Page 1

programma OBA september 2017

in deze editie:

Open Monumentendagen

Op tijdreis door de voormalige ­tramremise, nu De Hallen.

Verhalen van de straat

Herman Koch inspireert ontheemde schrijvers van het collectief Kantlijn.

Maakplaats 021 in OBA Reigersbos Maak kennis met een 3D-printer, lasercutter en een vinylsnijder.

het totale programma van alle OBA-vestigingen is te vinden op www.oba.nl/agenda


2

september 2017

een dag in OBA Bijlmerplein wie komt wat doen?

Vrijdag, 12.20 uur Timor (28) “Normaal werk ik op vrijdag vanuit huis maar vandaag dacht ik: laat ik eens in de bibliotheek gaan werken. En dat gaat prima, het is lekker rustig. Ik woon om de hoek en kende de oude vestiging ook wel, maar deze is veel mooier en lichter. Ik denk dat ik vaker kom, dus heb meteen een abonnement afgesloten. En ik zag dat vrijwilligers hier taalles geven; misschien is dat ook wel wat voor mij.”

Vrijdag, 14.47 uur Mavis (47), Maxwell (11) en Preston (9) Preston: “We komen nu alleen boeken lenen voor de vakantie, maar we zijn hier ook elke donderdag voor bijles. Ik vind het leuk hier, lekker groot met veel leuke boeken.” Mavis: “Vroeger kwamen we veel in het oude gebouw, daar deden de jongens ook mee met activiteiten. Ik vond het daar wel overzichtelijker, hier is het zo groot! Maar alles went, dus dat komt goed.”

Vrijdag, 17.35 uur Giovanny (36) “Ik werk hier nu een week of zes en het bevalt goed: het gastheer zijn en mensen helpen past bij me. Ik was nog niet bekend met de OBA, ik werk via het uitzendbureau. Maar wat zo toevallig is: jaren geleden heb ik eens een beroepskeuzetest gedaan en daar kwam uit dat ik bibliothecaris moest worden.”

maak een magazine met de buren Na Reigersbos, Banne en Slotermeer is tot slot Buitenveldert aan de beurt om mee te doen aan Amsterdam Vertelt. Met dit project brengen OBA en Foam verschillende generaties buurtbewoners in contact met kunst én met elkaar. Voor een flinke dosis inspiratie presenteert Foam tot en met 19 november een selectie foto’s uit de eigen collectie in OBA Buitenveldert. Zo komt werk van Daniëlle van Ark, Blommers & Schumm, Daniel Gordon, Jan Hoek, Sjoerd Knibbeler, Krista van der Niet, WassinkLundgren en Isabelle Wenzel aan bod. Schrijven en fotograferen Zodra de Buitenvelderts barsten van de ideeën, is het tijd om zelf aan de slag te gaan. De hele maand

september kunnen jongeren (12-20 jaar) en ouderen (65+) meedoen aan verschillende workshops en masterclasses schrijven en fotografie. Zij werken in duo’s aan hun creatieve talenten door de verhalen van de wijk in beeld te brengen in een magazine. De ­workshops worden begeleid door museumdocenten van Foam, profes­ sionele fotografen en schrijvers. OBA Buitenveldert 7 september t/m 23 november, gratis toegang. Meer ­informatie en aanmelden via oba.nl/amsterdamvertelt.

foto: Anne van der Weijden


september 2017

Op 4 oktober 1992 stortte een Boeing 747 van El-Al neer in Amsterdam Zuidoost, in de flats Groeneveen en Klein-Kruitberg. Dit jaar is het 25 jaar geleden dat de ramp plaatsvond. Reden voor Imagine IC om de tentoonstelling Herdenken op Gevoel: archieven van 25 jaar Bijlmervliegramp te organiseren. Gesprek verkeerstoren Het is 18.27 uur. Vijf minuten na het vertrek van Schiphol meldt de gezagvoerder van vlucht LY-1862 van El-Al zich bij de luchtverkeersleiding met motorproblemen. Piloot: “El-Al 1862, mayday, mayday, we hebben een noodgeval!” Verkeersleider Henk: “1862, wilt u terugkeren naar Schiphol?” Piloot: “Bevestigd. Mayday, mayday, mayday! Motoren drie en vier zijn uitgevallen.” Verkeersleider Henriëtte: “Zijn er nog meer problemen?” Piloot: “We hebben ook problemen met de flaps.” Verkeersleider Henk: “Begrepen.” ... Piloot: “We hebben problemen met de controls.” ... Vliegtuigbemanning: “Trek de flaps

3

op! Laat het landingsgestel zakken!” Piloot: “We storten neer. 1862 stort neer!” Verkeersleider Henriëtte: “Het is gebeurd.” Verkeersleider Henk: “1862, welke richting gaat u op?” Verkeersleider Henriëtte: “Het heeft geen zin. Hij is gecrasht, Henk.” Verkeersleider Henk: “Heb je hem gezien?” Verkeersleider Henriëtte: “Eén grote rookwolk boven de stad.” Verkeersleider Henk: “Jezus.” Het waren de laatste negen minuten van vlucht El-Al 1862. Direct nadat het vrachtvliegtuig neerstortte, rukte brandweer, politie en ambulance massaal uit. 43 mensen kwamen om het leven, onder wie de drie piloten en hun enige passagier. De boom die alles zag De ravage na de ramp was enorm, maar er was één boom die de crash en de brand had overleefd: de boom die alles zag. Buurtbewoners en nabestaanden legden er waxinelichtjes en foto’s omheen. De boom werd een ontmoetingsplek waar tranen vloeiden en verdriet werd verwerkt. Inmiddels is de boom het hart van het Groeiend Monument, waar elk jaar de

herdenking van de slachtoffers plaatsvindt. En als het tijdens de herdenking stil is, is het ook echt stil. Ook de vliegtuigen die gebruik maken van de drukke aanvliegroute boven de Bijlmer naar Schiphol, vliegen ervoor om. Het effect op het leven nu Nog steeds heeft de ramp impact op het dagelijks leven van slachtoffers en nabestaanden. Daarom komt er de expositie Herdenken op Gevoel: archieven van 25 jaar Bijlmervliegramp. Hier worden nooit eerder vertoonde particuliere archiefstukken en verhalen van slachtoffers en nabestaanden getoond, aangevuld met materiaal uit bestaande collecties van het Nationaal Archief, het Amsterdam Museum, het Stadsarchief Amsterdam en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Wil je jouw herinnering aan de Bijlmervliegramp ook met ons delen? Kom dan langs bij OBA Bijlmerplein. OBA Bijlmerplein 7 september (opening) t/m 30 november, vrije inloop. De expositie reist door naar OBA Reigersbos.

Tip! 24H ZO: geluidswandeling en ­literair evenement Herdenk de Bijlmerramp tijdens een geluidswandeling door Zuidoost. Ontdek de bijzondere akoestiek van het Groeiend Monument en de flat Kleiburg en sluit daarna aan bij Gespreksstof, het literaire evenement met verhalen van Amsterdammers geïnspireerd door de ramp. OBA Bijlmerplein Zaterdag 16 september, 14.45 uur verzamelen onder aan de roltrap van Metrohalte Kraaiennest. Om 17.00 is Gespreksstof. De wandeling is gratis, Gespreksstof is € 5,00. Aanmelden via bijlmerplein@oba.nl of 020-6979916.


4

september 2017

Jonas Staal over de relatie tussen kunst en democratie ‘kunst heeft altijd een ­propagandistisch belang’

Hij is een nieuw volksparlement aan het oprichten in Noord-Syrië, doet promotieonderzoek in Leiden maar is bovenal kunstenaar. Jonas Staal vertelt in de serie Akademie van Kunsten over zijn werk. Moet kunst altijd een maatschappelijk doel hebben? “Kunst heeft per definitie een maatschappelijk doel. In de directeurskamer van de bank maakt kunst iemands zij sociale status, in de War on Terror is kunst propaganda voor de westerse beschaving. Kunst verhoudt zich altijd tot heersende machten en dus moeten wij ons als kunstenaars afvragen: aan welke machten willen wij ons verbinden? Kunst kan ook andere machten dienen, zoals sociale bewegingen en vakbonden.” De autonome regering van Rojava in Noord-Syrië gaf je in 2015 de opdracht een nieuw volksparlement te ontwikkelen voor haar stateloze democratie. Hoe gaat het met deze New World Summit? “Het is een kunstwerk dat ook een concreet politiek doel heeft: een plek

creëren om dit alternatieve democratische ideaal in praktijk te brengen. Het is een voorbeeld van de wijze waarop kunst nieuwe vormen van politiek kan ondersteunen. Het parlement heeft door het conflict in de regio veel vertraging opgelopen, maar eind dit jaar wordt het geopend.” Waar gaat je onderzoek in Leiden over? “Dat kon je misschien al raden: over hedendaagse propagandakunst. Dus over de rol van kunst binnen verschillende machtsstructuren, van de War on Terror tot nieuwe emancipatorische bewegingen, zoals die in Rojava. Ik denk dat kunst altijd een propagandistisch belang heeft, maar er zijn evenveel propagandamiddelen als er vormen van macht zijn. Voor kunstenaars moeten artistieke en politieke idealen hand in hand gaan.” Centrale OBA Maandag 18 september, 19.00 uur, OBA Theater, gratis toegang. Aanmelden via knaw.nl/nl/actueel/ agenda/uit-de-kunst-staal.

monnikenwijsheid tijdens de Vredesweek Door heel Nederland worden tijdens de PAX Vredesweek, van 16 t/m 24 september, festivals, lezingen, wandelingen, debatten en filmavonden georganiseerd. De OBA doet mee met een workshop en een documentaire. Workshop: Creëer vrede in jezelf Hoe breng je rust in je leven? Moderne monnik Prema Devi heeft goed nieuws: “Je hoeft geen monnik te zijn om een leven te ervaren met meer rust en voldoening.” Na haar studie stressmanagement ging ze dik een jaar in retraite. In de workshop Creëer vrede in jezelf deelt zij haar inzichten. Zoals: ‘Je kunt geen vrede

verlangen in de wereld, als er oorlog is in je eigen hoofd.’ Centrale OBA Zaterdag 16 september en donderdag 21 september, 15.30 uur, Haasse-zaal, € 7,50 / met OBA-pas € 3,75. Documentaire: A Mindful Choice Een motorrijdende monnik, Mexicaanse gevangenen, een balletlerares: A Mindful Choice portretteert mensen die tegen alle verwachtingen in kiezen voor innerlijke rust. Zij beoefenen de meditatievorm Ascension van The Bright Path Ishayas; moderne, niet-religieuze

monniken met een eeuwenlange traditie in het vergroten van het bewustzijn op aarde. Twee moderne monniken uit Nieuw-Zeeland reisden de wereld rond om deze mensen te ontmoeten, gevolgd door een team van film- en documentairemakers. In Nederland wonen tien Ishayamonniken. Na afloop van de documentaire geven zij een oefening. Centrale OBA Zondag 17 september, 14.00 uur, OBA Theater, € 7,50 / met OBA-pas € 3,75.

Tip! Een middag In ongenade Duik voor een middag in het verhaal van de professor die in ongenade viel na een affaire met een student en zich terugtrekt op zijn dochters boerderij in Zuid-Afrika. Zowel het boek In ­ongenade van J.M. Coetzee (1999) als de verfilming Disgrace, door Steve Jacobs (2008), komen voorbij. OBA Waterlandplein Dinsdag 26 september, 13.00 uur, € 5,00 / met OBA-pas € 2,50.


september 2017

5

op tijdreis door de voormalige tramremise Stap terug in de tijd met een rondleiding door de voormalige ­tramremise (nu De Hallen) tijdens de Open Monumentendagen op 9 en 10 september. De voormalig tramremise van de Gemeentetram is gebouwd in 1901, toen de Amsterdamse trams elektrisch werden. Het ontwerp in de stijl van Berlage komt van de tekentafels van de Dienst der Publieke Werken (jawel, dezelfde als in Thomas Rosenbooms roman Publieke Werken) en is uitgevoerd in baksteen, met spaarzaam gebruik van natuursteen.

De imposante bedrijfshallen hebben lichtkappen gedragen door polonceauspanten op zuilen van gietijzer. Behalve negen hallen omvatte het complex kantoren, kleed- en wasruimtes, een ketelhuis, een kantine en vier dienstwoningen. Souvenirs uit het verleden Als je tijdens de rondleiding goed kijkt, zie je dat de gevels aan de kant van het Bellamyplein verspringen. Een souvenir uit 1914, toen de hallen zijn verlengd. Daarna heeft het pand verschillende functies gekregen. Tussen 1932 en 1996 fungeerden

de hallen als centrale werkplaats. In opdracht van de Tramremise OntwikkelingsMaatschappij transformeerde Architectenbureau J. Van Stigt het complex in 2014 tot wat het nu is: een bruisend centrum voor media, mode, ambacht en cultuur. OBA De Hallen 9 en 10 september 2017, 10.30 uur, rondleidingen elk halfuur tot 16.00 uur, gratis toegang.

Tip! 30 jaar Homomonument In september bestaat het Amsterdamse Homomonument dertig jaar. Dit jubileum wordt gevierd met de tentoonstelling Monument van Trots en een documentaire. Zie oba.nl/expo. OBA Slotermeer Vanaf 14 september, vrije inloop.

de eerste zin... ‘My name is Frank Bascombe. I am a sportswriter.’ Tip!

The Sportswriter, Richard Ford

De eerste zin uit een boek of een dichtbundel is zo belangrijk dat een schrijver er vaak lang over piekert. Deze maand vragen we schrijver Herman Koch naar zijn favoriet. Op 24 september gaat hij met s­ chrijverscollectief Kantlijn in gesprek over het vak. “Na deze twee zinnen volgt meteen een nieuwe alinea. Het voelt haast alsof het personage je via de schrijver een hand geeft: ik ben die en die, wie ben jij? Ik hou van boeken waarin onmiddellijk duidelijk is wie er aan het woord is en waar we zijn. Waar het simpel en eenvoudig is gehouden.” Niet zo spectaculair “Ik ben dan ook geen fan van Gabriel

García Márquez’ eerste zin in Honderd jaar eenzaamheid: ‘Vele jaren later, toen hij voor het vuurpeloton stond, moest kolonel Aureliano Buendia vast aan die verre middag denken waarop zijn vader hem had meegenomen om het ijs te leren kennen'. Het is een lange, mooie zin. Maar het is ook meteen de mooiste zin van het boek. Mijn beginzinnen zijn meestal niet zo spectaculair. De eerste zin in Greppel is: ‘Ik noem haar Sylvia'. Dit is een beetje mysterieus, maar aan de toon weet je meteen wie je er aan het woord is.” Eerbetoon “Als eerbetoon aan Richard Ford, of misschien is het wel plagiaat, heb ik eenzelfde soort openingszin gebruikt

in Zomerhuis met zwembad. Daar begin ik met: ‘Ik ben huisarts'. Bij het schrijven ervan had ik The Sportswriter in gedachten. Geen idee of het lezers is opgevallen.” Lees meer over Herman Koch en schrijverscollectief Kantlijn op p.8.

Meer literatuur vind je bij Linneaus Live. Op donderdag 28 september om 19.00 uur zal actrice, theatermaker en schrijver Nhung Dam vertellen over haar toneelstukken, die vertaald zijn in het Duits en Engels, én over haar debuutroman Duizend Vaders, die dit jaar uitkwam. OBA Linneaus € 5,00 / met OBA-pas gratis. Aanmelden via linnaeus@oba.nl of 020-6940773.


6

september 2017

De Kinkerstraat was ooit een opeenvolging van belwinkels en juweliers, inmiddels kun je er vooral ervaringen kopen. Sporten met elektroden op je lijf of een waxbeurt, bijvoorbeeld. Via de Kinkerboulevard Tiplijn (06-19055996) kunnen bewoners doorgeven of ze de straat erop vooruit vinden gaan of niet.

de transformatie van de Kinkerstraat

Nog een koffietent Naast kledingwinkels Topskins en Seventh Avenue zit nu het hippe Custom tattoo, terwijl de reformwinkel werd omgebouwd tot koffietent Lot Sixty One. Dat de Kinkerstraat de afgelopen acht jaar is veranderd, blijkt ook uit de cijfers en foto’s. En dat is precies wat sociaal geografen én buurtbewoners Eva Pel en Marieke Geljon willen laten zien in hun tentoonstelling en rondleidingen door de buurt. Oud en nieuw Met Eva door de buurt lopen, betekent dan ook even een praatje maken. Aan de nieuwe, hippe barbier – pal naast de Surinaamse hairextension-­ winkel – vraagt ze of hij steampunk is. En als ze het over de buren van Teleworld hebben, antwoordt hij dat dat een begrip is. De telecomwinkel zit er ten slotte al twee decennia. Oude en nieuwe winkels naast elkaar kan Eva wel waarderen: “Ik pleit liever voor nieuwe dingen uitproberen dan nieuwe nostalgie, maar we moeten blijven kijken naar de lange termijn. Dat betekent geen eenheidsworst, maar diversiteit.” OBA de Hallen Fototentoonstelling Kinkerboulevard 7 september (opening) t/m 29 oktober, vrije inloop. Rondleiding zaterdag 9 en 23 september, 7 en 21 oktober, 15 uur. € 5,00, aanmelden via kinkerboulevard@gmail.com.

foto: Eva Pel

Debat zondag 1 en 29 oktober, 16 uur in Café Belcampo, vrije inloop.

Jacques Klöters en Anna Enquist voorvechters van de poëzie Het nieuwe seizoen Poëzie op Zondag gaat van start met een speciale editie, waarin twee poëzieminnaars elkaar ontmoeten: Anna Enquist en Jacques Klöters. Enquist en Klöters zijn beiden ­voorvechters van de poëzie, van muziek en lied. Tijdens de opening van dit nieuwe seizoen Poëzie op Zondag ontmoeten zij elkaar om onder leiding van theatermaker en schrijver Ineke Holzhaus in gesprek te gaan over hun werk. De Sandwich In zijn populaire radioprogramma De Sandwich leest Jacques Klöters al twintig jaar elke week gedichten

voor, waarvan twee jaar geleden de mooiste werden gebundeld in Voorleesgedichten. In de OBA zal hij er verschillende voordragen. Anna Enquist stelde als stadsdichter van Amsterdam dichters voor aan een breed publiek op diverse plekken in de stad. Onlangs verscheen Een Tuin in de Winter – Herinneringen aan Gerrit Kouwenaar, waarin ze terugkijkt op haar vriendschap met de dichter, journalist, vertaler en prozaschrijver. Kouwenaar “Een Tuin in de Winter is een delicaat en mooi geschreven, biografisch boek”, vindt Jacques Klöters, die het boek onlangs las. “Ik ben fan van Kouwenaar en zij heeft haar

vriendschap met hem buitengewoon mooi beschreven. Het is niet makkelijk om een vriendschap met iemand die je goed kent te beschrijven. Enquist en ik zijn generatiegenoten, daardoor deel je een culturele achtergrond die min of meer hetzelfde is. Bovendien zit er een grote dramatiek in haar werk. Dat spreekt mij aan.” Prettig gesprek Het is niet de eerste keer dat Klöters en Enquist elkaar ontmoeten. Klöters: “Begin jaren negentig was ze te gast in mijn radioprogramma, kort na haar doorbraak. Dat was een prettig gesprek. Ik vind het dan ook leuk haar nu weer te ontmoeten.”

Centrale OBA Zondag 24 september, 16.00 uur, OBA Theater, € 7,50 / met OBA-pas en voor ANBO-leden € 3,75. Kaarten via oba.nl.


september 2017

7

Maryam Hassouni Elke maand vragen we een prominente OBA-bezoeker een selectie te maken uit het OBA-programma. Deze keer is dat actrice en debuterend kinderboekenauteur Maryam Hassouni. In haar boek Hoekjes van Geluk gaat de kleine Sam op zoek naar momenten die voelen alsof ‘je hart wordt gekieteld’. Documentaire A Mindful Choice “Mediteren doe ik twee keer twintig minuten per dag. Het is wetenschappelijk bewezen dat je van mediteren een gezonder mens wordt, zowel lichamelijk als geestelijk. Het lijkt me erg cool om in deze documentaire te zien hoe meditatie gebruikt wordt in gevangenissen. Die mensen zitten daar natuurlijk om gestraft te worden, maar ook om gezond terug te keren in de maatschappij. Daar is meditatie een topmedicijn voor.” Centrale OBA Zondag 17 september, 14.00 uur, OBA Theater, € 7,50 / met OBA-pas € 3,75. Fotoserie Het Andere Verhaal “Ik heb Engelse taal en cultuur gestudeerd en ben sindsdien gefascineerd door storytelling. We horen vaak een eenzijdig verhaal over een bepaald thema of object. Maar dat is gevaarlijk, want daarmee creëer je stereotiepe beeldvorming. Deze tentoonstelling, die ingaat op het verhaal van verschillende moslims vanuit hun eigen perspectief, laat zien dat ieder

mens een verhaal heeft en dat lijkt me noodzakelijk. Als we die verhalen niet beluisteren, krijgen we een zieke maatschappij en een zieke wereld.” OBA Linnaeus 31 juli t/m 29 oktober Expo 30 jaar homomonument “Ook hier gaat het weer om de verhalen van minderheden, in dit geval homo’s, biseksuelen en lesbiennes. Mensen die zichzelf willen zijn en daarvoor bepaalde keuzes hebben moeten maken. Ook hun verhalen moeten we niet uit het oog verliezen, zodat we onthouden dat het allemaal individuele mensen zijn. Ik ben fan van filosoof Judith Butler, die veel schrijft over queer en identiteit. Zij zegt dat identiteit niet iets is wat je bent, maar wat je draagt of doet.” OBA Slotermeer 14 september t/m 29 oktober Maryam in de OBA Op woensdag 20 september is Maryam Hassouni te gast in het Voorleeskwartier in OBA Mercatorplein. Op dezelfde locatie is van 4 september t/m 26 november de bijbehorende tentoonstelling Hoekjes van Geluk te zien.

foto: Marc Haers

OBA Mercatorplein 20 september, 15.00 uur

‘ik was het enige Surinaamse meisje in de klas’ De Nieuwe Leeuwen

Tip! Volksuniversiteit @OBA Sinds de Volksuniversiteit Amsterdam een jaar geleden naar de OBA verhuisde, hebben al honderden mensen deelgenomen aan cursussen op het gebied van kunst en cultuur, mens en maatschappij, digitaal, creatief of taal. Ook een cursus volgen in de Centrale OBA of OBA Javaplein? Dat kan! Check het programma op volksuniversiteitamsterdam.nl.

Sandra Felter kwam op haar zevende naar Nederland en werkt ­inmiddels vijfentwintig jaar bij OBA, in verschillende vestigingen. Dimitar Ruskov, organisator van De Nieuwe Leeuwen (voorheen OBA Club 2e Vaderland), gaat met haar in gesprek over haar jeugd in Suriname en haar aankomst in Nederland. Felter werd bibliothecaris nadat ze in 1992 in de OBA een affiche zag hangen. Sandra: “Ik hou van boeken en werkte al in de schoolbibliotheek van mijn dochter. Na een opleiding ging ik bij de OBA Kinkerbuurt aan de slag. Heerlijk: het contact met de bezoekers en om al die mooie boeken in handen te krijgen.” Meeleesclub In de vijfentwintig jaar bij OBA is haar takenpakket flink uitgebreid. Zo

werkt ze niet alleen als mediacoach met tieners (‘mijn leukste doelgroep’), maar is ze ook specialist op het gebied van inburgering en educatie. Sandra: “Ik leid de Meeleesclub, waarin ik voorlees uit een boek aan mensen die het Nederlands niet machtig zijn. Zij lezen mee. Als een woord niet duidelijk is, zoeken we samen naar de betekenis. In de OBA Osdorp geef ik vluchtelingen les met het OBA-taalprogramma, waarvan ze dankbaar gebruik maken.”

kleding voor ons hadden. Ik kreeg voor het eerst een maillot en coltrui aan. We gingen in Amsterdam-Zuid wonen, ik was het enige Surinaamse meisje in de klas. Volgens Surinaams gebruik was bij ons thuis iedereen welkom om mee te eten en tv te kijken. Nog steeds kom ik mensen tegen die zich herinneren dat ze bij ons langs kwamen. Hoe ik die tijd ervaren heb, deel ik graag met de bezoekers van de Nieuwe Leeuwen.”

Maillot en coltrui Tijdens De Nieuwe Leeuwen (voorheen OBA Club 2e Vaderland) zal Sandra vertellen over haar jeugd in Suriname en over haar ervaringen toen ze als zevenjarige aankwam in Nederland. “Het was februari 1971 en op Schiphol werden we opgewacht door mensen die zakken vol warme

Centrale OBA Donderdag 21 september, 19.00 uur, gratis toegang. Aanmelden via oba.nl


8

september 2017

Herman Koch ­inspireert ontheemde schrijvers Elke maandag werken twintig schrijvers van schrijverscollectief Kantlijn aan verhalen. Wat ze met elkaar gemeen hebben, is hun rafelrandje. Bekende schrijvers helpen hen met de teksten. Deze maand is dat Herman Koch. De schrijvers van Kantlijn leven aan wat anderen noemen ‘de rand van de samenleving’. De gedichten en korte teksten van Kantlijners staan al meer dan twintig jaar op de achterkant van straatkrant Z! en in andere media. Kantlijner Els is zelfs vaste columnist van de Staatskrant Amsterdam West. Bijzondere verhalen “Juist deze ontheemde b ­ uurtgenoten hebben vaak mooie en bijzondere verhalen,” zegt auteur Josha Zwaan. Ze schreef de romans Parnassia, Zeevonk en Dwaallicht en is een van de drie docenten die het schrijfgenootschap inspireert en helpt het schrijftalent te ontwikkelen. Acceptatie, je kunnen uiten en leren woorden op papier te krijgen, staan centraal. Zwaan: “De deelnemers zijn ontwikkelde mensen die veel weten en lezen, maar die moeite hebben om in het stramien van de samenleving te passen. Wat hen bindt, is hun talent,

een verlangen om te schrijven en een wens om te leren.” Van gedicht tot column De bijeenkomsten op de maandagmiddagen kennen een vaste structuur. Zwaan: “We eten, drinken en lezen het werk van een schrijver of dichter voor.” Het schrijverscollectief leert personages verzinnen, een perspectief kiezen en dialogen schrijven. De teksten zijn rauw, grappig en ontroerend en de genres zijn breed. Zwaan: “Van gedichten tot korte verhalen en columns.” Bestsellerauteurs Om de bijzondere club schrijvers te inspireren, komen geregeld bekende auteurs langs. Herman Koch is dat deze maand. Koch: “Of iemand nu dakloos of miljonair is, ik help graag mensen die plezier hebben in schrijven. Wie weet kan ik ze net iets geven waardoor ze bij de volgende schrijfsessie denken: dat ga ik anders doen.” In de OBA gaat Koch samen met Josha Zwaan, de schrijvers van Kantlijn én met het publiek in gesprek over het schrijversvak.

foto: Mark Kohn

Centrale OBA Zondag 24 september, 15.00 uur, 2e etage, Cultuurplein, gratis toegang. Aanmelden via oba.nl/kantlijn. Benieuwd naar de favoriete eerste zin van Herman Koch? Die lees je op p.5.

het dilemma

nikabs vs. westerse kleding: dagje ruilen of niet?

Elke maand krijgt een prominente OBA-bezoeker een dilemma voorgelegd. Deze maand is dat fotograaf Saskia Aukema, die voor haar expositie en boek Veiled | Too Busy Being Awesome West-Europese vrouwen met een gezichtssluier portretteerde. Aan Aukema de keuze: laat westers geklede vrouwen een dag een nikab dragen óf laat nikabdragers een dag westerse kleding dragen. “Ha, leuk dilemma. Maar ik ga ’m meteen om zeep helpen: het kledingruilen lijkt me erg onrealistisch. Je hoeft elkaar niet te zíjn om elkaars keuze te kunnen respecteren. Bovendien weten de nikabdragers hoe het is om zonder bedekking rond te lopen: zo groeiden ze op en in privé­ situaties bedekken zij zich evenmin.” Vrijheid van kledingsuiting “Wat zij wel lastig vinden, is dat andere uiterlijkheden die mensen angst kunnen inboezemen - zoals tatoeages in het gezicht - wél worden

geaccepteerd in de maatschappij. Zij vinden dat iedereen de vrijheid moet hebben om zich te kleden zoals diegene wil.” Vraag het eens “Waar ik in geloof, is de dialoog aangaan. Sommige vrouwen vertelden hoe blij ze al zijn met een knikje op straat. En schroom niet een nikabdrager vragen te stellen: zij vinden het fijn om hun beweegredenen uit te leggen. Zo ontdekte ik dat zij voor een gezichtssluier kiezen om het extra goed te doen voor hun schepper, niet voor hun man.” OBA Javaplein 14 september t/m 4 december, vrije inloop


september 2017

9

Freudfestival Scheurende Democratie Precies honderd jaar geleden kwam Sigmund Freuds psychoanalyse in zwang in Nederland. De OBA staat daar uitgebreid bij stil met een tweedaags festival over psychoanalyse in de hedendaagse cultuur. Auteur, filosoof en psychiater Antoine Mooij is een van de hoofdgasten van Scheurende Democratie. Hij geeft een introductie over het psychoanalytisch gedachtegoed en analyseert de hedendaagse beeldcultuur. Want onze liefde voor selfies bedreigt de democratie, constateert hij. “Psychoanalyse gaat ervan uit dat wij zijn gevormd door onze jeugdervaringen. Je bent geen baas over je leven, je wilt dingen zonder dat je weet waarom. Omdat we samenleven met anderen, is er altijd conflict en spanning. De democratie is zo bezien een maatschappelijke vormgeving van het psychoanalytische gedachtegoed: we zijn allemaal verschillend, maar moeten samen door één deur.”

je kansen! Met selfies en het delen van een ideaalbeeld van onze levens, spiegelen we ons aan elkaar. En dat zorgt voor afgunst, onbehagen en wrok. We willen dingen nú, snel. Er heerst een maakbaarheidscultuur die zegt: we zijn gelijk en ieder moet door zijn eigen deur. Dat staat recht tegenover de psychoanalyse en de democratische gedachte. Daar gaan we het tijdens het symposium over hebben.” Centrale OBA Vrijdag 22 en zaterdag 23 september per dagdeel € 7,50 / met OBA-pas of Stadspas € 3,75 / gratis voor studenten, korting via passepartout: oba.nl/ freudfestival.

Ideaalbeeld “Tegenwoordig leven we echter in een beeldcultuur die zegt: geniet! Pak

op big 5-safari in Amsterdam

In Amsterdam-Noord geen leeuwen en neushoorns, maar wél ring­slangen en Schotse hooglanders, weet stadsecoloog Fred Haaijen. Op de fiets crosst hij met groepen avonturiers door de stad, die behoorlijk veel natuur blijkt te bevatten. De OBA ging een middag mee. Zie je op een zaterdag in Noord een groep mensen met rugzakken, stevige wandelschoenen en verrekijkers rondfietsen, dan weet je: hier wordt driftig gespot. Ademloos luisteren de fietsers naar een man met gebruinde armen in een gestreept shirt, zijn petje achterstevoren op zijn hoofd. “Elke dag is de big 5 anders, het hangt er net vanaf wat we tegenkomen”, legt stadsecoloog Fred Haaijen uit. Dumpertjes Als we in het Vliegenbos stilstaan bij een vijver, zien we een klein kopje boven water uitsteken. We hebben de geelwangschildpad gespot. “Dit zijn dumpertjes”, weet Fred. “Schildpadden zijn niet inheems maar vanuit een aquarium hier ooit losgelaten.” Even proeven “Is dit nou een wilde aardbei?”, wordt aan Fred gevraagd. Hij proeft hem even om een antwoord te kunnen geven. “Deze is droog en smakeloos dus we hebben hier te maken met de schijnaardbei. Alhoewel er wel wat te proeven valt, dankzij een

hondenplasje.” Fred weet de groep voortdurend te verbazen met zijn kennis. Gespot! En dan in het Baanakkerspark de ultieme uitroep: “Daar zit een ijsvogel!” En ja hoor, aan de andere kant van het water zit, rustig op een tak, een vogel met twee kleuren prachtig ijsblauw. Het voelt inderdaad net alsof je een luipaard hebt gespot op de savanne. Maar dan gewoon in Amsterdam-Noord. OBA Molenwijk Zaterdag 23 september, 11.30 uur, aanmelden via molenwijk@oba.nl of 020-6314212.

Tip! Architectuurwandeling door Noord Nog niet genoeg van Noord? Niet alleen de natuur, maar ook de architectuur in de buurt is een wandeling waard. De Gebouwengids neemt je mee langs het EYE Filmmuseum, de Van der Pekbuurt en het Mosveld. OBA Van der Pek Zaterdag 2 september, 13.00 uur, € 12,50 / met OBA-pas € 7,50. Aanmelden via vanderpek@oba.nl of 020-6369552.


september 2017

10

foto: Waag Society

maakplaats 021 in OBA Reigersbos (8+) wat maak je me nou? Als je alles mag maken wat je wilt, wat zou dat dan zijn? Ontdek het in OBA Reigersbos bij Maakplaats 021 en laat je fantasie de vrije loop. Bedenk, ontwerp en ga aan de slag met de techniek van de toekomst om je wildste ideeën tot leven te brengen. Maak kennis met de 3D-printer, de lasercutter of de vinylsnijder en maak bijvoorbeeld je eigen stickers, katapult of een 3D-afdruk van je gezicht. In Maakplaats 021 leer je door te maken. Zo leer je problemen op te

lossen en de wereld om je heen beter te begrijpen. Ook ontwikkel je 21st century skills als creatief en technisch denken en ontdek de techniek achter de slimme apparaten om ons heen. Maakplaats 021 is een samenwerking tussen de OBA, Waag Society, Pakhuis de Zwijger en de Hogeschool van Amsterdam. Het project wordt ge­­realiseerd met steun van de Gemeente Amsterdam.

OBA Reigersbos Zaterdag 16 september, 11.00 en 14.00 uur, gratis toegang. Blijf op de hoogte van Maakplaats 021 via www. facebook.com/maakplaats021 of kijk in de agenda op www.maakplaats021.nl.

ik in de OBA Kijken of lezen? Letters of plaatjes? Spannende avonturen of leren over de natuur? Wat brengt jou naar de OBA? Deze maand: Jasmijn (5) in OBA Bijlmerplein. Wat kom je vandaag doen? “Boekjes en dvd’s halen met mijn opa en oma, want ik ga logeren. Dan heb ik genoeg om te lezen en te kijken. Kijk, deze is heel leuk: van de drie biggetjes.” Hoe lees je het liefst? “Mama leest me altijd voor als ik ga slapen. Ik kan nog niet lezen maar

soms kijk ik ook zelf, als ik in bed lig, in mijn boekjes. ” Wat is je lievelingsboek? “Ik heb nu deze, over Prinses Pien. Ik hou van boeken over prinsessen en heksen. Ik kies altijd de boeken die een leuke kaft hebben. En alleen maar blije boeken, nooit enge. Met oma maak ik ook samen verhalen over Prinses Safari en mijzelf, Jasmijn.”


september 2017

11

programmeren kun je leren

maak je eigen spel met CoderMinds (9+) Een game maken moeilijk? Nee joh! Met CoderMinds nemen kinderen in OBA Linnaeus een duik in de wereld van codes en programmeren. En aan het einde hebben ze zowaar een eigen game gebouwd. Wat is er leuker dan een spannende game? Een spannende game die je zelf hebt gebouwd! En dat is helemaal geen hogere wiskunde. Of nou ja, een beetje dan. In de cursus van CoderMinds bouw je je eigen spel en speel je tegen je vrienden. Samen zetten we de eerste stappen op het pad van programmeren en coderen. En actie! Welke held wil jij zijn? Kies een personage, bepaal een missie en ga aan de slag. Waar wil je de held hebben? Wat moet je doen om punten te scoren? En krijg je dan ook een geluidje? Met behulp van het programma Scratch leer je wat er allemaal moet gebeuren

om je held op het scherm in actie te laten komen. En is het spel af, dan kun je het op internet terugvinden en samen met je vrienden spelen.

'Je vindt je ­zelfgebouwde spel terug op internet'

Kletsen in computertaal Programmeren klinkt moeilijk, maar is snel te leren. En als je jong bent, is het helemáál wat dat je gemakkelijk oppikt. De lessen van CoderMinds worden gegeven door studenten van de Hogeschool die zelf ook elke dag bezig zijn met programmeren, codes en taal. Want programmeren is niets meer of minder dan het geven van opdrachten aan een computer. Dat gebeurt in een taal. Er zijn verschillende talen, die steeds een beetje van elkaar verschillen. Tijdens deze cursus verkennen we wat van deze talen.

stapje verder in de taal van de game. Een mooi kijkje in alles wat mogelijk is met computers. Deze cursus is geschikt voor kinderen tussen negen en veertien jaar oud. Vergeet je laptop niet! OBA Linnaeus Dinsdag 19 en 26 september, 15.3017.30 uur, gratis toegang. Aanmelden via linnaeus@oba.nl.

Het diepe in En wie de basis snapt, duikt met de cursusleiders het diepe in: de broncodes. De broncodes gaan nog een

nog één verhaaltje dan?

4x de leukste voorleesboeken (4-7 jaar) Hoe kun je het nieuwe schooljaar beter inluiden dan met een stapel hartstikke leuke voorleesboeken? Vier bundels om samen mee weg te kruipen op de bank of in bed.

Superguppie Is Alles (Edward van de Vendel en Fleur van der Weel) Weleens van witte zwembroekbillen of hamburgerspoken gehoord? Natuurlijk wel. In ruim tweehonderd gedichten komen deze en andere héél gewone onderwerpen voorbij. Met mooie illustraties. Vanaf 6 jaar.

Jubelientje Leert Lezen en Schrijven (Hans Hagen en Philip Hopman) Leer jij lezen en schrijven? Nou, dat is toevallig: Jubelientje ook! In dit voorleesboek vind je 83 verhalen, liedjes, woordspelletjes, strips, brieven en heel veel tekeningen. Vanaf 4 jaar.

Het Woeste Boek van Wolf en Hond (Sylvia vanden Heede en Marije Holman) Wolf is de neef van Hond. Wolf is wild, Hond is tam. Wolf woont in het bos, Hond heeft een baas en een mand. Deze verhalenbundel is geschikt om zelf te lezen als je net leert lezen, maar ook leuk om voor te lezen. Vanaf 5 jaar.

Het Grote Rintje Voorleesboek (Sieb Posthuma) Een losse tand, de eerste zwemles; het lieve, maar ook eigenwijze hondje Rintje maakt het allemaal mee in deze dikke bundel met ruim honderd voorleesverhalen. Vanaf 5 jaar.


12

september 2017

OBA op instagram

Nieuwe horeca in de OBA vers van Amsterdamse bodem

Op Instagram komen we de leukste foto’s van OBA-bezoekers tegen en die delen we graag. Wil je jouw Instagram-foto in de krant terugzien? Vermeld @obamsterdam in je bijschrift en wie weet wordt jouw foto volgende maand geplaatst. @benmaccam

@leezv

De Centrale OBA vernieuwt haar horeca-aanbod. Vanaf januari 2018 is er een prachtig vernieuwd restaurant op de 7e etage en eind november al een vernieuwd café op de begane grond. Tot die tijd bieden we, met onze nieuwe horeca-collega’s, alvast een kwalitatief goed aanbod in een tijdelijk restaurant. U bent van harte welkom voor verse producten van Amsterdamse bodem, zoals landbrood en appeltaart van de Bakkerszonen uit Noord en seizoensgroenten van Kwekerij Osdorp. Maar ook een een old school hamburger of een hippe Poke-bowl behoren tot de mogelijkheden.

@frank_verbeek

@karlijnmerle

Centrale weer om 10 uur open De verbouwing van de Centrale OBA is begonnen. Helaas ondervinden onze bezoekers daar nu en in de komende maanden af en toe hinder van. Gelukkig is er goed nieuws: vanaf 1 september gaat de Centrale weer gewoon om 10.00 uur ’s ochtends open. Het verbouwen gaat dan nog wel door. Eind december zijn we klaar en presenteren we een vernieuwde Centrale. Tot die tijd hopen wij op uw begrip.

@ryupdstyle

westpoort

4

OBA in de stad

2

Noord 3

17

10

Nieuw west

12

18

14

1

West 16

5

Centrum 15

6 7

11

22

13

21

8

Oost

20

Zuid

9

19

24

Diemen 23

25

Amstelveen

Amsterdam Zuidoost 26

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26

Centrale OBA OBA Banne OBA Van der Pek OBA Molenwijk OBA Waterlandplein OBA Javaplein OBA Linnaeus OBA IJburg OBA Diemen OBA Geuzenveld OBA Osdorp OBA Slotermeer OBA Slotervaart OBA Bos en Lommer OBA De Hallen OBA Mercatorplein OBA Spaarndammerbuurt OBA Staatsliedenbuurt OBA Buitenveldert OBA Cinétol OBA Olympisch Kwartier OBA Roelof Hartplein OBA Bijlmer OBA Duivendrecht OBA Ouderkerk OBA Reigersbos

Kijk voor de adressen van alle ­vestigingen op www.oba.nl/contact.

OBA Ontmoet OBA Ontmoet is OBA’s eigen koppelrubriek. Hier komen mensen met elkaar in contact die bijvoorbeeld op zoek zijn naar iemand om een taal mee uit te wisselen of samen naar activiteiten in de OBA te gaan. En met succes! Via dit hoekje in de OBA-krant zijn er al een aantal leuke taalontmoetingen geweest: er is Spaans, Italiaans, Engels en Frans gesproken en misschien inmiddels ook al Russisch. Ook deze maand zijn er weer OBA-­ bezoekers op zoek naar een taalcontact: Jan Pieter beheerst de basis van het Frans en wil graag met hulp die taal wat beter onder de knie krijgen en uitwisselen. En Fernando komt oorspronkelijk uit Zuid- Amerika. Hij wil graag zijn Nederlands maar ook zijn Engels verder ontwikkelen. Zelf spreekt hij uiteraard perfect Spaans, dus voor iedereen met Spaanse ambities: kom maar op! Reageren op deze (of eerdere) oproepjes? Of zelf op zoek naar een taalbuddy, iemand om een leesclub mee te starten of samen een lezing in de OBA te bezoeken? Stuur een bericht met wat je zoekt en zelf te bieden hebt naar ontmoeting@oba.nl en dan proberen wij een match te maken.

Kaarten en laatste updates via oba.nl Een activiteit in de OBA bezoeken? Meer informatie vind je op onze website ­ www.oba.nl. Hier zijn ook toegangskaarten te koop voor activiteiten in de Centrale OBA. Voor activiteiten in andere OBA-vestigingen vind je hier de contactgegevens.

Volg ons obamsterdam @obamsterdam @obamsterdam

colofon

Deze oba.amsterdam-krant is een gezamenlijke productie van afdeling OBA Programmering en OBA Marketing & Services Redactie: Bureau Wibaut Auteurs: Veerle Corstens, Floor van Dijck, Jasmine Groenendijk, Linda Samplonius, Jasper van Vugt Eindredactie: scherp/Renate Dahlmans Vormgeving: Thonik

Oba amsterdam krant editie september  

Ontdek de activiteiten van de OBA!

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you