Page 1

OPENING

van de Bibliotheek in Tegelen

JAARVERSLAG

2018


2


INHOUD Voorwoord

5

Inleiding

7

Hoofdstuk 1 | Ter beschikking stellen van kennis en informatie

12

Hoofdstuk 2 | Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie

16

Hoofdstuk 3 | Bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur

32

Hoofdstuk 4 | Organiseren van ontmoeting en debat

44

Hoofdstuk 5 | Kennis laten maken met kunst en cultuur

50

Hoofdstuk 6 | Medewerkers en vrijwilligers

56

Hoofdstuk 7 | Raad van Toezicht

58

Hoofdstuk 8 | Feiten & Cijfers

60

Bijlage E-books

62

3


4


VOORWOORD Dit jaar hebben we een stevige basis gelegd voor onze dromen. De droom dat alle Venlose kinderen van 0 tot 18 jaar toegang hebben tot een rijke leesomgeving, ongeacht de betrokkenheid van hun ouders. En de droom dat we vanuit de Stadsbibliotheek Venlo inwoners van onze gemeente een Huis van Informatie bieden waar ze zich persoonlijk kunnen ontwikkelen. Het plezier in lezen en de voldoening van jezelf ontwikkelen staan voorop bij alles wat we doen bij de Bibliotheek Venlo.

Prachtige ambities zoals Venlo Voorleesstad, de Bibliotheek als volwaardig Informatiepunt, de herinrichting van de begane grond met een vernieuwde jeugdbibliotheek, onze focus op de samenwerking met het voortgezet onderwijs, de BoekStartcoach, een bruisende programmering en nog veel meer. Uit al deze ambities spreekt één hoofdwens, namelijk dat we een Bibliotheek zijn en blijven voor alle inwoners van de gemeente Venlo, waar iedereen zich welkom voelt en trots op is.

We begonnen 2018 meteen goed met de boetevrije Bibliotheek Venlo. Een paar maanden later openden we midden in het centrum van Tegelen een prachtige nieuwe bibliotheek waar we samenwerken met PSW. Dat we duurzaam werken niet alleen nastreven, maar hier ook écht werk van maken, illustreren de zonnepanelen die afgelopen voorjaar op het dak van de Stadsbibliotheek zijn geplaatst. Vervolgens zijn we aan de slag gegaan met de herinrichting van de eerste etage. De mooie werk- en studieplekken zijn vanaf dag één populair bij studenten en scholieren. Populair is ook STEK, waar Kristel en Eefke met hun producten en gastvrijheid onze kernwaarden ontmoeten en verbinden uitdragen. We openden Taalpunten in Tegelen en Venlo-Zuid en mochten niet alleen een nieuwe kinderdirecteur verwelkomen, maar ook nieuwe medewerkers, stagiaires en vrijwilligers. Veel ‘nieuw’ in 2018 waar ik heel blij van word, en die trend zetten we voort in 2019.

Tot morgen in de Bibliotheek Venlo.

In dit jaarverslag beschrijven we rond welke prioriteiten we het afgelopen jaar hebben gewerkt en hiervan geven we een aantal concrete voorbeelden. En we kijken vooruit met de ambities die we met collega’s, vrijwilligers en partners gaan waarmaken.

Geja Olijnsma

5


Vraag & Taalhuis Doe mee

Huis van Informatie

Informatiepunt

Maatschappelijke voorziening

studeren

documentaires

Geheugenhuis

online Spin in het web databanken

boeken

Maatschappelijk hart prima werksfeer

Innovatiebieb

STEK

tijdschriften

6

literatuur

Laagdrempelig Waardevrij

films muziek

lezen

Knooppunt van kunst en cultuur

Place to be

e-books

Wegwijzer

Ontmoetingsplaats Rijke lees- gratis leeromgeving wifi

Betrouwbare, neutrale partner

Werkplaats

De Bibliotheek op school


INLEIDING De Bibliotheek Venlo is onderdeel van het maatschappelijk leven in Venlo. Al meer dan honderd jaar vormen we een unieke en waardevolle voorziening in deze samenleving. In 2018 hebben we verder gewerkt aan de transformatie van een organisatie gericht op het uitlenen van boeken naar een fysiek en digitaal Huis van Informatie. Toegankelijk, inspirerend en verbindend: hier is iedereen welkom om te vragen, ontwikkelen, ontmoeten en ontspannen. Digitale inclusie We streven naar digitale inclusie, wat inhoudt dat iedereen deel kan nemen aan de samenleving, ook online. In samenwerking met onze partners en de inwoners van de gemeente Venlo brengen we hiervoor kennis, kunde en ervaringen bij elkaar. We maken een leven lang leren en meedoen in onze samenleving mogelijk.

Wettelijk kader Het wettelijk kader om inhoud te geven aan onze missie is de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob, 2015). De Wsob definieert vijf kernfuncties van een Bibliotheek:

1 2

Ter beschikking stellen van kennis en informatie Bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie 3 Bevorderen van lezen en het (laten) kennismaken met literatuur 4 Organiseren van ontmoeting en debat 5 Kennis laten maken met kunst en cultuur De Wsob regelt ook de verhouding tussen de openbare Bibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek (KB).

7


MISSIE De Bibliotheek Venlo is als schatkamer van informatie en als inspirerend ontmoetingscentrum het maatschappelijk hart van Venlo. De openbare Bibliotheek Venlo is een daadkrachtige, toekomstgerichte en verbindende organisatie. We leveren in samenwerking met onze partners een bijdrage aan het zelfstandig functioneren van mensen tot goed geĂŻnformeerde en ontwikkelde burgers, opdat ze kunnen meedoen in de samenleving.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

KERNTAAK BIBLIOTHEKEN Openbare bibliotheken hebben de rol om alle burgers vrije toegang tot informatie, kennis en cultuur te bieden, zodat zij zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in de maatschappij.

8


VISIE ➜

Wij maken onze klanten door een persoonlijke benadering wegwijs in het zoeken en vinden van de juiste informatie.

Wij coachen en inspireren mensen om zich verder te ontwikkelen en te ontplooien, om deel te nemen aan de samenleving.

 ij bieden een Huis van Informatie en W een bruisende programmering.

Wij zijn een aantrekkelijke werkgever en bieden onze medewerkers een open en inspirerende werkomgeving.

W  ij werken als Huis van Informatie, als samenwerkende en/of coördinerende partij in de stad aan het voorkomen en bestrijden van achterstanden op het gebied van basisvaardigheden, waardoor iedereen zich kan ontwikkelen.

A  lle kinderen van 0-18 jaar zijn lid van de Bibliotheek en hebben toegang tot rijke informatie, ongeacht de betrokkenheid van de ouders.

Wij zetten de beschikbare middelen doelmatig en effectief in.

9


AMBITIE: Dromen waarmaken In 2018 hebben we onze toekomstvisie in het Beleidsplan ‘Dromen waarmaken’ uitgewerkt. Hierin stellen we voor de periode 2019 - 2022 twee dromen uit onze visie centraal. ➜ We bieden vanuit de Stadsbibliotheek de inwoners van de gemeente Venlo een Huis van Informatie met een bruisende programmering waar men zich persoonlijk kan ontwikkelen. ➜ Alle Venlose kinderen van 0 tot 18 jaar hebben toegang tot rijke (lees)informatie, ongeacht de betrokkenheid van ouders of opvoeders.

10


Producten en diensten In 2018 hebben we met onze producten en diensten de basis voor deze dromen versterkt. Alle producten en diensten passen bij een of meer van de vijf wettelijke kernfuncties. We onderscheiden drie soorten producten en diensten:

1

Publieke ruimte Onze vestigingen in Venlo, Arcen, Belfeld, Blerick, Tegelen en Velden zijn vrij toegankelijk. Met deze locaties bieden we een dienstverlening voor de hele gemeente Venlo. In de Stadsbibliotheek in Venlo kunnen inwoners van onze gemeente elkaar bovendien ontmoeten, studeren en boeken, kranten en tijdschriften lezen. De ontmoetingsfunctie wordt versterkt door de aanwezigheid van horecaplek STEK in de Stadsbibliotheek.

2

Informatie- en leenfunctie Bezoekers kunnen onze collecties en catalogi gratis raadplegen. De medewerkers in de Stadsbibliotheek helpen bezoekers om informatie te vinden en eventuele verdere vragen hierover te beantwoorden. Deze dienstverlening breiden we de komende

jaren verder uit. Onze ruim 26.000 leden kunnen alle aanwezige materialen lenen. In toenemende mate maken leden gebruik van onlinebibliotheek. nl voor het lenen van e-books. Sinds 1 januari 2018 is de Bibliotheek Venlo boetevrij en tot 18 jaar is het lidmaatschap gratis. Zo leggen we de drempel om lid te worden van de Bibliotheek Venlo zo laag mogelijk.

3

Programmering We ontwikkelen en voeren een breed scala aan activiteiten uit voor alle doelgroepen. We leggen de focus op een goede programmering op gebied van taal, digitaal, educatie, persoonlijke ontwikkeling, maatschappelijke ontwikkeling en literatuur en cultuur. Het belang van de programmering zal de komende jaren toenemen. Om de programmering kracht bij te zetten hebben we in 2018 een programmacoรถrdinator en een programmamaker jeugd aangesteld. In dit jaarverslag geven we per kernfunctie aan wat we hebben bereikt en wat onze ambities zijn.

11


1 TER BESCHIKKING STELLEN VAN KENNIS EN INFORMATIE ‘De Bibliotheek Venlo is een schatkamer van informatie, een fysieke en digitale collectie van kennis waartoe iedereen vrije toegang heeft’

12

Collectie Leden en bezoekers hebben in de Stadsbibliotheek toegang tot een ruime collectie boeken, kranten, tijdschriften, dvd’s, databanken en catalogi. Op de overige locaties is zowel een collectie voor jeugdleden als volwassenen aanwezig. Hier werken we bovendien met wisselcollecties. Leden kunnen gratis materialen reserveren bij de Stadsbibliotheek en deze ophalen in een vestiging naar keuze. Digitale Bibliotheek De Koninklijke Bibliotheek (KB) is verantwoordelijk voor de uitvoering van een landelijk collectieplan (digitaal en fysiek) en de landelijke digitale Bibliotheek. Via onlinebibliotheek.nl hebben leden toegang tot gratis cursussen, ruim 700 titels in de LuisterBieb en ruim 20.000 e-books in allerlei genres. De online Bibliotheek begon in 2014 met het uitlenen van e-books en het aantal uitleningen neemt nog ieder jaar toe. Leden van de Bibliotheek Venlo leenden in 2018 ruim 16.000 e-books (zie ook bijlage e-books, pagina 62). In 2018 is landelijk gestart met jeugdbibliotheek.nl voor kinderen uit de bovenbouw. Via deze site hebben jeugdleden volop toegang tot inspiratie over lezen en informatie voor werkstukken en spreekbeurten.


In het voorjaar van 2018 is muziekweb.nl uitgebreid met filmbieb.nl. Bibliotheekleden in Nederland kunnen via filmbieb.nl zowel film-dvd’s uit de collectie van de eigen Bibliotheek lenen als uit de collectie van Muziekweb.

Informatie- en Adviespunt (I&A) in de Huizen van de Wijk. Ook in de Stadsbibliotheek Venlo is een Informatie- en Adviespunt actief. De Bibliotheek Venlo heeft een training informatievaardigheden voor de I&A-teams ontwikkeld.

Databanken en catalogi Naast bovengenoemde informatie noemen we hier als voorbeelden Delpher, pressreader, Uittrekselbank. nbdbiblion en de Actuele Documentatiebank.

Sociale Kaart In opdracht van de gemeente Venlo heeft De Bibliotheek Venlo een Sociale Kaart ontwikkeld die we bovendien coördineren en beheren. In deze Sociale Kaart (www.socialekaartvenlo.nl) zijn sociaal maatschappelijke organisaties, cultuurinstellingen, sportverenigingen etc. opgenomen. In 2018 heeft de Bibliotheek Venlo de Sociale kaart verder ontwikkeld en is het beheer gestart waarmee we de kwaliteit waarborgen. Organisaties kunnen bovendien zelf producten en diensten toe te voegen. Zo wordt de Sociale Kaart geen ‘telefoonboek’ maar bevat deze inhoudelijke informatie over de organisaties. In overleg met de gemeente bekijken we hoe we de Sociale Kaart nog breder kunnen inzetten.

Lokale informatie De Bibliotheekvestigingen en met name de Stadsbibliotheek zijn een vindplaats van informatie over lokale actualiteiten en ons cultureel erfgoed via workshops en presentaties, aangevuld met folders en brochures. De Bibliotheek Venlo werkt hierbij samen met de gemeente Venlo en organisaties en bedrijven in Venlo en omgeving. Informatie- en Adviespunt Inwoners van de gemeente Venlo kunnen met hun vragen over wonen en welzijn, werk en inkomen en jeugd en zorg terecht bij de vrijwilligers van een

13


AMBITIE: Huis van Informatie | Community Librarians De verdere ontwikkeling van de Bibliotheek Venlo als een Huis van Informatie is een ambitie die aansluit bij alle vijf de kernfuncties uit de Wsob, maar in het bijzonder bij de functies Kennis & Informatie en Ontwikkeling & Educatie. In ons Huis van Informatie inspireren we de inwoners van Venlo om een leven lang te leren, kennis te halen, te delen en te brengen. Onze medewerkers staan in de Stadsbibliotheek zes dagen per week bezoekers te woord om hen te helpen bij het vinden van de juiste informatie. Tot nu toe lag de nadruk op informatie in relatie tot onze collectie en (digi)taalvaardigheden. Vanaf 2019 breiden we deze vraagfunctie verder uit. Ons uiteindelijke doel is een Huis van Informatie waar men terecht kan voor antwoorden op vragen die een succesvolle deelname aan de maatschappij mogelijk maken: vragen en meedoen. Een Informatiepunt waar je terecht kunt zonder afspraak en verplichtingen. Dat betekent een nauwe samenwerking met bestaande en nieuwe partners en de ontwikkeling van onze eigen medewerkers tot community librarians: de Bibliotheekmedewerker die als onderdeel van een netwerk kennis en informatie kan duiden en delen.

14


Connie de Beukelaer, consulent educatie bij de Bibliotheek Venlo ‘Achter iedere vraag van een klant kan nog een vraag schuilen. Hiermee ben ik opgeleid in het bibliotheekvak. De Bibliotheek van nu én die van de toekomst verandert mee met de tijd. Daarbij begeven we ons tegenwoordig op veel verschillende terreinen. Zoveel, dat sommige klanten me vragen “Doen jullie niet teveel?” Dan zeg ik nee, want de maatschappij vraagt ook veel van burgers op alle mogelijke terreinen. We leven in een tijd waarin de technologische mogelijkheden exponentieel groeien en burgers op zoek gaan naar informatie. Wij proberen een anker te zijn, een plek waar mensen terecht kunnen met de meest uiteenlopende vragen. Voor mij persoonlijk blijft de Bibliotheek de plek waar verhalen samenkomen. Niet alleen verhalen uit boeken, maar ook verhalen van mensen. Achter iedere vraag van een klant schuilt een verhaal. Mijn ambitie is om iets van betekenis te mogen toevoegen aan dat verhaal.’

‘Ik kom al bijna 20 jaar in de bieb en lees hier dagelijks de krant. De dagbladen zijn een reden om hiernaartoe te komen maar zeker ook het sociale aspect. De leestafel in het hart van de bibliotheek is voor mij dé plek voor ontmoeting. Die plek geeft voor mij ook de veranderingen weer. Was een bieb vroeger toch veel meer een stille plek, dit gebouw leeft. Het is een leerplek voor jong en oud, met een grote diversiteit aan bezoekers en de laatste tijd vooral meer studenten. De bieb is voor mij belangrijk om informatie op te halen door de krant te lezen, te praten met andere bezoekers en door activiteiten bij te wonen.’ Frans Vloedmans, bezoeker

15


2 BIEDEN VAN MOGELIJKHEDEN TOT ONTWIKKELING EN EDUCATIE ‘Het plezier in lezen en de voldoening van jezelf ontwikkelen staat voorop bij alles wat we doen bij de Bibliotheek Venlo’

16

Educatief aanbod Gesteund door de gemeente Venlo en samen met haar partners besteedt de Bibliotheek Venlo veel aandacht aan het ontwikkelen van een educatief aanbod voor alle leeftijdsgroepen en doelgroepen. In het bijzonder richten we ons hierbij op een doorgaande leeslijn voor alle kinderen van 0 tot 18 jaar. Hiervoor werken we samen met partners in de voor- en vroegschoolse educatie, het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Daarnaast zetten we stevig in op het aanbieden van mogelijkheden om basisvaardigheden op te doen: (digi)taalvaardigheden, mediavaardigheden en 21e-eeuwse vaardigheden. Deze vaardigheden vormen de sleutel om succesvol te kunnen deelnemen aan onze samenleving.


Deze 21e eeuwse vaardigheden zijn de motor achter het hedendaags onderwijs Bron: SLO en Kennisnet

17


1 | Doorgaande leeslijn van 0 tot 18 jaar Nog steeds gaan in Nederland veel jongeren van school met te lage basisvaardigheden.1 De Onderwijsinspectie ziet de laatste twee jaar steeds meer leerlingen van de basisschool komen die niet goed kunnen lezen. Ook hun rekenen blijft achter. Daarnaast is de leesmotivatie onder Nederlandse jongeren erg laag. Maar 1 op 3 leerlingen vindt lezen leuk.2 Verder heeft bijna 18% van alle 15-jarigen in Nederland een leesniveau waarbij zij een verhoogd risico lopen om op latere leeftijd onder de noemer ‘laaggeletterd’ te vallen.3 Van de 4-jarigen gaat een aanzienlijk deel al met een taalachterstand naar school. Uit de Leesmonitor 4 die de Bibliotheek Venlo jaarlijks afneemt bij basisscholen blijkt dat het leesplezier en de leesinteresse in de bovenbouw afneemt. Ook de ouderbetrokkenheid bij het lezen neemt af naarmate kinderen ouder worden en scoort in Venlo onder het landelijk gemiddelde. De Bibliotheek Venlo heeft in 2018 de aanpak van de doorgaande leeslijn voor de komende drie jaar uitgewerkt in het Beleidsplan 0 tot 4 jaar en het Beleidsplan primair onderwijs. Hiervoor hebben we vragen en ontwikkelingen opgehaald bij de basisscholen en deze naast onze eigen visie gelegd. In 2019 volgt het Beleidsplan voortgezet onderwijs. De rode draad in deze Beleidsplannen vormen BoekStart (0-4) en de Bibliotheek op school.

1 Inspectie van Onderwijs 2018 2 PIRLS-2016 (Gubbels, Netten, & Verhoeven, 2017) 3 Feskens, Kuhlemeier, & Limpens, 2016

18

4 Leesmonitor Venlo 2018, deelname door 23 scholen met 227 leerkrachten en 2442 leerlingen.

In het kader van de doorgaande leeslijn zetten we stevig in op de verbinding van BoekStart in de kinderopvang, de Bibliotheek op School in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs én ouderbetrokkenheid. • Voor- en vroegschoolse educatie: BoekStart Met BoekStart stimuleert de Bibliotheek Venlo al een aantal jaren het voorlezen door ouders aan het jonge kind van 0 tot 4 jaar. In 2018 hebben we 263 boekstartkoffertjes aan ouders van jonge baby’s uitgedeeld die hiermee lid worden van de Bibliotheek Venlo. BoekStart vierde eind 2018 het tienjarig bestaan en in die tijd ontvingen landelijk al 500.000 baby’s een BoekStartkoffertje via hun Bibliotheek. Met BoekStart in de kinderopvang werken de Bibliotheek Venlo en pedagogisch medewerkers samen aan een inspirerende leesomgeving in de kinderopvang. In 2018 waren we op 32 locaties met BoekStart in de kinderopvang actief en werkten we met 31 voorleescoördinatoren.


AMBITIE: BoekStartcoach In 2019 starten we met de BoekStartcoach. Dit is een driejarig project dat de Bibliotheek Venlo in samenwerking met de gemeente Venlo, Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en Stichting Kinderopvang Spring opzet in de consultatiebureaus in Venlo en verschillende locaties voor peuteraanbod. De Boekstartcoach gaat in gesprek met ouders met als doel hen enthousiast te maken om voor te lezen aan hun kinderen. Bij het peuteraanbod adviseert de BoekStartcoach professionals en ouders om met boeken en lezen aan de slag te gaan en zo leesplezier en taalontwikkeling te stimuleren. Het project sluit aan op de Bibliotheek op school in het basisonderwijs en wordt gesubsidieerd door de gemeente Venlo.

Lidwien van Reisen, afdelingshoofd Jeugdgezondheidszorg GGD Limburg-Noord ‘Tijdens de bezoeken van ouders aan het consultatiebureau staat de algehele ontwikkeling van hun kind centraal. Spraak -taalontwikkeling is daarvan een belangrijk onderdeel. Net als de Bibliotheek wil de GGD Limburg-Noord het voorleesplezier bij jonge ouders promoten en de ontwikkelingskansen van hun kinderen vergroten. Wij zijn dan ook blij met deze samenwerking en bedanken de gemeente voor het faciliteren van Boekstart.’

19


UITGELICHT De Bibliotheek op school Yvonne Weijers, consulent educatie bij de Bibliotheek Venlo ‘De Bibliotheek op school is in de plaats gekomen van de Bibliobus, die één keer per drie weken met een collectie een dagdeel lang een basisschool aandeed. Met de Bibliotheek op school gaat het vooral om het stimuleren van leesplezier en creëren we een aantrekkelijke en inspirerende leesomgeving voor zoveel mogelijk kinderen in de gemeente Venlo. De vijf leesconsulenten van de Bibliotheek Venlo hebben met de scholen een lees- en mediaplan opgesteld. Hierin staan doelen beschreven om het leesplezier, de leesmotivatie en het lees- en taalniveau van kinderen te vergroten. Deze doelen halen we o.a. uit de landelijke leesmonitor, die de Bibliotheek Venlo jaarlijks voor kinderen van groep 5 tot en met 8 en alle leerkrachten afneemt. Naast de leesconsulent is op elke school minimaal één gecertificeerde, door de Bibliotheek Venlo opgeleide leescoördinator werkzaam. Inmiddels hebben we 60 leescoördinatoren opgeleid. De leescoördinator is een leerkracht van de school die verantwoordelijk is voor een goed lopende schoolbibliotheek en voldoende leestijd. Deze leerkracht zorgt ervoor dat leesplezier, leesbevordering, informatievaardigheden en mediawijsheid in alle groepen structureel aan bod komen en inspireert hiervoor in samenwerking met de leesconsulent andere leerkrachten. De leescoördinatoren participeren met de leesconsulenten in een regionaal netwerk.

20

• Primair onderwijs: de Bibliotheek op school De Bibliotheek Venlo zet haar kennis en expertise in om de lees- en taalontwikkeling van kinderen in het basisonderwijs te bevorderen. Het vergroten van leesplezier is hierbij de basis. We werken samen met alle scholen in ons werkgebied en het belangrijkste instrument in deze samenwerking is de Bibliotheek op school. In het schooljaar 2011-2012 is de Bibliotheek Venlo als een van de eerste Bibliotheken in Nederland gestart met de Bibliotheek op school volgens een landelijk concept, dat stapsgewijs verder is ingevuld. In 2018 zijn we op 35 scholen in de gemeente Venlo actief met een Bibliotheek op school. Met de geplande toevoeging van 3 scholen in 2019 hebben we vrijwel het hele primaire onderwijs in Venlo bereikt. Dit is ook landelijk gezien een unieke prestatie.

‘De Bibliotheek op School is een begrip voor Venlo en niet meer weg te denken uit het basisonderwijs’. Myra Leenen, directeur van OBS De Harlekijn in Blerick en gekozen tot Venloos voorname vrouw 2019.


AMBITIE: De adviserende leesconsulent In 2019 sluiten nog drie basisscholen zich aan bij de Bibliotheek op school en voeren we gesprekken met de laatste twee scholen die hiervoor nog geen concrete plannen hebben. De rol van leesconsulent zal steeds meer verschuiven van uitvoerend naar ondersteunend & adviserend; de leesconsulent richt zich voornamelijk op de leerkrachten om hun expertise op het gebied van leesplezier en leesbevordering te vergroten.

WEBSHOP Met de in 2018 ontwikkelde webshop presenteert de Bibliotheek Venlo zich als een educatiepartner voor basisscholen en het voortgezet onderwijs. Leerkrachten van de basisscholen en docenten van het voortgezet onderwijs vinden hier ruim 40 verschillende producten en diensten op het gebied van projectcollecties, leesbevordering, digitale vaardigheden, cultuureducatie, profielwerkstukken en aanbod voor professionals.

21


AMBITIE: Ouderbetrokkenheid en gezinsaanpak Mayke Steeghs, consulent educatie: ‘Voor hun taalontwikkeling zijn kinderen erg afhankelijk van hun ouders. Sowieso de eerste jaren, waarin de taalbasis voor de rest van hun leven wordt gelegd. Maar ook als kinderen eenmaal naar school gaan, blijven ouders van grote invloed op het ontwikkelen van taalvaardigheid. Taalprogramma’s met een gezinsaanpak zorgen voor meer ouderbetrokkenheid en motiveren ouders om actief deel te nemen aan het leerproces van hun kind. Ouders worden zich ook bewust van hun eigen leesniveau. De bereidheid om dit te verbeteren is groter zodra ouders beseffen dat dit in het belang van hun kind is. Zo worden bestaande taalproblemen bij ouders aangepakt – dus curatief - en worden toekomstige taalproblemen bij hun kinderen voorkomen – ofwel preventief. In 2019 gaan we deze gezinsaanpak verder uitbreiden met projecten als de Voorleesbus en BoekStartcoach. Intern wordt er nauwer samengewerkt tussen specialisten op het preventieve en curatieve vlak.’

22

SCHOOLWISE Eind 2018 zijn alle Bibliotheken op school overgegaan op de voor hen speciaal ontwikkelde portal SchoolWise. Het is een bron met rijke informatie voor zowel leerlingen als leerkrachten. Met één zoekactie kan men tegelijkertijd zoeken naar boeken op school, in de Bibliotheek, naar informatie op betrouwbare websites, links naar toepasselijke filmpjes (zoals Beeldbank, SchoolTV en het Klokhuis) en relevante apps. Hiervoor worden de digitale bronnen van jeugdbieb.nl gebruikt. Op deze manier hebben leerlingen verschillende bronnen ter beschikking voor het maken van spreekbeurten en werkstukken.


• Voortgezet onderwijs De Bibliotheek Venlo en het voortgezet onderwijs in Venlo staan voor een rijke lees- en leeromgeving. We hebben een gezamenlijke visie op het belang van lezen en het ontwikkelen van informatievaardigheden. We dragen bij aan het verbeteren van taalontwikkeling en leerprestaties van leerlingen. Hiervoor werken we met het voortgezet onderwijs aan een gezamenlijke strategie om een optimale lees- en leeromgeving voor zoveel mogelijk leerlingen in de gemeente Venlo te creëren. De Bibliotheek op school In 2018 is de Bibliotheek met het Valuascollege en College Den Hulster een structurele samenwerking aangegaan (2018-2021). De Bibliotheek op school is op deze scholen in aanvulling op het vmbo nu ook uitgebreid naar havo en vwo. De Bibliotheek is hiermee duidelijk aanwezig op twee van de drie scholen voor Voortgezet Onderwijs. Op het Blariacumcollege werken we vooralsnog met de Bibliotheek op school in het vmbo. In 2018 zijn we eveneens gestart met de Bibliotheek op school op De Velddijk in Tegelen, een school voor voortgezet speciaal onderwijs op vmbo-niveau.

AMBITIE: Uitbreiding samenwerking de Bibliotheek op school Met de Bibliotheek op school voor het voortgezet onderwijs bieden we een strategische aanpak voor de educatieve functie van de Bibliotheek, inspelend op de ontwikkelingen in het voortgezet onderwijs. Gezamenlijk dragen we bij aan de ontwikkeling van (digi)taalvaardige leerlingen die voldoende bagage hebben om door te stromen naar een vervolgopleiding of succesvol te zijn in onze samenleving. Het is onze ambitie om met de scholen binnen de Onderwijsgemeenschap Venlo & Omstreken (OGVO) en de Velddijk en het Wildveld binnen het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) een structurele samenwerking aan te gaan. In 2019 wordt tevens een Beleidsplan voor het voortgezet onderwijs ontwikkeld.

Taalcoördinator College den Hulster Taalcoördinator Valuascollege ‘De voorlichting over het nut van lezen en bevorderen van lezen was prima, we gebruiken nu de klassensets, super, er wordt veel meer gelezen in de klas en er is meer aandacht voor fictie in het onderwijs. Het project heeft echt wel positief effect!’

‘Het afgelopen jaar hebben we samen mogen werken met de Bibliotheek Venlo om te zorgen dat de bieb voor een stukje bij ons op school komt. College Den Hulster én de Bibliotheek Venlo zijn enthousiast en gemotiveerd om bijvoorbeeld het lezen van een leuk/interessant boek zo makkelijk mogelijk te maken voor de leerling. Samen kijken we wat haalbaar is. Mogelijkheden om de stap voor de leerlingen, om naar de bieb te gaan, zo klein mogelijk te maken.’

23


AMBITIE: Cross-over tussen educatie en programmering De doelgroep 12 tot 18 jaar is momenteel ondervertegenwoordigd in onze programmering in de Stadsbibliotheek. In 2018 zijn we kleinschalig begonnen met het experimenteren met activiteiten voor schoolgaande jeugd. We zijn met jongeren in gesprek gegaan, zodat we in 2019 structureler voor én met deze doelgroep activiteiten kunnen aanbieden, met als uitgangspunt een cross-over tussen educatie en programmering. Bijvoorbeeld door in samenwerking met een studievereniging of onderwijspartners een workshop te verzorgen. Of door een collegetour te realiseren waarin de kennis in het hoger onderwijs van Venlo op laagdrempelige wijze breed beschikbaar wordt gesteld.

STUDYSHARE

24

Scholieren die voor hun eindexamen staan kunnen onder toezicht in de Bibliotheek studeren tijdens gereserveerde studieblokken. Gemiddeld waren er in de twee weken voor de start van de examens 10 tot 15 studenten per dagdeel aanwezig. Ook in 2019 bieden we Studyshare weer aan, waarbij we ons richten op de twee weken voor de examens. Daarnaast kunnen studenten sinds het najaar van 2018 gebruik maken van de vele studieplekken die met de herinrichting van de eerste etage en de tussenverdieping zijn gecreëerd.

2 | Basisvaardigheden opdoen Onze samenleving vraagt om steeds meer vaardigheden. Daaronder vallen basisvaardigheden als lees- en schrijfvaardigheden, maar ook digitale, juridische, sociale en financiële vaardigheden. Deze beheerst niet iedereen, terwijl de overheid steeds mee verwacht van de burger. Ze moeten zelf internetbankieren, een OV-chipkaart kopen en activeren, de belastingaangifte invullen en informatie opzoeken op de websites van gemeenten of bedrijven. In de Bibliotheek Venlo kunnen inwoners van de gemeente Venlo hun basisvaardigheden verbeteren. Bijvoorbeeld met behulp van de basiscursus computer, de cursus Digisterker en het wekelijkse digicafé. We streven naar digitale inclusie, wat inhoudt dat iedereen deel kan nemen aan de samenleving, ook online. Bijzonder veel aandacht richten we op de aanpak van laaggeletterdheid. Ook in 2018 is Venlo nog steeds een 16+ gemeente wat laaggeletterdheid betreft. Dat betekent dat minimaal 16% van de beroepsbevolking laaggeletterd is. In de praktijk heeft bijna één op de vijf Venlonaren moeite met lezen en schrijven. De kans op onvoldoende digitale vaardigheden is bij laaggeletterden ongeveer drie keer zo groot als bij niet-laaggeletterden.5 Een van de belangrijkste instrumenten bij het bestrijden van laaggeletterdheid en het leren van basisvaardigheden is het Taalhuis Venlo.

5 Baay, Buisman & Houtkoop, 2015.


Met voldoende basisvaardigheden kan een volwassene zich zelfstandig redden in de maatschappij. Deze persoon is zelfredzaam.

Gezondheidsvaardigheden

Digitale vaardigheden

BASIS vaardigheden

Lezen, schrijven en rekenvaardigheden

Bron: Cubiss

FinanciĂŤle vaardigheden

Sociale en juridische vaardigheden

25


WAT IS LAAGGELETTERDHEID Een laaggeletterde is iemand met taalniveau 1F, ofwel het niveau waarmee een kind de basisschool hoort te verlaten. Een laaggeletterde kan dus lezen en schrijven, maar heeft hiermee grote moeite. Als laaggeletterde ben je nauwelijks in staat gedrukte of geschreven informatie te gebruiken. Je kunt hierdoor niet volwaardig meedoen in de maatschappij, thuis en op het werk. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde (11,9%) en het Limburgs gemiddelde (12,8%) scoort de gemeente Venlo met >16% relatief hoog.6

Tel mee met Taal Met Tel mee met Taal geeft het kabinet een extra impuls aan het voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid. Een belangrijk doel van het programma is om alle betrokken partners op lokaal en regionaal niveau structureel beter te laten samenwerken. Op deze manier kunnen kinderen en volwassenen met een taalachterstand sneller worden opgespoord. Ze worden vervolgens beter begeleid naar effectieve ondersteuning die goed past bij hun vragen en behoeften. Zo krijgt iedereen die moeite heeft met taal, rekenen en digitale vaardigheden betere kansen om zichzelf te ontwikkelen en volwaardig mee te doen in de samenleving. Het programma gaat door tot eind 2019. De Stichting Lezen & Schrijven ondersteunt bij deze aanpak en het Taalhuis vormt een onderdeel van deze inzet.

26

6 Bron: Ken uw doelgroep | Laaggeletterdheid en maatschappelijke kwetsbaarheid in Venlo | Cubiss 2016.

‘De aanpak van laaggeletterdheid is een topprioriteit van het Venlose stadsbestuur. Het is vaak de oorzaak van andere maatschappelijke problemen, zoals eenzaamheid, armoede en werkloosheid. De Bibliotheek Venlo is een belangrijke partner waarmee we onze samenwerking op dit punt graag intensiveren. Steeds vaker bundelen we onze krachten bijvoorbeeld in schoolprojecten met kinderen, waarbij preventie wat ons betreft het toverwoord is. Zo binden we samen de strijd aan tegen laaggeletterdheid in Venlo.’ Wethouder Frans Schatorjé (Zorg, Welzijn en Onderwijs)


27


UITGELICHT Taalhuis Het Taalhuis Venlo is sinds 2016 actief en richt zich op laaggeletterden in de gemeente Venlo. Het is een samenwerkingsverband van de Gemeente Venlo, Gilde Educatie, Stichting Groen Licht, GGD/JGZ, Stichting Wel.Kom, Stichting Lezen & Schrijven en de Bibliotheek Venlo. Het Taalhuis heeft de functie van informatieverstrekker en verwijzer, als intermediair tussen taalvrager en taalhulpverlener. Verwijzing is bijvoorbeeld mogelijk naar taalaanbieders zoals Taalcoaches Venlo, Groenlicht en Gilde Educatie. In 2018 hebben we in het Taalhuis Venlo en de Taalpunten in Blerick, Tegelen en Venlo-Zuid 225 individuele taalvragers ontvangen tijdens de spreekuren. Petra van Oosterhout, coördinator Taalhuis: ‘Het Taalhuis heeft in 2018 steeds meer de functie van DigiTaalhuis gekregen, een Taalhuis voor het leren en verbeteren van taal-, reken- en digitale basisvaardigheden. Zo hebben we in 2018 een Basiscursus computer georganiseerd voor cursisten die via de gemeente (Werkplein) naar ons zijn gekomen. We organiseren meerdere keren per jaar de cursus Digisterker, waar mensen letterlijk digitaal sterker worden in het omgaan met de digitale overheid. Digitaalvragers kunnen bovendien wekelijks terecht in het digicafé.

28

Drempel In aanvulling op het Taalhuis Venlo in de Stadsbibliotheek (2016) en Taalpunt Blerick (2017) in Huis van de Wijk Boulevard Hazenkamp hebben we in 2018 een Taalpunt geopend in Huis van de

Wijk De Haandert in Tegelen en in Huis van de Wijk Zuidpilaar in Venlo-Zuid. Op deze manier zijn we dichtbij de mensen in de wijken aanwezig. Het laag houden van deze drempel is misschien wel onze belangrijkste uitdaging de komende jaren. Met name laaggeletterden en niet digivaardige Venlonaren met Nederlands als eerste taal vinden het moeilijk om hulp te zoeken. Schaamte of ontkenning speelt dan een rol. Alle spreekuren van het Taalhuis sluiten daarom aan op de spreekuren van Informatie & Advies van de gemeente Venlo. Medewerkers van deze spreekuren kunnen taalvragers direct naar het Taalhuis leiden. Laaggeletterdheid herkennen Belangrijk is verder dat zoveel mogelijk mensen in Venlo zich ervan bewust zijn dat een grote groep mensen laaggeletterd is en moeite heeft met de Nederlandse taal. En dat er in Venlo veel mogelijkheden zijn om de Nederlandse taal beter te leren spreken, lezen en schrijven. Hiervoor zoeken we actief de publiciteit op en zetten we taalambassadeurs in. Ook is het van belang dat medewerkers van de gemeente en welzijnsorganisaties (digi)taalvragers kunnen herkennen en doorverwijzen. In samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven is hiervoor de cursus ‘Herkennen en doorverwijzen van laaggeletterden’ ontwikkeld, die we in 2018 voor loketmedewerkers van de gemeente Venlo, medewerkers van Wiertz Personeelsdiensten en het Werkgeversservicepunt hebben georganiseerd.


TAALCAFÉ

Vrijwilligers Om het Taalhuis succesvol te laten functioneren maken we dankbaar gebruik van vrijwilligers. Deze volgen hiervoor een training bij Gilde Educatie. Ook de taalinitiatieven in de verschillende wijken zijn aangesloten bij het Taalhuis. De vrijwilligers volgen de training en maken gebruik van lesmaterialen van de Stichting Lezen & Schrijven. Zo hebben we burgers van Arcen tijdens een dorpsraadvergadering geïnformeerd over het Taalhuis en de doelgroep laaggeletterden. Veertien mensen hebben zich vervolgens aangemeld als taalvrijwilliger, zijn inmiddels geschoold en werken met taalvragers uit Arcen aan het oefenen van de Nederlandse taal. Een resultaat waar we erg blij mee zijn.’

De Bibliotheek organiseert elke eerste zaterdag van de maand een Taalcafé in samenwerking met Taalcoaches Venlo. Hier kunnen mensen in een informele sfeer de Nederlandse taal oefenen. Ze drinken samen koffie en praten met elkaar, spelen taalspellen of luisteren naar verhalen over de Nederlandse cultuur. Zo helpen bezoekers elkaar om hun Nederlandse taalvaardigheid te verbeteren. In april was er een speciale Syrische editie met wel 70 deelnemers en ook de editie tijdens de Week van de Alfabetisering trok veel bezoekers. In 2019 zullen we vaker een thematische aanpak voor het Taalcafé kiezen omdat hier duidelijk behoefte aan is.

29


AMBITIE: Voortgang Taalhuis Venlo In november 2018 is een Stuurgroep geformeerd om met de deelnemende partijen de strategie voor de toekomst te bepalen. Het Taalhuis sluit aan bij de gemeentelijke ambities en prioriteiten en de partners richten zich op de doorontwikkeling van het Taalhuis met betrekking tot alle basisvaardigheden; behalve taal en digitale vaardigheden ook financiële-, sociaal-juridische- en gezondheidsvaardigheden, en daarmee een structurele aanpak van laaggeletterdheid in de gemeente Venlo. Álle Venlonaren bereiken Het taalnetwerk staat stevig en steeds meer mensen met een migratieachtergrond weten vanuit doorverwijzing hun weg te vinden naar taalactiviteiten. Het aantal laaggeletterde Venlonaren van Nederlandse afkomst wordt echter nog slecht bereikt. In 2019 breiden we ons netwerk uit om samen met partners deze groep te bereiken. Blijvend kwaliteit leveren We hebben in november 2018 deelgenomen aan een pilot Kwaliteitstoetsing Taalhuizen. Het doel van toetsing is om op een systematische manier inzicht te krijgen in de kwaliteit van de organisatie, werkzaamheden en dienstverlening van het Taalhuis. Op basis hiervan kunnen we onze toekomstige prioriteiten en aanpak bepalen, met het doel blijvend kwaliteit te bieden en ons te verbeteren.

30

Invulhulp Belastingdienst In maart en april hebben 3 vrijwilligers gezorgd voor invulhulp Belastingaangifte. Er zijn 12 spreekuren geweest met in totaal 56 deelnemers. Dit spreekuur is tot stand gekomen door de landelijke samenwerking van de Belastingdienst met de Koninklijke Bibliotheek. Naast de invulhulp zijn ook 2 speciale pc’s ingericht die het hele jaar gebruikt kunnen worden voor het doen van overheidszaken. Het gebruik van deze pc’s is gratis, net zoals het printen van documenten. Ook het aanbieden van cursussen Klik&Tik (hoe werkt de computer) en trainingen Digisterker (omgaan met je DigiD) hoort bij de samenwerkingsovereenkomst met de Belastingdienst.


Taalambassadeur Theo van Kessel (Tegelen, Stichting ABC): ‘Voor veel mensen is het moeilijk om te zeggen dat ze niet goed kunnen lezen en schrijven. Maar als ze zich niet laten helpen dan missen ze zoveel, dan laten ze echt kansen lopen. Ik zat als veertiger weer in de schoolbanken voor taallessen. Tot die tijd kon ik eigenlijk alleen mijn naam foutloos schrijven, de rest deed ik fonetisch. Ik kon mijn kinderen niet voorlezen, in de winkel keek ik hoe iets eruitzag, want de naam of beschrijving kon ik toch niet lezen. En zo waren er heel veel pijnlijke momenten. Uiteindelijk nam ik zelf het besluit om als volwassene terug naar school te gaan. En dat was de beste beslissing van mijn leven. Belangrijk is dat mensen zich veilig voelen als ze om hulp vragen, en dat ben je bij een Taalpunt. Het is vaak de eerste stap die moeilijk is. Toegeven dat je laaggeletterd bent, dat valt echt niet mee. Terwijl er een wereld voor je open gaat als goed kunt lezen en schrijven en met de computer kunt werken. In mijn leven is weer kleur gekomen, ik doe weer mee.’

AMBITIE: Samenwerking Hackerspace Ontdekken, leren en ontwikkelen; het zijn belangrijke doelen waarmee de Bibliotheek Venlo zich graag verbindt. Door samen te werken met Hackerspace TDvenlo ontstaan hierin nieuwe mogelijkheden. Doelgroepen van jong tot oud, ervaren of onervaren, krijgen de kans om zich te verwonderen over de mogelijkheden van techniek en ICT en vooral door er zélf mee aan de slag te gaan. Hackerspace TDVenlo huist vanaf januari 2019 in de kelder van de Stadsbibliotheek. Deze is groot en multifunctioneel, waardoor er letterlijk alle ruimte is om bestaande en nieuwe activiteiten te ontwikkelen.

31


3 BEVORDEREN VAN LEZEN EN HET LATEN KENNISMAKEN MET LITERATUUR ‘We maken het lenen en lezen van boeken voor kinderen, jeugdleden en volwassenen zo aantrekkelijk mogelijk’

32

De Bibliotheek Venlo is met de Stadsbibliotheek in het centrum van Venlo en de vestigingen in Arcen, Belfeld, Blerick, Tegelen en Velden aanwezig in alle kernen van de gemeente Venlo. De vestigingen maken deel uit van het maatschappelijke leven in deze kernen. In Arcen, Velden en Belfeld is de Bibliotheek gevestigd in een gemeenschapshuis. In Tegelen zijn we sinds juni 2018 weer in het centrum te vinden en in Blerick kunnen we de Bibliotheek handhaven met onze locatie in modehuis Berden, eveneens midden in het centrum. De vestigingen zijn aantrekkelijk ingericht, waarbij we klanten en bezoekers verrassen en verleiden tot het lenen van boeken. Van de ruim 100.000 inwoners van de gemeente Venlo is bijna 26% lid van de Bibliotheek Venlo. Het bevorderen van lezen speelt zich binnen en buiten de Bibliotheek af. De Bibliotheek Venlo is met BoekStart en de Bibliotheek op school actief in de vooren vroegschoolse educatie, het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. We leveren een belangrijke bijdrage aan leesplezier en leesmotivatie voor de jonge Venlonaar. Zie ook de toelichting in Hoofdstuk 2. Met vestigingen in de kernen, onze collectie en onze programmering willen we bovendien zoveel mogelijk mensen bereiken.


Met de programmering van onze lees- en literatuuractiviteiten spreken we Venlonaren van 0 tot 100 jaar aan. We volgen hierbij de belangrijkste campagnes en promoties van organisaties die actief zijn in de branche. Zoals de jaarkalender van het CPNB, de campagnekalenders van de koninklijke Bibliotheek, Stichting Lezen & schrijven en de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB). We organiseren daarnaast een veelvoud aan eigen activiteiten en campagnes, waarbij we naar de lokale en regionale actualiteit kijken. Gratis tot 18 jaar & boetevrij Sinds 1 januari 2018 is een lidmaatschap van de Bibliotheek Venlo gratis tot 18 jaar ĂŠn boetevrij. Klanten betalen geen te laat gelden meer. Een mooie service die veel positieve reacties oplevert. Met reminders per mail attenderen we klanten op de inlevertermijn. Sommige boeken blijven wat langer weg, maar over het algemeen zijn klanten tevreden en worden boeken op tijd teruggebracht. Op deze manier maken we het weer een stuk aantrekkelijker om boeken te lenen.

Collectie Naast een lage drempel om de Bibliotheek binnen te stappen begint bevorderen van lezen met toegang tot een goede collectie. Onze collectie vormt een inspiratiebron voor leden van alle leeftijden. We sluiten met onze collectie aan bij de landelijke, regionale en lokale actualiteit en kunnen in de meeste gevallen voldoen aan de wensen van klanten om specifieke titels te bestellen. Leden kunnen bovendien zonder extra kosten boeken lenen bij Bibliotheken in heel Limburg en tegen een kleine bijbetaling buiten de provincie. Materialen totaal: Waarvan in de Stadsbibliotheek:

187.338 61.525

Waarvan voor de Bibliotheek op school: 72.529

33


AMBITIE: Collectie We blijven investeren in een actuele collectie en stimuleren het gebruik ervan. Dit doen we door de behoeften die we signaleren te vertalen naar de samenstelling van onze collectie. We spelen in op de actualiteit in de regio en op landelijke trends en we werken aan een bredere bekendheid en ontsluiting van onze collectie. De Bibliotheek Venlo maakt deel uit van een netwerkgroep van de Koninklijke Bibliotheek, waarbij Bibliotheken samenwerken om de collectie op inspirerende wijze te presenteren op hun websites. In 2018 zijn we in samenwerking met de bibliotheek van Krefeld, Mediothek Krefeld, gestart met de verdere uitbreiding van de Duitse collectie in de Stadsbibliotheek. Mede vanuit de Leesclub Senia Duits is hier duidelijk behoefte aan. Een Nederlandse collectie is naar Krefeld gegaan. Deze samenwerking breiden we verder uit.

Montag 1. Oktober 18:30-20:00 Uhr

Willkommen zum Leseclub Deutsch von Senia! Sie lesen gerne Bücher deutscher Autoren und möchten mit unseren niederländischen Nachbarn darüber ins Gespräch kommen? Dann sind Sie herzlich eingeladen das erste einführende Treffen zu besuchen, bei dem Sie alle Informationen zu den Senia Lesegruppen erhalten.

34

STEK Stadsbibliotheek Begijnengang 2 5911JL Venlo

GRATIS

und unverbindlich.

Leesaanbod Baby’s, jonge kinderen en Jeugd Voor deze doelgroepen hebben we extra aandacht met BoekStart, de Bibliotheek op school en een jeugdcollectie in alle vestigingen van de Bibliotheek Venlo. In de Stadsbibliotheek organiseren we bovendien wekelijks activiteiten in relatie tot onze jeugdcollectie voor kinderen van 0 tot 12 jaar. Jongeren Deze doelgroep is moeilijk te verleiden tot lezen en literatuur. Met onze cross-over collectie en activiteiten zoals Read2Me, Literatour en de jonge jury proberen we lezen zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor jongeren. Jongeren van 12 tot 18 jaar vormen een speerpunt in onze programmering voor de komende jaren. Volwassenen Onze collectie is veelzijdig en richt zich op een brede doelgroep volwassenen, waarbij we met luisterboeken en grootletterboeken lezen voor iedereen leuk proberen te maken. De Bibliotheek biedt bovendien onderdak aan veel literaire werken, van klassieker tot debutant. De literaire liefhebber heeft in de Stadsbibliotheek de mogelijkheid om niet alleen boeken te lenen maar ook op andere manieren in aanraking te komen met literatuur: van klein en dichtbij tot gevestigde en alom gerespecteerde auteurs via boekpresentaties en leesclubs. Een greep uit de literaire activiteiten in 2018: Gedichtendag met Jaap Robben Boekenweek: Domani Literair met Joris Luyendijk en Franca Treur Boekpresentaties: Simon(e) van Saarloos, Schrijverslab, Hay Swinkels Seniorenmatinees met schrijversbezoek: Connie Palmen, Jan en Sanne Terlouw, Arthur Japin


Meer informatie over Debat van de Stad, de opzet en aanmelden: www.debatvandestad.nl like ons op www.facebook.com/ HetdebatvandeStad!

UITGELICHT L iteraire Bijeenkomst: Hoe Lees Ik? Cursus Genieten van PoĂŤzie Leesgroepen van SENIA, inclusief leesgroep Duits Volwassenen en kinderen: Passend lezen Bij een lidmaatschap van de Bibliotheek krijgt de klant gratis toegang tot een collectie van 45.000 gesproken boeken. Deze zijn via streaming te beluisteren en anders dan de reguliere luisterboeken geschikt voor volwassenen en kinderen met een visuele of andere beperking. Passend lezen maakt het mogelijk om boeken op een andere manier te lezen. Digitale collectie De collectie e-books wordt landelijk verzorgd door de Koninklijke Bibliotheek (KB).

Donderdag 15 maart, 20:00 uur

Domani Literair Tijdens de Boekenweek komen in Domani journalist Joris Luyendijk en schrijfster Franca Treur aan het woord. Joris Luyendijk schreef de bestsellers Het zijn net mensen en Dit kan niet waar zijn. Met haar debuutroman Dorsvloer vol confetti won Franca Treur de Selexyzdebuutprijs. In 2017 kwam Hoor nu mijn stem uit. Interviewer is Frans Pollux, muziek is er van PYURE. Kosten: â‚Ź 19,50 Entree is inclusief een hapje en een drankje.

Koop je kaartjes bij de Stadsbibliotheek of boekhandel Koops.

Je bent welkom bij onze lezingen, ontmoetingen, workshops, cursussen, presentaties en spreekuren. Om je te informeren, te ontwikkelen en te ontspannen. Om te ontmoeten en te ontdekken...

Zie hoofdstuk 1, pagina 12.

De gebruiksvriendelijkheid en de omvang van het aanbod zal naar verwachting de komende jaren verder verbeteren. De Bibliotheek Venlo ondersteunt leden met tips en adviezen over het lezen van e-books via verschillende apparaten.

35


Geja Olijnsma, directeur-bestuurder de Bibliotheek Venlo ‘Tegelen wilde al heel lang een volwaardige bibliotheek op een centrale en goed bereikbare plek. In de nieuwe vestiging hebben we naast boeken voor volwassenen bovendien weer een echte jeugdbibliotheek. Ik ben ook erg blij met de afspraken die we met PSW hebben gemaakt. Zij zorgen voor de bemensing en de bibliotheek vormt daarmee een mooie aanvulling op de activiteiten van PSW. Voor zover ik weet, is het uniek in Limburg dat deze formule wordt toegepast in een bibliotheek.’

36

OPENING NIEUWE VESTIGING IN TEGELEN Een mooie samenwerking met onze collega’s van PSW heeft ervoor gezorgd dat we in juni onze nieuwe vestiging aan het Wilhelminaplein in het centrum van Tegelen hebben geopend. Zes dagen per week kunnen klanten hier terecht. Sinds september 2018 zijn we ook op de zaterdagen open, in samenwerking met de Rabobank. Zij organiseren hier wekelijks een inloop voor klanten in Tegelen. Sinds de opening zijn tot en met december ruim 17.000 bezoekers in de Bibliotheek geweest. Een ruime verdubbeling ten opzichte van dezelfde periode in het voorgaande jaar.


AMBITIE: Kinderen in de bieb Met de Bibliotheek op school bereiken wij nagenoeg 100% van alle kinderen in de gemeente Venlo. Zij zijn allemaal lid van de Bibliotheek Venlo en hebben toegang tot een goede collectie, ongeacht de betrokkenheid van ouders of opvoeders. Maar we zien tegelijkertijd steeds minder kinderen in de Bibliotheek. Hier ligt voor ons de uitdaging om een brug te slaan tussen school en de openbare Bibliotheek. Met een aantrekkelijke programmering – ook in de vestigingen – en een aanvullende collectie met een makkelijk lezen plein (MLP) en uitdagende boeken voor veellezers in de Stadsbibliotheek hopen wij dit gat te dichten. Ook onze kinderdirecteur, de nieuw in te richten jeugden jongerenafdeling en onze toekomstige makersplaats zetten we in om kinderen uit de bovenbouw van het basisonderwijs te bereiken.

37


AMBITIE:

De BoekStartcoach Zie hoofdstuk 2, pagina 19

De Voorleesbus In 2018 is het projectplan ‘Samen genieten van voorlezen’ ontwikkeld. Onderdeel van dit projectplan is een Voorleesbus, die alle wijken in de gemeente Venlo aan doet. Ouders en kinderen samen laten kennismaken met (voor)lezen is het uitgangspunt. In 2018 zijn voor dit project de voorbereidingen getroffen. Ook is er een netwerk opgebouwd in de wijken. In het voorjaar van 2019 zal de Voorleesbus gaan rijden.

V

In 2019 besteden we extra aandacht aan voorlezen om ouders bewust te maken van hun rol in de taalontwikkeling van hun kind. Voor kinderen ligt de focus op (voor)leesplezier en het stimuleren van de fantasie en creativiteit. Hiervoor organiseren we extra activiteiten in het kader van Venlo Voorleesstad 2019. Dit kan in de eigen vestigingen plaatsvinden, maar ook elders in de wijken, al dan niet in samenwerking met scholen, kinderopvang, consultatiebureaus etc.

V EN st oorl LO ee s-

We organiseren activiteiten die bijdragen aan een lezende stad en besteden veel aandacht aan leesbevordering en leesplezier. Voorlezen is hiervoor de basis.

In dit kader noemen we:

38

20 ad 19

De lezende stad | Venlo Voorleesstad 2019

D  e Schoolschrijver In 2019 starten we op BS De Weiert Arcen en BS ’t Kapelke in Lomm met het project De Schoolschrijver, dat wegens succes in de Randstad landelijk wordt uitgerold. Een half jaar lang is kinderboekenschrijfster Li Lefébure aan deze twee scholen verbonden om lezen te stimuleren en de leescultuur – ook thuis - te versterken.


PROGRAMMERING: KINDEREN 0-12 JAAR De programmering van de Bibliotheek Venlo heeft een flinke boost gekregen in 2018. Met een wekelijkse peuterbieb, nieuwe programmalijnen als Ranja met... en Kidz Science valt er elke maand genoeg te doen en te beleven voor met name de allerkleinsten. Dit jaar heeft het baby- en peutercafĂŠ plaats gemaakt voor een doorontwikkeld concept dat na de zomervakantie is geĂŻntroduceerd: de peuterbieb. In 2019 start aanvullend hierop de babybieb. Mascotte BieBie, welke eind 2018 is gepresenteerd, biedt kinderen een vrolijk gezicht en een herkenbaar figuur. In het verlengde van de Bibliotheek op school organiseren en promoten we buitenschoolse activiteiten zoals de Nationale Voorleesdagen, de Kinderboekenweek, Leesalarm en de Nationale Voorleeswedstrijd.

39


AMBITIE: Programmering in de wijken Om uiteenlopende redenen komt een groep Venlonaren niet naar de Stadsbibliotheek. De afgelopen jaren zijn er wel nieuwe doelgroepen aangetrokken, zoals scholieren en studenten die op de vernieuwde eerste etage studeren, en werkzoekenden die in de Stadsbibliotheek bijeenkomsten van het UWV bijwonen. Toch zijn er nog steeds mensen die de Bibliotheek nooit bezoeken, bijvoorbeeld omdat het vervoer lastig is of omdat de figuurlijke drempel om binnen te komen te hoog is. Om deze groep tegemoet te komen, brengen we een steeds groter deel van ons aanbod ook naar de wijken toe. Sinds 2011 is op de basisscholen de Bibliotheek op school opgezet. In 2017 en 2018 zijn er Taalpunten geopend in verschillende wijken als satellieten van het Taalhuis. In 2019 brengt de Voorleesbus het voorlezen naar de wijken en de BoekStartcoach deelt haar kennis met consultatiebureaus en kinderdagverblijven. We geven meer aandacht aan de vestigingen buiten de Stadsbibliotheek en werken waar mogelijk samen met partners aan een lokale programmering vanuit de behoeften van de klant. Vanuit onze deelname aan het Cultuurplatform brengen we bovendien culturele activiteiten naar de wijken. Zie ook pagina 52.

40

Lisa Verdellen, student ‘Ik heb de bieb als studieplek eigenlijk per toeval ontdekt toen ik een keer tentamenweek had en mij thuis niet kon concentreren. De kleine werkplekken op de eerste verdieping zijn ideaal. Ik studeer in Nijmegen, maar als bijvoorbeeld de treinen niet rijden kom ik hier. Soms mag het voor mij wel wat rustiger zijn, maar de bieb is natuurlijk ook een sociale ruimte.’ Nieuwe inrichting eerste etage Een aantrekkelijk ingerichte Bibliotheek nodigt uit om te bezoeken en langer te verblijven. In de zomer van 2018 is de tussenverdieping en de eerste verdieping van de Stadsbibliotheek omgetoverd tot een heus studie- en werkgedeelte. Frisse en rustige kleuren, een veelvoud aan fijne werkplekken, een logische indeling van de vergaderruimten, een passende collectie en vooral een fijne sfeer. Sindsdien is het aantal bezoekers dat gebruik maakt van de eerste etage en er ook langere tijd verblijft flink toegenomen. Met een kop koffie van STEK, Wifi, voldoende stroompunten en de informatieboeken binnen handbereik is het een plek waar met name scholieren en studenten zich thuis voelen.


AMBITIE: Herinrichting begane grond In 2019 richten we de begane grond opnieuw in, en met name de jeugd- en jongerenafdeling krijgt een compleet nieuwe plek, look and feel. Hierbij speelt het thema duurzaamheid een belangrijke rol. We zetten in op een huiselijke sfeer en prikkelen kinderen om nieuwe dingen te ontdekken en te beleven. In aanvulling op de collectie introduceren we een maakplaats. Bij de nieuwe inrichting vragen we via ons Kidzpanel ook advies aan de doelgroepen zelf.

‘Sinds het voorjaar van 2018 liggen er 200 zonnepanelen op het dak van de Stadsbibliotheek. Duurzaam ondernemen is ons uitgangspunt en we willen onze waarde voor de toekomst onder andere bewijzen door innovatief te zijn. Met onze collectie, onze programmering maar ook met ons gebouw.’ Geja Olijnsma, directeur-bestuurder de Bibliotheek Venlo

41


42


Kidzpanel en kinderdirecteur Tijdens de Kinderboekenweek werd ons nieuwe Kidzpanel met kinderdirecteur Dylano Driessen (11) voorgesteld. Dylano gaat samen met zijn team aan de slag om activiteiten voor de Jeugdbibliotheek te bedenken. Hij wil zoveel mogelijk kinderen laten ervaren hoe leuk lezen is en wat de Bibliotheek allemaal te bieden heeft.

Wens Mijn wens Voor nu, voor later, voor altijd Voor iedereen die het nodig heeft

AMBITIE: Green Bieb De Green Bieb gaat vanaf 2019 met samenwerkingspartners een programmalijn neerzetten van workshops, lezingen en wandelingen op het gebied van duurzaamheid en groen leven. Onderwerpen die aan de orde komen zijn bijvoorbeeld het inrichten van een eigen moestuin, het gebruiken van natuurlijke ingrediĂŤnten in het huishouden en het houden van bijen. Doel is het delen van groene kennis om vervolgens zelfredzaam aan de slag te gaan in eigen huis, tuin en leven.

Een wens die iedereen kan gebruiken Op elk moment, elke dag Een wens die voor altijd blijft Voor mensen, dieren Alles wat je wenst Ik wens dat je het leven kan leven Op de manier die je het liefst wilt Dat is mijn wens Junior huisdichter Anna

43


4 ORGANISATIE VAN ONTMOETING EN DEBAT ‘Openbare bibliotheken bieden een openbare, toegankelijke, neutrale en veilige plek waar iedereen welkom is om elkaar te ontmoeten’

44

In de Bibliotheek Venlo komen mensen samen om inspiratie op te doen en te ontspannen. Een vergelijkbare openbare plek is er niet, Bibliotheken zijn uniek. In de programmering bieden we onze bezoekers verdieping aan om ruimte voor debat te maken, kennis en ervaringen te delen en meningen uit te wisselen. Actuele en maatschappelijke activiteiten in de Bibliotheek Venlo in 2018: Debat van de Stad met sociaal-maatschappelijk belangrijke en actuele thema’s, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018. Diverse lezingen en presentaties in het kader van Geheugenhuis ‘Voor ik het vergeet’. Lezingen van Sef Derkx: bevrijding van Venlo en de jaren 50 en 60 in Venlo. Lezing Dag van het Kind: Kinderarmoede. Lezing Digitale Privacy door Maria Genova. Groot Dictee der Nederlandse Taal. Bijeenkomst Sociale Alliantie.


AMBITIE: Sprachenkammer/ PraatHuis Naar een voorbeeld van de Bibliotheek in Keulen, de Stadtbibliothek Köln, heeft de Bibliotheek Venlo het idee opgepakt om een ontmoetings- en informatieplek in te richten voor niet-Nederlandstaligen zoals vluchtelingen, statushouders en arbeidsmigranten, om rondom maatschappelijke thema’s geïnformeerd te worden en met elkaar in gesprek te gaan.

Ben Janssen, manager educatie en innovatie bij de Bibliotheek Venlo ‘De Bibliotheek verbindt: voor mensen die nieuw zijn in Nederland of er al langer wonen en meer willen weten over bijvoorbeeld Nederlandse tradities, politiek, werk en sport, en hierover met elkaar in gesprek willen gaan.’

45


Geheugenhuis ‘Voor ik het vergeet’ In dit informatie- en ontmoetingscentrum in de Stadsbibliotheek werken we samen met onze partners: Alzheimer afdeling Noord-Limburg, Hulp bij Dementie Noord-Limburg, Samen zijn wij Venlo en Dementievriendelijk Venlo. In het Geheugenhuis kunnen mensen met dementie, familieleden, mantelzorgers en professionals elkaar ontmoeten, ervaringen delen en van elkaar leren. In aanvulling op een passende collectie organiseren we lezingen, presentaties en workshops. Professionals van Hulp bij Dementie houden een aantal keren per maand spreekuur in het Geheugenhuis. Een greep uit de programmering van 2018: ‘Het doet zo zeer’: documentaire en interview van en met Heleen van Royen; Meezingmiddag, bekende liedjes van ‘vroeger’ met lokale artiesten; Fototentoonstelling van foto’s uit de jaren vijftig en zestig, in samenwerking met het Gemeentearchief Venlo; Wat kan de Bibliotheek betekenen; deelname aan het symposium ‘het andere gezicht van dementie’; Lezing over voeding en dementie door diëtiste Karin Bouten van De Zorggroep.

46


UITGELICHT De Roze Opsteker Tessa Geurts, consulent educatie jongeren bij de Bibliotheek Venlo ‘De Bibliotheek Venlo en Roze Zaterdag 2019 hebben in samenwerking met de GGD de Roze Opsteker ontwikkeld. Scholen voor voortgezet onderwijs en MBO scholen kunnen een ‘Roze Opsteker’ verdienen als ze in een schooljaar voldoende aandacht besteden aan (seksuele) diversiteit. Van juni 2018 tot en met juni 2019 organiseert Venlo het Roze Jaar met als afsluiting de Roze Zaterdag op 29 juni 2019.

Scholen die op dit moment deelnemen aan de Roze Opsteker zijn het Valuascollege, Blariacumcollege, College Den Hulster, School voor praktijkonderwijs Het Wildveld en twee afdelingen van Gilde Opleidingen Venlo. In 2019 ontwikkelen we de Roze Opsteker verder en onderzoeken we of de Roze Opsteker landelijk kan worden uitgezet, bijvoorbeeld via andere Bibliotheken.

Het is belangrijk dat er op scholen voldoende aandacht is voor diversiteit. Veel jongeren voelen zich nog altijd niet veilig genoeg om zichzelf te zijn, uit angst voor weerstand van klas- en schoolgenoten. Uit onderzoek is gebleken dat het homogeweld de laatste jaren weer toeneemt in Nederland en dat er nog steeds veel onbegrip en onwetendheid heerst rondom seksuele diversiteit. Door voldoende aandacht te schenken aan dit onderwerp kunnen wij jongeren beter voorlichten en hierdoor meer begrip en kennis kweken bij de doelgroep. Hierbij draait het niet eens zozeer om seksuele diversiteit, maar vooral om het zichzelf durven zijn en zich veilig voelen op school. De Bibliotheek Venlo ziet het als haar taak om ruimte voor gesprekken rondom dit thema te creëren. Jongeren gaan met elkaar in gesprek en delen meningen en ervaringen.’

47


48


STEK, onze nieuwe horecaplek In september is Leescafé ‘t Begienke overgegaan in STEK. Een nieuw concept van Kristel Kessels en Eefke Linssen die hun ziel en zaligheid in het café hebben gestoken. Met de invulling van STEK zoeken ze zoveel mogelijk de verbinding met de Bibliotheek. Een fijne plek om te ontmoeten en te verblijven, met gezonde producten, een huiselijke sfeer, klantgericht en met een uitgebreide service. Voor lekkere koffie of een verantwoorde lunch. Een mooie aanwinst en aanvulling op alles wat er in de Bibliotheek Venlo te doen is. Kristel Kessels, mede-eigenaar STEK ‘Eten en drinken is het perfecte middel om de kernwaarden ontmoeten, verbinden en kennis delen uit te dragen. Eten en drinken verbindt, onze gasten ontmoeten elkaar in een fijne omgeving en onze kennis van ingrediënten en producten delen we graag.’

49


5 KENNIS LATEN MAKEN MET KUNST EN CULTUUR ‘Kunst en cultuur leveren een belangrijke bijdrage aan de sociale cohesie en dragen eraan bij dat creativiteit en reflectie worden aangemoedigd’

50

Naast literatuur is de Bibliotheek Venlo een plek om in aanraking te komen met kunst en cultuur. Dat kan door onze collectie, die ook een mooi aanbod heeft in bijvoorbeeld kunst-, theater- en muziekboeken en kwalitatieve DVD’s. Maar ook en vooral met behulp van onze programmering. Hiermee maken we kunst en cultuur toegankelijk voor een breed publiek. Programmering Naast de onverminderd succesvolle seniorenmatinees met o.a. Connie Palmen, Jan en Sanne Terlouw, Arthur Japin noemen we hier de Gedichtendag met Jaap Robben, Domani Literair met Joris Luyendijk en Franca Treur, het Vocalshop zomeroptreden, de Popronde, de expositie kunst en design van leerlingen van Den Hulster, de Senia bijeenkomsten, ‘Hoe lees ik’ met Lidewijde Paris en de boekpresentatie My Generation.


AMBITIE: Cultuurparticipatieen educatie In het Beleidsplan voor primair onderwijs spreken we o.a. de ambitie uit dat de Bibliotheek Venlo als partner voor cultuureducatie optreedt. Op basisschool de Klingerberg gaat de Bibliotheek in samenwerking met de school en Cultuurpad aan de slag met het project ‘Wij maken het wat mooier, een veilige speelplaats voor de kinderen in de wijk’. De leerlingen van de school worden geïnspireerd om te brainstormen over een veilige plek bij school waar zij kunnen spelen. Met behulp van professionals schrijven ze een gedicht of verhaal, maken ze een kunstwerk of bedenken ze een dans waarmee zij hun ideeën en wensen kunnen uiten. De mooiste resultaten krijgen een plek op de speelplaats bij de school. Het project wordt gesubsidieerd vanuit Lokaal C.

AMBITIE: Kunst in de Bieb Kunst in de Bieb geeft vanaf januari 2019 elke maand het podium aan een kunstenaar om zijn kunst te delen met het publiek. In de speciaal hiervoor ingerichte ruimte in de Bibliotheek kunnen mensen uit de regio hun eigen werk gratis een maand lang exposeren. Om van te genieten, om van te leren, om over te praten en om elkaar te inspireren, laagdrempelig en vrij toegankelijk.

51


Midden in de maatschappij De komende jaren zal de Bibliotheek steeds meer doen om haar plek in de maatschappij stevig te verankeren. Ook in onze programmering zullen we hard werken aan een actueel en relevant aanbod voor de inwoner van de gemeente Venlo. Dit doen we door meer en meer in gesprek te gaan met onze bezoeker, de mogelijkheid te bieden ons als vraagbaak te gebruiken en de signalen die we opvangen toe te passen in onze programmering. In 2018 zijn we begonnen met het beter evalueren van de bestaande programmering om de kwaliteit hiervan te waarborgen. Daar kwamen ook zeer mooie reacties uit. Zo werd de Basisworkshop Mindfulness en Meditatie beoordeeld met een 8,1. De Cursus Introductie tot Spaans kreeg een 8,3 en ook de Filosofiebijeenkomsten werden beoordeeld met een 8,3.

Quote deelnemer ‘De cursus Filosofie stimuleert een luisterende en verwonderende houding en leert je niet alles voor een ander in te vullen. Je komt er steeds meer achter dat er niet altijd een oplossing is en dat je niet altijd een eindconclusie kunt trekken. Bij verschillende onderwerpen komen zo veel andere meningen dan de jouwe voorbij dat je altijd “rijker” weggaat. De docente bereidt de lessen zéér goed voor, weet ontzettend veel en heeft heel veel parate kennis; ze kan moeilijke zaken door middel van voorbeelden goed uitleggen. De communicatie vanuit de Bibliotheek is daarnaast altijd goed.’

52

AMBITIE: Cultuurplatform | Cultuur in de wijken brengen De Bibliotheek Venlo maakt samen met Museum van Bommel van Dam, Poppodium Grenswerk, Kunstencentrum Venlo, Theater de Maaspoort en het Limburgs Museum deel uit van Cultuurplatform Venlo. Het platform richt zich met gezamenlijke activiteiten vooral op wijken en buurten waar de cultuurparticipatie laag is. In het Beleidsplan Cultuurimpuls Venlo Grensverleggend! (2019 tot en met 2022) zijn de ambities geformuleerd en in werkplannen uitgewerkt. In 2019 staan hierbij de wijken Vastenavondkamp, Vossener en Klingerberg in Blerick en Op de Heide in Tegelen centraal. De Voorleesbus en het cultuurproject op basisschool de Klingerberg (pagina 51) passen in deze ambitie.


TOTALE PROGRAMMERING In 2018 hebben we 50 unieke activiteiten met ruim 2400 bezoekers en een 20-tal terugkerende activiteiten met ruim 2500 bezoekers georganiseerd, waarvan een belangrijk deel met partners. Met een deel van deze activiteiten – voornamelijk workshops, lezingen en exposities - laten we inwoners van de gemeente Venlo kennis maken met kunst en cultuur. In onze programmering gaat de meeste aandacht uit naar activiteiten op het gebied van leesbevordering en kennismaking met literatuur, educatie en persoonlijke en maatschappelijk ontwikkeling. Naast eenmalige en thematische activiteiten biedt de Bibliotheek ruimte aan structurele activiteiten die bepaalde doelgroepen duurzaam aan de Bibliotheek verbinden, zoals leesclubs, schrijfworkshops en voorleesuurtjes.

53


‘Deze bibliotheek wil een plek zijn waar Poëzie met een hoofdletter wordt geschreven, waar gedichten zich genesteld hebben op muren & ramen, waar poëziebundels niet kunnen wachten om uit de kast gehaald te worden, waar een groep enthousiaste gedichtenlezers elkaar regelmatig treft, waar eens per jaar het Feest van de Poëzie wordt gevierd ...’ Herman Verweij dichter

54


Marij Pollux - wethouder Duurzaamheid, Cultuur en Evenementen ‘Een bibliotheek is zeker niet meer alleen een plaats waar boeken worden uitgeleend maar heeft tegenwoordig een veel bredere functie. We zien steeds vaker dat een bibliotheek mede het culturele hart vormt van een stad. Dit kan ook niet anders aangezien het een van de kernfuncties van de bibliotheek is om inwoners van de gemeente Venlo kennis te laten maken met kunst en cultuur. Het belang van een goede programmering hierin zal de komende jaren alleen maar groter worden. We werken graag samen met de bibliotheek om hier vorm aan te geven.’

Partners & contacten Onder meer:

Gemeente Venlo, Samen zijn wij Venlo, Mijn Buurtje, Theater de Maaspoort Venlo, Limburgs Museum, Museum van Bommel van Dam, KunstenCentrum Venlo, Grenswerk, Boekhandel Koops, Omroep Venlo, Venloop, Spijs food festival, Domani Literair, Kerobei, VenloPoëziet, Dialectvereniging Veldeke, Carnavalsvereniging de 3Kes, VVV, SeniorWeb, Carnavalsvereniging de Kaetelaers, Theater de Garage, City Cinema, Talenti a Casa, Kinderboerderij Hagerhof, Anya Straatman Vocalshop, Mirjam Alders, Amnesty International, Stichting Senia, Venlo Partners, De Pijler, gemeentearchief Venlo, STEK, Venlo Mediteert, Zomerparkfeest, S.O.B. Venlo, Sociale Alliantie, Kunstbende, Popronde, Literair Station Venlo, Letterkundig Centrum Limburg, Huis voor de Kunsten, STEK, Fontys Venlo, BCO Onderwijsadvies, Valuascollege, Blariacumcollege, College den Hulster, Jongeren Service Punt, Gilde Opleidingen, Gilde Educatie, Maastricht University, Checkpoint Studentservice, Stichting Lezen & Schrijven, LoopbaanAdviesbureau, Humanitas, UWV, Cubiss, Speak & Connect, Wel.Kom, Alzheimer afdeling Noord-Limburg, De Zorggroep, Hulp bij Dementie Noord-Limburg, Dementievriendelijk Venlo, BS Morgen, ROC Gilde Opleidingen, Stichting Groen Licht, GGD/JGZ, Roze Zaterdag 2019, Fortior, Akkoord, OGVO, Onderwijsgroep Buitengewoon, Montessori Onderwijs, Rudolf Steiner, Lokaal C, BCO Onderwijsadvies, Proteion, Werkplein, Spring Kinderopvang, Beste Kinderopvang, Van Harte, Korein, St. Kinderopvang ALV, Villa Kakelbont, Cultuurpad, De Architectenwinkel, Koninklijke Bibliotheek, collega-bibliotheken

55


6 ORGANISATIE ‘Iedere medewerker draagt bij aan het succes van de Bibliotheek Venlo door zoveel mogelijk te doen waar hij/zij goed in is en blij van wordt’

56

Per 31 december 2018 hadden we 31 medewerkers in dienst, in totaal 20,5 fte. Medewerkers zijn met name werkzaam in de Stadsbibliotheek in hartje Venlo. Met uitzondering van de leesconsulenten, die het gros van hun uren aanwezig zijn op de basisscholen en een aantal medewerkers van de Publieke Dienstverlening die enkele uren op de vestigingen ondersteunen.

Organisatieontwikkeling Medewerkers Om de rollen van de Bibliotheek Venlo als Huis van Informatie en professionele educatiepartner goed te vervullen moeten we onszelf blijven ontwikkelen. In 2018 hebben we daarom gewerkt aan een versterking van de verbinding tussen het team Publieke Dienstverlening en het team Educatie. In het team Publieke Dienstverlening introduceren we in 2019 de functie van community librarian om de ontwikkeling naar een Huis van Informatie te ondersteunen. Binnen het team Educatie zullen we vooral structureel ruimte maken voor innovatie en projectmatig samenwerken. De staffuncties zorgen ervoor dat de basis voor dienstverlening aan de klant op orde is. Voor alle medewerkers is van belang dat hun werkzaamheden passen bij hun talenten en dat we hen het vertrouwen en de ruimte geven om een bijdrage te leveren aan de Bibliotheek Venlo. In het najaar van 2018 heeft directeur-bestuurder Geja Olijnsma een Adviesaanvraag Organisatieontwikkeling bij de Personeelsvertegenwoordiging (PVT) gedaan, waarvoor in december 2018 een positief advies is gegeven. Vrijwilligers De uitvoering van activiteiten wordt sterk ondersteund door de inzet van vrijwilligers. Zij helpen bij presentaties met de opbouw van de zaal, de techniek en zijn excellente gastheren en –dames. Ze zetten zich in als taalvrijwilliger, voorlezers, digimaatjes en voor de Boekendienst aan Huis. Daarnaast worden ze ingeschakeld om actief mee


te denken over de invulling van het programma van bepaalde activiteiten. Eind 2018 waren in de Bibliotheek Venlo 95 vrijwilligers werkzaam. Het zijn onmisbare collega’s die met veel passie en plezier hun functie invullen en zo bijdragen aan goed geïnformeerde en ontwikkelde inwoners van Venlo. Stagiaires In 2018 hebben we vier stagiaires voor langere duur begeleid; twee studenten afkomstig van Gilde Opleidingen, een student van de Universität Münster en een student van Fontys Hogescholen. Daarnaast heeft een aantal leerlingen uit het voortgezet onderwijs een snuffelstage bij ons gelopen. De Bibliotheek Venlo is een erkend leerwerkbedrijf voor de opleiding marketing- en communicatie op MBO-niveau. De stagiaires zijn onze tijdelijke collega’s en we dragen over en weer bij aan elkaars ontwikkeling. Werkplein | SROI Jaarlijks reserveren we een aantal werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze bieden we via Werkplein een werkervaringsplaats

aan. Het uitgangspunt van SROI (Social Return on Investment) is dat iedere bijdrage aan een sociaalmaatschappelijk project een investering is in het project. In 2018 hebben we 6 mensen een werkervaringsplaats kunnen bieden waarvan 2 mensen zijn doorgestroomd naar respectievelijk een vaste baan en een opleiding. Personeelvertegenwoordiging (PVT) De PVT van de Bibliotheek Venlo telt drie leden. In maart 2018 is één lid na de zittingsperiode van drie jaar afgetreden en vervangen door een nieuw lid. In verband met de organisatieontwikkeling heeft in 2018 twee keer een extra overleg plaatsgevonden, zodat er zes keer is vergaderd met de directeurbestuurder en één keer met de raad van toezicht. Voor de behandeling van de adviesaanvraag organisatieontwikkeling heeft de PVT gebruik gemaakt van een extern adviseur. Agendapunten waren verder o.a. het Preventief Medisch Onderzoek, een gezond werkklimaat, de nieuwe locatie Tegelen, het Beleidsplan voor de Bibliotheek op school, de AVG, de vacature RvT en het vrijwilligersbeleid.

57


7 RAAD VAN TOEZICHT EN BESTUUR ‘De Governance Code Cultuur is een instrument voor goed bestuur en toezicht in de cultuursector’

De raad van toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de directeurbestuurder en op de algemene gang van zaken in de organisatie. De raad van toezicht werkt volgens de richtlijnen van de Code Cultural Governance. Die code bevordert good governance en is een richtlijn voor het invullen van goed bestuur, adequaat toezicht en transparante verantwoording. De raad van toezicht is in 2018 vijf keer in vergadering bijeengekomen.* Tot en met 2018 is de Governance Code Cultuur 2014 van toepassing. De nieuwe, herziene code gaat op 1 januari 2019 in en bevat meer een moreel kader met algemeen maatschappelijke normen voor goed bestuur.

Saskia Schrijen - van der Linden, secretaris raad van toezicht ‘De Bibliotheek Venlo werkt hard aan haar missie en loopt in Limburg voorop in het bestrijden van laaggeletterdheid en het vergroten van de digitale vaardigheid van de inwoners van de gemeente Venlo. Speciale programma’s op het gebied van taal en ICT zorgen ervoor dat iedereen kan participeren.’ geven.’

58

Conform het rooster van aftreden legt Jo Feron eind 2018 zijn functie als lid van de raad van toezicht neer. Er is een nieuw lid geworven met een financieel profiel en de heer Jort Tosserams zal per 1 januari als nieuw lid tot de raad van toezicht toetreden. De samenstelling van de raad van toezicht was per 31 december 2018 als volgt: De heer Huub Platzbeecker, voorzitter Mevrouw Saskia Schrijen- van der Linden, secretaris De Heer Luuk Brüning, lid De heer Jo Feron, lid De heer Henk van den Heuvel, lid


Directeur-bestuurder en management Mevrouw Geja Olijnsma is sinds 1 februari 2017 directeur-bestuurder van de Bibliotheek Venlo. Zij is daarnaast bestuurslid bij de Vereniging Limburgse Bibliotheken en bestuurslid Cultuurplatform Venlo. Het managementteam van de Bibliotheek Venlo bestaat uit twee personen: Mevrouw Geja Olijnsma, directeur-bestuurder De heer Ben Janssen, manager educatie en innovatie & plaatsvervangend directeur.

59


8 FEITEN & CIJFERS 26.184 leden

Vestigingen Arcen

waarvan 14.252 jeugdleden

25,8%

van de inwoners van de gemeente Venlo is lid.

Velden

54%

van de leden is jeugdlid.

Venlo Blerick Tegelen Belfeld

60

263

nieuwe Boekstartkoffertjes opgehaald


542.523 uitleningen 16.078 e-books

296.389 bezoekers

113.478

websitebezoekers

5.000

bezoekers van activiteiten, publieksbijeekomsten en workshops

35x 185.947 uitleningen

via de Bibliotheek op school

Taalhuis

225 individuele bezoekers

Toelichting:

Afgelopen jaar mochten we ruim 296.000 bezoekers begroeten op de zes locaties van de Bibliotheek Venlo. Dit is een lichte daling ten opzichte van 2017. De bezoekersaantallen van de individuele vestigingen zijn stabiel met een uitschieter naar boven voor de nieuwe Bibliotheek in Tegelen en naar beneden voor Blerick. Voor deze laatste vestiging bekijken we wat de oorzaak van het dalende aantal bezoekers is en hoe we een bezoek aan deze locatie aantrekkelijker kunnen maken. Ook de ledencijfers zijn iets gedaald en hierbij volgen we de landelijke trend. Minder leden en uitleningen maar wel steeds meer mensen die de Bibliotheek bezoeken om te ontmoeten, te werken en studeren en activiteiten bij te wonen. Nog steeds is 25,8% van de inwoners van de gemeente Venlo lid van de Bibliotheek ten opzichte van 17,3% in Limburg en 22% landelijk.

61


BIJLAGE E-BOOKS

E-BOOKS IN 2018

Meest geleende e-books in 2018

Sinds 2014 kunnen leden van de openbare bibliotheek e-books lenen. Elk jaar komen er steeds meer leden met een e-bookaccount bij en worden er meer e-books uitgeleend. In deze infographic staan de belangrijkste cijfers over het gebruik van e-books in 2018 voor de Bibliotheek Venlo.

Een geheim

Philippe Grimbert

Huidpijn

Saskia Noort

Heks

Camilla Läckberg

Alles wat er was Hanna Bervoets

Hersenschimmen J Bernlef

Geregistreerde accounts

1 januari

31 december

Leners 56% van de gebruikers leenden dit jaar minimaal 1 boek

22%

t.o.v. 2017

Op 31 december waren er 1.832 accounts.

Uitleningen

4 % van de leners

leenden elke maand een boek

1.023 mensen leenden minimaal 1 e-book.

Hoe werden de e-books gelezen?

In juli werden 1.865 e-books uitgeleend

Gemiddelde aantal 5.198 uitleningen 5.198 per actief account

duizend

uitleningen)

uitleningen

5.198

Er werden in 2018 gemiddeld 1.340 e-books per maand uitgeleend.

58%

36%

6%

Via een e-reader

Op het internet

47%

62

16,0

6 % Jeugdtitels (894

Uitleningen per genre

Gebruikt de app

Bron: de Koninklijke Bibliotheek

16x

35%

6%

9%

2%

1%

0.2%


63


de Bibliotheek Venlo Begijnengang 2 5911 JL Venlo info@bibliotheekvenlo.nl www.bibliotheekvenlo.nl

Colofon Redactie: de Bibliotheek Venlo Foto’s: Janneke Michels, Elke Lucassen, Hans van der Beele en de Bibliotheek Venlo Contact: info@bibliotheekvenlo.nl Vormgeving: Studio Done Uitgave van de Bibliotheek Venlo, maart 2019

Profile for bibliotheekvenlo

Jaarverslag 2018 | de Bibliotheek Venlo  

In het Jaarverslag 2018 beschrijven we wat we als de Bibliotheek Venlo in 2018 hebben bereikt en wat onze ambities zijn. In 2018 hebben we m...

Jaarverslag 2018 | de Bibliotheek Venlo  

In het Jaarverslag 2018 beschrijven we wat we als de Bibliotheek Venlo in 2018 hebben bereikt en wat onze ambities zijn. In 2018 hebben we m...

Advertisement