a product message image
{' '} {' '}
Limited time offer
SAVE % on your upgrade

Page 1

JAARVERSLAG

2019


INHOUD Voorwoord

3

Inleiding

5

Hoofdstuk 1 | Ter beschikking stellen van kennis en informatie &

2

Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie

8

Hoofdstuk 2 | Bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur

26

Hoofdstuk 3 | Organiseren van ontmoeting en debat

46

Hoofdstuk 4 | Kennis laten maken met kunst en cultuur

56

Hoofdstuk 5 | Organisatie

62

Hoofdstuk 6 | Raad van Toezicht

65

Hoofdstuk 7 | Feiten & Cijfers

66


VOORWOORD Terugkijken op een jaar betekent voor mij tegelijkertijd vooruitkijken. Als ik op een rijtje zet wat we in 2019 hebben bereikt, dan maak ik in gedachten al gauw een sprong naar 2020 en hoe we verder gaan. Toch wil ik heel bewust de rust nemen om stil te staan bij het afgelopen jaar. Even laten bezinken wat we allemaal hebben gedaan. Want dat is veel. Ons jaarverslag telt dan ook heel wat pagina’s. Jullie lezen hierin de verhalen achter de cijfers die onze prestaties weergeven. Het zijn de ervaringen van collega’s, partners, klanten, bezoekers en vrijwilligers. Ons jaarverslag is een gezamenlijk verhaal. Natuurlijk zijn ook de getallen belangrijk. Ze maken meetbaar wat we doen en dat is belangrijk voor ons bestaansrecht. We delen hoeveel bezoekers we mochten ontvangen, hoeveel scholen een Bibliotheek op school hebben, cijfers over activiteiten, uitleningen, boekstartkoffertjes en ga zo maar door. Maar de verhalen maken duidelijk wat echt belangrijk is. Neem bijvoorbeeld het bezoek van koning Willem-Alexander en minister Knops aan onze Bibliotheek. Wat was dat een fantastische gebeurtenis, prachtig om dit te mogen meemaken. Maar vooral mooi omdat ook de koning en de minister verhalen wilden horen. Ervaringen van onze bezoekers, medewerkers en partners met de Bibliotheek Venlo en wat wij met elkaar en voor elkaar kunnen betekenen. We hebben gelukkig genoeg van deze verhalen te vertellen. Veel leesplezier! Geja Olijnsma directeur-bestuurder

3


Ontmoeten, leren, beleven en ontspannen. 4


INLEIDING In Venlo vind je een Bibliotheek in vrijwel alle kernen van de gemeente. Zo heeft iedere inwoner een Bibliotheek dicht bij huis en maken we leesplezier en toegang tot informatie voor hen mogelijk. In de lokale vestigingen zijn collecties voor zowel jeugd als volwassenen aanwezig en staat het uitlenen van boeken op de eerste plaats. De Stadsbibliotheek in het centrum van Venlo neemt een bijzondere plek in; deze locatie ontwikkelt zich op succesvolle wijze als een Huis van Informatie en daarmee als het maatschappelijk hart van Venlo. Ontmoeten, leren, beleven en ontspannen staan hier centraal. In 2019 mochten we liefst 325.000 bezoekers welkom heten in onze vestigingen waarvan alleen al 226.000 in de Stadsbibliotheek. Een stijging van 10% ten opzichte van 2018. Deze cijfers illustreren de nieuwe rol die Bibliotheken hebben in onze samenleving: De Bibliotheek als een prettige verblijfplaats voor ontwikkeling en educatie.

5


MISSIE De Bibliotheek Venlo is als schatkamer van informatie en als inspirerend ontmoetingscentrum het maatschappelijk hart van Venlo.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

KERNTAAK BIBLIOTHEKEN Openbare bibliotheken hebben de rol om alle burgers vrije toegang tot informatie, kennis en cultuur te bieden, zodat zij zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in de maatschappij.

De openbare Bibliotheek Venlo is een daadkrachtige, toekomstgerichte en verbindende organisatie. We leveren in samenwerking met onze partners een bijdrage aan het zelfstandig functioneren van mensen als goed geĂŻnformeerde en ontwikkelde burgers, opdat ze kunnen meedoen in de samenleving.

Wettelijk kader Het wettelijk kader om inhoud te geven aan onze missie is de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob, 2015). De Wsob definieert vijf kernfuncties van een Bibliotheek:

1 Ter beschikking stellen van kennis en informatie 2 Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie 3 Bevorderen van lezen en het (laten) kennismaken met literatuur 4 Organiseren van ontmoeting en debat 5 Kennis laten maken met kunst en cultuur.

6

De Wsob regelt ook de verhouding tussen de openbare Bibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek (KB).


ONZE DROMEN In 2018 hebben we onze toekomstvisie in het Beleidsplan ‘Dromen waarmaken’ uitgewerkt. Hierin stellen we voor de periode 2019 - 2022 twee dromen uit onze visie centraal. ➜

W  e bieden vanuit de Stadsbibliotheek de inwoners van de gemeente Venlo een Huis van Informatie met een bruisende programmering waar men zich persoonlijk kan ontwikkelen.

A  lle Venlose kinderen van 0 tot 18 jaar hebben toegang tot rijke (lees)informatie, ongeacht de betrokkenheid van ouders of opvoeders.

Beide dromen dragen bij aan de ontwikkeling van zelfredzame en zelfverzekerde burgers die stevig in de samenleving staan. In dit jaarverslag geven we per kernfunctie aan wat we hebben bereikt en wat onze ambities zijn.

7


1 TER BESCHIKKING STELLEN VAN KENNIS EN INFORMATIE & BIEDEN VAN MOGELIJKHEDEN TOT ONTWIKKELING EN EDUCATIE ‘Onderwijs moet niet alleen opleiden voor het werk, het moet opleiden voor het leven’. William Du Bois, socioloog en historicus

8

Bibliotheken zijn van oudsher huizen vol boeken en daarmee huizen vol informatie. Een functie die we al ruim 100 jaar in Venlo invullen, maar anno 2019 wel op een heel vernieuwende wijze. Bij het Huis van Informatie - de Stadsbibliotheek gaat het niet alleen om boeken en digitale materialen, maar vooral om de mensen en wat zij met deze informatie doen. Niet het boek maar het vraagstuk staat centraal. In ons Huis van Informatie ontwikkelen medewerkers en bezoekers netwerken ofwel communities, om informatie en kennis toegankelijk te maken en te delen. Netwerken van mensen en organisaties die halen en brengen. Communities klein en groot die zich verder ontwikkelen, versterken, uitbreiden en vernieuwen.


DROOM: We bieden vanuit de Stadsbibliotheek de inwoners van de gemeente Venlo een Huis van Informatie met een bruisende programmering waar men zich persoonlijk kan ontwikkelen.

Collectie Lid van de Bibliotheek Venlo ben je tot 18 jaar gratis en leden betalen geen boetes. Volwassenen lenen voor minder dan € 4,- per maand en studenten krijgen korting. Naast een lage drempel om lid te worden van de Bibliotheek begint bevorderen van lezen met toegang tot een goede collectie. In de Stadsbibliotheek hebben we een ruime collectie (luister)boeken, kranten, tijdschriften en dvd’s. Via de aanwezige pc’s kunnen leden databanken

en catalogi raadplegen. In onze vestigingen in de kernen is zowel een collectie voor jeugdleden als volwassenen aanwezig. Hier werken we ook met wisselcollecties om het aanbod zo divers mogelijk te maken. Leden kunnen gratis materialen reserveren en deze ophalen in een vestiging naar keuze. Online kunnen leden ook thuis databanken en catalogi - zoals Pressreader, Uittrekselbank en Literom (boekrecensies) - raadplegen.

9


10


E-books Sinds de introductie van e-books in de Openbare Bibliotheek komen er in snel tempo leden met een e-bookaccount bij. Ieder jaar worden er dan ook meer e-books uitgeleend via de online Bibliotheek. De Koninklijke Bibliotheek (KB) voert het landelijk collectieplan uit voor zowel de digitale en fysieke Bibliotheek. Via onlinebibliotheek.nl hebben leden toegang tot ruim 700 titels in de LuisterBieb en ruim 20.000 e-books in allerlei genres. Leden van de Bibliotheek Venlo leenden in 2019 ruim 16.000 e-books.

SOCIALE KAART Op www.socialekaartvenlo.nl zijn sociaal maatschappelijke organisaties, cultuurinstellingen en verenigingen opgenomen. Deze Kaart is ontwikkeld door de Bibliotheek Venlo op verzoek van de gemeente Venlo. Organisaties kunnen zelf informatie over hun producten en diensten toevoegen. De website vormt een vindplaats voor zowel bedrijven en organisaties als voor inwoners van Venlo.

Venlonalia In 2019 heeft ons cultureel erfgoed een prominente plaats op de begane grond gekregen in de vorm van de Venlonalia-hoek. Hier vind je boeken rondom thema’s uit de hele gemeente Venlo en deze collectie wordt in 2020 verder uitgebreid.

Programmering Een belangrijk deel van onze programmering zijn terugkerende activiteiten zoals maandelijkse spreekuren en workshops die onder ons Huis van Informatie vallen. Aanvullend organiseren we activiteiten waarbij kennisoverdracht een belangrijke rol speelt. In 2019 waren dit bijvoorbeeld een collegetour over de regio Venlo, de Pijlerlezing Armoede en workshops en cursussen van webdesign tot herkenning van laaggeletterdheid. In dit jaarverslag komen we een aantal keren op de programmering terug.

11


Ik wil een beter overzicht van mijn inkomsten en uitgaven. Hoe pak ik dit aan?

Ik wil graag boeken lezen op mijn e-reader. Hoe werkt dit? Ik wil (beter) leren lezen en schrijven, waar kan ik terecht?

Kun je met baby’s ook al oefenen met taal? Zijn daar boekjes voor?

Ik help mijn buurvrouw om Nederlands te leren. Ik ben op zoek naar goed lesmateriaal.

Ik ga op mezelf wonen. Welke verzekeringen horen hierbij?

Kan ik bij jullie leren hoe ik beter met mijn computer kan werken?

Wie behartigt mijn belangen als ik dat zelf niet meer kan?

Taalhuis Geheugenhuis Spreekuren Cursussen Activiteiten

12

COLLECTIE

Ik wil weten of mijn moeder in aanmerking komt voor thuiszorg. Waar kan ik deze informatie krijgen?

Ik ga scheiden. Waar moet ik beginnen? Wat moet ik doen? Ik heb een eigen bedrijfje maar ik wil ermee stoppen. Wat moet ik hiervoor regelen?


HUIS VAN INFORMATIE | Informatiepunt Digitale Overheid De droom om een Huis van Informatie te zijn voor alle inwoners van Venlo hebben we in het jaar 2019 verder ontwikkeld. We streven naar digitale inclusie, wat inhoudt dat iedereen deel kan nemen aan de samenleving, ook online. We inspireren inwoners om een leven lang te leren, kennis te halen, delen en te brengen. Binnen het Huis van Informatie bieden we een gevarieerd aanbod met de basisvaardigheden als uitgangspunt. Vaardigheden Onze samenleving is zo ingericht dat mensen zich zelfstandig moeten kunnen redden. Voorwaarde om zelfredzaam te zijn is dat je over voldoende (basis)vaardigheden beschikt. Denk hierbij aan voor de hand liggende vaardigheden zoals lezen en schrijven. Maar ook digitale, juridische, sociale en financiële vaardigheden. Niet iedereen beheerst deze vaardigheden in voldoende mate, terwijl de overheid dit wel verwacht van de burger. Deze moet zelf in staat zijn om informatie op te zoeken op websites van gemeenten en organisaties. Dat betekent dus ook je eigen belastingaangifte invullen, online een verkeersboete betalen of je dossier bijhouden op de site van het UWV. In werkelijkheid is dit voor zo’n 2,5 miljoen Nederlanders een probleem.

Informatiepunt Digitale Overheid Het informatiepunt Digitale Overheid is een belangrijke ondersteuning voor de grote groep mensen voor wie de digitale wereld niet vanzelfsprekend is. Op 1 juli vond de landelijke opening van dit Informatiepunt plaats in Venlo. De toenmalige staatssecretaris Raymond Knops van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gaf het startsein van dit landelijke project. Bibliotheken en publieke dienstverleners slaan de handen ineen om mensen dicht bij huis te ondersteunen bij het regelen van digitale overheidszaken.

Gezondheidsvaardigheden

Digitale vaardigheden

BASIS Lezen, schrijven en rekenvaardigheden

vaardigheden

Financiële vaardigheden

Sociale en juridische vaardigheden

Bron: Cubiss

13


Wij helpen je op weg In de Stadsbibliotheek staan onze medewerkers van maandag tot en met vrijdag tussen 13.00 uur en 17.00 uur klaar om bezoekers op weg te helpen. Met digitale overheidsvragen, maar ook met vragen over e-readers en Ipads, de collectie, lezen en schrijven, financiële en juridische onderwerpen, gezondheid en over werk- en ondernemerschap kan men hier terecht. Spreekuren, Taalhuis en Geheugenhuis Het afgelopen jaar hebben we geïnvesteerd in spreekuren met diverse partners en halen we voor specialistische vragen hun kennis en kunde in huis. Zo werken we samen met Lina Advocaten voor juridische vraagstukken, Raadzaam Advies voor vragen over erfrecht en nalatenschap en helpt de Rabobank klanten met financiële kwesties. Deze specialisten zijn elke dinsdagmiddag in huis. Ook het Taalhuis (pagina 21) en het Geheugenhuis (pagina 48) maken deel uit van het Huis van Informatie.

14

Cursussen en workshops De belangstelling voor de trainingen Digisterker omgaan met je DigiD - en de computercursussen Klik & Tik groeide in 2019. Een tweetal door de Belastingdienst getrainde vrijwilligers heeft in 2019 de eveneens goedbezochte invulhulp Belastingaangifte gedraaid. Met deze samenwerking tussen de Belastingdienst en de Koninklijke Bibliotheek ondersteunen we al een aantal jaren mensen bij het regelen van belastingzaken. In 2019 hebben we tijdens 17 spreekuren 74 klanten kunnen helpen. In de vestigingen in de wijken verzorgt Seniorweb sinds 2019 spreekuren en kunnen klanten met hun computervragen zowel in Tegelen, Blerick als Velden terecht.


Koninklijk bezoek Dat de opening van het Informatiepunt Digitale Overheid plaatsvond in onze Bibliotheek is niet toevallig. De Bibliotheek Venlo biedt al een aantal jaren mogelijkheden in de vorm van cursussen en spreekuren om mensen digivaardig en mediawijs te maken. Dat is in Den Haag niet onopgemerkt gebleven. Naast de landelijke opening werden we in november ook nog eens vereerd met hoog bezoek van koning Willem Alexander en minister Knops. Zij wilden weten hoe het Informatiepunt - en daarmee ons Huis van Informatie- zich ontwikkelt en gingen hierover in gesprek met klanten, medewerkers en partners.

‘Met het Informatiepunt Digitale Overheid bieden we mensen praktische hulp bij digitaal contact met de overheid én stimuleren we hen in het leren van digitale vaardigheden. Door deze samenwerking tussen Bibliotheek en overheidspartijen kunnen mensen dicht bij huis deze persoonlijke hulp en ondersteuning vinden.’ Raymond Knops Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

15


Maureen Setiaman van Lina Advocaten en Bram Brauer van Raadzaam Advies ‘We ervaren dat het voor mensen vaak een drempel is om een advocaten- of notariskantoor binnen te stappen met vragen. De Bibliotheek is een mooie plek die onbekende materie voor inwoners van Venlo laagdrempelig en toegankelijk maakt. We zijn maatschappelijk betrokken en ondersteunen het Huis van Informatie van de Bibliotheek graag. Het wordt makkelijk gemaakt om een vraag te stellen. We hopen hiermee een bijdrage te leveren aan de zelfredzaamheid van mensen. We geven ze graag een zetje in de goede richting. Waar mensen vastlopen, helpen wij ze op weg.’

16

AMBITIE: Informatiepunt Duurzaamheid De Bibliotheek Venlo als Huis van Informatie breidt uit. In 2020 kunnen belangstellenden in de Bibliotheek terecht voor vragen over het duurzaam maken van hun woning tijdens het spreekuur van het Informatiepunt Duurzaamheid. De gemeente Venlo schrijft vouchers uit tot € 1000,- waarmee bewoners van de stad hun woning kunnen aanpassen en verduurzamen. Voor vragen over de vouchers, het invullen van aanvraagformulieren of het navigeren op de website www.morgeninvenlo.nl kunnen bezoekers terecht tijdens het spreekuur. Het spreekuur Duurzaamheid is een initiatief van de gemeente Venlo.


AMBITIE: Huis van Informatie | Update In 2020 blijven we zoeken naar uitbreiding met partners om specialistisch advies te geven aan onze klanten. We investeren in een duurzame relatie en bekijken de mogelijkheden om lezingen, workshops of cursussen aan te bieden. Door gericht campagne te voeren maken we de Stadsbibliotheek als Huis van Informatie bij een steeds breder wordend publiek bekend. Een aantal concrete ambities op een rijtje:

Het verhaal van Josanne Janssen, community librarian bij de Bibliotheek Venlo ‘Het Informatiepunt Digitale Overheid in de Bibliotheek Venlo is er om mensen te helpen bij het regelen van digitale overheidszaken. Ik merk dat het nu nog vooral gaat om het überhaupt begrijpen van een website. Overheidssites zijn vaker niet dan wel overzichtelijk. De bouwers van deze sites hebben volgens mij niet in de gaten hoe gebruikers denken. Dan is er bijvoorbeeld maar een hele kleine inlogknop of is de uitlogknop verstopt op een plek die totaal onlogisch is. Veel vragen gaan dus echt over het navigeren op een site, hoe vind ik de informatie, hoe zit een site in elkaar. Pas dan kunnen we inhoudelijk verder en kan ik bijvoorbeeld uitleggen hoe je inlogt met je DigiD en via welke site je een gezondheidsverklaring aanvraagt.’

➜ Het Informatiepunt Digitale Overheid geven we een impuls. Er komt een campagne om meer Venlonaren te bereiken en we gaan met de cursus Digisterker de wijken in, om zo dicht mogelijk bij de burger te zijn. ➜ Ook met het Geheugenhuis gaan we de wijk in om op locatie advies te bieden. ➜ We onderzoeken de mogelijkheid om Doe je Digiding voor de jeugd aan te bieden in de Stadsbibliotheek. ➜ Met workshops Press Reader en Delpher willen we digitale bronnen bij een groter publiek bekend maken. ➜ Met de community librarians werken we aan het ontwikkelen van gemeenschappen en spelen we in op het binden van (nieuwe) doelgroepen aan de Bibliotheek Venlo.

17


UITGELICHT Community librarians In 2019 zijn we begonnen met de ontwikkeling van onze eigen bibliotheekmedewerkers tot community librarians. Met een community wordt een gemeenschap bedoeld; een groep van mensen die iets gemeenschappelijks deelt, zoals een interesse of een belang. De communities kunnen al bestaande groepen mensen zijn, zoals bijvoorbeeld een leesclub of een groep mensen die elkaar nog niet kent, maar wel een gemeenschappelijk belang of doel heeft en door de community librarian bij elkaar gebracht wordt - zoals jonge ouders, ondernemers, schrijvers enzovoort. Community librarians zijn de bibliotheekmedewerkers van de toekomst; een medewerker die als deel van een gemeenschap met en voor een groep mensen invulling geeft aan projecten, activiteiten en diensten binnen de Venlose Bibliotheek. Kenniscreatie staat voorop en netwerken speelt een belangrijke rol. Community librarians stellen vragen, peilen behoeften, en organiseren in co-creatie met hun gemeenschap activiteiten en koppelen partners aan inhoudelijke thema’s. De community librarian moet niet alleen mensen kunnen informeren, maar ze ook inspireren en met elkaar in verbinding brengen.*

18

* Vrij naar: Culturele vacatures, nieuwe beroepen, de community librarian en de community manager, 31/10/2019


Het verhaal van Kim, community librarian bij de Bibliotheek Venlo ‘Het ontwikkelen van communities is nieuw voor mij en mijn collega’s en heeft tijd nodig. Ik heb bijvoorbeeld vaak contact met een groep jonge ouders bij de voorleesuurtjes. Dat kan de aanzet zijn voor een community en dat ga ik verder onderzoeken. Ik merk vooral dat ik in mijn werk als community librarian door verschillende brillen bekijk. Als bibliotheekmedewerker, jeugdspecialist, programmamaker, informatiespecialist, maar ook als klant en moeder. Het is soms best ingewikkeld om helder te krijgen wat de echte vraag is van een klant. Dit kan komen door een taalbarrière of omdat één vraag eigenlijk uit meerdere vragen bestaat. En soms schuilt achter een op het eerste gezicht eenvoudige vraag een heel verhaal. Zo kreeg ik van een mevrouw die nog niet zo lang in Nederland woont, een vraag over haar cv. Maar toen ik verder met haar sprak begreep ik dat deze moeder van een jong meisje het vooral lastig vond om contact te maken met mensen in Nederland. Ik heb haar niet alleen doorverwezen

naar het Taalhuis voor haar cv, maar ook naar ons voorleesuurtje en het knutselen. Zo leert ze samen met haar dochtertje de Nederlandse taal en maakt ze tegelijkertijd contact met andere ouders. Ons werk is iedere dag gevarieerd en we krijgen vragen over allerlei onderwerpen. Ik kan ze zelf niet altijd beantwoorden, maar het is de kunst om mensen door te verwijzen naar de juiste plek zonder een ‘kastje naar de muur’ effect te creëren. Natuurlijk krijgen we ook vragen die ‘gewoon’ over onze collectie gaan. Persoonlijk kan ik er erg van genieten als ik een kind weer enthousiast kan maken over een nieuw boek. Ook het wegwijs maken van ouders in de wereld van de eerste leesboekjes of juist advies geven over voorlezen bij baby’s zijn dingen die ervoor zorgen dat ik een goed gevoel heb aan het einde van de dag. Lezen is leuk en dat blijft voor mij als medewerker van een Bibliotheek nog steeds een belangrijk uitgangspunt.’

19


Samenwerking Hackerspace TDvenlo Sinds januari 2019 is Hackerspace TDvenlo aanwezig in de kelder van de Bibliotheek Venlo. Twee ruimtes zijn ingericht om te experimenteren, te leren, te ontdekken en activiteiten te ontplooien, zowel voor eigen leden, als voor klanten en bezoekers van de Bibliotheek. Een mooie samenwerking die in 2019 heeft geresulteerd in meerdere gezamenlijke activiteiten. Doelgroepen van jong tot oud, ervaren en onervaren, maken kennis met en ontdekken de mogelijkheden van techniek en ICT, vooral door er zelf mee aan de slag te gaan.

AMBITIE:

Samenwerking Hackerspace | Update In 2020 gaan we de samenwerking tussen de Bibliotheek Venlo en Hackerspace TDvenlo verder uitbouwen. We blijven gezamenlijke activiteiten organiseren, maken plannen om de kelder van de Stadsbliotheek breder in te zetten en maken gebruik van elkaars kennis en expertise om te komen tot een digitale werkplaats.

Erik Dekkers, Hackerspace TDvenlo ‘Onze leden zijn in 2019 met goede energie doorgegaan in het verbeteren en opzetten van ons jeugdprogramma, het verbeteren van veel dingen in de space en het organiseren van diverse mooie activiteiten samen met de mensen van de Bibliotheek. Als absoluut hoogtepunt noemen we de workshop zelfrijdende autootjes bouwen.’

20


UITGELICHT

Taalhuis Venlo

Het Taalhuis Venlo is in het leven geroepen om laaggeletterdheid in de gemeente Venlo terug te dringen. Het is een samenwerkingsverband van de Gemeente Venlo, Gilde Educatie, Stichting Groen Licht, GGD/JGZ, Stichting Wel.Kom, Stichting Lezen & Schrijven en de Bibliotheek Venlo. Het Taalhuis heeft de functie van informatieverstrekker en verwijzer, als intermediair tussen taalvrager en taalhulpverlener. Verwijzing is mogelijk naar taalaanbieders zoals Taalcoaches Venlo, Groenlicht en Gilde Educatie. In 2019 hebben de Taalpunten in Blerick, Tegelen en in de Stadsbibliotheek 142 individuele taalvragers ontvangen tijdens de spreekuren. Computer en internet De computer en internet zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Een grote groep mensen heeft echter niet de vaardigheid om hiermee te werken. Ook deze mensen worden geholpen in het Taalhuis. Met een cursus in de Bibliotheek of door onder

begeleiding te oefenen in de computerruimte van de Stadsbibliotheek. In 2019 konden we zo ruim veertig mensen ondersteunen. Ook vonden cursisten via de gemeente (Werkplein) de weg naar het Taalhuis. Drempel verlagen Deze weg naar het Taalhuis is niet voor iedereen even vanzelfsprekend of gemakkelijk. Dit jaar hebben we zelfs minder mensen mogen ontvangen dan vorig jaar. Vooral inwoners van Venlo die Nederlands als eerste taal hebben vinden het moeilijk. Vertellen dat je moeite hebt met lezen en schrijven of dat je niet met een computer kunt werken doe je niet zomaar. Dat maakt het actief op zoek gaan naar hulp ook zo moeilijk. Voor deze mensen willen we de drempel verlagen. Zo is het Taalpunt in Tegelen sinds 2019 te vinden in het Tegels Informatiepunt (TIP). Midden in het centrum van Tegelen en samen met andere maatschappelijke organisaties. Op deze manier kunnen we over en weer mensen snel en gemakkelijk verwijzen.

21


BEWUSTWORDINGSCAMPAGNES Pas als je iets weet kun je ernaar handelen. Dat geldt ook voor laaggeletterdheid. Belangrijk is dat zoveel mogelijk mensen in Venlo weten dat een grote groep mensen in hun gemeente laaggeletterd is en dus moeite heeft met het lezen en schrijven van de Nederlandse taal; bijna 1 op iedere 5 inwoners. De volgende stap is weten hoe je elkaar kunt helpen. Activiteiten zoals de bewustwordingscampagne van het Taalhuis Venlo in mei 2019 en de jaarlijkse landelijke Week van de Alfabetisering helpen hierbij. Voor 2020 staat bovendien een eigen website voor het Taalhuis gepland. Hiermee willen we zowel de inwoners bereiken die taalhulp nodig hebben als de mensen eromheen.

Kelly is een echt ‘Ve nlonaerke’. Gebo ren, getogen en opgeg roeid met dialect. In het Venloos ma akt Kelly zich pri ma verstaanbaar, ma ar toen ik haar laa tst zag zwoegen tijd ens het leren voo r haar theorie-exam en, hoopte ik dat ze de vragen zou beg rijpen. Had ik ha ar kunnen helpen? En zou ze dat op pri js hebben gesteld? Laaggeletterdheid is een lastig begrip . Eén op de vijf Venlonaren heeft moeite met taal en rekenen. Vaak onmerkbaar. Hoe maken we het onzichtbare zichtbaar en voo ral: bespreekbaar ? Het Taalhuis helpt. Kijk voor meer informatie over dit onderwerp op: www.lezenenschri jven.nl en www. bibliotheekvenlo.n l/taalbieb/taalhuis

Petra van Oosterhout, Taalhuis Venlo over de taal(huis)vrijwilligers

22

‘Zonder vrijwilligers is er geen Taalhuis Venlo. In 2019 waren 45 vrijwilligers als taalmaatje onmisbaar. Zij oefenen in duo’s of met kleine groepjes taalvaardigheden. In de Bibliotheek maar ook in Huizen van de Wijk en op andere plekken. Onmisbaar zijn ook de 12 vrijwilligers die in de computerruimte het oefenen met de computer en internet mogelijk maken en intakegesprekken voeren in het Taalhuis en de Taalpunten. Zij kijken wat de (digitale) taalvraag precies inhoudt zodat ze deze mensen zo goed mogelijk kunnen verwijzen naar de juiste cursus, opleiding of taalmaatje. In 2019 konden we via Gilde Educatie 30 taalvrijwilligers trainen. Met deze deskundigheidsbevordering tot ‘getrainde vrijwilliger’ lopen we vooruit op de certificering van het Taalhuis in 2020’.

#oogvoorelkaar


AMBITIE:

Taalhuis Venlo in 2020 Met het door de gemeente Venlo goedgekeurde ‘Plan van Aanpak Taalhuis Venlo 2019-2021’ kunnen we doorpakken met het Taalhuis. We hebben de afgelopen jaren gemerkt dat er een grotere inzet nodig is om mensen te bereiken. Dat gaan we in 2020 doen met extra uren en materialen. We sluiten beter aan op de wereld van de taalvragers door thema’s als rode draad te gebruiken, zoals bijvoorbeeld het thema werk. We zoeken vervolgens de samenwerking met bedrijven en organisaties om de gewenste doelgroepen te bereiken. Zo beginnen we in 2020 met een wekelijks spreekuur voor Poolse arbeidsmigranten en kijken we met onze partners in Gezondheidscentrum Noord hoe toegankelijk dit centrum is voor mensen die moeite hebben met de Nederlandse taal. Voor volgend jaar staat bovendien de kwaliteitstoets voor de landelijke certificering Taalhuizen gepland.

23


Het verhaal van Miep Sijben, taalvrijwilliger ‘Het vrijwilligerswerk bij het inloopspreekuur in het Taalhuis geeft mij veel voldoening. Dat is enerzijds omdat we mensen helpen om een belangrijke stap in hun leven te zetten. Zij gaan de taal beter leren en krijgen daardoor meer zelfvertrouwen, meer grip op hun leven en ze worden onafhankelijker. Taal is zo’n belangrijk instrument om jezelf verder te kunnen ontwikkelen. Anderzijds leer ik zelf heel veel door het vrijwilligerswerk. Dat gebeurt in de gesprekken met de Taalhuis-bezoekers, die zoveel verschillende achtergronden hebben. Maar ook door de samenwerking met collega’s en in de trainingen die we als vrijwilligers kunnen volgen. Bijvoorbeeld hoe je mensen kunt adviseren en begeleiden die de Nederlandse taal (beter) willen leren, of beter willen leren rekenen of met de computer omgaan. Of over oorzaken en gevolgen van laaggeletterdheid, culturele verschillen, overheidsbeleid rond laaggeletterdheid en immigranten. Heel boeiende thema’s.’

24

Miep Sijben, Petra van Oosterhout (projectleider Taalhuis) en Anja Kuijpers. Taalvrijwilligers Miep en Anja waren in 2019 genomineerd voor de TaalHeldenprijs in de categorie taalbegeleider.


WAT IS LAAGGELETTERDHEID* Laaggeletterdheid is een term voor mensen die grote moeite hebben met lezen, schrijven en/of rekenen. Als laaggeletterde ben je geen analfabeet. Je kunt wel lezen en schrijven maar beheerst niet het eindniveau vmbo of mbo-2/3. Vaak hebben laaggeletterden ook moeite met digitale vaardigheden. In Venlo is bijna 1 op de 5 mensen laaggeletterd (landelijk 1 op de 6 mensen). Voor hen is het moeilijk om gedrukte of geschreven informatie te gebruiken. Ze kunnen hierdoor niet volwaardig meedoen in de maatschappij, thuis en op het werk. * Bron: Stichting Lezen & Schrijven Ken je doelgroep | Cubiss 2016

25


2 BEVORDEREN VAN LEZEN EN HET LATEN KENNISMAKEN MET LITERATUUR ‘Ik geloof niet in de magie in mijn boeken. Maar ik geloof wel dat er iets magisch kan gebeuren als je een goed boek leest.’ J.K. Rowling, schrijfster

26

Het bevorderen van lezen en mediawijsheid speelt zich binnen en buiten de Bibliotheek af. De Bibliotheek Venlo is actief in het peuteraanbod, het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. We leveren een belangrijke bijdrage aan leesplezier en leesmotivatie voor de jonge Venlonaar. Met de programmering van onze lees- en literatuuractiviteiten spreken we Venlonaren van 0 tot 100 jaar aan. We volgen hierbij de belangrijkste campagnes en promoties van organisaties die actief zijn in de branche. We organiseren daarnaast een veelvoud aan eigen activiteiten en campagnes, waarbij we naar de lokale en regionale actualiteit kijken. Programmering De programmering rondom leesbevordering is uitgebreid en richt zich vooral met terugkerende activiteiten rondom voorlezen op het jonge kind. Bij activiteiten voor basisschoolkinderen, zoals Ranja met … en Kidz Science, wordt steeds zoveel mogelijk de link naar leesplezier gelegd. De programmering voor jongeren willen we de komende jaren een impuls geven. Met onder andere poëziebijeenkomsten en boek-presentaties vullen we het aanbod voor volwassenen in.


Leesaanbod Baby’s, jonge kinderen en jeugd Voor deze doelgroepen hebben we extra aandacht met BoekStart, de Bibliotheek op school en een jeugdcollectie in alle vestigingen van de Bibliotheek Venlo. In de Stadsbibliotheek organiseren we bovendien wekelijks activiteiten in relatie tot onze jeugdcollectie voor kinderen van 0 tot 12 jaar. Jongeren We hebben goed geluisterd naar jongeren en nagedacht over hoe we met onze collectie beter kunnen voldoen aan de vraag: Hoe vinden we een goed of leuk boek en hoe kunnen we een boek vinden dat op de lijst van school mag? In 2019 zijn als antwoord hierop verschillende collecties gemaakt die we in aparte kasten presenteren. Zo hebben we nu een binge-leeskast met series en een collectie graphic novels aangeschaft. De lezen-voor-de-lijst-boeken 12 tot 15 jaar en 15 tot

18 jaar zijn bij elkaar geplaatst en hebben een sticker met niveau-aanduiding gekregen. Zo is het voor jongeren makkelijk om een boek te vinden dat qua niveau bij hen past ĂŠn gelezen mag worden voor school. Volwassenen Deze collectie is veelzijdig en richt zich op een brede doelgroep, waarbij we met luisterboeken en grootletterboeken lezen voor iedereen leuk proberen te maken. De Bibliotheek biedt bovendien onderdak aan veel literaire werken, van klassieker tot debutant. De literaire liefhebber kan in de Stadsbibliotheek niet alleen boeken lenen maar kan ook op andere manieren in aanraking komen met literatuur: van klein en dichtbij tot gevestigde en alom gerespecteerde auteurs via boekpresentaties en leesclubs.

27


Een greep uit de literaire activiteiten in 2019: Seniorenmatinees met schrijversbezoek: Jan Siebelink, Annejet van der Zijl, Erik van Muiswinkel en Sonja Barend Domani Literair met Ilja Leonard Pfeijffer en Marcia Luyten Maand van de geschiedenis: auteurs Wido Smeets en Hanneke Hendrix te gast Gedichtendag met Hagar Peeters Leesgroepen van SENIA

28

Volwassenen en kinderen: Passend lezen Bij een lidmaatschap van de Bibliotheek krijgt de klant gratis toegang tot een collectie van 45.000 gesproken boeken. Deze zijn via streaming te beluisteren en anders dan de reguliere luisterboeken geschikt voor volwassenen en kinderen met een visuele of andere beperking. Passend lezen maakt het mogelijk om boeken op een andere manier te lezen.


AMBITIE:

Collectie

We stellen onze collectie zo breed mogelijk samen: voor elk wat wils. Van bekende en minder bekende romans en (filmhuis)films tot informatieve boeken. Op alle basisscholen in de gemeente Venlo is een Bibliotheek op school met een algemene collectie boeken. In de vestigingen en de Stadsbibliotheek bieden we jonge lezers een grotere collectie. Met een pluscollectie voor kinderen die uitgedaagd willen worden en met het Makkelijk Lezen Plein voor kinderen die juist minder makkelijk lezen.

We werken verder aan de uitbreiding van onze anderstalige collectie, zowel voor jonge kinderen vanaf 6 jaar als voor scholieren. Naast Engelse en Duitse boeken doet in 2020 ook een aantal Arabische en Poolse boeken hun intrede.

Ingrid Roelofs, teamleider Bedrijfsdiensten en collectiespecialist ‘Elke week worden nieuwe boeken geleverd. De landelijke leverancier van bibliotheekboeken (NBDBiblion) ontvangt van ons jaarlijks profielen met aandachtspunten waar onze collectie aan moet voldoen. Aan de hand hiervan stellen we onze collectie samen. Daarnaast kopen we actuele boeken die in het nieuws zijn rechtstreeks bij de boekhandel, waardoor je deze boeken nog sneller kunt lenen. Mis je bepaalde titels? Vraag er dan naar bij de klantenservice balie. Je kunt, zonder extra kosten, boeken lenen bij Bibliotheken in heel Limburg en tegen een kleine bijbetaling buiten de provincie. Het is ook altijd mogelijk om een ‘Verzoek tot aanschaf’ in te dienen, dus als het even lukt hebben we het door jou gewenste boek heel snel in huis.’ Materialen totaal: Waarvan in de Stadsbibliotheek:

191.433 73.155

Waarvan voor de Bibliotheek op school: 77.161

29


ONZE DROOM: Alle Venlose kinderen van 0 tot 18 jaar hebben toegang tot rijke (lees)informatie, ongeacht de betrokkenheid van ouders of opvoeders. Taalontwikkeling en mediawijsheid | samenwerking met onderwijspartners De Bibliotheek Venlo wil samen met haar onderwijspartners zoveel mogelijk kinderen en jongeren met plezier laten lezen en mediawijs maken. Het driejaarlijkse Pisa-onderzoek* laat in 2019 zien dat aandacht voor leesbevordering belangrijker is dan ooit. * Het Programme for International Student Assessment (PISA) is een internationaal onderzoek waarin de prestaties van 15-jarigen worden gemeten.

30

Het onderzoek geeft weer dat de leesprestaties van vijftienjarigen in Nederland steeds verder wegzakken. De leesvaardigheid van middelbare scholieren in ons land is met een flinke klap gedaald tot onder het gemiddelde van de 37 rijke landen die meedoen aan het Pisa-onderzoek. De leesmotivatie onder Nederlandse jongeren is dan ook erg laag. Zestig procent van de leerlingen geeft aan alleen te lezen of informatie op te zoeken als het moet. Bijna de helft van de vijftienjarigen vindt lezen zelfs tijdverspilling. Uit de Leesmonitor** die de Bibliotheek Venlo jaarlijks afneemt bij basisscholen blijkt dat het leesplezier en de leesinteresse in de bovenbouw afneemt. Ook de ouderbetrokkenheid bij het lezen neemt af naarmate kinderen ouder worden en scoort in Venlo onder het landelijk gemiddelde. ** Leesmonitor Venlo 2019: vanaf groep 5, deelname door 31 scholen met 337 leerkrachten en 3214 leerlingen.


Het verhaal van Yvonne Weijers, teamleider onderwijs ‘Onze leesconsulenten ervaren de resultaten van het Pisa-onderzoek in hun scholen en we zien deze terug in de Leesmonitor. We weten dat bij kinderen en jongeren met een negatieve leeshouding het leesniveau zelfs achteruit gaat. Om dit een halt toe te roepen zou leesmotivatie en het aanbieden van boeken en literatuur op alle schoolniveaus een vast onderdeel moeten zijn van het lesaanbod. Daar zetten onze leesconsulenten zich samen met de leerkrachten voor in. Om laaggeletterdheid in de toekomst te voorkomen, is het nodig dat we meer investeren in taal-, lees- en schrijfonderwijs op school. Dat staat ook in het rapport ‘Lees! Een oproep tot een leesoffensief’ van de Raad voor Cultuur en de Onderwijsraad. Samen met onze onderwijspartners bieden we bovendien mogelijkheden aan om 21-eeuwse basisvaardigheden op te doen. Deze vaardigheden vormen, samen met een goede taalontwikkeling, de sleutel om succesvol deel te nemen aan onze samenleving.’

Deze 21-eeuwse vaardigheden zijn de motor achter het hedendaags onderwijs Bron: SLO en Kennisnet

De programmalijnen BoekStart en de Bibliotheek op School vormen de basis voor het realiseren van onze droom met betrekking tot leesplezier. Om het BoekStart programma te verstevigen is in 2019 de BoekStartcoach geïntroduceerd bij het consultatiebureau en kinderopvanglocaties. De Bibliotheek op School is sinds 2019 op nagenoeg alle basisscholen in de gemeente Venlo aanwezig. In het voortgezet onderwijs breiden we de samenwerking verder uit.

31


Vroeg- en voorschoolse educatie | peuteraanbod BoekStart Samen een boekje lezen versterkt de band met je baby. En kinderen die als baby al zijn voorgelezen, zijn later beter in taal. Je kunt dus niet vroeg genoeg beginnen met voorlezen. Vanuit deze gedachte is BoekStart ontstaan; een programma dat kinderen van 0 tot 4 jaar en hun ouders van boeken laat genieten. In Venlo kunnen kersverse ouders al een aantal jaren het BoekStartkoffertje bij de Bibliotheek ophalen waarmee hun kinderen gratis lid worden.

AMBITIE:

BoekStartcoach | Update We zetten onze kennis en expertise in om de lees- en taalontwikkeling en mediawijsheid van kinderen in het peuteraanbod, het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs te bevorderen: Beleidsplan 0 tot 4 jaar (2018 - 2021) B  eleidsplan primair onderwijs (2018 - 2021) B  eleidsplan voortgezet onderwijs (2019 - 2022) S  tructurele samenwerking Valuascollege en College Den Hulster (2018 - 2021)

32

In januari 2019 zijn we in samenwerking met de gemeente Venlo, Jeugdgezondheidszorg en Kinderopvang gestart met de BoekStartcoach in Blerick en Tegelen. Onze twee coaches zijn hier een aantal uren per week aanwezig in de Bibliotheek en op de consultatiebureaus. Tegelijkertijd zijn de BoekStartcoaches in deze wijken begonnen met het coachen van de pedagogisch medewerkers van onder andere Kinderopvang Spring, IKC Koperwiek en Beste Kinderopvang. Zo wordt ook hier een taalrijke omgeving voor kinderen mogelijk en kunnen de medewerkers hierover praten met ouders. In 2020 gaat een derde BoekStartcoach aan de slag op het nieuwe consultatiebureau in Venlo.


UITGELICHT BoekStartcoach Anouk Vercoulen, projectleider en BoekStartcoach

714  contacten op de consultatiebureaus 640 nieuwe leden in de leeftijd van 0 tot 3 jaar 241 BoekStartkoffertjes opgehaald 41

verwijzingen naar Taalpunten

‘Het jaar 2019 is een goed jaar geweest voor het project BoekStartcoach. We hebben een aantrekkelijke werkplek ingericht bij twee consultatiebureaus in de gemeente Venlo. De BoekStartcoach is per locatie gemiddeld twee dagdelen per week aanwezig. Ook houdt de BoekStartcoach spreekuur in de vestigingen in Tegelen en Blerick. Dit heeft geleid tot fijne en nuttige contacten met ouders en kinderen, waarbij leesplezier en voorlezen bij jonge kindjes centraal stonden. In de zelfservice vestiging in Blerick is het bovendien prettig dat er door het spreekuur een extra moment is om met een medewerker van de Bibliotheek te kunnen spreken. Bij de vestigingen van de Bibliotheek Venlo is BoekStart nu zichtbaar aanwezig en de collectie voor de allerkleinsten is aangevuld. We blijven deze plekken binnen de Bibliotheek verder ontwikkelen en voorzien van actueel materiaal voor kinderen. In 2020 hopen we ook weer meer BoekStartkoffertjes uit te kunnen reiken. We weten dat ouders het ontzettend fijn vinden om het koffertje en het gratis lidmaatschap voor hun kindje te krijgen, dat heeft een enquête uitgewezen.’

33


Primair onderwijs De Bibliotheek op school Met de Bibliotheek op School stimuleren we leesplezier en creëren we in de scholen een aantrekkelijke leesomgeving. De zes lees-media-consulenten van de Bibliotheek Venlo stellen met alle scholen een lees- en mediaplan op waarin ieder jaar een aantal doelen op het gebied van leesmotivatie en taalontwikkeling wordt nagestreefd. Naast de leesconsulent is op elke school minimaal één gecertificeerde, door de Bibliotheek Venlo opgeleide leescoördinator werkzaam. Dit is een leerkracht van de school die ervoor zorgt dat leesplezier, leesbevordering, informatievaardigheden en mediawijsheid in alle groepen structureel aan bod komen. De leerkracht inspireert hiervoor samen met de leesconsulent andere leerkrachten.

‘Leerkrachtvaardigheden, bewustwording van en betrokkenheid bij goed leesonderwijs is cruciaal voor de ontwikkeling van onze kinderen. De leesconsulente van de Bibliotheek Venlo is hierbij onze inspirator en steun en toeverlaat.’

34

Mieke van Kraaij, leescoördinator op BS Willibrordus

AMBITIE:

De adviserende lees-mediaconsulent | Update

In het jaarverslag van 2018 hebben wij de ambitie uitgesproken om middels de adviserende lees-mediaconsulent de samenwerking met de basisscholen naar een hoger niveau te tillen. De leesconsulent ondersteunt nog steeds bij leesbevordering maar richt zich hierbij steeds meer als rolmodel en inspiratie op de leerkracht. Ook het versterken van de ouderbetrokkenheid bij het lees- en leerproces is speerpunt. Hier hebben wij afgelopen jaar hard aan gewerkt. Het is belangrijk dat we de expertise van het team lees-media-consulenten en de individuele leesmedia-consulent structureel vergroten, zowel intern als extern. Dit doen we onder andere met cursussen en trainingen. Drie consulenten zijn bovendien opgeleid tot BoekStartcoach.


Het verhaal van Monique Laarakker, lees-media-consulent ‘Pas las ik een artikel van de schrijver Alex Boogers. Hij beschreef in dat artikel een bezoekje aan het consultatiebureau. Zijn vrouw maakte zich zorgen omdat hun kindje geen groente en fruit wilde eten. De arts stelde hen gerust. ‘Dwingen is geen optie. Laat je kind zien dat er zoiets als groente en fruit bestaat, dat het lekker is en blijf het vooral aanbieden’ liet hij hen weten. Dát zouden leerkrachten met boeken moeten doen, was de eerste gedachte van de schrijver! Blijf boeken aanbieden! Vertel constant wat je leest. Vertel hoe spannend, zielig, grappig, ontroerend of mooi het verhaal is. Wedden dat er daarna leerlingen zullen zijn die het ook willen lezen? Dit is precies wat ik doe! En natuurlijk nog veel meer. Ik overleg met scholen welke doelen op het gebied van lezen we willen halen. Hoe we niet alleen leerlingen meer en met meer plezier kunnen laten lezen, maar ook hoe we hun ouders hierbij kunnen betrekken. Ik breng boekenkringen de klassen in. Doe aan verhaalbegrip en praat over boeken. Ik laat leerkrachten en leerlingen kennis maken met jeugdliteratuur en de verschillende soorten en genres boeken. Met digitale vaardigheden en mediawijsheid. Ik draag bij aan een mooie collectie in de schoolbibliotheek. De Bibliotheek Venlo heeft een webshop vol met producten die scholen kunnen inzetten bij leesbevordering en leesplezier en die producten breng ik met veel enthousiasme ‘mijn’ scholen in. Het is te veel om zo even op te sommen, maar ik loop sowieso altijd met een boek in mijn tas en ik steek te pas en te onpas mijn hoofd om de deur van een klaslokaal, want het allerliefste vertel ik over het boek dat ik lees. Hoe spannend, zielig, grappig, ontroerend of mooi het verhaal is. En er zijn altijd leerlingen die het dan ook willen lezen. Eigenlijk vinden heel veel kinderen lezen leuk. We moeten het gewoon veel meer aanbieden.’

35


UITGELICHT Leesmonitor Yvonne Weijers, teamleider onderwijs, over de leesmonitor ‘Jaarlijks nemen onze lees-media-consulenten de Leesmonitor af voor kinderen van de groepen 5 tot en met 8 en voor leerkrachten. Hierop baseren we de doelstellingen om het leesplezier, de taalmotivatie en het lees- en taalniveau van kinderen te vergroten. In 2019 deden 31 basisscholen mee met 3214 leerlingen en 337 leerkrachten. We zien dat het grootste deel van deze kinderen het lezen van een boek leuk vindt. Dat dit voor 1 op 5 kinderen niet het geval is blijft echter zorgelijk. Thuis lezen is heel belangrijk, maar ieder tiende kind in Venlo doet dit nooit. In meer dan de helft van de gezinnen wordt thuis niet over boeken gepraat en bijna de helft van de kinderen bezoekt nooit de openbare Bibliotheek met hun ouders. We zien ook dat, ondanks al onze inspanningen, het leesplezier verder afneemt. Weliswaar met kleine percentages, maar het blijft een afname. Dit geeft aan hoe belangrijk het is om leesmotivatie en het stimuleren van leesplezier structureel in het lesprogramma op te nemen.’

40 basisscholen hebben een Bibliotheek op School

6 lees- en mediaconsulenten in het primair onderwijs waarvan 3 tevens BoekStartcoach zijn 70 leescoördinatoren opgeleid

36

8.612 leerlingen bereikt

171.565 uitleningen via de Bibliotheek op School


AMBITIE:

Kinderen in de bieb | Update Het succes van de Bibliotheek op School heeft een keerzijde, namelijk minder kinderen in de reguliere bieb. Voor 2020 blijft de ambitie dan ook om meer kinderen naar de openbare Bibliotheek te leiden zodat ze kunnen profiteren van een uitgebreide collectie. Met onze activiteiten zoals voorleesuurtjes, Ranja Met ‌ en KidzScience hebben we 1.000 kinderen bereikt en circa 700 ouders. Het resultaat van de herinrichting van de jeugdbibliotheek moet nog zijn vruchten afwerpen, deze is pas in het najaar van 2019 gerealiseerd. Ook voor 2020 zetten we weer stevig in op het bereiken van meer kinderen in de Stadsbibliotheek, onder andere met een Living Taal Lab en een Digitale Werkplaats.

AMBITIE:

Living Taal Lab

Met het Living Taal Lab biedt de Bibliotheek Venlo ook na schooltijd een educatief programma voor kinderen, van groep 6 tot en met de brugklas, die in een contextrijke omgeving extra willen leren. Persoonlijke ontwikkeling, plezier en samenwerking, burgerschap, ontdekking en verwondering staan centraal. Kinderen werken aan hun taalontwikkeling binnen vier thema’s, te weten techniek, cultuur, burgerschap en duurzaamheid. Zij maken kennis met deze werelden in de Bibliotheek, maar ook bij een bedrijf of organisatie die een samenwerkingspartner is van de Bibliotheek, zoals bijvoorbeeld Lina Advocaten. Het Living Taal Lab is een boeiend verlengstuk van het bestaande concept de Bibliotheek op School.

AMBITIE:

Vervolg doorgaande leeslijn

V  erder ontwikkelen van de Bibliotheek op School U  itbreiden van de doorgaande leeslijn naar de kinderopvang met BoekStart in de Kinderopvang I nzetten op de gezinsaanpak I ntensiveren van de samenwerking met de Pabo

37


Evaluatie De gemeente Venlo heeft ondanks alle inspanningen nog steeds een hoog percentage laag- taalvaardige inwoners. Tijd om in 2020 stil te staan bij alle initiatieven die zijn ontwikkeld en de resultaten die we hebben behaald. Maar ook tijd om de initiatieven met elkaar te verbinden en nieuwe initiatieven uit te rollen. Het netwerk preventie laaggeletterdheid, met daarin vertegenwoordigers van de gemeente, stichting Lezen & schrijven, BCO onderwijs advies dienst, de Bibliotheek, KOV Spring, het Valuascollege en een aantal basisscholen, neemt daarom het voortouw om op 8 oktober 2020 een lokale conferentie te organiseren. De Bibliotheek is hierbij een belangrijke partner die stevig inzet op voorkomen van laaggeletterdheid en de aanpak hiervan.

In totaal zijn er sinds maart 2019 63 activiteiten van BieBies Bus

geweest in 15 wijken. Hiermee zijn

38

1.198 kinderen en 417 ouders bereikt.

AMBITIE:

Ouderbetrokkenheid en gezinsaanpak | Update Een van onze ambities voor 2019 was om aan de slag te gaan met een gezinsaanpak rondom taal om de ouderbetrokkenheid te vergroten. Dit bereik je niet met een enkel gesprekje. Door ouders steeds een prikkel over het belang van een taalrijke omgeving voor hun kind te geven, verwerven ze langzaam inzicht en motivatie om hiermee aan de slag te gaan. Juist de gezinsaanpak is effectief in onze strijd tegen laaggeletterdheid. In het verlengde van de Bibliotheek op school organiseren en promoten we daarom buitenschoolse activiteiten zoals de Nationale Voorleesdagen, de Kinderboekenweek, Leesalarm en de Nationale Voorleeswedstrijd. In 2019 hebben we met een drietal projecten het accent gelegd op ouderbetrokkenheid en gezinsaanpak: de BoekStartcoach, BieBies Bus en voor jou en je kind.

De BoekStartcoach (pagina 32) BieBies Bus Voor jou en je kind (pagina 41)


UITGELICHT Van voorleesbus naar BieBies Bus Mayke Steeghs, projectleider, over BieBies Bus ‘Op 13 maart 2019 draaiden directeur-bestuurder Geja Olijnsma en Gedeputeerde Hans Teunissen voor de eerste keer de sleutel van BieBies Bus om. Met dit elektrische busje bezoeken vrijwilligers alle wijken en dorpen van Groot-Venlo om daar leuke activiteiten met een taalelement te doen met kinderen. De vrijwilligers die dit begeleiden, gaan ook in gesprek met ouders om hen te motiveren een taalrijke(re) omgeving te bieden aan hun kind. BieBies Bus gaat naar scholen en kinderdagverblijven, maar ontmoet ouders en kinderen ook in hun vrije tijd. Zo is zij in 2019 op diverse grotere evenementen geweest, maar ook op kleine bijeenkomsten in de

wijken. Daarnaast werden diverse speeltuinen en de kinderboerderij bezocht. Op de grens van school en vrije tijd bevinden zich de naschoolse activiteiten bij basisschool De Toermalijn, waar BieBies Bus sinds de start in augustus 2019 telkens volle groepen heeft. De reacties op BieBies Bus zijn heel positief. Kinderen en ouders vinden het vooral leuk en leerzaam; scholen, kinderdagverblijven en welzijnswerkers zien de noodzaak van een taalrijke omgeving en juichen dit initiatief van harte toe. In de loop van het jaar werd steeds beter zichtbaar dat BieBie en haar busje steeds meer bekendheid kregen. Er zijn zelfs heuse fans onder de kinderen!’

BieBies bus is mogelijk gemaakt met subsidie van Tel mee met Taal en de Provincie Limburg.

39


Het verhaal van Anita Roulaux, ouder ‘Mijn dochter, Romena, kan zelf niet spreken. Ze communiceert met behulp van gebaren en haar spraakcomputer. Wat mij vooral opviel tijdens haar bezoek aan BieBies Bus was dat ze mee kon doen in een verhaallijn, meedenken, mee knutselen, creatief bezig zijn. De herkenning van BieBie was er meteen al. We hebben dan ook voor haar verjaardag gevraagd of we BieBies Bus mochten inzetten op school. Het is lastig voor kinderen als Romena om bijvoorbeeld een verjaardagfeestje te organiseren. De school wist nog niet van het bestaan van BieBies bus. Met enige uitleg werd het mogelijk gemaakt en kon Romena op haar verjaardag haar klasgenootjes laten kennismaken met BieBies Bus en met mascotte BieBie. Het was een groot succes! We zijn de Bus nu al een paar keer tegengekomen, op de markt, met Playday en ook met het openen van de nieuwe Bibliotheek op School op de Mytylschool in Venlo.’

‘BieBies Bus is voor ons een stuk plezier. Lezen, meepraten en knutselen, creatief bezig zijn met een verhaal. Sociale contacten zijn op deze manier ook echt een pluspunt voor de kinderen.’

40

Anita Roulaux, ouder


‘Ik weet uit ervaring dat het moeilijk is als je andere mensen niet begrijpt en je de Nederlandse taal niet goed spreekt. Het is goed om mensen op weg te helpen in de maatschappij.’ Soumicha Barrahmun, taalvrijwilliger

Ben Janssen, programmamanager Venlo Voorleesstad 2019 ‘In 2019 hebben we Venlo als Voorleesstad uitgeroepen om te benadrukken dat het voorlezen aan kinderen grote aandacht verdient. Bij de kinderen thuis, op school, in de wijk en in de Bibliotheek. Verschillende initiatieven met betrekking tot voorlezen en het plezier van lezen kwamen samen in 2019 en zijn in dit jaarverslag verzameld. Inwoners van de gemeente Venlo komen op veel verschillende manieren en plaatsen in aanraking met lezen en voorlezen. Ons olifantje BieBie ontwikkelde zich tot een zeer herkenbare mascotte die snel herkend en geliefd wordt bij de kinderen in Venlo.’

AMBITIE:

Taal voor thuis Voor jou en je Kind | Update Met het project Taal voor thuis motiveren we ouders om meer taal te gebruiken in de thuissituatie. Hiermee helpen ze niet alleen hun kind, maar werken ze ook aan hun eigen taalvaardigheid. Begin 2019 zijn wij op BS De Zuidstroom gestart met de pilot Taal voor Thuis. Geschoolde vrijwilligers organiseren wekelijks een bijeenkomst op school voor minder taalvaardige ouders. De leermomenten hebben we in het najaar van 2019 meegenomen in een tweede pilot op BS Klingerberg en BS Kleurrijk. Dit keer onder de naam Voor jou en je Kind. Op beide locaties zijn de bijeenkomsten een succes, vooral omdat we het werken met boekjes loslaten en aansluiten bij de vragen en behoefte van de ouders. We maken ouders ook bekend met andere taalinitiatieven in Venlo waar ze gebruik van kunnen maken. In 2020 willen we ervoor zorgen dat we dit project borgen binnen de organisatie en langzaam kunnen uitbreiden.

41


Kidzpanel en kinderdirecteur Kinderdirecteur Dylano Driessen en zijn kidzpanel hebben in 2019 met veel enthousiasme meegedacht over de jeugdbibliotheek. De lekkere zitplekjes, het toevoegen van strips en buitenlandse boeken en het bedenken van onderwerpen voor Ranja met … komen mede uit hun denktank. Ons motto blijft ‘kinderen bedenken het allerbeste zelf wat leuk voor hen is’ en dus hebben we met Lotte Lamers (10) alweer de derde kinderdirecteur op rij. Dylano overhandigde haar tijdens de Kinderboekenweek de sleutel van de jeugdbibliotheek en het nieuwe Kidzpanel stelde zich voor. Meer kinderen in de bieb is onze wens en daar gaat dit Kidzpanel over meedenken. Zoals Lotte het zegt: ‘We willen een bieb zijn waar iedereen zich welkom voelt.’

‘Het is belangrijk dat onze bieb een kinderdirecteur en Kidzpanel heeft, zo kunnen kinderen ook mee beslissen en niet alleen volwassenen. Samen gaan we er voor zorgen dat de kinderen in Venlo te weten komen dat je bij de bieb niet alleen boeken kunt lenen, maar ook heel veel leuke activiteiten kunt doen.’

Lotte Lamers, kinderdirecteur

42


Voortgezet onderwijs In 2019 hebben we verdere stappen gezet in de samenwerking met onze partners in het voortgezet onderwijs. We blijven ons inzetten voor het uitbreiden en versterken van deze samenwerking. Ook breiden we ons netwerk verder uit, zodat uiteindelijk alle Venlose jongeren toegang hebben tot de rijke informatie die de Bibliotheek biedt.

AMBITIE:

Uitbreiding samenwerking onderwijs Met de Bibliotheek op school voor het voortgezet onderwijs bieden we een strategische aanpak voor de leesbevorderende functie van de Bibliotheek, waarbij we inspelen op de ontwikkelingen in het voortgezet onderwijs. Samen zorgen we ervoor dat leerlingen (digi)taalvaardig zijn. Op de Velddijk realiseren we in 2020 al een fysieke Bibliotheek op school die tevens dienst doet als interne stageplek voor leerlingen. De bestaande samenwerking met College Den Hulster en het Valuascollege breiden we verder uit. In 2020 publiceren we ons Beleidsplan voor het voortgezet onderwijs.

43


Het verhaal van Tessa Geurts, lees-media-consulent voortgezet onderwijs ‘We richten onze aandacht ook op de vervolgopleidingen na het voortgezet onderwijs. Zo ontwikkelen studenten van de pabo al een paar jaar een leuke activiteit voor het basisonderwijs in de Kinderboekenweek. Bijzonder enthousiast ben ik over de samenwerking met de opleiding communication en multimedia design (CMD) van de Hogeschool Zuyd. Tweedejaars studenten van deze opleiding hebben de vraag opgepakt om een product te ontwikkelen dat een brug kan slaan tussen jongeren en de Bibliotheek en tussen jongeren en lezen. Na een periode van 9 weken ontwikkelen werden we verrast met inventieve producten. Een klein groepje studenten gaat nu in 2020 aan de slag met de verdere ontwikkeling van één van deze producten, namelijk een scheurkalender. Deze kalender combineert mooie boekfragmenten, quotes en cliffhangers uit jeugd- en jongerenliteratuur met een QR-code die gekoppeld is aan de Bibliotheek. Op deze manier komt meteen meer informatie over het boek beschikbaar en kan men het boek direct reserveren en lenen.’

44

AMBITIE:

Crossover programmering en educatie | Update In 2018 stelden we onszelf de ambitie om de doelgroep van 12 tot 18 jaar beter tot haar recht te laten komen in onze programmering. In 2019 hebben we hiervoor intensiever samengewerkt met het voorgezet onderwijs en organisaties die zich inzetten voor deze doelgroep, zoals het Jongeren Service Punt. Ons uitgangspunt is een programmering die deze doelgroep aanspreekt en prikkelt. Programmering die leuk is, maar wel met een educatief randje. Een voorbeeld hiervan is het Game Event, waarbij jongeren samen met hun ouders iets leerden over gamedesign, de skills die je op kunt doen bij online gaming en het hoe en waarom van gameverslaving. Tijdens de Nederland Leest maand hebben we in de vorm van een duurzaamheidsdebat onze duurzaamheidsvisie gedeeld met scholieren van College Den Hulster. De jongeren hebben vervolgens met lege STEK flesjes duurzame lampen ontworpen die we komend jaar in onze Bibliotheek laten zien. In 2020 willen we samenwerken met nieuwe en bestaande partners zoals Koops Boeken en Poppodium Grenswerk, om een goede programmering voor jongeren te realiseren. We leggen hierbij de focus op lezen en literatuur. Tenslotte besteden we in 2020 ook aandacht aan de doelgroep van 18-25 jaar. Samen met hen en de juiste partners gaan we op zoek naar een passende invulling op het gebied van kennis en informatie en kunst en cultuur.


‘Quotes, kwats, kleuren en collages; een kast vol leesvoer over games en gadgets waar menig flipperkasten-ontwerper van zou watertanden. Gewoon in de Venlose bieb voor Venlose jeugd en jongeren.’ Rob Benders, REGENTAG

45


3 ORGANISATIE VAN ONTMOETING EN DEBAT ‘Elke kennismaking, elke sympathieke ontmoeting is een winst’. Ricarda Huch, schrijfster, dichteres en historicus

46

Hier komen mensen samen om elkaar te ontmoeten, om inspiratie op te doen en te ontspannen. Een vergelijkbare openbare plek is er niet, Bibliotheken zijn uniek. In de programmering bieden we onze bezoekers verdieping aan om ruimte voor debat te maken, kennis en ervaringen te delen en meningen uit te wisselen.


Programmering Een greep uit de programmering rondom ontmoeting en debat Diverse lezingen en presentaties in het kader van Geheugenhuis ‘Voor ik het vergeet’ Kunst in de bieb | meerdere exposities Roze zaterdag Tentoonstelling Limburgse landbouw in de 20e eeuw | Green Bieb Tentoonstelling 50 jaar Marokkaanse arbeidsmigratie Green Bieb Markt Amnesty write for rights Nederland Leest: Duurzaamheidsdebat Taalcafés Groepsmeditatie Filosofiebijeenkomsten Joris’ kerstboom Huis van de Kerstman

WELKOM BIJ HET TAALCAFÉ

Is Nederlands ni et jouw eerste taal? Zo ek je mensen waarm ee je samen kunt oe fenen?

ontmoeten oefenen ontspannen

In het Taalcafé is iedereen welko m, gratis en zonder afspraak. Hier praten we Neder lands met elkaar . Met een lekker e kop koffie of thee erbij. Samen oef enen en naar elkaar luisteren . Zo leer jij beter Nederlands spr eken. Vrijwillig ers helpen jou hierbi j. Zij vertellen ove r Nederland. Zod at jij je snel thu is voelt in Nederlan d.

47


UITGELICHT Geheugenhuis ‘Voor ik het vergeet’ Het Geheugenhuis heeft haar naamsbekendheid verder verstevigd in 2019. Professionals van Hulp bij Dementie houden op een aantal middagen in de maand spreekuur. De acht lezingen en activiteiten die we in 2019 rondom dementie en geheugenproblemen organiseerden waren goed bezocht met gemiddeld zo’n dertig bezoekers per activiteit. Mensen gaan met elkaar in gesprek en delen meningen en ervaringen.’

WELKOM bij Geheugenhuis ‘Voor ik het vergeet’

INFORMATIE- EN ONTMOETINGSCENTRUM voor mensen met geheugenproblemen, mantelzorgers, familie en professionals.

48

MISSIE   Het Geheugenhuis ‘Voor ik het vergeet’ is een samenwerking van diverse partijen in de gemeente Venlo. Door het geven van informatie en het creëren van een laagdrempelig ontmoetingscentrum voor mensen met geheugenproblemen, mantelzorgers, familie en professionals levert het geheugenhuis een bijdrage aan een andere beeldvorming over dementie, en zorgt voor een betere integratie van mensen met geheugenproblemen.  

VISIE W  ij bieden boeken en andere materialen aan over cognitieve problemen en dementie.   Wij bieden professionele hulp aan op een laagdrempelige manier tijdens de open inloop.   Wij geven lezingen en workshops over dementie en bieden activiteiten aan voor mensen met geheugenproblemen en hun naasten.   Wij staan open voor samenwerking met andere partners. We verwijzen door naar andere organisaties en dragen zorg voor verbinding tussen de diverse partnerorganisaties.   Wij sluiten aan bij het gemeentelijk beleid van een dementievriendelijk Venlo.  Wij leveren een bijdrage aan het zolang mogelijk meedoen in de maatschappij van mensen met cognitieve problemen.  


‘We moeten bij onszelf blijven, accepteren dat de ander verandert en meegaan in die beweging. De ander vastpakken en volgen in zijn nieuwe wereld.’ Adelheid Roosen theatermaakster, actrice en schrijfster

Het verhaal van Connie de Beukelaer, community librarian ‘Dementie is volksziekte nummer 1 en met het Geheugenhuis brengen we dit maatschappelijk uiterst belangrijke thema onder de aandacht. Naast onze collectie boeken en de spreekuren zijn onze lezingen en bijeenkomsten het afgelopen jaar stuk voor stuk bijzonder geweest. Alle activiteiten riepen veel positieve reacties op bij de bezoekers. Een aantal keren heeft Lisette Dickhoff van Hulp bij Dementie gasten geïnterviewd. Haar enorme kennis en bevlogenheid biedt veel mensen kennis en houvast om met dementie om te gaan. Ik zou dan ook het liefst alle activiteiten willen noemen, maar denk in het bijzonder aan de avonden met Adelheid Roosen en met Toine Heijmans. Adelheid Roosen maakte grote indruk met het vertellen van haar

ervaringen als mantelzorger. Ze nodigde ons uit om ons open te stellen voor de ander en onze schaamte en verlegenheid te overwinnen. Alzheimer is een gruwelijke ziekte, dat is een feit. Maar Adelheid liet ons zien hoe anders de ontmoeting met mensen met dementie kan zijn als wij niet langer uitgaan van onszelf, maar ons durven openstellen voor wie de ander aan het worden is. Columnist Toine Heijmans was bij ons te gast vlak na het overlijden van zijn vader. Hij sprak heel open over zijn persoonlijke ervaringen met de ziekte van Alzheimer. Dit zorgde voor een zeer intieme sfeer, waarbij de aanwezigen een enorme betrokkenheid toonden en uitvoerig met hem in gesprek gingen.’

49


Studenten in de Stadsbibliotheek De stijging van de bezoekersaantallen in de Stadsbibliotheek is mede dankzij scholieren, studenten en zzp’ers die een studie- of werkplek in de Bibliotheek vinden. Een mooi resultaat van de herinrichting in de zomer van 2018, waarbij we het aantal studieplekken flink hebben uitgebreid en fijne zitmogelijkheden hebben toegevoegd. Er wordt gretig gebruik gemaakt van de laptopplekken, gratis WiFi, het printen en kopiëren, de stilteruimtes, de groepswerkplekken en de koffie bij STEK. Om als Bibliotheek meer aansluiting te vinden bij deze doelgroep, hebben wij een community librarian aangenomen die zich specifiek op deze doelgroep richt.

AMBITIE:

2020: voor en met studenten werken In het begin van 2020 onderzoeken wij hoe we de behoefte van jongeren en studenten beter kunnen faciliteren. Dit doen wij in constante samenspraak met de studenten. We willen voor en mét de doelgroep werken. Of het nu gaat om het uitbreiden en aanpassen van faciliteiten, het opzetten van programma’s of de sfeer en aankleding van ons gebouw.

50

Het verhaal van Lotte Kok, community librarian bij de Bibliotheek Venlo ‘Aankomend jaar zet ik mij in voor de studerende jongeren in Venlo en omstreken. Ik wil alles over de Venlose student te weten komen. Dat begint met een grootschalig onderzoek waarin ik één op één met studenten in de Bibliotheek in gesprek ga. Natuurlijk heb ik zelf ook aardig wat ideeën hoe wij de bieb kunnen aanpassen naar behoefte van de student, variërend van aankleding tot activiteitenaanbod. Ik ben nog jong en kom zelf ook net van de universiteit af. Ik zie hoe de Bibliotheek haar plek opnieuw moet bepalen in onze samenleving om de jongere generatie nog iets te kunnen bieden. Dat is niet erg. Zo wordt de Bibliotheek gedwongen met haar tijd mee te gaan en zich te blijven ontwikkelen. In de nieuwe bieb staat niet meer collectie, maar connectie centraal. Door constant in gesprek te gaan met ‘onze’ studenten en input bij henzelf op te halen, kan er een ‘community’ ofwel gemeenschap ontstaan. Zo wordt de Bibliotheek meer dan alleen een studieplek - namelijk een plek waar ze zich thuis en gehoord voelen.’


De Bibliotheek als ideale studieplek voor zowel scholieren als studenten:

Nisreen Hakrash, 15 jaar ‘Vijf jaar geleden ben ik vanuit Irak hiernaartoe gekomen en ik kom al sinds mijn eerste jaar in Venlo in de Bibliotheek. Toen ging ik met mijn zus mee. Nu kom ik hier om te studeren. Ik kom uit een grote familie - ik heb acht broers en zussen - dus het is erg druk thuis. Als ik thuis ben, gebeurt er veel om me heen en raak ik snel afgeleid. Vooral in het weekend als iedereen vrij is van school. Dan kom ik naar de Bibliotheek om rustig te kunnen studeren. Soms zit ik hier de hele dag, soms kom ik alleen langs om even snel een schoolopdracht af te maken. Daarna ga ik weer naar huis om met mijn familie tijd te kunnen doorbrengen.’

Thomas Hu, 25 jaar ‘Ik studeer Accountancy aan de Avans Hogeschool in Den Bosch, maar ik woon nog in Venlo. Ik woon met mijn ouders en grootouders samen - het is daardoor thuis een beetje te vol om rustig te kunnen studeren. Daarom kom ik hier meerdere keren per week. Ik vind de bieb fijn omdat het mij de ruimte biedt zonder afleiding met mijn studie bezig te zijn, zeker in drukkere periodes. Mijn favoriete studieplek zijn de tafels op de eerste verdieping bij het raam. Daar kun je aan aparte tafels zitten zonder dat iemand je stoort.’

51


STUDYSHARE Scholieren die voor hun eindexamen staan kunnen onder toezicht in de Bibliotheek studeren tijdens gereserveerde studieblokken. Ook in 2020 bieden we Studyshare weer aan. Daarnaast kunnen studenten gebruik maken van de vele studieplekken die met de herinrichting van de eerste etage en de tussenverdieping zijn gecreëerd. In 2019 zijn hier twee stilteruimtes aan toegevoegd en kunnen scholieren en studenten ook terecht op de derde etage in de Huiskamer en de Praatkamer.

Walk & Talk Iedere maand zijn werkzoekenden in de Bibliotheek Venlo welkom bij Walk & Talk, ook wel omschreven als de koffiepauze voor werkzoekenden. Met deze bijeenkomsten creëren we een plek voor ontmoeting, voor het uitwisselen van ervaringen en advies. De werkzoekenden die hier komen zijn vaak 45+ en delen dezelfde ervaringen wat solliciteren betreft. Aan de hand van themabijeenkomsten bieden we hen inspiratie en perspectief. In 2019 kwamen thema’s als natuurlijk netwerken, positieve gezondheid en persoonlijke drijfveren aan de orde. Ruim 360 mensen bezochten de in totaal 11 bijeenkomsten.

52

AMBITIE:

PraatKamer

In het eerste kwartaal van 2020 willen we een ontmoetings- en informatieplek inrichten voor niet-Nederlandstaligen zoals vluchtelingen, statushouders en arbeidsmigranten, om rondom maatschappelijke thema’s geïnformeerd te worden en met elkaar in gesprek te gaan. De praatkamer maakt deel uit van het Taalhuis.

AMBITIE:

Positieve gezondheid In 2019 werd in samenwerking met de Gezondste regio 2025 en verschillende cultuurorganisaties in Venlo een Gezondheidscafé georganiseerd onder het motto “Gezondheid en cultuur een goed duo”. De avond werd druk bezocht en de belangstelling voor positieve gezondheid wordt steeds groter in de regio Noord-Limburg. Voor 2020 wordt een cyclus van vier workshops opgestart onder de noemer Samen in gesprek over Positieve gezondheid en... De workshops - met steeds een apart thema - worden georganiseerd door de Gezondste regio 2025, de GGD, Burgerkracht Limburg en de Bibliotheek Venlo.


AMBITIE:

AMBITIE:

Duitsland Niederlande Huis

Herinrichting | Update

De gemeente Venlo heeft haar ambitie om een Duitsland Niederlande Huis te ontwikkelen gedeeld met de Bibliotheek Venlo. We zullen hiervoor binnen ons Huis van Informatie in samenwerking met de gemeente en partners een programmering ontwikkelen voor 2020 en 2021. Het Duitsland Niederlande Huis kent een tweeledig doel. Bezoekers trekken waarmee we op een laagdrempelige wijze kennis en informatie over Duitsland delen, en werken aan grensoverschrijdende projecten, waarbij uitwisseling plaatsvindt met Duitse bezoekers. In de programmering is onder andere aandacht voor taal en literatuur, studenten en techniek, cultuur en cultureel erfgoed en werken in Duitsland en Nederland.

In september 2019 is de begane grond opnieuw ingericht. Conform onze droom willen we dat zoveel mogelijk kinderen in de gemeente Venlo gebruikmaken van de Bibliotheek. Met deze droom in gedachten hebben we gewerkt aan een prachtige, ruim opgezette jeugdbibliotheek voor kinderen van 0-18 jaar. Onze mascotte BieBie is hier in vele vormen terug te vinden, van een zitbank annex boekenkast tot BioBuddi blokken. Ook aan de afdeling voor volwassenen zijn zit- en verblijfmogelijkheden toegevoegd. Hier vind je nu ook de Venlonalia-hoek, een fijne leestafel met tijdschriftenwand en een aparte spreekruimte voor spreekuren. Planten en warme kleuren zorgen voor een sfeervolle omgeving.  

53


UITGELICHT

54


AMBITIE:

In 2019 vierde STEK haar 1-jarig bestaan. Een jaar vol plezier, leuke gasten ontvangen, verse soepen en heerlijke taartjes serveren, schommelen en 25.000 koppen koffie!  Met onze huisgemaakte granola’s, smoothies, spreads en gebak verovert STEK steeds meer hartjes en smaakpapillen van de bewuste eters. Van jonge moeders met hun kroost, studenten en werkenden en ouderen met hun dagelijkse krant tot de toevallige passant. En het aantal gasten groeit nog steeds!

Verhuur van ruimtes en catering We hebben in de Stadsbibliotheek meerdere ruimtes die externe partijen kunnen gebruiken voor overleg, seminars, workshops, teambuilding, optredens, filmavonden, repetities etcetera. De ruimtes zijn te huur per dagdeel en beschikken over goede faciliteiten en technische apparatuur, zoals beamers en presentatieschermen. Desgewenst verzorgt STEK hiervoor de catering. We willen de verhuur van deze ruimtes in samenwerking met STEK nadrukkelijker onder de aandacht brengen. De nieuwe verhuurfolder is hiervoor een eerste basis.

‘Heel mooi om gasten te laten ervaren dat gezond en lekker eten heel goed samen gaan.’ Eefke Linssen, mede-eigenaar STEK

55


4 KENNIS LATEN MAKEN MET KUNST EN CULTUUR ‘Taal is de uitdrukking van cultuur. Zonder goed onderhoud van de taal verschraalt het denken.’ Hella S. Haasse, schrijfster

56

Naast literatuur is de Bibliotheek Venlo een plek om op laagdrempelige wijze in aanraking te komen met kunst en cultuur. Onze programmering is in hoofdzaak gericht op leesbevordering, maar we bieden steeds meer aanbod op het gebied van kennis, informatie, persoonlijke ontwikkeling en daarin verweven - kunst en cultuur.


Marion Poeth, programmacoĂśrdinator Het aantal activiteiten in 2019 groeide verder, zowel de unieke als de terugkerende activiteiten. Ruim 5.000 bezoekers namen deel aan workshops, voorstellingen, boekpresentaties, voorleesuurtjes, exposities, lezingen enzovoort.

‘We willen een programmering realiseren die toegankelijk is voor alle inwoners van Venlo. Hiervoor gaan we intensiever samenwerken met partners, maar zeker ook met de inwoners zelf. Het resultaat is een programmering die voor, door en met de inwoners wordt opgezet en vormgegeven.

Met onze overstap naar een kwartaalkalender voor het presenteren van activiteiten zorgen we vanaf 2020 voor gerichte communicatie op een langere termijn. Zo wordt het voor de bezoeker gemakkelijker om te plannen en keuzes uit ons aanbod te maken.

Bij alle programmering is er ruimte voor ontmoeting en debat. Zeker in tijden waarbij door de digitalisering van onze samenleving de behoefte groeit aan ontmoeting, zetten we bij een deel van de activiteiten extra in op de verbinding tussen verschillende doelgroepen en leeftijden. Zo bieden we onze inwoners de mogelijkheid om zichzelf verder te ontwikkelen en ontstaat er tegelijkertijd meer begrip voor elkaar.’

57


Volwassenen Daar waar de programmering voor de jeugd in 2018 een flinke impuls kreeg, stond 2019 garant voor de ontwikkeling en het verduurzamen van de gehele programmering. Nieuwe programmalijnen zoals de Greenbieb zijn opgezet en bestaand aanbod is aangescherpt. Zoals bijvoorbeeld bij het seniorenmatinee, waar we naast de activiteit ook de mogelijkheid bieden om na afloop bij STEK een maaltijd te nuttigen. Verbinding en ontmoeting op natuurlijke wijze. Activiteiten winnen aan bekendheid en hebben ook meer bezoekers getrokken. In 2019 konden we voor het eerst genieten van Kunst in de Bieb en waren de seniorenmatinĂŠes en Domani Literair onverminderd populair.

58

Interactief en educatief Aan onze programmering hebben we activiteiten over thema’s als duurzaamheid en mindfulness toegevoegd. We spreken zo een breder publiek aan en hopen hiermee ook steeds meer jongeren naar de bieb te trekken. Het Game Event met jongeren en hun ouders is hiervan een mooi voorbeeld. Samen, interactief en educatief.

Lokaal De eerste stappen zijn gezet in de verbinding met de lokale cultuur. Zo schenken we aandacht aan lokale evenementen, zoals afgelopen jaar de Thielen tentoonstelling, het 425-jarig bestaan van Akkermansgilde Venlo en een tentoonstelling over de Marokkaanse arbeidsmigratie. Samenwerking met partners 2019 was tevens het jaar van het versterken en uitbreiden van samenwerking met partners. Voor het eerst sinds jaren deden we weer mee aan Literarische Sommer, een reizend literair festival door Duitsland en Nederland. In 2020 wordt deze Nederland-Duitsland samenwerking uitgebreid met het Duitsland Niederlande Huis. In samenwerking met Boekhandel Koops zag 2019 het prille begin van een literaire programmalijn Venlo Leest! en het vrijwel uitverkochte theatercollege van Rutger Bregman was (in januari 2020) het eerste gezamenlijke programma met Theater de Maaspoort.


AMBITIE:

Kunst in de bieb | Update Een jaar Kunst in de bieb heeft ertoe geleid dat de creatieve Venlonaar zijn werk kan laten zien. Iedere maand is er ruimte voor een exposant om zijn of haar gratis werk te tonen om van te genieten, te leren, over te praten en om te inspireren. De kunst is laagdrempelig en vrij toegankelijk. We halen de inwoner van Venlo naar binnen. In 2019 konden we al 11 exposities organiseren. Het jaar 2020 zetten we actiever in op het verhaal achter de kunstenaar en maken we verbinding en ontmoeting mogelijk.

Rob Benders, REGENTAG ‘De TaalBeeld expo op z’n Tintenkillers’ staat voor een onorthodoxe mash-up van kleurrijke poëzie, vreemde vormgeving en beelden met betekenis. Fijn om dat laagdrempelig in de bieb te zien!’

59


Jeugd Jeugdige bezoekers kunnen steeds meer beleven in onze Bibliotheek in aanvulling op het lenen van boeken. De Bibliotheek wordt een plek om langer te verblijven, met fijne zitplekken en een verdere uitbreiding van de programmalijnen. Met de activiteiten die we organiseren kunnen kinderen leren door te doen, zien, horen en ervaren. Babybieb We beleefden een succesvolle start in 2019 met enthousiaste ouders en hun allerkleinsten. We lezen voor, zingen liedjes, geven voorlichting en in samenwerking met partners zoals babymassage van Klein & Puur, hebben we een mooi extra aanbod voor de allerkleinsten. Peuteraanbod Iedere woensdagochtend genieten peuters tijdens de Peuterbieb van een verhaal en wordt er gezongen en muziek gemaakt. Het succes is reden om in het nieuwe jaar wellicht uit te breiden naar een tweede moment in de week. Naast het voorlezen vindt er regelmatig een Peuterbieb Speciaal plaats met workshops of gasten uit de regio. Ook het jaarlijkse Voorleesontbijt is gekoppeld aan de Peuterbieb en daarmee een groot succes. Daarnaast kon het jonge kind in 2019 genieten van voorstellingen zoals TĂ´ffe Tielke, Het Huis van Harry en de Sinterklaasmiddag. Dit leverde uitverkochte zalen en enthousiaste ouders met kinderen.

60

Basisschool De twee programmalijnen Ranja met ‌ en Kidz Science zijn in 2019 verder ontwikkeld. Bedoeld voor kinderen van 8 jaar en ouder is de boodschap dat informatie niet alleen uit boeken komt maar ook mondeling wordt doorgegeven.

Vaak ook nog door te doen, proeven en ervaren met alle ruimte om vragen te stellen. Bij Kidz Science gaat het vooral om het experimenteren en ontdekken. Voor de overige jeugdprogrammering werken we regelmatig samen met partners zoals Kunstencentrum Venlo, De Maaspoort, Nieuwe Scene, CityCinema en de Venlose winkeliers om creatieve en interessante activiteiten aan te bieden. Voortgezet onderwijs Zodra kinderen naar de brugklas gaan neemt het bezoek aan de Bibliotheek af. Wel zien we dat steeds meer middelbare scholieren de Bibliotheek als studeerplek hebben ontdekt. We blijven zoeken naar activiteiten die hun interesse prikkelen, al dan niet in samenwerking met de scholen. Op die manier komen ze in ieder geval een aantal keren per jaar in de Bibliotheek. In 2019 was dit onder andere met het leesproject Read2Me, een aantal auteursbezoeken en verschillende workshops.


AMBITIE:

Programmering in 2020 In 2020 concentreren we ons op continuĂŻteit, duurzaamheid en stabiliteit. Voor de jeugdactiviteiten vinden we vooral bekendheid en zichtbaarheid belangrijk. Bestaande programmalijnen worden geprofessionaliseerd. Het uitbreiden van het aanbod op het gebied van kennis en informatie en kunst en cultuur worden kernactiviteiten in 2020. Uitgangspunt is aanbod met, door en voor klanten, bezoekers en partners. Samen kunnen we een sterke programmering presenteren en een breder en wellicht ook ander publiek bereiken. Nieuw is de aandacht voor verbinding met de lokale cultuur. Het vertellen van verhalen en het behoud van cultureel (digitaal) erfgoed is de rode draad. We laten dit zien in de Venlonalia-hoek, waar de lokale collectie een centrale plek in de Stadsbibliotheek heeft gekregen. Ook hier willen we samenwerken met lokale partners, die de lokale historie aan het grote publiek vertellen en met ons het verhaal van Venlo uitdragen.

Partners & contacten Onder meer:

Gemeente Venlo, Samen zijn wij Venlo, Mijn Buurtje, Theater de Maaspoort Venlo, Limburgs Museum, Museum van Bommel van Dam, KunstenCentrum Venlo, Grenswerk, Boekhandel Koops, Omroep Venlo, Venloop, Spijs food festival, Domani Literair, Kerobei, VenloPoĂŤziet, Dialectvereniging Veldeke, Carnavalsvereniging de 3Kes, VVV, SeniorWeb, Carnavalsvereniging de Kaetelaers, De Pijler, Theater de Garage, City Cinema, Nieuwe Scene, Kinderboerderij Hagerhof, Anya Straatman Vocalshop, Amnesty International, Stichting Senia, Venlo Partners, gemeentearchief Venlo, Venlo Mediteert, Zomerparkfeest, S.O.B. Venlo, Sociale Alliantie, Kunstbende, Popronde, STEK, Literair Station Venlo, Letterkundig Centrum Limburg, Huis voor de Kunsten, Fontys Venlo, BCO Onderwijsadvies, Wel.Kom, Valuascollege, Blariacumcollege, College den Hulster, Jongeren Service Punt, Gilde Opleidingen, Gilde Educatie, Maastricht University, Stichting Lezen & Schrijven, LoopbaanAdviesbureau, Humanitas, UWV, Cubiss, Alzheimer afdeling Noord-Limburg, De Zorggroep, REGENTAG, Hulp bij Dementie Noord-Limburg, BS Morgen, Dementievriendelijk Venlo, Lina Advocaten, Stichting Groen Licht, St. Martinusschool, GGD/JGZ, Roze Zaterdag 2019, Fortior, Akkoord, OGVO, Onderwijsgroep Buitengewoon, Montessori Onderwijs, Rudolf Steiner, Lokaal C, BCO Onderwijsadvies, Proteion, Werkplein, Spring Kinderopvang, Beste Kinderopvang, Van Harte, Korein, St. Kinderopvang ALV, Villa Kakelbont, Cultuurpad, De Architectenwinkel, Raadzaam Advies, Gezondste Regio 2025, Samen Venlo, Koninklijke Bibliotheek, collega-Bibliotheken

61


5 ORGANISATIE ‘We bieden onze medewerkers en vrijwilligers ruimte om hun talenten te tonen en te ontwikkelen’ Geja Olijnsma, directeur-bestuurder

Per 31 december 2019 hadden we 34 medewerkers in dienst, in totaal 22,44 fte. Medewerkers zijn met name werkzaam in de Stadsbibliotheek in hartje Venlo. De lees-mediaconsulenten zijn een groot deel van hun uren aanwezig op de basisscholen en de BoekStartcoaches op de consultatiebureaus. Een aantal medewerkers van de Publieke Dienstverlening ondersteunt enkele uren per week op de vestigingen. Organisatieontwikkeling | medewerkers Onze organisatie is in beweging, we blijven ons ontwikkelen om onze rollen als Huis van Informatie en professionele educatiepartner zo goed mogelijk in te vullen.

62


Vrijwilligers Maar liefst 120 vrijwilligers hebben zich in 2019 voor de Bibliotheek Venlo ingezet. Ze zijn onmisbaar als taalvrijwilliger en gastvrouw, als digimaatje of als voorleesvrijwilliger. Ze gaan mee met BieBies Bus en brengen boeken bij mensen thuis die zelf niet naar de Bibliotheek kunnen komen. We vragen onze vrijwilligers steeds vaker om mee te denken over de invulling van activiteiten, en geven hen de mogelijkheid om hun werk zoveel mogelijk zelfstandig te doen. Het is mooi om te ervaren met hoeveel passie en plezier zij hun functie invullen en zo bijdragen aan goed geïnformeerde en ontwikkelde inwoners van Venlo. Stagiaires In 2019 hebben we meerdere stagiaires van OGVO en Wildveld tijdens hun kortdurende stages begeleid. Daarnaast een langere stage van een studente HBO communicatie. De Bibliotheek Venlo is bovendien een erkend leerwerkbedrijf voor de opleiding marketing- en communicatie op MBO-niveau. De stagiaires zijn onze tijdelijke collega’s en we dragen over en weer bij aan elkaars ontwikkeling.

AMBITIE:

Vrijwilligersbeleid | co-creatie We willen onze vrijwilligers actief laten meedenken over de wijze waarop we het vrijwilligerswerk invullen. Dat past bij onze wens om met communities te werken; onze diensten en producten worden steeds meer van, door en met deze communities. Bij het opstellen van een nieuw vrijwilligersbeleid is dan ook het uitgangspunt dat we dit niet alleen vóór maar zeker ook samen mét de vrijwilligers gaan doen. We hebben onze vrijwilligers aan het eind van het jaar de vraag gesteld wie hierover wil meedenken en in 2020 gaat een aantal vrijwilligers mee aan de slag.

63


Renée Vercoulen, teamleider publieke dienstverlening ‘De weg naar de Bibliotheek wordt steeds makkelijker gevonden. Om te studeren, werken, ontmoeten, debatteren, ontdekken, ervaren, maar bovenal nog altijd om te lezen. Het NRC publiceerde eind 2019 een artikel over de Bibliotheek als hotspot. Onder andere dankzij de vele sociale functies. Een rol die in 2019 voor de Stadsbibliotheek stevig vorm heeft gekregen en in 2020 alleen maar zal groeien, ook voor onze vestigingen.’

Werkervaringsplaatsen Jaarlijks reserveren we een aantal vacatures voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze bieden we binnen de Stadsbibliotheek een werkervaringsplaats aan. In 2019 hebben we vijf mensen een werkervaringsplaats kunnen bieden waarvan twee zijn doorgestroomd naar een vaste baan. Twee mensen zijn nog werkzaam in onze organisatie. PSW In de Bibliotheek in Tegelen zijn van maandag tot en met vrijdag steeds mensen van de dagbestedingsgroep van PSW te vinden. De in totaal acht mensen helpen met veel plezier klanten op weg, zorgen dat de bieb netjes is en nemen boeken in en lenen deze uit. Ook verzorgen ze sinds dit jaar de voorleesuurtjes.

64

Personeelvertegenwoordiging (PVT) De PVT van de Bibliotheek Venlo telt drie leden. In 2019 zijn hier geen wisselingen in geweest. In verband met de organisatieontwikkeling heeft er ook in 2019 nog twee keer een extra overleg plaatsgevonden, zodat er zes keer is vergaderd met de directeur-bestuurder en twee keer met de raad van toezicht. Ook is er een extra vergadering met de controller geweest, waarbij de jaarcijfers zijn toegelicht. Agendapunten waren verder o.a. het Preventief Medisch Onderzoek, de herinrichting van de begane grond, bedrijfskleding, interne communicatie, de cadeauregeling, de vacature raad van toezicht en het PVT- reglement. In 2020 wordt een nieuwe PVT gekozen.

‘Ieder jaar geven we mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt de mogelijkheid om bij ons werkervaring op te doen. Het zijn er maar een paar per jaar maar wat bereiken we samen een geweldig resultaat. Mensen die weer zelfvertrouwen krijgen, die weer het gevoel hebben dat ze ertoe doen en die zelfs een vaste baan vinden. En de collega’s van PSW die met zoveel enthousiasme in de Tegelse bieb hun plek hebben gevonden. Dit bevestigt voor mij dat de Bibliotheek Venlo midden in de samenleving staat.’ Geja Olijnsma, directeur-bestuurder


6 RAAD VAN TOEZICHT De raad van toezicht houdt toezicht op het besturen door de directeur-bestuurder en op de algemene gang van zaken in de organisatie. De raad van toezicht is in 2019 vijf keer in vergadering bijeengekomen. De samenstelling van de Raad van Toezicht was per 31 december 2019 als volgt: De heer Huub Platzbeecker, voorzitter Mevrouw Saskia Schrijen- van der Linden, secretaris De Heer Luuk Brüning, lid De heer Jort Tosserams, lid De heer Henk van den Heuvel, lid Directeur-bestuurder en management Mevrouw Geja Olijnsma is sinds 1 februari 2017 directeur-bestuurder van de Bibliotheek Venlo. Als nevenfunctie, gerelateerd aan het openbare bibliotheekwerk en te vermelden in het kader van de Governance Code Cultuur, is zij bestuurslid bij de VLB (Vereniging Limburgse Bibliotheken).

Het managementteam van de Bibliotheek Venlo bestaat uit twee personen: Mevrouw Geja Olijnsma, directeur-bestuurder De heer Ben Janssen, programmamanager en plaatsvervangend directeur.

Huub Platzbeecker, voorzitter raad van toezicht ‘De Bibliotheek Venlo is: ontmoeten, ontdekken, studeren, advies, debat, literatuur en cultuur. Een gastvrije leerrijke omgeving waar ook (nog) niet lezers zich thuis kunnen voelen. Met zoveel toegevoegde waarde een te koesteren voorziening!’

65


7 FEITEN & CIJFERS 24.695 leden

Vestigingen Arcen

waarvan 15.756 jeugdleden

24,2%

van de inwoners van de gemeente Venlo is lid.

Velden

Venlo Blerick Tegelen Belfeld

66

64%

van de leden is jeugdlid.


324.763 bezoekers

508.525 uitleningen 16.262 e-books

40x 108.707

websitebezoekers

171.565 uitleningen

via de Bibliotheek op school

>5.000

bezoekers van activiteiten, publieksbijeenkomsten en workshops

Cijfers | toelichting In 2019 bezochten 324.763 mensen een van onze zes locaties. Dit is een stijging van gemiddeld 10% voor alle vestigingen. De Stadsbibliotheek ontving 14% meer bezoekers en dit illustreert hoe deze vestiging steeds meer een verblijfplaats voor ontwikkeling en educatie wordt. De samenwerking met PSW in Tegelen, waar cliĂŤnten zorgen voor het uitlenen, innemen en opruimen van de boeken, levert zijn vruchten af; hier konden we liefst 27% meer bezoekers begroeten. Conform de landelijke trend daalde het aantal uitleningen, in Venlo met 6% voor de totale organisatie. Een uitzondering hierop is weer de vestiging in Tegelen met een stijging van 22%. Ook het aantal leden is iets gedaald met 5%, maar wel een stijging van het aantal jeugdleden met 10%. Dit is met name te danken aan het feit dat nu op elke school in Venlo een Bibliotheek op school is gevestigd en door de actieve inzet van BoekStart.

67


de Bibliotheek Venlo Begijnengang 2 5911 JL Venlo info@bibliotheekvenlo.nl www.bibliotheekvenlo.nl

Colofon Redactie: de Bibliotheek Venlo Foto’s: Janneke Michels (foto Domani Literair), Elke Lucassen, Franchesca Vullings, Astrid Roox, Rob Benders, Lisette van Aerle (foto’s STEK), Kick Smeets (Ministerie BZK 2019) en de Bibliotheek Venlo Contact: info@bibliotheekvenlo.nl Vormgeving: Studio Done (Maureen Nikkessen-Fusers) Uitgave van de Bibliotheek Venlo, maart 2020. De tekst van dit jaarverslag is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Aan de inhoud ervan kunnen echter geen rechten worden ontleend.

Profile for bibliotheekvenlo

Jaarverslag 2019 | de Bibliotheek Venlo  

Ons jaarverslag is een gezamenlijk verhaal van medewerkers van de Bibliotheek Venlo, vrijwilligers, partners, klanten en bezoekers. We verte...

Jaarverslag 2019 | de Bibliotheek Venlo  

Ons jaarverslag is een gezamenlijk verhaal van medewerkers van de Bibliotheek Venlo, vrijwilligers, partners, klanten en bezoekers. We verte...

Advertisement