e  os  regatos   secan.  Os  animais  foxen  ou  agonizan  baixo  as  sombras  dos  voitres  a  voaren  en  círculos  sobre  eles  para   devoralos”  (páx.  8)                “A  seca  mudara  a  terra  nunha  codia  rechumida  e  lañada  na  que  non  agromaba  ren.  Fondas  e  xigantescas                         gretas  percorríana  en  todas  as  direccións”  (Páx.  9)  

- 

Mesmo se fai difícil a caza:

“-­‐ Ti  cres  que  atoparemos  algo?-­‐  pregunta.   -­‐  Mmmm…-­‐  rosma  o  seu  pai  sen   contestarlle.   -­‐  Coa  terra  tan  seca  non  vai  ser  doado,   non?   -­‐  Seino”  (páx.  94)  


O suahili s  Outro dato que nos axuda a localizar en África a historia é a aparición de palabras en suahili: o número dos capítulos, léxico destacado en cursiva en toda a novela… s  O suahili é unha lingua africana falada sobre todo en Tanzania, Kenia e zonas limítrofes de Uganda, Mozambique, República Democrática do Congo, Ruanda, Burundi, Somalia e Zimbabue. Fálana arredor de 80 millóns de persoas. s  Ademais do suahili que aprendestes na novela (mgunga, baba, warugaruga…), coñeciades algunhas outras palabras deste idioma… hakuna matata (non hai problema), rafiki (amigo)… xa que a película de Disney “O rei León” está inspirada neste pobo e zona de África ;)


O final s  A distancia entre Amadou e Ngugi á volta do fallido rescate de Numba: “Jala

despídeos coa  man  dende  lonxe  e  sente  un  arreguizo  no  seu  corazón.  Numba  tamén  marchara  así  co  seu   pai  para  non  regresar.  Dende  ese  día  nada  volveu  ser  igual  para  ningún  deles.  Pero  ela  non  acaba  de   entender  que  en  vez  de  unirse  máis  ante  a  súa  perda,  Ngugi  e  Amadou  semellan  agora  máis  distantes,   coma  se  un  muro  xigantesco  se  alzase  entre  eles  …”  (páx.  94).    

s  O segredo de Amadou: “O segredo  que  gardaba  dentro  del  estaba  a  afogalo  cada  día  que  pasaba.   A  piques  estivera  de  contarllo  en  varias  ocasións  a  Jala.  Pero  logo  pensara  que,  se  o  facía,  ela  xamais   perdoaría  a  Ngugi  e  sempre  remataba  calando”  (páx.  117)  

s  A reconciliación: “-­‐ Eu…  non  teño  herba…  que  ofrecerche.  Por  que?  –  Por…-­‐  comeza  a  dicir  antes   de  interromperse  (…)  Sinto  moito…  deixar  alí…o  teu  irmán-­‐  tatexa  por  fin  entre  arfadas…”  (páx.  121).  

s  O achado da sungusungu mkubwa e a chegada da choiva… un final aberto…

Palabras de auga  

Guía de lectura de Palabras de auga de Marcos Calveiro

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you