Page 1

O cemiterio dos suicidas


2


Para todos os participantes do Programa ARCE “Navegando entre libros”, porque a literatura tamén é navegar entre linguas e chegar a portos lonxanos; compartirmos experiencias e descubrimentos; surfear nos mares da internet que nos achegan agarimosos; e partillar tempos, risas e soños. Co noso agradecemento ao autor pola súa xenerosidade estes contos traducidos polos membros do grupo do IES David Buján de Cambre.

3


4


O LIBRO BRANCO DOS PRODIXIOS

A tarde era cinsenta e murcha na cidade e Nephtalí non o dubidou un momento. Con paso anhelante enfilou a grande avenida que desembocaba no esteiro magnífico da Biblioteca Municipal, verdadeira fábrica de soños e de fantasía, onde o pequeno de doce anos se desterraba voluntariamente cando todo ao seu arredor se facía de néboa e de sombra e esvaecíase a cor do sorriso. Nephtalí, á súa curta idade, era xa todo un experto bibliófilo e había xa moitos anos que sufrira nas súas carnes trementes a tremenda decepción de decatarse de que "o Necronomicón" era só un invento da mente abstrusa de Lovecraft. Ao traspasar a porta principal, encamiñou os seus pasos cara ao andel onde se amoreaban en marabillosa desorde os poeirentos cartapacios e grosos volumes antiquísimos, que, segundo dicían os filólogos da zona, procedían, nada máis e nada menos, que da mítica e chorada Biblioteca de Alexandría. A Nephtalí encantáballe acariciar os incunables con mimo e abrilos para ulir o seu poderoso perfume cheo de sabedoría e de misterio. Non obstante, había unha espiña cravada no seu tenro corazón: ningún dos seus amigos lía e non só iso senón que o consideraban un bicho raro dentro da cuadrilla, polo que recibía pesadas bromas de mal gusto. Iso foino afastando dos seus compañeiros de clase e cada vez foise encerrando máis na súa torre de marfil onde agora lía "O club Dumas" de Arturo Pérez Reverte, esquecéndoselle que existía un aparato que emitía imaxes e hipnotizaba a novos e maiores e que tiveran inventado os videoxogos e as consolas. De súpeto algo atraeu poderosamente a perspicaz curiosidade de Nephtalí tan desacostumada había tempo a eses tamaños sobresaltos. Ao extraer un volume do estante, caera pesadamente sobre as súas mans un descomunal libro que permanecía oculto ás costas do primeiro. Tratábase dun estraño tomo de gran valor a teor das súas estampacións e a súa 5


coidada encadernación que levaba por título "O libro branco dos prodixios". Nerviosamente sentouse no seu recuncho preferido de rato de biblioteca na confluencia de dúas descascadas paredes onde permanecía totalmente invisible a miradas indiscretas dos escasos habitantes habituais do santuario da sabedoría e se sentiu como Bastian ao abrir "A historia interminable". Despois dunha minuciosa análise do volume, chegou á extraordinaria conclusión de que o libro non tiña un número determinado de páxinas, senón que cada vez que se abría, a configuración destas era totalmente distinta. Era coma se contivese no seu interior varios dobres fondos ou coma se dentro del houbese outros moitos libros posibles que puidesen lerse indistintamente como irmáns siameses. Pero non remataban aí as sorpresas. Pronto Nephtalí se decatou de que gran parte das páxinas estaban en branco e de que todas as que estaban escritas o estaban a man, de puño e letra de cada un dos infinitos autores. Era, polo tanto, un libro excepcional e máxico que, a xeito de diario múltiple, recollía de todos e cada un dos escritores que no mundo foron, o seu principal soño, o seu privado anhelo ou o seu máis acariciado proxecto. Abriuno ao chou e comezou a ler unha das liviás páxinas reberetadas co seu correspondente fío de ouro e o seu delicado papel biblia e leu: "Eu, Gustavo Adolfo Bécquer, nado Gustavo Adolfo Domínguez Bastida, sento como polos tenebrosos cantos do meu cerebro, anicados e nus, dormen os extravagantes fillos da miña fantasía, esperando en silencio que a arte os vista de palabra para poder presentarse decentes na escena do mundo... " A Nephtalí pechóuselle o libro de golpe e aínda que buscou afanosamente a páxina 256 onde estaba o manuscrito do seu apreciado Bécquer, encontrouse que nesa mesma páxina era agora Emily Dickinson quen nos contaba que "para un poeta o primeiro é a creación e non a edición da súa obra". Marabillado pola vida propia do libro, e comprendendo que era imposible encerrar todo o seu contido nas páxinas tanxibles que agora acariciaba como se acaricia o rostro dunha nena, Nephtalí soubo que agora lle tocaba a el plasmar o seu soño. Así que sacou dun 6


oculto peto a súa estilográfica e escribiu: "Eu, Nephtalí de Pas, algunha vez quixera ser poeta e que as miñas obras puidesen ser lidas por toda persoa que o desexara calquera fóra a súa relixión, raza, idade ou ideoloxía polos séculos dos séculos. " Antes de pechar definitivamente o libro, unha bágoa esvarou polas súas meixelas, quedando prisioneira para sempre no seu cárcere de papel. Nephtalí comprendeu entón que o libro xa non lle pertencía.

7


8


EU 13

Xamais imaxinei que algunha vez chegaría a ser 13 rosas e non só a orixinaria, aquela nena fráxil e chea de dúbidas que foi crecendo a ritmo de paradoxos e a quen pronto se lle cravou nas súas carnes brancas a cruel espiña do desengano e a frustración. Eclipsada cruelmente pola miña irmá maior, Sonsoles, que se levaba a luz coma se necesitase a todas as horas ser o centro do Universo, foron tornándose os meus ollos, abisais e a miña pel, fría e engurrada. O meu cerebro foi afacéndose a unha escuridade anhelada e anhelante e todo o meu reino se volveu umbro, latente e nocturno, silencioso e cinsento. Entón, como unha ameba, que se xermina partindo todo o seu ser en dúas metades clónicas e xemelgas, fíxenme dous, dúas rosas nun mesmo talo, exuberantes na corola, plenas na frescura, desbordantes de zume novo, pero pronto a nova rosa superou á primeira e tornouse louzá e vigorosa, mentres aquela se fixo un nó na gorxa e se refuxiou no envés das súas pálidas follas. Toda a súa xeografía se volveu abrupta e áspera, rosa dos ventos, entregouse á tormenta e ao trebón, ao vórtice e ao maremágnum, fíxose virulento o seu abrazo e letal o seu aroma aos labios mortos. E entón dous cerebros tiven, dúas mans físicas pero catro en total mans inimigas en exército de dúas mans vermellas e dúas negras, que se declararon a guerra civil nos meus desertos. A man dereita non sabía que facía a esquerda en cada bando e tiven dedos mortos nas miñas praias desoladas, falanxes fusiladas no paredón sinistro dos meus nervios, polgares insurrectos e anulares, que cambiaban de cor como un camaleón. Tiven maimiños convertidos en escravos e corazóns despezados por cada canella das miñas veas, dedos índices mercenarios que se vendían ao mellor ofertante e cotenos esfolados de chamar inutilmente á porta da miña razón aniquilada no combate. 9


Na posguerra naceu outra rosa. Rosario tornouse de inmediato de bágoas e cadáveres, e tivo que cavar gabias e enterrar membros fríos da rosa primeira que se fixo forte nunha perna, abandonando o campo de batalla cheo de nervios, que levaban o seu nome, e de arterias que nun día foron aliadas. Na rapina e o saqueo, no caos e a desorde, na desolación e a ruína xerouse unha rosa negra, que enguliu gran parte dos pétalos das outras rosas esgotadas, esquilmadas no manancial da contenda. E fíxose caudillo de todo o corpo e gran parte da mente, a alma aínda estaba en bo acubillo, parapetándose en trincheiras intricadas no labirinto das entrañas subterráneas. Decretou estado de sitio e toque de queda. Ninguén podería transitar de día polas mans abandonadas á súa sorte nin polo hemisferio esquerdo do cerebro. E así, a esa nena feble e enfermiza vidróuselle a mirada e secóuselle o miolo. Os médicos, que todo o fan metáfora cos seus termos polisémicos e ambiguos, chamárono "esquizofrenia" e furárona á pastillas e a terapias que nunca pasaron da pel da serpe e que xamais chegaron á circunvolución correcta do seu cerebro que xa tiñan que gobernar tres corpos. A metástase foi fulminante. Cada rosa fíxose acio, cada espiña coroa, cada corpo deseñou a súa fronteira e a súa alfándega e a mente rompeuse en mil anacos compoñendo un tangram imposible de reconstruír, un puzzle con pezas repetidas, un mecano que constrúen trece nenas á vez cada unha por un lado e que se rouban pezas en cruentos combates sen que ninguén poida construír obxecto ningún, só camións con dúas rodas, avións sen ás, muller sen pés nin cabeza, cerebro sen neurona posible. Hoxe son 13 e estou un pouco en cada unha de min e en ningunha de todo. Teño lagoas en cada estrada, buratos negros circundan a miña rota panxea para sempre, 13 quilos de entropía no cerebro e 13 nomes coas mesmas letras como trabalinguas imposibles de pronunciar sen facerse unha lea. Teño 13 nomes e 13 dimensións. Son 13 irmás siamesas unidas por un invisible cordón umbilical á pata da cama, 13 mapamundis, 13 dédalos que se entrelazan e que ao final chegan ao mesmo esteiro, ao mesmo cadáver, ao mesmo esqueleto que me espera no ataúde que 10


suplico, onde ĂĄ fin volverei ser unha e Ăşnica, unha soa bandeira, un sĂł himno, unha grande e libre para sempre.

11


12


MARÍA DO MAR

A rapaza que se cría o mar era transparente como a chuvia sobre as pedras dos cantís e todo o seu corpo era líquido e indómito, inasible e voluble, esvarándose entre os dedos dos riscos como un incorpóreo manancial de aire fresco. María do Mar foi o seu nome dende o momento en que a auga bautismal bicou a súa cabeza alba e esvarou pola súa superficie abrindo camiños secretos cara á súa alma, esculpindo praias ocultas no seu corazón de sal, galerías interiores percorridas por unha corrente salvaxe e íntima que alimentaba monstros nas súas augas abisais. Foi a súa infancia un ir e vir e un eterno chocar as rochas da negra pena, da incomprensión e do desasosego. O seu pai era un home rudo e fusco que nunca puxo un pé no mar. O seu corazón de terra dentro facíao aborrecer o seu corpo de escuma e sal e desafogaba toda a súa ira tirándolle pedras á súa pel de auga. Nunca lle perdoou a morte da súa esposa naquela aciaga noite de lúa chea cando berraban as pavanas como demos e o mar golpeaba as portas das casas esixindo tributo aos seus súbditos. Ela era un río de vida, un torrente de paixón e vitalidade que, non obstante, se viu eclipsado pola negra morte, polo eterno mar morto que todo o deseca co seu maremágnum de dor e de rabia. Pero o mar non só levara un retallo da súa carne senón que ademais lle deixara unha nena de escuma e area con grandes ollos serenos que parecía saída dun naufraxio brutal, dunha branca tormenta sen tregua. Unha nena de mar que era filla da morte e non del. E co paso do tempo esa mirada clara, eses ollos límpidos como manancial inmaculado fóronse anubrando e poboándose de máculas e de buratos negros insondables. A súa adolescencia foi unha longa noite negra vivida na soidade da praia deserta. Recordaba días enteiros de diálogo silencioso cun mar que sempre a escoitaba comprensivo. 13


O seu fogar era o regazo das ondas e o seu pai biolóxico o vello Neptuno ao que ás veces cría divisar no medio da tormenta que azoutaba a costa mariñeira. A súa voz fíxose acuosa como o murmurio das ondas, líquido o seu corpo, escumosa e alba a súa cabeleira ao vento, indómito o seu espírito, salgada a súa carne, cristalino o sorriso que apenas esbozaba, límpida a súa mirada, traizoeira a súa aparente inocencia de adolescente, turbulenta a súa personalidade que viraba da calma á tormenta e viceversa con inusitada facilidade. E un día sentiuse enferma pola acción dos homes: o lixo ía amontoándose no seu cerebro onde apenas había xa lugar para a poesía e a beleza. Todo se trocaba marea negra, estridencia, contaminación, fealdade, alienación e tristura, residuos sólidos que flotaban polo seu antano inmaculado corpo, redes de morte á deriva e peixes mortos nas súas sabas cada mañá á alba. O seu espírito enrareceuse, sentíase vexada cada día, esquilmada nos seus petos da alma, insultada, lapidada, chuspida por pecados que non cometera, sucia e manchada coma se a súa conciencia tivese cicatrices e deixouse morrer. As súas feridas fixéronse sal para sempre, auga volvéronse as súas carnes abertas, rochas os seus peitos tenros, a dor fíxose arpón e trepanaba o seu cerebro. O seu corpo físico apareceu unha mañá sobre a area envolvido en algas e en buguinas. Alcatrán era o seu cabelo, pedras os seus ollos e unha inmensa rede aprisionaba a súa gorxa profunda. Os homes atopárona núa como os fillos do mar.

14


AMIGOS E POETAS Reuníanse todas as tardes para tomar café, falar de poesía e lerse, como eles dicían con sorna, "en primicia mundial" ou "en edición príncipe" os seus máis recentes poemas aos que ninguén tiña acceso, nin sequera Blubel, a noiva de Nephtalí, ata non consumar o bautismo de lume que supoñía declamárllelo ao amigo e colega. Chamábanse Nephtalí de Pas e Sexismundo Berruguete e eran amigos e poetas. Poetas si pero con moi diferentes e antagónicas concepcións do que tiña que ser a poesía e da repercusión que deberían ter as súas respectivas obras. O un, Nephtalí, escribía compulsivamente en "xornada laboral" de cinco horas, provocándose o parto do poema en encarnizada loita co papel nu, e unha vez violada a súa virxinal albura negro sobre branco, non volvía xamais a revisar a súa composición, que pasaba impoluta primeiro ao ordenador e logo á imprenta sen unha soa emenda. Nephtalí tiña posibles e dedicaba case todo o seu peculio a autopublicarse a súa xa extensa obra e a enviala a destro e sinistro por toda a xeografía planetaria - Internet incluído, claro está- á espera de que alguén o descubrise e o fichase para unha macroeditorial. O outro, Sexismundo, só escribía poesía por exclusiva necesidade e podía estar a traballar mentalmente un poema durante meses antes de darlle vida física para logo comezar un interminable e minucioso labor de poda, revisitando a diario a obra ata lograr a utópica perfección. Así, a miúdo destruía, desencantado, os seus poemas, alegando que os matara con tanta purga e xa non dicían nada - "nunca dixeran nada" - pensaba, só eran afeite e redundancia se isto acontecía. – Ao cabo de tres anos de dedicación diaria, apenas dera por concluída unha ducia de poemas. Os demais seguían crecendo ou minguando en sucesivas versións que daba ao lume cando perdían vixencia. Sexismundo negábase a publicitar unha soa liña. Só un selecto ramallete de amigos terían o seu único libro porque a poesía é bálsamo e 15


e non gula. Unha tarde de inverno decidiron acometer o estraño experimento de escribir un poemario "ao alimón". Cando o concluíron, leron o resultado con avidez. Atónitos, decatáronse de que todos os versos resultantes tiñan a autoría de Nephtalí pero tan cribados e depurados que, como pretendía obsesivamente Sexismundo, conseguiran a utopía de non dicir nada de tan perfectos. "Nadia" foi o nome por suposto. Ninguén nunca o leu.

16


O CLUB DOS SUICIDAS FRUSTRADOS Todos eles, homes eminentes e grandes artistas, formaban o máis diverso e mesturado club que xamais se recorde. Sen embargo, a pesar das súas excentricidades e as súas diferenzas irreconciliables, todos tiñan un trazo común que os facía merecedores de pertencer a tan exclusivo grupo. Todos, sen excepción algunha, desexaran ferventemente quitarse a vida nalgún momento das súas axitadas existencias, pero non reuniran o suficiente valor para culminar o seu propósito. A cambio, cada un deles, tiña urdido unha forma incruenta de suicidio que non os privase da posesión dos seus corpos pero que significara simbolicamente unha negación a seguir levando unha vida convencional e rutineira. O xa maduro poeta, Nephtalí de Pas, por exemplo, xa decidira hai uns anos, suicidarse como tal para converterse nun exemplar do seu poemario preferido, “Altazor”, do pai do creacionismo, o chileno Vicente Huidobro. Asi, unha noite na pensión de “El loro pálido” comera unha a unha as páxinas do desconcertante libro despois de memorizalo fonema a fonema e seguidamente cortárase as mans e sacárase os ollos – primeiro a man esquerda, logo o ollo dereito seguido do esquerdo e por ultimo co coitelo entre os dentes a man dereita – para reducir a súa existencia á declamación cada noite á hora das bruxas dos seus versos mais venerados. Durante o resto do día era practicamente un cadáver. Azul Vera de Lis, o pintor de nus máis famoso de todo o territorio patrio, aborrecido do seu deambular abxecto pola vida, intoxicado xa do ambiente basto e chumbizo das tabernas, prostíbulos e arrabaldes aos que acudía buscando a perfección dos corpos, decidira vivir nu o resto dos seus días e convertera o seu propio corpo nun cadro distinto cada madrugada que exhibía impúdico pola sala de exposición que compoñían as rúas máis céntricas da súa cidade. 17


O escultor Waldemar Molina convertérase el mesmo na máis excesiva das súas obras ao mutarse nunha estatua máis da súa rica mansión e permanecer como un estilita sobre unha inmensa columna dórica onde adoptaba distintas poses ao longo das horas, esquecéndose incluso de satisfacer as máis elementais necesidades fisiolóxicas. Así podería seguir describindo un a un a todos os membros deste elitista club que unha vez ao ano, precisamente hoxe, se reunían para mostrar ao mundo todos xuntos as súas mortes incompletas. En verdade, era a exposición benéfica máis abominable e, sen embargo, mais solidaria do mundo. Os asistentes deixaban alegremente todo o que levaban nos seus petos para contemplar tamaña colección de “freaks”, de fenómenos de feira, de tolos irreverentes reunidos en oportunidade única. Todos os fondos recadados como non, ían destinados integramente a paliar as carencias e penalidades das familias deses valentes colegas que si foran capaces de acabar coas súas vidas físicas sen a menor sombra de dúbida. Eles, por contra, considerábanse uns covardes consumados.

18


MARÍA. DE PRINCIPIO A FIN

María era unha nena normal. Un día viu súa nai no chan como morta. Esa mesma tarde María viu o seu pai que marchaba cuns policías. Mamá nunca se puxo boa de todo. Parecía máis nena ca ela e incluso se pelexaban por mexer a súa única boneca. María medrou moi ás presas. María buscou amor noutros brazos e sentiuse feliz cando encontrou a Xoán. Xoán marchou pronto levando o sabor da súas raíces nos labios mentireiros. Aos nove meses naceu Mariana. As dúas nenas durmían abrazadas. E non moito despois chegou ás súas vidas David e apoderouse de ambas. Agora María dorme na rúa acariñada por cartóns. Mariana preferiuno a el porque lle daba cartos. María esta noite inxectarase unha sobredose letal de esquezo. María ao fin descansa.

19


A CASA DE PEDRA

Aquela fatídica noite, a casa de pedra desapareceu de súpeto da mirada inquisidora dos aterrados paisanos baixo un espeso manto de escuridade insondable, que envolveu toda a súa pétrea xeografía e sumiu a montaña enteira nun halo fantasmal, que se prolongou ata a alba. O clima, de súpeto, fíxose arisco coma un gato rabioso e puideron verse fenómenos atmosféricos inéditos na comarca, como o frío intenso que conxelou as follas sorprendidas das árbores nun doloroso aceno ou o vento furibundo, que fustrigou con saña a todo aquel desaprehensivo que ousou saír das súas casas. O que sufriu nas súas carnes tal castigo contaría logo que era coma recibir lategazos xeados que rompían a pel ao mínimo contacto. Pero, sen lugar a dúbidas, o máis sorprendente foi a chuvia de carne e sangue, que se intensificou durante horas sobre toda a comarca. Ninguén, ben é verdade, pode corroborar este derradeiro acontecemento porque ninguén traspasou o albor da súa casa para constatalo ‘’in situ’’ pero contan algunhas xentes que o patio das súas vivendas se encheu de cachos sanguentos, de cabezas de gato ou perniñas de neno horriblemente mutiladas. Todo, ben é certo, se terá esaxerado moito e se terá dado renda solta á fantasía enfermiza das xentes pero o que ninguén nega é que esa noite de xaneiro a casa de pedra recibiu a visita do demo e que a alba coas súas primeiras luces deixou ó descuberto un desolado escenario de horror e escarnio. Na cúspide da casa, a cruz de ferro dérase a volta e as campás soaban ao revés.

20


A PLANTA O primeiro que fixemos o meu compañeiro de fatigas e eu cando saímos de comisaría foi arrasar a reserva de viño pelexeiro no bar do Sota, que facía esquina coa rúa onde, paradoxalmente, bicara por primeira vez á muller desaparecida que máis me tocaba por parentesco. Recordaba aquel bico furtivo e torpe entre os soportais da casa paterna con nostalxia. Mentres os meus labios acurralaban aos dela as miñas mans trementes e ávidas facíanse camiño entre as súas coxas trementes neófitos aínda de caricias. Despois de desterrar recordos inoportunos, encontrámonos de novo no lugar dos feitos - xa se sabe que o asasino sempre volve- e deixámonos seducir por un soño hipnótico procurado por un café horrible e unha aspirina efervescente disolta en coca-cola light sen cafeína non conviña tentar o demo-. Unha vez durmida a mona, e armados de valor e coraxe, traspasamos a porta de novo e comezamos a buscar calquera indicio que achegase luz ao caso das esposas desaparecidas. Os primeiro que encontramos foron unhas fotos rotas, cuxos fragmentos estaban esparexidos por toda a xeografía accidentada do leito conxugal. Despois dunha minuciosa reconstrución do crebacabezas, puiden verme retratado con ese horrible lazo que levara o día da miña voda e ese aceno mestura de nerviosismo e de revancha que dirixía ao meu sogro no instante mesmo en que quedei atrapado no tempo. Ese achado non era nada prometedor pero se algo probaba era nosa inocencia. A nosa alegría, sen embargo, veríase cortada de raíz cando xa nos dispoñiamos a volver a comisaría coa proba irrefutable do dobre abandono conxugal, ao tropezarmos de forma casual co bolso da miña esposa que asomaba as súas asas baixo as sabas. Todo estaba alí: diñeiro, tarxetas de crédito, chaves, revistas do corazón - nunca se iría moi lonxe sen elas- e dúas pasaxes de avión para París para ese mesmo día. 21


Efectivamente pensaban abandonarnos pero por unha descoñecida razón esvaecéranse esquecendo os seus medios para a fuga. Algo non remataba de encaixar nesta rocambolesca historia. Entón recordamos esa estraña planta embutida nun sarcófago de cristal e que a miña muller trouxera uns días antes. Cando fomos ao seu encontro, observamos sorprendidos que o seu tamaño se desenvolvera monstruosamente invadindo gran parte do cuarto de baño. Baixo o testo achamos un estraño e antiquísimo pergameo que unha vez descodificado con gran traballo, viña a dicir máis ou menos o seguinte: "Nesta planta que vostede acaba de adquirir habita o compoñente precioso que lle dará un novo sentido á súa vida. Administre a súa dose segundo sexa o tamaño do desencanto que acumula. Se o caso é de extrema urxencia bébase toda a auga contida no recipiente dun só grolo". Mirámonos estupefactos. Pero aínda quedaban sen ler unhas letras pequenas que estamos seguros as nosas esposas non chegaron a ver. "Se isto acontecese vostede pasaría a formar parte da propia planta sendo a partir de entón a súa vida unha apracible e indolora existencia vexetativa desprovista xa de toda amargura e desacougo". Sen intercambiar palabra ningunha, recollemos as nosas mulleres e levámonola ao noso novo piso de solteiros. Alí non lles falta nin auga nin luz nin un emocionado bico de sincero amor de cando en vez. Ademais, para que estean contentas e prosperen, falámoslles continuamente, como recomendan os entendidos, con moito tacto e con delicioso mimo. Así están de bonitas! 22


UMBRÍA Consultaba con ansia desmedida o calendario lunar para coñecer exactamente cando acontecería a próxima lúa chea, momento cumio dos meus días tristes e umbríos onde a lectura en pleno corazón da fraga profunda dos clásicos da literatura de terror entre os que sentía predilección por Lovecraft, Poe, Espronceda, Bécquer, era o único bálsamo á miña existencia monótona e oca. Libro en riste, adentrábame enchido de gozo entre a espesa arboreda rumbo ao meu refuxio arcano, oasis de luz lunar no medio do escuro manto boscoso, que me rodeaba cós seus alongados e arbóreos brazos, e sentado na base dun tronco tallado, lía toda a noite unxido polos raios beatíficos dunha lúa preñada de luz. “Os mitos de Chulthu”, “O estudante de Salamanca”, “O barril de amontillado”, “Frankestein, “A cruz do diaño” ou “Lúa profunda” foron os últimos títulos que lera con voracidade inusitada e sen respiro naquelas noites máxicas e plenas de emocións. De súpeto, un crepitar de ramas desviou os meus ollos da páxina que acometía neses momentos e un fondo lamento quebrou o fondo silencio da noite. Levanteime pesaroso por ter que interromper a pracenteira lectura e adentreime na espesura sen pechar o libro, coa esperanza de que non fora excesivamente prolongada a pausa e que pronto me achara de novo no meus privilexiado emprazamento cos ollos de novo somerxidos nas subxugantes páxinas. Oíanse pasos na noite calada e paulatinamente, funme adentrando nas entrañas dunha fraga que parecía chamarme con murmurios quedos. Ao fin ao dobrar unha senda apenas rañada na pel da espesura, contemplei a atroz visión e entón veu á miña mente a cita do meu admirado Burger: “Creo que o aspecto do máis horroroso monstro asustaríame pouco; máis se de noite quero ver unha figura baixo un lenzo branco, teño medo.” Non era, porén, ningún espectro vaporoso envolto en teas senón a máis arrepiante das visións posibles: No medio da soidade da 23


espesura unha branca mociña núa que me saía ao encontro portando no seu anxelical rostro unha perversa sorrisa que quebrou para sempre a miña mirada… Nunca rematei o libro, que quedou esquecido sobre a cruz dunha improvisada tumba.

24


O CEMITERIO DOS BIBLIÓFILOS Cando me diagnosticaron o cancro que acabaría coa miña vida nuns poucos meses, dirixinme máis gozoso que apesarado á miña casa e comecei a preparalo todo para dedicarme a morrer como queren os poetas. Facía xa moitos anos que me gañaba a vida como profesor "freelance", percorrendo escolas, institutos e universidades de distintas localidades costeiras predicando a nenos maleducados e rapazas anoréxicas o saudable que era a lectura para a vida moderna. Aínda que debo de recoñecer que non era moi convincente nas miñas disertacións cando os rapaces me vían entrar co meu torpe aliño indumentario e pateándome a pé os camiños cara ao centro docente mentres a maioría deles facían a súa entrada meteórica no aparcadoiro da universidade cos seus bólidos tuneados, os seus piercings e as súas tatuaxes. Que lles ofrecía eu cos meus libros e as miñas historias? unha vida miserable de carencias e amarguras, de aburridos faladoiros e sesudos actos literarios, de neurose e "spleens", de mentes torturadas máis alá do albor do que mola, iso si aderezado con grandes doses de poesía, latinorios e metáforas. Só de cando en vez se me achegaba un ser anxelical, coase élfico e confesábame, como o que asume un crime inconfesable, que se dedicaba a ler todas as noites e que quería ser escritor ou poeta. Eran criaturas luminosas que desprendían luz e brillo e cuxa aura me acendía os ollos. Como ninguén me botaría de menos no traballo nin na cidade -os meus mellores amigos, Xosé Luís e Rafa, morreran había uns meses tamén de cancro, tres de cada catro homes faríano, segundo lera facía pouco no xornal, e a miña mellor amiga, Xulia, matárase absurdamente nun accidente de tráfico, nin na miña casa, pois me divorciara tres anos atrás e o meu fiel can morrera xa moi vello e cego, dispúxenme a empaquetar a miña enorme biblioteca con mimo e a preparar a definitiva viaxe cara ao meu particular cemiterio de elefantes: 25


un pobo marabilloso a cabalo entre Inglaterra e Gales, aos pés das montañas Negras chamado Hay-on-Wye, que aparece como por ensalmo entre un mar de outeiros suaves e verdes, con apenas árbores, polas que pastan as ovellas, serpean as estradas estreitas e flúe o río Hay. Cando por fin estiven ante a súa porta mirei cara a abaixo e só vin negrura e estridencia, penumbras e fantasmas do pasado. Cara a arriba proxectábase unha luz tenue pero intensa como a miña propia vida. Ao cruzar o seu albor ninguén me pediu o pasaporte nin me fixo preguntas. Iso si o pregoeiro saíu ao meu encontro empuñando unha campaíña e ataviado con galas medievais e con rotunda voz espetoume: "Benvido a The Hay, pobo habitado por 2.000 habitantes, todos eles lectores empedernidos, ratos de biblioteca, poetas, narradores, bibliófilos, xente de ben aínda que un pouco diferente. No pobo existen actualmente 30 librarías, unha casa de poxa de libros, dous obradoiros de encadernación e varias tendas de artesanía. Na actualidade ostenta o título de xefe da República o cidadán Richard Booth. Ao día da data no interior dos libros deste enclave singular hai unhas 350 linguas do mundo do azarí ao zulú. Está vostede na súa casa". Nunca dera as grazas con tanta sinceridade como nese glorioso momento no que atravesei os límites do pobo que me vería morrer facendo o que máis me gusta: ler e escribir. Non había tempo que perder, así que nun par de días xa estaba instalado nun modesto pero enorme caserón onde a miña desaforada biblioteca se encontrou cómoda dende o primeiro día e como non o fixera en toda a súa historia. Os días en Hay eran unha total delicia: pasear polas intricadas rúas e camiños empedrados ollando e folleando libros antigos polas inmensas bibliotecas ao aire libre era emocionante. As miñas preferidas eran por esta orde: The Poetry, o reino da poesía, onde mesmo puiden comprar por 50 peniques un estraño poemario que eu mesmo escribira na miña máis tenra e inocente adolescencia, Murder & Mayhen ou o que é o mesmo a casa negra do horror, o crime e os 26


detectives, Mostlymaps, que contiña a maior colección de mapas antigos e libros de viaxe que se poida soñar e Rivendel, a libraría da fantasía e a ciencia ficción. Pero aínda existía na vila un lugar aínda máis emocionante e arrepiante: O castelo medieval de Richard Booth, o fundador e actual máxima autoridade do pobo co que conxeniei rapidamente e que na nosa primeira entrevista me explicou a orixe da súa fazaña: " Se compras libros de todo o mundo, terás clientes de todo o mundo. Se vendes un libro por 10.000 libras melloras a economía dunha persoa pero se vendes 10.000 libros a unha libra cada un, melloras a economía de toda a comunidade. Así naceu este milagre chamado Hay-on-Wye e pronto estiven acompañado de libreiros e cazadores de libros de todo o mundo e aquí seguen. Aquí un só se vai dereitiño á última biblioteca, esa que non ten principio nin final,". E aquí sigo nun frenético "carpe diem", esperando que o cangrexo que me devora as entrañas me deixe rematar a nova obra que acometo con ansias renovadas. Cada páxina que paso supón unha pequena batalla gañada á morte, cada libro, que remato unha épica fazaña.

27


28


A ORLA Aí estaba sempre que levantaba a mirada, enchéndose de po día a día, sen que ninguén lle pasase un trapo para eliminar a fina película que sumía aos rostros atrapados nela nunha densa néboa. Aí estaba a orla. Repleta de nomes prisioneiros do tempo implacable. Sempre me acontecía o mesmo. Cada día. Había un momento durante a mañá no que, sen querer, pousaba os meus ollos cansos no seu corpo de cristal e sen remedio, quedaban atenazados nela como nunha arañeira. Entón, indefectiblemente, percorría durante interminables segundos cada cara prisioneira na miña xa vella orla universitaria. Ese paso de revista de cada un dos 45 rostros, incluído o meu, dos meus compañeiros de carreira non duraba menos de cinco minutos e durante a travesía todo tipo de recordos inundaban a miña mente. Recordos que tiñan como protagonistas a esa promoción de filólogos hispánicos da Universidade de Cádiz cos que tanto gozara en mil e unha aventura literaria ou non. Foran durante cinco marabillosos e frutíferos anos a miña verdadeira familia. Como os botaba de menos! Pero ese día fixen algo que non se me ocorrera ata entón. Case sen propoñermo, tecleara en "Google" o primeiro dos nomes dos meus compañeiros de promoción: Ana Álvarez Bianchi. Tras uns segundos de espera chegou a resposta: "Narradora infantil, profesora de instituto,…..datos de publicacións, actos culturais, etc. O último evento tiña fecha:10/10/10. Logo nada. Nada de particular, por certo. A inercia arrastroume minutos despois a teclear o segundo dos nomes: Luis Bermúdez Vara. "Director dunha academia, articulista en varios xornais locais, 29


tradutor de obras do inglés ao español..... " Todo previsible, pero un dato conseguiu sacarme da abulia: a súa última columna no xornal aparecera o 10/10/10. Nela anunciaba que marchaba ao estranxeiro. Como un autómata tecleei o terceiro nome: Cristina Calderón Rivera. Nada relevante no seu currículo. Só aparecía como estudante universitaria. Logo segundo o seu perfil de "facebook" souben que casara e nunca exerceu como profesora nin traballara en ningunha outra profesión relacionada cos estudos de filoloxía. Cando xa me dispoñía a pechar a páxina, topeime cun cartel onde aparecía a súa foto e rezaba: "Desaparecida o 10 de Outubro. Agradécese calquera noticia sobre o seu paradoiro". Aquí había gato encerrado. Toda a mañá estiven a teclear en "Google" todos e cada un dos 45 nomes. Dalgúns non constaban datos. Pero dos que aparecían referencias sempre se facía mención a esa fatídica data. Todos deixaran precipitadamente o que estaban a facer para ser tragados literalmente pola terra. Onde estaban todos os meus compañeiros de promoción? Entón recordei aquel misterioso sobre que nunca recordei abrir e que traía a cabeceira da Facultade de Filosofía e Letras de Cádiz. Encontreino baixo o teclado do meu ordenador. Convocábanme a unha reunión de exalumnos na nosa botada de menos facultade o 10 de Outubro do pasado ano ás dez da noite. Creo que fun o único que non asistín. Fixen as miñas xestións. Chamei aquí e alí. Indaguei. E unha mañá chuviosa estaba plantado na porta principal da miña antiga facultade disposto a non saír do seu interior sen unha resposta. Marcharan a Pompeia en viaxe de reencontro. Diso había xa catro meses e non volveran. 30


Pedín uns días libres no meu traballo e collín un avión para ir a Pompeia. Alí non parecía haber rastro deles. Cando me dispoñía a volver á casa e esquecérseme o asunto, un xornal caeu nas miñas mans e nun pequeno apartado, un lector denunciaba a presenza nun esquecido caserón dun grupo de lunáticos que parecían terse congregado nunha seita e que se comportaban de forma estraña. Unha frase chamoume a atención. O lector, na súa carta ao director do diario, comentaba que polas noites se oían cánticos e proclamas. Entre elas recoñecera algunhas frases en latín pois era profesor desa lingua: "Carpe diem", "beatus ille", "locus amoenus"…… Recoñecinas deseguida. Todos eran tópicos latinos que estudaramos nas nosas clases de Literatura e que encerraban profundas mensaxes. "Carpe diem" significa "aproveita o momento". "Beatus ille" "ditoso aquel que abandona o mundanal ruído para dedicarse a buscar a beleza". "Locus amoenus" "un lugar idílico para refuxiarse e considerar a creación en plenitude". Encontráraos. Alí presenteime o máis rápido que puiden. Fun recibido con alborozo. Eu abraceinos un por un arrasados os ollos polas bágoas. Completárase o círculo. Xa estabamos todos. Contáronme que fuxiran dun mundo decadente e enfermo para vivir en ameno retiro buscando a beleza nos libros e na Natureza, no Universo e no silencio. O caserón era unha enorme biblioteca, un observatorio privilexiado do cosmos, un centro de estudos humanísticos, un mosteiro onde estaban prohibidos os reloxos, unha universidade onde compartir coñecementos, unha mesa de debate, unha cama redonda. Pechei a porta. Estaba na casa.

31


32


O AMOR NOS TEMPOS DO ESTRÉS Querida Maite: Agora, mentres eu xogo ao solitario no meu ordenador que se chama coma ti e que sostén a túa foto co seu corpo insensible e mecánico, ti estarás a buscar noticias desesperadamente, pegada ao teléfono e oíndo todo tipo de sandeces. Pregúntome a miúdo que lugar ocupa o amor na escala de valores deste mundo "civilizado" e "moderno". O diñeiro ocuparía o número 1 dese "top ten" seguido da comodidade, o traballo, o piso, o coche, o ordenador, o móbil polifónico, os amigos, o fútbol, o sexo.... O amor está esta semana no décimo quinto lugar neses imaxinarios "40 principais" desta sociedade deshumanizada e descerebrada. Mírome a min mesmo e seime fillo da présa, escravo do tempo e do traballo, adicto á cultura e á coca-cola e soñador utópico nos escasos anacos libres. Ti, non obstante, es a muller moderna e liberada que se sabe practicamente imprescindible no seu traballo e que se entrega a el con brío. Muller sofisticada e hiperactiva nunca dis que non a unha aventura e así te lanzas de cabeza a calquera safari detrás das noticias máis escorregadizas alá onde se escondan. Cantas veces me chamaches dende a sala de espera dun aeroporto africano mentres mordías un bocadillo e rías a mandíbula batente cando vías aparecer o avión que che traería aos meus brazos que non era senón unha antigalla caduca e obsoleta sen ningunha garantía de seguridade! Eu entón suxeitábame o ventre para conter o turbillón de bolboretas que voaban polo meu estómago e contaba os segundos no meu reloxo, mentres intentaba concentrarme nun encrucillado que nunca remataba. Hoxe non sei se chegarás para a cea ou soará o teléfono e oirei a túa voz enlatada dicíndome que teño pizza e tortilla no frigorífico, que tes que cear co escritor de moda que vén a dar unha conferencia e a asinar exemplares do seu último libro que está a facer estrago entre os lectores de retrete. 33


Se iso acontecese eu buscaríate nas páxinas do teu xornal lendo unha e outra vez o teu nome impreso no frío papel e percorrendo as túas reportaxes para saber máis de ti, para acompañarte un intre antes de irme para a cama baleira que ule aínda ao teu corpo anhelado. Darei mil voltas en soños buscando os teus peitos de nácara e a túa carne de canela. Mil veces intentarei chamarte ao teu móbil e sempre oirei en lugar da túa harmónica e cálida voz ese frío e mecánico sucedáneo que polo menos ten matices femininos e que me dirá que che deixe unha mensaxe. Pois si, direiche que te quero e que quero que veñas pronto ao encontro coas miñas caricias e os meus mimos, dos meus bicos e os meus medos. As neuras inundan a miña mente en noites de lúa chea e o teu nome repetiráseme unha e outra vez tradeando o meu cerebro: María Teresa, Mari Tere, Maite, Maitechu miña, amaite, amarte, Mairte, Maite, Maite, Maaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaite. E entón en pleno entresoño soa o teléfono e corro como poseso cara a el e entón escoito por fin a túa voz meliflua de veludo que me di que me queres pero que mañá tampouco virás xantar. Hoxe pensei en escribirche esta carta, farto xa de xogar ao solitario que sempre me acompaña, para lercha por teléfono ou mandarcha por fax ou enviarcha como documento adxunto por correo electrónico ou mellor por teletipo a ese o teu xornal que nunca pecha as súas páxinas. De todos os xeitos, e se fallase a tecnoloxía, deixareicha na mesa de noite para que a leas mentres eu durmo ao teu lado. Espértame que quero facerche o amor devagar e non coa présa do xaguar que se sente perseguido. Espértame, amor, que pararei o tempo no reloxo que che nace no embigo á hora tardía dos melocotóns.

34


Traducido por: Águeda Paz Pombar Ainhoa Portos Iglesias Andrés Díaz Castroverde Liñares Antía García Muíño Damián Moar Botana Fara López Becerra Helena González Leobalde Martín López Reborido Raúl Alvite Pazó Samuel Alvite Pazó Sara Mesías de Concepción Tania Codesido García José Luís villar Piñeiro María Mosquera Castro Carmen Suárez López Ángeles Burgos González 35


36

O cemiterio dos suicidas  

Tradución ao galego

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you