Page 1

Ìàëöèíñòâåíàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ èìà âúðõîâè ïîñòèæåíèÿ

Êðàéíî âðåìå áåøå â íàøåòî îáùåñòâî äà çàïî÷íå ðàçãîâîð çà ìàëöèíñòâåíèÿ ïåðèîäè÷åí ïå÷àò. Ïúðâî ­ çàùîòî òîçè ïå÷àò ðåàëíî ñúùåñòâóâà. Âòîðî ­ çàùîòî òîçè ïå÷àò å íåîáõîäèì. Âåñòíèöèòå è ñïèñàíèÿòà íà åòíè÷åñêèòå ìàëöèíñòâà ñà âàæíà ôîðìà íà òÿõíà èçÿâà, òå ñà àêòèâåí ó÷àñòíèê â ñúáèòèÿòà è ëåòîïèñåö íà æèâîòà íà îáùíîñòèòå, êàòî åäíîâðåìåííî ñ òîâà äàâàò ñâîÿ ïðèíîñ â îáîãàòÿâàíåòî íà îáùîíàöèîíàëíàòà íè êóëòóðà. Òåçè èçäàíèÿ ñà “õëÿá íàñúùåí” çà ìàëöèíñòâåíàòà èíòåëèãåíöèÿ, ñðåä êîÿòî ïðåäèìíî ñà àâòîðèòå è ÷èòàòåëèòå èì.  ïî-øèðîê ïëàí òîâà å êîíñîëèäèðàù ôàêòîð çà ñàìîîðãàíèçèðàíåòî íà ìàëöèíñòâåíèòå åòíè÷åñêè îáùíîñòè, çà äà ìîãàò òå äà ó÷àñòâàò êàòî ðàâíîïîñòàâåí ñóáåêò â íàøèÿ îáùåñòâåí æèâîò. Òàêà ÷å Áúëãàðñêàòà ìåäèéíà êîàëèöèÿ, Áúëãàðñêèÿò õåëçèíêñêè êîìèòåò è, ðàçáèðà ñå, àâòîðèòå íà ïðåäñòàâåíîòî èçñëåäâàíå òðÿáâà äà áúäàò ïîçäðàâåíè çà íàïðàâåíàòà ïúðâà ñòúïêà (äîêîëêîòî ìè å èçâåñòíî, èçñëåäâàíåòî å ïúðâî ïî ðîäà ñè). Äîáðå áè áèëî, àêî ïîñòàâåíîòî ïî òîçè íà÷èí íà÷àëî áúäå ðàçøèðåíî è çàäúëáî÷åíî è ïðè òîâà ­ ñ àêòèâíîòî è îïðåäåëÿùî ó÷àñòèå íà ñàìèòå ìàëöèíñòâåíè îáùíîñòè è íà òåõíèòå æóðíàëèñòè. Íàâëèçàíåòî íà çàïî÷íàòèÿ ðàçãîâîð â ïî-øèðîêè êðúãîâå íà ïóáëè÷íîòî ïðîñòðàíñòâî ùå äîïðèíåñå çà âçàèìîäåéñòâèåòî ìåæäó êóëòóðèòå â íàøåòî îáùåñòâî è ïî òîçè íà÷èí ùå ïîäïîìîãíå âçàèìíàòà èíòåãðàöèÿ íà ìàëöèíñòâàòà è ìíîçèíñòâîòî ó íàñ. Âðúùàéêè ñå â ìèíàëîòî íà ìàëöèíñòâåíèÿ ïåðèîäè÷åí ïå5


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

÷àò â Áúëãàðèÿ, íèå ìîæåì ñ íîñòàëãèÿ äà óñòàíîâèì íåãîâàòà áîãàòà òðàäèöèÿ â ïðåäèøíè ãîäèíè. Òàêà íàïðèìåð ñïîðåä íÿêîè áèáëèîãðàôñêè ñïðàâêè îò Îñâîáîæäåíèåòî ïðåç 1878 ã. äî 1985 ã. ñà èçëèçàëè ñ ïî-ãîëÿìà èëè ïî-ìàëêà ïðîäúëæèòåëíîñò 135 âåñòíèöè è ñïèñàíèÿ íà òóðñêè åçèê, 71 ­ íà àðìåíñêè, åâðåéñêèòå èçäàíèÿ çà òîçè ïåðèîä ñà 158, ðîìñêèòå ­ 7.  òåçè öèôðè ñà îò÷åòåíè ñàìî íåçàâèñèìèòå çàãëàâèÿ ­ íå ñå èìàò ïðåäâèä òàêèâà èçäàíèÿ, êîèòî ñà ïðîäúëæàâàëè äà èçëèçàò, íî ïîä äðóãî èìå èëè ïúê, çàïàçâàéêè èìåòî ñè, ñà èçëèçàëè ñëåä èçâåñòíî ïðåêúñâàíå. Áîãàòî å ïðèñúñòâèåòî äî 1944 ã. è íà áåëîãâàðäåéñêèÿ ïå÷àò â Áúëãàðèÿ ­ íà ðóñêè è íà óêðàèíñêè. Ðàçáèðà ñå, ñúîáùàâàíåòî ñàìî íà ãîëèòå öèôðè ìîæå äà ïîäâåäå, çàùîòî çàä òÿõ ñå êðèå äðàìàòè÷íàòà èñòîðèÿ íà ìàëöèíñòâàòà ó íàñ ­ èñòîðèÿòà íà òåõíèÿ îáùíîñòåí æèâîò è íà òÿõíàòà êóëòóðà, íà ðîëÿòà èì â îáùîíàöèîíàëíàòà íè èñòîðèÿ ­ ïðåç äúëãè ïåðèîäè çà ïîâå÷åòî îò òÿõ ­ ðîëÿ íà äèñêðèìèíèðàíè è ìàðãèíàëèçèðàíè ãðóïè, à ïðåç åêñòðåìàëíèòå ãîäèíè íà Âòîðàòà ñâåòîâíà âîéíà è íà “âúçðîäèòåëíèÿ ïðîöåñ” ­ ïîäëîæåíè íà ìàñîâè ðåïðåñèè è òåðîð. Ñëåä íà÷àëîòî íà äåìîêðàòè÷íèòå ïðîìåíè ïðåç 1989 ã. ìàëöèíñòâåíèÿò ïåðèîäè÷åí ïå÷àò ó íàñ, ïðåîäîëÿâàéêè îðãàíèçàöèîííè è ôèíàíñîâè òðóäíîñòè, ïîñòåïåííî âúçñòàíîâÿâà ñâîåòî ïðèñúñòâèå. Ñëåä óïîðèòà áîðáà çà ñúùåñòâóâàíèå, íÿêîè íîâîïîÿâèëè ñå èçäàíèÿ áÿõà ïðèíóäåíè äà ñïðàò ïîðàäè ëèïñà íà ñðåäñòâà êàòî íàïðèìåð òóðñêèòå “Õàê âå þçãþðëþê”, “Ãþâåí ­ Äîâåðèå”, “×úð-÷úð ­ Ùóð÷å”, ðîìñêîòî ñïèñàíèå “Î`Ðîìà”, êàêòî è âåñòíèöèòå “Ðîìà”, “Öèãàíèòå” è “Ðîìàíî èëî”. Äðóãè îöåëÿõà, ïðåîäîëÿâàéêè íåèìîâåðíè òðóäíîñòè, êàòî íÿêîè îò òÿõ óñïÿõà òðàéíî äà ñå óòâúðäÿò è äà çàâîþâàò âúðõîâè æóðíàëèñòè÷åñêè ïîñòèæåíèÿ. Òóê ñ ðèñê äà áúäà îáâèíåí â ïðèñòðàñòèå èñêàì äà ñïîìåíà íà ïúðâî ìÿñòî èçëèçàùîòî øåñòà ãîäèíà äåòñêî ñïèñàíèå “Áàëîí”, êîåòî å ëþáèìî ÷åòèâî íà âñå ïîâå÷å òóð÷åòà íå ñàìî â Áúëãàðèÿ, íî è â Òóðöèÿ. Îáðàçåö çà äîáðî âåñòíèêàðñòâî íà îáùîíàöèîíàëíî ðàâíèùå â ïðîäúëæåíèå ñúùî íà áëèçî øåñò ãîäèíè å è ðîìñêèÿò “Äðîì äðîìåíäað”, êîéòî ñå îòëè÷àâà ñ ÿðêàòà ñè ïóáëèöèñòèêà, ñ âñåîáõâàòíîòî îòðàçÿâàíå íà ñúùåñòâåíîòî â æèâîòà íà ðîìñêàòà îáùíîñò, êàòî íàðåä ñ òîâà ïîäíàñÿ ìàòåðèàëèòå ñè ñ òàêò è ÷óâñòâî çà ìÿðêà ­ áåç åâòèí ïîïóëèçúì è ñåíçàöèîííîñò. 6

Âúðõîâè ïîñòèæåíèÿ

Ïîíàñòîÿùåì ñà îòïàäíàëè ðåäèöà îò îãðàíè÷åíèÿòà âúðõó èçÿâàòà íà ìàëöèíñòâàòà, êîèòî áÿõà íàëîæåíè ïðåäè ãîäèíè îò ïîëèòèêàòà íà êîìóíèñòè÷åñêîòî ðúêîâîäñòâî.  ñúùîòî âðåìå íå å ðåàëèñòè÷íî äà ñå ìèñëè, êàòî ñå èìàò ïðåäâèä è òåæêèòå óñëîâèÿ íà ïðåõîä êúì ïàçàðíà èêîíîìèêà, ÷å ñà âúçìîæíè èçäàíèÿ íà ìàëöèíñòâàòà, êîèòî äà ñå ñàìîèçäúðæàò. ×èòàòåëñêàòà àóäèòîðèÿ å îãðàíè÷åíà, âêëþ÷èòåëíî è ïðè ãîëåìèòå îáùíîñòè íà òóðöèòå è ðîìèòå, òèðàæèòå íåèçáåæíî ñà ìàëêè è ïðèõîäèòå îò ðú÷íà ïðîäàæáà è àáîíàìåíò ïîêðèâàò íåçíà÷èòåëíà ÷àñò îò ðàçõîäèòå.  ïîâå÷åòî åâðîïåéñêè ñòðàíè, â òîâà ÷èñëî âúâ âñè÷êè áèâøè ñîöèàëèñòè÷åñêè ñòðàíè ñ èçêëþ÷åíèå íà Áúëãàðèÿ, ãðèæàòà çà ôèíàíñîâàòà èçäðúæêà å ïîåòà îò äúðæàâàòà. Ó íàñ ïðåç ïîñëåäíèòå 11 ãîäèíè â äúðæàâíèÿ áþäæåò âúîáùå íå ñå ïðåäâèæäàò ñðåäñòâà çà ïîäïîìàãàíå íà êóëòóðàòà íà ìàëöèíñòâàòà è ïî-ñïåöèàëíî ­ íà òåõíèòå âåñòíèöè è ñïèñàíèÿ. Ïðè òîâà ïîëîæåíèå ñúùåñòâóâàùàòà ïðàçíèíà ÷àñòè÷íî ñå çàïúëâà îò íåïðàâèòåëñòâåíèÿ ñåêòîð ­ çà äà èçëèçàò, òåçè èçäàíèÿ ðàç÷èòàò íà äàðåíèÿ îò ôîíäàöèè è ÷àñòíè ëèöà. Òàêà Áúëãàðèÿ âëèçà â ïðîòèâîðå÷èå ñ Ðàìêîâàòà êîíâåíöèÿ çà çàùèòà íà íàöèîíàëíèòå ìàëöèíñòâà, ñïîðåä êîÿòî âñÿêà äúðæàâà-ñòðàíà ïî íåÿ ñå å çàäúëæèëà “äà íàñúð÷àâà ðàçâèòèåòî íà óñëîâèÿ, íåîáõîäèìè çà ëèöàòà, ïðèíàäëåæàùè íà íàöèîíàëíè ìàëöèíñòâà, äà ïîääúðæàò è ðàçâèâàò ñâîÿòà êóëòóðà” (×ëåí 5., àë.1), êàêòî è äà ïðèåìà “ïîäõîäÿùè ìåðêè çà óòâúðæäàâàíå âúâ âñè÷êè îáëàñòè íà … îáùåñòâåíèÿ … è êóëòóðíèÿ æèâîò íà ïúëíî è åôåêòèâíî ðàâåíñòâî ìåæäó ëèöàòà, ïðèíàäëåæàùè êúì íàöèîíàëíè ìàëöèíñòâà, è òåçè îò ìíîçèíñòâîòî.” (×ëåí 4., àë. 2) À å ðåäíî çàäúëæåíèÿòà ïî ìåæäóíàðîäíèòå äîãîâîðè äà ñå èçïúëíÿâàò. Ìèõàèë ÈÂÀÍÎÂ

7


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ïàðàäîêñúò íà òèðàæà è áúäåùåòî íà åòíè÷åñêèÿ ïå÷àò ó íàñ

Mîìåíòíàòà ñíèìêà íà ñúñòîÿíèåòî, êàêâàòî ïî ñúùíîñòòà ñè ïðåäñòàâëÿâà èçñëåäâàíåòî íà åòíè÷åñêèÿ ïå÷àò ó íàñ çà ïåðèîäà ìàé 1999 – ìàé 2000 ã. íå ìîæå äà äàäå îòãîâîð íà ðåä âàæíè âúïðîñè, ñâúðçàíè ñ áúäåùåòî íà òîçè ïå÷àò. Åòî åäèí íåïúëåí ñïèñúê íà âúïðîñèòå, íà êîèòî èçñëåäâàíå îò òàêúâ òèï íå ìîæå äà îòãîâîðè: Ìíîãî èëè ìàëêî ñà 19 èçäàíèÿ? Îòãîâàðÿò ëè è â êàêâà ñòåïåí, íà ïîòðåáíîñòèòå íà ÷èòàòåëèòå ñè? Êàêâà å “òåæåñòòà” íà òîçè ïå÷àò – êàêòî â î÷èòå íà ïîòðåáèòåëèòå ñè, òàêà è â ñúçíàíèåòî íà ïî-øèðîêîòî îáùåñòâî? Èçïúëíÿâà ëè òîé óñïåøíî ïîñðåäíè÷åñêàòà ñè – ìåæäó ìàëöèíñòâàòà è îáùåñòâîòî – ðîëÿ? Ñëóæè ëè êàòî âÿðíî “îãëåäàëî” íà âúòðåøíèÿ æèâîò íà ìàëöèíñòâàòà, îòðàçÿâà ëè ìíîãîîáðàçèåòî íà ãëåäíè òî÷êè âúòðå â òÿõ? Çà ñúæàëåíèå, äúëáî÷èííèòå èíòåðâþòà ñ ïî 10 ïðåäñòàâèòåëè ñúîòâåòíî íà ðîìèòå, òóðöèòå è ìàêåäîíöèòå íå ìîãàò äà äàäàò ïðåäñòàâà çà ÷èòàòåëñêèòå ìíåíèÿ, çàðàäè î÷åáèéíàòà èì íåïðåäñòàâèòåëíîñò. Íà òåçè è íà äðóãè ïîäîáíè âúïðîñè íå ìîæå äà áúäå îòãîâîðåíî â ðàìêèòå íà òîâà èçñëåäâàíå. Íî îò íåãî ìîæåì äà ïîëó÷èì íàâåæäàùè ñúîáðàæåíèÿ, êîèòî ïî íàòàòúê, ÷ðåç äðóãè ïðîó÷âàíèÿ, ìîãàò äà áúäàò êîíêðåòèçèðàíè. Ìîãàò äà ñå íàïðàâÿò è íÿêîè ïðåäëîæåíèÿ. Ïàðàäîêñúò íà òèðàæà. Íàé-ñúùåñòâåíîòî íàñî÷âàùî ñúîáðàæåíèå å îíîâà, êîåòî ìîæå äà áúäå íàðå÷åíî “ïàðàäîêñ íà òèðàæà”. Òîé ñå ñúñòîè â òîâà, ÷å íàé-äîáðå èíòåãðèðàíèòå â áúëãàðñêîòî îáùåñòâî ìàëöèíñòâåíè ãðóïè – åâðåèòå è àðìåíöèòå 8

Ïàðàäîêñúò íà òèðàæà

– èìàò íåñðàâíèìî ïî-ãîëÿì òèðàæ íà ñîáñòâåíè èçäàíèÿ “íà ãëàâà îò íàñåëåíèåòî”, îòêîëêîòî íàäâèøàâàùèòå ãè äåñåòêè ïúòè ïî ÷èñëåíîñò ãðóïè íà ðîìèòå è íà òóðöèòå. Òå, îñâåí òîâà, èìàò ìíîãî ïîâå÷å è ïî-òåæêè ïðîáëåìè â îòíîøåíèÿòà ñè ñ ìíîçèíñòâîòî, îòêîëêîòî íàïúëíî èíòåãðèðàíèòå åâðåè è àðìåíöè. ×èñëåíîòî èçðàæåíèå íà ïàðàäîêñà å ñëåäíîòî: åäèí åâðåéñêè âåñòíèê ñå ïàäà íà äâàìà åâðåè çà åäèí ìåñåö, äîêàòî åäèí ðîìñêè âåñòíèê ñå ïàäà íà 10 ðîìè çà åäíà ãîäèíà! Ñ äðóãè äóìè, ïðèñúñòâèåòî íà ðîìñêèÿ ïå÷àò â æèâîòà íà ðîìèòå å ïðîñòî ñèìâîëè÷íî. Àêî ìèñëèì, ÷å ñîáñòâåí ïå÷àò íà åòíè÷åñêèòå ãðóïè òðÿáâà äà èìà, ÷å òîé å íåîáõîäèìîñò çà äåìîêðàòè÷íîòî îáùåñòâî, à íå å ñàìî “äåìîêðàòè÷íî óêðàøåíèå”, ïîòðåáíî ïðîñòî çà äà íè ïîòóïâàò îäîáðèòåëíî ïî ðàìîòî íà Çàïàä, òî íà òîçè êðåùÿù ïàðàäîêñ òðÿáâà äà ñå ñëîæè êðàé. Ïðîáëåìúò î÷åâèäíî å ôèíàíñîâ. Ïàðè ìîãàò äà äîéäàò îò òðè èçòî÷íèêà: îò ÷àñòíè èíâåñòèöèè íà ñàìèòå åòíè÷åñêè ãðóïè (â ñëó÷àÿ ãîâîðèì çà ðîìèòå è çà òóðöèòå), îò äúðæàâíà ñóáñèäèÿ è îò äàðåíèÿ, èäâàùè îò ÷óæäè èçòî÷íèöè. Ðàçáèðà ñå, íàé-äîáðîòî å ñàìèòå åòíè÷åñêè ãðóïè äà íàìåðÿò ïàðè âúòðå â ñåáå ñè, çà äà èçäúðæàò èçäàíèÿòà ñè. Òîâà å ïúðâèÿò ïúò. Òîâà ñòàâà â èçâåñòíà ñòåïåí è ñåãà, íî ïàê ñàìî òàì, êúäåòî ïðîáëåìèòå ñà ìàëêî èëè ëèïñâàò – íàïðèìåð ïðè àðìåíñêèòå èçäàíèÿ. Çà ðîìñêèòå è òóðñêèòå ìåäèè ïîåìàíåòî ïî òîçè ïúò å âúïðîñ íà åäíî ïî-äàëå÷íî áúäåùå, êîãàòî ðîìñêèòå è òóðñêèòå áèçíåñìåíè (äîêîëêîòî ñåãà ãè èìà) îñúçíàÿò íåîáõîäèìîñòòà äà äàâàò ïàðè çà ìåäèè íà ãðóïèòå ñè. Ñàìîèçäðúæêàòà ùå ñòàíå ðåàëíîñò, êîãàòî ïðîöåñúò íà êîíñîëèäèðàíå íà êóëòóðàòà íà òåçè ìàëöèíñòâà ñòèãíå äîòàì, ÷å ïîòåíöèàëíèòå ïîòðåáèòåëè ÷ðåç êóïóâàíå íà èçäàíèÿòà è ÷ðåç äàðåíèÿ çàïî÷íàò ïî-àêòèâíî äà ãè ïîäïîìàãàò. Àêî çà òóðöèòå è â îùå ïî-ãîëÿìà ñòåïåí çà ðîìèòå, ïúòÿò íà íàìèðàíåòî íà ñîáñòâåíè èçòî÷íèöè çà ôèíàñèðàíå íà ìåäèèòå èì å âúïðîñ ïîâå÷å íà åäíî äàëå÷íî áúäåùå, òî âòîðèÿò ïúò, ôèíàíñîâàòà ïîäêðåïà îò ñòðàíà íà ÷óæäè äîíîðè, å ðåàëíîñò è ñåãà. Íî ðåçóëòàòèòå îò òàçè ïîäêðåïà, ïîíå ïî îòíîøåíèå íà ðîìñêèÿ è òóðñêèÿ ïå÷àò, ñà, ìåêî êàçàíî, êðàéíî íåçàäîâîëèòåëíè – ñèìâîëè÷åí òèðàæ íà òîçè ïå÷àò. Íàëàãà ñå èç9


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

âîäúò, ÷å ãîëåìèòå ÷óæäè äîíîðè, êîèòî îïåðèðàò â Áúëãàðèÿ èëè çà Áúëãàðèÿ, íÿìàò àäåêâàòíà ïîëèòèêà ïî âúïðîñà çà ðàçâèòèåòî íà ðîìñêèÿ è íà òóðñêèÿ ïå÷àò1. Òå òðÿáâà äà ïðåîðèåíòèðàò ñòðàòåãèÿòà ñè è äà íàïðàâÿò ñïåöèàëíè ïðîãðàìè, íàñî÷åíè êúì äúëãîñðî÷íî ñóáñèäèðàíå íà ïå÷àòíèòå (ñúùî òàêà è íà åëåêòðîííèòå) ìåäèè íà ðîìèòå è íà òóðöèòå. Äîíîðñêèòå ïðîãðàìè òðÿáâà äà îñúçíàÿò, ÷å ñúùåñòâóâàíåòî è ðàçâèòèåòî íà åòíè÷åñêè ìåäèè å âúïðîñ íà îòñòîÿâàíå íà ÷îâåøêèòå ïðàâà íà ìàëöèíñòâàòà. Îáèêíîâåíî ÷îâåøêèòå ïðàâà ñå ñî÷àò êàòî îôèöèàëíè ïðèîðèòåòè â ðàáîòàòà íà ãîëåìèòå äîíîðñêè îðãàíèçàöèè êàòî Ôîíäàöèÿ “Îòâîðåíî îáùåñòâî”, ÔÐÃÎ, “Äåìîêðàòè÷íà ìðåæà”. Ðîìñêèòå è òóðñêèòå æóðíàëèñòè è îáùåñòâåíèöè áè òðÿáâàëî ïî-îñòðî äà ïîñòàâÿò òîçè âúïðîñ ïðåä äîíîðèòå ó íàñ è ïðåä ðúêîâîäñòâàòà èì â ÷óæáèíà. Òðåòèÿò ïúò å òîçè íà äúðæàâíîòî ïîäïîìàãàíå. Ñëàáàòà ìó òî÷êà å òîâà, ÷å âúçìîæíàòà äúðæàâíà ñóáñèäèÿ èìà åôåêòà íà ôèíàíñîâàòà çàâèñèìîñò îò èçïúëíèòåëíàòà âëàñò, îò ñìÿíàòà è îò çèãçàãèòå â ïîëèòèêàòà º. Ïðàâèòåëñòâîòî åäâà ëè ùå å ñêëîííî äà ïîäïîìàãà èçäàíèÿ, êîèòî ãî êðèòèêóâàò, êàêâàòî áè ñëåäâàëî äà å åäíà îò îñíîâíèòå íàñîêè íà åòíè÷åñêèòå ìåäèè. Ïîðàäè òîâà, ôèíàíñîâîòî ïîäïîìàãàíå íà ìàëöèíñòâåíèòå èçäàíèÿ, ïúðâî, òðÿáâà äà áúäå âúçïðèåòî êàòî äúðæàâíà ïîëèòèêà, è, âòîðî, òðÿáâà äà áúäå ïîñòàâåíî íà çàêîíîâà îñíîâà, êîÿòî äà íå ñå âëèÿå îò ïåðèîäè÷íèòå ïðîìåíè â èçïúëíèòåëíàòà âëàñò. Êàê ìîæå äà ñòàíå òîâà? Åäèí âúçìîæåí ïúò å â áúäåùèÿ Çàêîí ñðåùó äèñêðèìèíàöèÿòà äà èìà òåêñò, êîéòî äà çàäúëæàâà ïðàâèòåëñòâîòî åæåãîäíî äà îòäåëÿ ñóìà

Ïàðàäîêñúò íà òèðàæà

çà ñóáñèäèðàíå íà åòíè÷åñêèòå èçäàíèÿ. Ñóìàòà áè òðÿáâàëî äà ñå äàâà ÷ðåç ïðîöåäóðà, êîÿòî â ìàêñèìàëíà ñòåïåí äà ãàðàíòèðà ðåäàêöèîííàòà è êàäðîâàòà íåçàâèñèìîñò íà èçäàíèÿòà. Òåçàòà çà íåîáõîäèìîñòòà îò ñóáñèäèðàíå íà ïîñòîÿííà îñíîâà íà åòíè÷åñêèòå ìåäèè áè òðÿáâàëî äà çàëåãíå òðàéíî â ñïèñúêà îò ïðåòåíöèè, êîèòî ìàëöèíñòâàòà èìàò êúì äúðæàâàòà. Èçîáèëèåòî îò ïå÷àòíè è åëåêòðîííè ìåäèè íà ìàëöèíñòâàòà, êà÷åñòâîòî èì è âúçìîæíîñòòà äà ñòèãíàò äî âñåêè ïîòåíöèàëåí ïîòðåáèòåë å åäèí îò íàé-âàæíèòå ñïîñîáè êàêòî çà çàïàçâàíåòî è ðàçâèòèåòî íà êóëòóðàòà íà ñúîòâåòíèòå åòíè÷åñêè ãðóïè, òàêà è çà óñïåøíîòî èì èíòåãðèðàíå â ïî-øèðîêîòî îáùåñòâî. Òîé òðÿáâà äà áúäå ïîäêðåïÿí íà äúëãîñðî÷íà îñíîâà êàêòî îò äîíîðñêèòå ïðîãðàìè, òàêà è îò äúðæàâàòà.  ïðîòèâåí ñëó÷àé ïîòåíöèàëíî íàé-âàæíèòå åòíè÷åñêè èçäàíèÿ – òåçè íà íàé-ãîëåìèòå ìàëöèíñòâåíè ãðóïè ­ ïî-ñêîðî ùå ñëóæàò çà óêðàøåíèÿ íà ëèöåòî íà âëàñòòà, îòêîëêîòî íà ïîòðåáíîñòèòå íà ÷èòàòåëèòå ñè. Åìèë ÊÎÅÍ

1 Íå ñàìî åòíè÷åñêèÿò ïå÷àò ñå íóæäàå îñòðî îò ñðåäñòâà çà ñúùåñòâóâàíåòî è ðàçâèòèåòî ñè.  êðèòè÷íî ïîëîæåíèå å è ìåñòíèÿò ïå÷àò. Ñòàâà äóìà çà íåçàâèñèìèòå, îòíîñèòåëíî ïî-ñëàáî ñâúðçàíè ñ òúðãîâèÿòà è ðåêëàìàòà ìåñòíè âåñòíèöè è ñïèñàíèÿ, íàé-âå÷å â ìàëêèòå ãðàäîâå. Òàì èçëèçàò âåñòíèöè, êîèòî íàé-÷åñòî ñà îáùèíñêè, êîåòî çíà÷è, ÷å ðúêîâîäñòâàòà èì ñå ñìåíÿò ïðè âñÿêà ñìÿíà íà ìåñòíàòà âëàñò. Äðóãèòå èçäàíèÿ, ÷èèòî áðîé áåøå âíóøèòåëåí â ïúðâèòå ãîäèíè ñëåä 10 íîåìâðè, âñå ïîâå÷å íàìàëÿâàò. Òå íå ìîãàò äà ñè îñèãóðÿò äîñòàòú÷íî ðåêëàìà, ïîðàäè ñëàáîñòòà íà ëîêàëíèòå ðåêëàìíè ïàçàðè è íÿìàò äîñòàòú÷íî òèðàæ, çà äà ñå èçäúðæàò ñàìî îò ïðîäàæáè è àáîíàìåíò.  ïîñëåäíèòå ãîäèíè âèæäàìå êàê åäèí ïî åäèí ìåñòíèòå âåñòíèöè èç÷åçâàò, êàòî â ïî-ãîëåìèòå ïðîâèíöèàëíè ãðàäîâå íà ñìÿíà èäâàò ôèëèàëè íà ãîëåìèòå ñîôèéñêè åæåäíåâíèöè. Òàêà ìíîãîîáðàçèåòî íà ìåñòíèòå ãëàñîâå, à çíà÷è è äåìîêðàòè÷íîñòòà íà ëîêàëíàòà ïîëèòèêà ñå çàëè÷àâàò.

10

11


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ïðîó÷âàíå íà ïå÷àòíè èçäàíèÿ

­ Îïðåäåëÿíå íà ÷èòàòåëñêîòî ïîâåäåíèå è íàãëàñè íà ïðåäñòàâèòåëè íà òðè åòíè÷åñêè ãðóïè: òóðöè, ðîìè è ìàêåäîíöè.

Ïðîó÷âàíå íà ïå÷àòíè èçäàíèÿ íà åòíè÷åñêè ìàëöèíñòâà â Áúëãàðèÿ

Îò íà÷àëîòî íà ìàé äî êðàÿ íà þëè 2000 ã. àãåíöèÿ “Ìàðêåò Òåñò” îñúùåñòâè ïðîó÷âàíå ñ íàöèîíàëåí îáõâàò íà åòíè÷åñêèòå ïå÷àòíè èçäàíèÿ, èçëèçàùè â Áúëãàðèÿ. Îáåêò íà ïðîó÷âàíåòî ñòàíàõà 19 ïå÷àòíè èçäàíèÿ íà 7 åòíè÷åñêè îáùíîñòè, æèâååùè â íàøàòà ñòðàíà: 7 ðîìñêè (“Andral-Îòâúòðå”, “Äæèïñè Ðàé”, “Äðîì äðîìåíäàð”, “Æèòàí”, “Çàåäíî”, “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє, “Îáåêòèâ”), 3 àðìåíñêè (“Àðìåíöè”, “Âàõàí” è “Åðåâàí”), 2 âëàøêè è àðîìúíñêè (“Timpul-Âðåìå” è “Timpul-Armanlu”), 2 åâðåéñêè (“Åâðåéñêè âåñòè” è “Áàðáåðàí”), 2 ðóñêè (“Áåëàÿ âîëíà” è “Ðóññêîå ñëîâî”) 2 òóðñêè (“Ïðàâà è ñâîáîäè” è “Kaynak”) 1 ìàêåäîíñêî (“Íàðîäíà âîëÿ”). Íàáëþäàâàíèÿò ïåðèîä îáõâàùà âðåìåòî îò íà÷àëîòî íà ìàé 1999 ã. äî êðàÿ íà àïðèë 2000 ã. Öåëèòå íà ïðîó÷âàíåòî áÿõà: ­ Îïðåäåëÿíå ôèíàíñîâèÿ è èìóùåñòâåí ñòàòóñ íà ïå÷àòíèòå èçäàíèÿ íà åòíè÷åñêèòå ìàëöèíñòâà â Áúëãàðèÿ. 12

­ Àíàëèç íà ñúäúðæàíèåòî è îñíîâíèòå òåìè íà ïóáëèêàöèèòå â ïå÷àòíèòå èçäàíèÿ íà åòíè÷åñêèòå ìàëöèíñòâà â Áúëãàðèÿ. Ïðîó÷âàíåòî ñå îñúùåñòâè ïîä ôîðìàòà íà òðè îòäåëíè èçñëåäâàíèÿ: ­ Îïðåäåëÿíå ñòàòóñà íà åòíè÷åñêèòå ïå÷àòíè ìåäèè, ÷ðåç íàáëþäåíèå íà èçäàíèÿòà è ïðåêè ëè÷íè èíòåðâþòà ñ ïðåäñòàâèòåëè íà òåõíèòå ðåäàêöèè. ­ Îïðåäåëÿíå íà ÷èòàòåëñêîòî ïîâåäåíèå è íàãëàñè, ÷ðåç äúëáî÷èííè èíòåðâþòà ñ 30 ÷èòàòåëè íà åòíè÷åñêè èçäàíèÿ (ïî 10 òóðöè, ðîìè è ìàêåäîíöè). ­ Àíàëèç íà ñúäúðæàíèåòî è îñíîâíèòå òåìè íà ïóáëèêàöèèòå â èçñëåäâàíèòå èçäàíèÿ, ÷ðåç òèïîëîãèçàöèÿ è êîíòåíò-àíàëèç íà 1216 åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè.

Îñíîâíè ðåçóëòàòè I. Ñòàòóñ íà åòíè÷åñêèòå ïå÷àòíè èçäàíèÿ. Ïå÷àòíèòå èçäàíèÿ íà åòíè÷åñêèòå ìàëöèíñòâà ñà ïðåäèìíî âåñòíèöè: ­ Âåñòíèöè – 12 ­ Ñïèñàíèÿ ­ 5 (“Andral-Îòâúòðå”,”Äæèïñè Ðàé”, ”Æèòàí”, “Îáåêòèâ”, “Kaynak”) ­ Áþëåòèíè – 2 (“Timpul-Armanlu”, “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє). Îñíîâåí èçäàòåë ñà îðãàíèçàöèè ñ íåñòîïàíñêà öåë. Êàòî öÿëî èçäàíèÿòà èìàò ðàçëè÷íà ïåðèîäè÷íîñò, êîÿòî ÷åñòî íå ñå ñïàçâà. Îò èçñëåäâàíèòå èçäàíèÿ 6 èçëèçàò âåäíúæ ìåñå÷íî, 4 – âåä13


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ïðîó÷âàíå íà ïå÷àòíè èçäàíèÿ

íúæ íà 3 ìåñåöà, 3 – äâà ïúòè ìåñå÷íî, 2 – âåäíúæ ñåäìè÷íî, 2 – âåäíúæ íà äâà ìåñåöà, 1 – âåäíúæ ãîäèøíî, à 1 (“Timpul-Âðåìå” )– èçëèçà, “ñàìî êîãàòî èìà ñðåäñòâà”. Ïðåç ïåðèîäà àïðèë 1999 – ìàé 2000 ã. ðåäîâíî ñà èçëèçàëè “Àðìåíöè”, “Âàõàí”, “Åâðåéñêè âåñòè”, “Íàðîäíà âîëÿ”, “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє è “Îáåêòèâ”. Ñ êðàòêè ïðåêúñâàíèÿ è çàáàâÿíèÿ ñà èçëèçàëè “Åðåâàí”, “Áàðáåðàí”, “Timpul-Âðåìå”, “TimpulArmanlu”, “Andral-Îòâúòðå”, “Äðîì äðîìåíäàð” è “Ïðàâà è ñâîáîäè”. Åïèçîäè÷íî ñà ñå ïîÿâÿâàëè “Çàåäíî”, “Áåëàÿ âîëíà” è “Ðóññêîå ñëîâî”. Ñ åäèíè÷íè áðîåâå ñà èçëèçàëè “Äæèïñè Ðàé”, “Æèòàí” è “Kaynak”. Òèðàæèòå íå ñúîòâåòñòâàò íà áðîÿ íà ìàëöèíñòâåíàòà ãðóïà. Íàé-÷åñòî çàÿâÿâàíèÿò òèðàæ å îêîëî 1000 áðîÿ, ñðåäíî ïî 1500 áðîÿ íà èçäàíèå. Íàé-ãîëÿì òèðàæ èìà â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” – 7000 áð. 12 îò èçäàíèÿòà ñà çàÿâèëè åäèíè÷åí òèðàæ íàä 1000 áð. 7 èçäàíèÿ èìàò òèðàæ ïîä 1000 áð., êàòî íàé-íèñúê å íà “Áåëàÿ âîëíà” – 250 áð., ñëåäâàíà îò “Ðóññêîå ñëîâî” è “Áàðáåðàí” – ïî 300 áð. “Andral – Îòâúòðå” è “Çàåäíî” èìàò çàÿâåí òèðàæ ïî 500 áð. Ìåæäó îòäåëíèòå ãðóïè èçäàíèÿ ñúùåñòâóâà ÿñíî äîëîâèìà äèñïðîïîðöèÿ â ïîêðèâàíåòî íà ñîáñòâåíàòà àóäèòîðèÿ.

­ Òóðöè – ïðè 800 052 ïðåáðîåíè åòíè÷åñêè òóðöè â Áúëãàðèÿ, òèðàæúò îò 7000 áð. íà â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” å òâúðäå ìàëúê. Âåñòíèêúò ñå ñïèñâà ïî÷òè èçöÿëî íà áúëãàðñêè. Òóðñêàòà àóäèòîðèÿ êîìïåíñèðà òîâà ñ îðèåíòèðàíåòî ñè êúì âúíøíè ìåäèè íà òóðñêè åçèê.

­ Àðìåíñêàòà è åâðåéñêàòà îáùíîñòè èìàò íàé-äîáðè, ðåäîâíè è îòíîñèòåëíî ñ ïî-ãîëÿì òèðàæ èçäàíèÿ. Òàçè ðàçëèêà ñå î÷åðòàâà ìíîãî ïî-ÿðêî, àêî ñðàâíèì òèðàæèòå ñ äåìîãðàôñêèòå äàííè îò ïîñëåäíîòî ïðåáðîÿâàíå íà íàñåëåíèåòî â Áúëãàðèÿ, ïðîâåäåíî íà 04.12.1992 ã. Ñïîðåä íåãî åâðåèòå ñà 3461 äóøè, à àðìåíöèòå – 13 677. Ïðè òèðàæ îò 1500 áð. “Åâðåéñêè âåñòè”, èçëèçàùè äâà ïúòè ìåñå÷íî è 300 áð. “Áàðáåðàí”, âåäíúæ ìåñå÷íî, ñå îêàçâà, ÷å âñåêè åäèí áðîé îò åòíè÷åñêî èçäàíèå ñå ïàäà ïðèáëèçèòåëíî íà 2 ÷èòàòåëè åâðåè. Ïîäîáíî å ïîëîæåíèåòî è ïðè àðìåíöèòå, êúäåòî ïðè îáù åäíîêðàòåí òèðàæ íà òðèòå àðìåíñêè âåñòíèêà îò 5620 áð. (2 îò òÿõ èçëèçàò ïî òðè ïúòè ìåñå÷íî, à 1 – äâà ïúòè) ñå îêàçâà, ÷å 1 áðîé ñå ïàäà íà îêîëî 2,5 ÷èòàòåëè àðìåíöè. Ðàçëè÷íî å ïîëîæåíèåòî ïðè èçäàíèÿòà íà äðóãèòå åòíè÷åñêè ãðóïè.

14

­ Ðîìèòå – ìíîãî ñëàáî ïîêðèòèå íà ñîáñòâåíàòà àóäèòîðèÿ. Îò èçñëåäâàíèòå èçäàíèÿ, îðèåíòèðàíèòå êúì ðîìèòå ñà íàé-ìíîãî íà áðîé – ñåäåì, íî òîâà íå äàâà òî÷íà ïðåäñòàâà çà òÿõíîòî ðåàëíî ïðèñúñòâèå ñðåä ÷èòàòåëñêàòà àóäèòîðèÿ. Îáùèÿò èì åäèíè÷åí òèðàæ å 7500 áð., íî íà áàçà çàÿâåí îò ðåäàêöèèòå òèðàæ. Ðåàëíî òîé å ìíîãî ïî-ìàëúê. Çà öåëèÿ íàáëþäàâàí ïåðèîä ðîìñêèòå èçäàíèÿ ñà èçëåçëè â îáù òèðàæ 32 000 áð., êîåòî ïðàâè ñðåäíî ïî 1 áð. íà 10 ÷èòàòåëè ðîìè íà ãîäèíà. Ïå÷àòíèòå èçäàíèÿ íà ìàëöèíñòâåíèòå ãðóïè ñå ðàçïðîñòðàíÿâàò ïðåäèìíî áåçïëàòíî. Ïî-ìàëêà ÷àñò îò òÿõ êàòî “Âàõàí”, “Åðåâàí”, “Åâðåéñêè âåñòè” è “Íàðîäíà âîëÿ” äîñòèãàò äî ÷èòàòåëèòå ñè ÷ðåç àáîíàìåíò è ïðîäàæáè. Èçñëåäâàíèòå åòíè÷åñêè èçäàíèÿ ñà íèñêîáþäæåòíè è ìàëîòèðàæíè. Îñíîâíàòà ÷àñò îò èçäàíèÿòà íå ìîãàò äà ñå ñàìîèçäúðæàò è ðàç÷èòàò íà ñïîíñîðè è âúíøíî ôèíàíñèðàíå. Îò âñè÷êè èçäàíèÿ åäèíñòâåíî â. “Åðåâàí” óñïÿâà äà ñå ñàìîèçäúðæà, êàòî îñèãóðÿâà 50% îò ôèíàíñèðàíåòî ñè îò ðåêëàìè è 30% ­ îò ïðîäàæáè. Îñòàíàëèòå èçäàíèÿ ðàç÷èòàò ïðåäè âñè÷êî íà ñïîíñîðè – íà ïúðâî ìÿñòî áúëãàðñêè þðèäè÷åñêè ëèöà è âåäíàãà ñëåä òÿõ – íà ñïîìîùåñòâóâàòåëñòâî îò ÷àñòíè ëèöà. Íà ÷óæäåñòðàííè ñïîíñîðè ðàç÷èòàò â ãîëÿìà ñòåïåí îò ñï. “Kaynak” è â. “Timpul-Âðåìå” – ñúîòâåòíî 45% è 40% îò èçòî÷íèöèòå íà ôèíàíñèðàíå íà òåçè èçäàíèÿ. Èìóùåñòâåíèÿò ñòàòóñ íà ðåäàêöèèòå ñå ñâåæäà äî îñíîâíèòå ñðåäñòâà, íåîáõîäèìè çà ðåàëèçèðàíå íà èçäàòåëñêàòà èì äåéíîñò ­ îôèñ, òåõíèêà, êîìóíèêàöèè. ­ 15 îò èçäàíèÿòà ðàçïîëàãàò ñ îôèñ (7 – ñúñ ñîáñòâåí, 5 – ïîä íàåì, 3 – ïîëçâàò ïîä äðóãà ôîðìà) 15


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

­ 4 èçäàíèÿ íå ðàçïîëàãàò ñ îôèñ ­ 4 èçäàíèÿ (“Timpul-Armanlu”, “Áàðáåðàí”, “Áåëàÿ âîëíà” è “Ðóññêîå ñëîâî”) íå ðàçïîëàãàò ñ íèêàêâî òåõíè÷åñêî îáîðóäâàíå ­ 2 èçäàíèÿ (“Timpul-Âðåìå” è “Kaynak”) ðàçïîëàãàò ñàìî ñ ïèøåùè ìàøèíè ­ 12 èçäàíèÿ èìàò ôàêñ ­ 7 èçäàíèÿ èìàò åëåêòðîííà ïîùà Èçäàíèÿòà ñå ðúêîâîäÿò îò âèñîêîîáðàçîâàíè ðåäàêòîðè. Íå âñè÷êè îò òÿõ îáà÷å èìàò äîñòàòú÷åí èçäàòåëñêè îïèò. 14 îò ãëàâíèòå ðåäàêòîðè ñà ñ âèñøå îáðàçîâàíèå 8 ïðèòåæàâàò ïðåäèøåí èçäàòåëñêè îïèò 10 íå ïðèòåæàâàò. Îòäåëíèòå èçäàíèÿ ñèëíî ñå îòëè÷àâàò ïî êà÷åñòâîòî íà ïå÷àòà è æóðíàëèñòè÷åñêèòå êà÷åñòâà íà ïóáëèêóâàíèòå ìàòåðèàëè. Òå çàâèñÿò îò ïðîôåñèîíàëíèÿ îïèò íà ðåäàêöèîííèòå åêèïè è ìàòåðèàëíèòå âúçìîæíîñòè íà èçäàòåëèòå. “Timpul-Armanlu”, “Ðóññêîå ñëîâî” è îñîáåíî “Áåëàÿ âîëíà” èìàò âèä íà íåïðîôåñèîíàëíî íàïðàâåí “ñàìèçäàò”. Áëèçî äî òÿõ ïî êà÷åñòâà ñà “Äæèïñè Ðàé” è “Çàåäíî”.

Ïðîó÷âàíå íà ïå÷àòíè èçäàíèÿ

­ Êàòî íàé-âàæåí è äîñòîâåðåí èçòî÷íèê íà èíôîðìàöèÿ çà òåçè ïðîáëåìè ÷èòàòåëèòå ïîñî÷âàò ëè÷íèòå ñè êîíòàêòè è ëè÷íèÿ ñè ñîöèàëåí îïèò. ­ Ïðåäñòàâèòåëèòå íà òóðñêàòà åòíè÷åñêà ãðóïà íå ñà äîâîëíè îò ïîäáîðà íà òåìèòå âúâ â. “Ïðàâà è ñâîáîäè”. ×èòàòåëèòå åòíè÷åñêè òóðöè æåëàÿò ïîâå÷å ìàòåðèàëè, ñâúðçàíè ñ òóðñêàòà êóëòóðà è ëèòåðàòóðà, äîêàòî ⠓Ïðàâà è ñâîáîäè” òåçè ìàòåðèàëè çàåìàò åäâà 6,1% îò ïóáëèêàöèèòå. ­ Íå äîñòèãàò áúëãàðñêè èçäàíèÿ íà òóðñêè åçèê. Òîâà ÷èòàòåëèòå êîìïåíñèðàò ñ îðèåíòèðàíå êúì èçäàíèÿ êàòî “Þìèò” è “Çàìàí”, êîèòî ñà äúùåðíè èçäàíèÿ íà òóðñêè âåñòíèöè, íî ñå âúçïðèåìàò îò òÿõ êàòî áúëãàðñêè åòíè÷åñêè èçäàíèÿ. ­ Ñðåä ïðåäñòàâèòåëèòå íà åòíè÷åñêèòå ãðóïè äîìèíèðà ìíåíèåòî, ÷å åòíè÷åñêèòå èçäàíèÿ òðÿáâà äà ñå ñïèñâàò ïàðàëåëíî íà äâà åçèêà – íà áúëãàðñêè è íà ìàëöèíñòâåí åçèê. ­ Êàòî íàé-âàæíè è çíà÷èìè ñîöèàëíè òåìè, ïðåäñòàâèòåëèòå íà ìàëöèíñòâåíèòå åòíè÷åñêè ãðóïè ïîñî÷âàò áåçðàáîòèöàòà è áåäíîñòòà (íèñêèòå äîõîäè).

II. ×èòàòåëñêî ïîâåäåíèå è íàãëàñè.

­ Ïðè ðîìèòå êàòî äðóã âàæåí ïðîáëåì ñå î÷åðòàâà îáðàçîâàíèåòî, à ïðè òóðöèòå – êóëòóðíàòà èçîñòàíàëîñò.

­ Ìåäèéíîòî ïîâåäåíèå íà ïðåäñòàâèòåëèòå íà åòíè÷åñêèòå ìàëöèíñòâåíè ãðóïè âúçïðîèçâåæäà òèïè÷íèÿ ìåäèåí ìîäåë â ñòðàíàòà. Îñíîâíî âíèìàíèå ñå îòäåëÿ íà íàöèîíàëíèòå ÒÂ, ðàäèî êàíàëè è ïå÷àòíè èçäàíèÿ.

­ Äîìèíèðà íàãëàñàòà, ÷å äîáðîòî âëàäååíå íà áúëãàðñêèÿ åçèê å âàæíî óñëîâèå çà óñïåøíà ñîöèàëíà ðåàëèçàöèÿ íà ïðåäñòàâèòåëèòå íà ìàëöèíñòâàòà. Ðîìèòå è òóðöèòå îñúçíàâàò êàòî ïðîáëåì íåäîáðîòî âëàäååíå íà áúëãàðñêèÿ åçèê.

­ Èíòåðåñúò êúì ìàëöèíñòâåíèòå èçäàíèÿ ñå îïðåäåëÿ îò ñïåöèôèêàòà íà ãðóïàòà è èìà äîïúëâàù õàðàêòåð. ­ Ñðåä ÷èòàòåëèòå íà åòíè÷åñêà ïðåñà îò ðîìñêàòà, òóðñêà è ìàêåäîíñêàòà ìàëöèíñòâåíè ãðóïè äîìèíèðà ìíåíèåòî, ÷å ó íàñ íÿìà ìåäèè, êîèòî äîñòàòú÷íî ïúëíî è äîáðîíàìåðåíî ïðåäñòàâÿò ïðîáëåìèòå íà åòíè÷åñêèòå îáùíîñòè.

16

­ Ñðåä ïðåäñòàâèòåëèòå íà òðèòå åòíè÷åñêè ãðóïè ïðåîáëàäàâà ìíåíèåòî, ÷å ìàé÷èíèÿò åçèê íå ñå çíàå äîáðå, à ñàìî íà áèòîâî, ðàçãîâîðíî ðàâíèùå. Ñú÷åòàíî ñ íåäîáðîòî âëàäååíå íà áúëãàðñêè åçèê, òîâà îãðàíè÷àâà äîñòúïà äî ïå÷àòíèòå ìåäèè íà ãîëÿìà ÷àñò îò ïðåäñòàâèòåëèòå íà ðîìñêàòà è òóðñêàòà åòíè÷åñêè îáùíîñòè. ­ Îò òðèòå åòíè÷åñêè ãðóïè, òóðöèòå ñå ÷óâñòâàò îòíî17


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

ñèòåëíî íàé-èíòåãðèðàíè â áúëãàðñêîòî îáùåñòâî. Òå îïðåäåëÿò ñåáå ñè íàé-áëèçî äî áúëãàðèòå, à êàòî íàé-îòäàëå÷åíè âúçïðèåìàò ðîìèòå. ­ Ñðåä ìàêåäîíöèòå äîìèíèðà ìíåíèåòî, ÷å òå ñà îáåêò íà ïîëèòè÷åñêà è åçèêîâà äèñêðèìèíàöèÿ. Ïîä “åçèêîâà äèñêðèìèíàöèÿ” â ñëó÷àÿ ñå ðàçáèðà íåïðèçíàâàíåòî íà ìàêåäîíñêèÿ åçèê êàòî ñàìîñòîÿòåëåí åçèê. ­ Ðîìèòå ñå îêàçâàò íàé-ñëàáî èíòåãðèðàíàòà â áúëãàðñêîòî îáùåñòâî îáùíîñò è èìàò íàé-ìíîãî ïðîáëåìè âúâ âçàèìîîòíîøåíèÿòà ñè ñ äðóãèòå îáùíîñòè. Ñðåä ïðåäñòàâèòåëè íà äðóãèòå åòíîñè çà òÿõ ñå å óòâúðäèë êàòî öÿëî íåãàòèâåí îáðàç. Ðîìèòå ñå î÷åðòàâàò êàòî íàé-òîëåðàíòíà êúì äðóãèòå è íàé-îòõâúðëÿíà îò òÿõ åòíè÷åñêà ãðóïà.

Ïðîó÷âàíå íà ïå÷àòíè èçäàíèÿ

III. Àíàëèç íà ñúäúðæàíèåòî íà ïóáëèêàöèè â åòíè÷åñêèòå èçäàíèÿ Òåìàòèêà Îò âñè÷êè ðåãèñòðèðàíè åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè ñ íàé-ãîëÿì îòíîñèòåëåí äÿë ñà ñëåäíèòå òåìè: ­ Èñòîðèÿ íà ìàëöèíñòâåíèòå åòíè÷åñêè îáùíîñòè Èñòîðèÿòà íà îáùíîñòòà íàé-ñëàáî ïðèñúñòâà êàòî òåìà â ðîìñêèòå èçäàíèÿ – íàìèðàìå ÿ â 9,7% îò ïóáëèêàöèèòå. Òîâà ìîæå äà ñå îáÿñíè ñ íåäîáðå ïðîó÷åíàòà èñòîðèÿ íà ðîìñêèÿ åòíîñ è îòñúñòâèåòî ñðåä ðîìèòå íà äúðæàâíè òðàäèöèè, êàòî èçòî÷íèöè íà åòíè÷åñêî ñàìî÷óâñòâèå. ­ Äåéíîñò íà åòíè÷åñêèòå îðãàíèçàöèè ­ Êóëòóðà, ôîëêëîð è òðàäèöèè íà îáùíîñòèòå ­ Ïðîÿâè íà äèñêðèìèíàöèÿ, ðàñèçúì, êñåíîôîáèÿ è íàñèëèå Òåìàòà çà ïðîÿâèòå íà äèñêðèìèíàöèÿ, ðàñèçúì, êñåíîôîáèÿ è íàñèëèå èìà íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â ðîìñêèòå è àðìåíñêèòå èçäàíèÿ. Äîêàòî ïðè àðìåíöèòå òàçè òåìà å ñâúðçàíà ïðåäèìíî ñúñ ñïîìåíà çà ãåíîöèäà îò 1915 ã., òî çà ðîìèòå òîâà ñà ïðîáëåìè íà äíåøíèÿ äåí. ­ Äèàñïîðà ­ Çàùèòàòà íà ÷îâåøêèòå ïðàâà Èìà íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â ðîìñêèòå è òóðñêè èçäàíèÿ – ïðèñúñòâà â ïðèáëèçèòåëíî åäíà òðåòà îò òåõíèòå ïóáëèêàöèè. Êàòî öÿëî ðîìñêèòå èçäàíèÿ óñïÿâàò äà îòãîâîðÿò íà äîìèíèðàùèòå â ñúçíàíèåòî íà ÷èòàòåëèòå ñè òåìè. Òåìàòè÷íîòî ñúäúðæàíèå íà ðîìñêèÿ ïå÷àò ñúîòâåòñòâà íà ïðîáëåìèòå íà îáùíîñòòà, òàêà êàêòî ñå âèæäàò òå îò íåéíèòå ïðåäñòàâèòåëè. Ïðè èçäàíèåòî íà òóðñêàòà åòíè÷åñêà ãðóïà (â. “Ïðàâà è ñâîáîäè”) èìà ñåðèîçíî ðàçìèíàâàíå ìåæäó ðåàëíîòî òåìàòè÷-

18

19


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

íî ñúäúðæàíèå è íàãëàñèòå íà ÷èòàòåëèòå.  òîâà èçäàíèå ïðåîáëàäàâàò òåìèòå çà ìåæäóåòíè÷åñêèòå îòíîøåíèÿ è çàùèòàòà íà ÷îâåøêèòå ïðàâà, êàêòî è òåìè, ñâúðçàíè ñ ïîëèòèêà è èçáîðè. Òåìàòà çà êóëòóðàòà, ôîëêëîðà è òðàäèöèèòå íà îáùíîñòòà ïðèñúñòâà åäâà â 6,1% îò ïóáëèêàöèèòå âúâ â. “Ïðàâà è ñâîáîäè”.

Æàíð Æàíðîâèÿò ïðîôèë íà èçäàíèÿòà ñå îïðåäåëÿ íàé-âå÷å îò òèïà è ïåðèîäè÷íîñòòà íà èçäàâàíåòî èì. Ïðåîáëàäàâàò ïóáëèêàöèèòå, êîèòî ñå îïðåäåëÿò êàòî êðàòêà èíôîðìàöèÿ èëè ñúîáùåíèå. Èçêëþ÷åíèå ïðàâÿò äâåòå èçäàíèÿ ñ íàé-ÿñíî èçðàçåíà ïîëèòè÷åñêà íàñî÷åíîñò – â. “Íàðîäíà âîëÿ” è â. “Ïðàâà è ñâîáîäè”, êúäåòî äîìèíèðàò êîìåíòàðèòå, àíàëèçèòå è ïóáëèêàöèèòå ñúñ ñìåñåí “èíôîðìàöèîííî-êîìåíòàðåí” õàðàêòåð.

Àâòîðñòâî  ïî÷òè âñè÷êè íàáëþäàâàíè èçäàíèÿ ïðåîáëàäàâàò ïîäïèñàíèòå (àâòîðñêèòå) ìàòåðèàëè. Èçêëþ÷åíèå ïðàâÿò äâå èçäàíèÿ – “Äæèïñè Ðàé” è “Áåëàÿ âîëíà”, êúäåòî ïðåîáëàäàâàò íåïîäïèñàíèòå ìàòåðèàëè. Èìàéêè ïðåäâèä õàðàêòåðà íà íåïîäïèñàíèòå ìàòåðèàëè â òåçè äâå èçäàíèÿ, íÿìà îñíîâàíèå äà ñå ïðåäïîëàãà, ÷å òîâà ñå ïðàâè ïîðàäè îïàñåíèÿ çà äèñêðèìèíàöèÿ íà àâòîðèòå.

Îòðàçÿâàíå ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ è íåòîëåðàíòíîñò Îòäåëíî îò òåìàòèêàòà áåøå íàïðàâåíà ïàðàëåëíà êëàñèôèêàöèÿ íà âñè÷êè ðåãèñòðèðàíè åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè ñïîðåä òîâà, äàëè ñúäúðæàò ñëó÷àé íà íÿêîÿ îò ÷åòèðèòå âèäà äèñêðèìèíàöèè – åòíè÷åñêà, ðåëèãèîçíà, åçèêîâà è êóëòóðíà. Îò ðåãèñòðèðàíèòå 1216 åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè: ­ 24,3% îòáåëÿçâàò ñëó÷àè íà åòíè÷åñêà äèñêðèìèíàöèÿ 20

Ïðîó÷âàíå íà ïå÷àòíè èçäàíèÿ

­ 8,3% ­ íà ðåëèãèîçíà äèñêðèìèíàöèÿ ­ 8,1% ­ íà åçèêîâà äèñêðèìèíàöèÿ

â:

­ 7,7% ­ íà êóëòóðíà äèñêðèìèíàöèÿ. Íàé-ìíîãî ñëó÷àè íà åòíè÷åñêà äèñêðèìèíàöèÿ ñå ïîñî÷âàò ­ Ìàêåäîíñêèòå èçäàíèÿ (â. “Íàðîäíà âîëÿ”) – â 38,1% îò ïóáëèêàöèèòå ­ Àðìåíñêèòå èçäàíèÿ – â 31% îò òåõíèòå ïóáëèêàöèè ­ Ðîìñêèòå èçäàíèÿ – â 29,2% îò òåõíèòå ïóáëèêàöèè

Öèòèðàíè êîíêðåòíè ñëó÷àè íà ðåëèãèîçíà, åçèêîâà è êóëòóðíà äèñêðèìèíàöèÿ èìà ïðåäèìíî â ïóáëèêàöèè îò àðìåíñêèòå èçäàíèÿ. ­ Îò îòäåëíèòå èçäàíèÿ íàé-ãîëÿìî ïðèñúñòâèå èìàò ïóáëèêàöèèòå çà ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ â ñï. “Îáåêòè┠– â 3/4 îò òÿõ ñå âèçèðàò êîíêðåòíè ñëó÷àè, êîåòî îòãîâàðÿ íà ïðàâîçàùèòíèÿ õàðàêòåð íà èçäàíèåòî. Âàæíà õàðàêòåðèñòèêà íà ïóáëèêàöèèòå, ñúäúðæàùè ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ, å ïîñî÷âàíåòî íà ñóáåêòà, íîñåù îòãîâîðíîñò çà äèñêðèìèíàöèÿòà. ­  48,6% îò ïóáëèêàöèèòå çà äèñêðèìèíàöèÿ ñà ïîñî÷åíè ñëó÷àè, çà êîèòî íîñÿò îòãîâîðíîñò ÷óæäè äúðæàâè. ­ 17,9% îò ïóáëèêàöèèòå íàñî÷âàò âíèìàíèåòî êúì ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ îò ñòðàíà íà áúëãàðñêàòà äúðæàâà è íåéíèòå èíñòèòóöèè.  àðìåíñêèòå è åâðåéñêèòå èçäàíèÿ êàòî îòãîâîðåí çà äèñêðèìèíàöèÿòà íàé-÷åñòî ñå ïîñî÷âà ÷óæäà äúðæàâà, ðåæèì èëè èíñòèòóöèè.  ìàêåäîíñêèòå è òóðñêèòå èçäàíèÿ êàòî âèíîâíèê íàé-÷åñòî å ïîñî÷âàíà áúëãàðñêàòà äúðæàâà è íåéíèòå èíñòèòóöèè. Ñúùåñòâóâà ïðîòèâîðå÷èå ìåæäó íàãëàñèòå íà ÷èòàòåëèòå – òóðöè, êîèòî ñ÷èòàò, ÷å â íàñòîÿùèÿ ìîìåíò íå ñà ïîäëîæåíè íà äèñêðèìèíàöèÿ îò ñòðàíà íà áúëãàðñêàòà äúðæàâà è ïîçèöèÿòà íà â. “Ïðàâà è ñâîáîäè”, êîéòî â ñâîèòå ïóáëèêàöèè ïîñî÷âà 21


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

íàé-÷åñòî áúëãàðñêàòà äúðæàâà êàòî îòãîâîðíà çà ñëó÷àèòå íà äèñêðèìèíàöèÿ.  ïóáëèêàöèèòå â ðîìñêèòå èçäàíèÿ íà ïúðâî ìÿñòî ñà ïîñî÷åíè îðãàíèòå íà ðåäà, ñèãóðíîñòòà è ïðàâîñúäèåòî êàòî íîñåùè îòãîâîðíîñò çà ñëó÷àèòå íà äèñêðèìèíàöèÿ. Èçñëåäâàíåòî íà ÷èòàòåëñêèòå íàãëàñè ñúùî ïîêàçà, ÷å ñúùåñòâóâà èçâåñòíî íåäîâåðèå è íàïðåæåíèå â îòíîøåíèåòî íà ÷àñò îò ðîìèòå êúì îðãàíèòå íà ðåäà, ñèãóðíîñòòà è ïðàâîñúäèåòî.

Îòíîøåíèå êúì áúëãàðñêèòå âëàñòè è áúëãàðñêèÿ íàðîä Âàæåí èíäèêàòîð çà ñúùåñòâóâàùè ïðîáëåìè âúâ âçàèìîîòíîøåíèÿòà íà åòíè÷åñêèòå ìàëöèíñòâà ñ áúëãàðñêàòà äúðæàâà è áúëãàðñêèÿ íàðîä å èçðàçåíîòî â åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè îòíîøåíèå êúì òÿõ. Òîâà îòíîøåíèå å ðåãèñòðèðàíî çà âñÿêà åäíà ïóáëèêàöèÿ ïî òðèñòåïåííà ñêàëà: “ïîëîæèòåëíî”, “íåóòðàëíî” è “îòðèöàòåëíî”.

Îòíîøåíèå êúì áúëãàðñêàòà äúðæàâà  ïðåîáëàäàâàùèÿ áðîé îò èçñëåäâàíèòå ïóáëèêàöèè â ïå÷àòíèòå èçäàíèÿ íà ìàëöèíñòâàòà â Áúëãàðèÿ íå ñå èçðàçÿâà ïðÿêî ïîëîæèòåëíî èëè îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå êúì áúëãàðñêàòà äúðæàâà. Íàé-ïîçèòèâíî íàñòðîåíè êúì áúëãàðñêèòå âëàñòè è äúðæàâà ñà ïóáëèêàöèèòå â åâðåéñêèòå èçäàíèÿ. Åäíà øåñòà îò ïóáëèêàöèèòå â òÿõ ñà ñ èçðàçåíî ïîëîæèòåëíî îòíîøåíèå. Íàé-ñèëíî èçðàçåíî îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå êúì áúëãàðñêèòå âëàñòè è äúðæàâà èìà â ìàêåäîíñêèòå èçäàíèÿ (â. “Íàðîäíà âîëÿ”). Òàêîâà îòíîøåíèå ñå êîíñòàòèðà ïðè îêîëî ïîëîâèíàòà îò ïóáëèêàöèèòå â òÿõ.  òóðñêèòå èçäàíèÿ ïóáëèêàöèèòå ñ íåãàòèâíî êúì áúëãàðñêàòà äúðæàâà îòíîøåíèå ñà åäíà òðåòà.  ðîìñêèòå èçäàíèÿ ñ èçðàçåíî îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå ñà åäíà ïåòà îò ïóáëèêàöèèòå.  ìàêåäîíñêèòå èçäàíèÿ (â. “Íàðîäíà âîëÿ”) ïóáëèêàöèè ñ ïîëîæèòåëíî îòíîøåíèå êúì áúëãàðñêàòà äúðæàâà ïðåç èçñëåäâà22


ÅÒÍÈ×ÅÑÊÀÒÀ ÏÐÅÑÀ  ÁÚËÃÀÐÈß

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ Êîëè÷åñòâåíî èçñëåäâàíå íà åòíè÷åñêèòå ïåðèîäè÷íè èçäàíèÿ


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

Îñíîâíè ïàðàìåòðè íà èçñëåäâàíåòî:

1. Îñíîâíè öåëè íà èçñëåäâàíåòî

­ Îáù áðîé èçäàíèÿ:

ðåãèñòðèðàíè è èçñëåäâàíè: 19 (äåâåòíàäåñåò) = 100%

­ Íàáëþäàâàí ïåðèîä:

íà÷àëîòî íà ìàé 1999 ã. ­ êðàÿ íà àïðèë 2000 ã.

­ Âðåìå íà ïðîâåæäàíå:

8 ìàé ­ 23 þíè 2000 ã.

Ìåòîä íà ñúáèðàíå íà èíôîðìàöèÿòà: Óñòàíîâÿâàíå íà:

­ Íàáëþäåíèå

­ Ðåàëíî ñúùåñòâóâàùèòå êúì ìîìåíòà íà èçñëåäâàíåòî èçäàíèÿ

­ Ïðÿêî ëè÷íî èíòåðâþ

­ Òåõíè÷åñêèòå èì õàðàêòåðèñòèêè ­ Ñúäúðæàòåëíèòå èì õàðàêòåðèñòèêè

Ïðåêèòå ëè÷íè èíòåðâþòà áÿõà ïðîâåäåíè ñ îòãîâîðíè ïðåäñòàâèòåëè îò ðåäàêöèèòå íà ñúîòâåòíèòå èçäàíèÿ ñ ïîìîùòà íà ñïåöèàëíî ïîäãîòâåí ñòàíäàðòèçèðàí âúïðîñíèê.

­ Ðåäàêöèîííèòå èì åêèïè

2. Ìåòîäîëîãè÷åñêà ðàìêà

3. Äàííè çà îñíîâíèòå õàðàêòåðèñòèêè íà íàáëþäàâàíèòå èçäàíèÿ

Èçâàäêà: Ñïèñúêúò ñ ïðåäñòàâèòåëíèòå çà ñòðàíàòà åòíè÷åñêè ïåðèîäè÷íè èçäàíèÿ íè áåøå ïðåäîñòàâåí îò âúçëîæèòåëÿ ­ Áúëãàðñêè õåëçèíêñêè êîìèòåò.

24

Ïðåäè äà èçâúðøèì ïàñïîðòèçàöèÿòà íà èçäàíèÿòà, òðÿáâàøå äà óñòàíîâèì äîêîëêî òåçè èçäàíèÿ ñà èçëèçàëè è ïî êîëêî áðîÿ ñà ïóñíàëè ïðåç èíòåðåñóâàùèÿ íè ïåðèîä, ò.å. äà ãè îïèøåì è ðåãèñòðèðàìå êàòî ðåàëíî ñúùåñòâóâàùè è èçëèçàùè èçäàíèÿ.

25


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

ÎÏÈÑÀÍÈÅ È ÐÅÃÈÑÒÐÀÖÈß Îáù áðîé èçñëåäâàíè èçäàíèÿ - 19 ¹

Èìå

Ïóáë èêóâàíè áðîåâå

1

“Àðìåíöè”

24 áð.

2

“Âàõàí”

51 áð.

3

“Åðåâàí”

34 áð. (3 äâîéíè)

4

“Timpul-Armanlu”

8 áð. (1 äâîåí)

5

“Timpul-Âðåìå”

6 áð. (1 äâîåí)

6

“Áàðáåðàí”

7 áð. (3 äâîéíè)

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

23 áð. (1 äâîåí)

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

12 áð.

9

“Andral-Îòâúòðå”

5 áð.

10

“Äæèïñè Ðàé”

1 áð.

Îáùî:

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

9 áð.

12

“Æèòàí”

1 áð.

1. Îðãàíèçàöèè ñ íåñòîïàíñêà öåë ðåãèñòðèðàíè ïî ÇËÑ

13

“Çàåäíî”

2 áð.

Îòêîèòî:

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

2 áð. (+ 1 áð. íà àíãë.)

15

“Îáåêòèâ”

1 áð.

16

“Áåë àÿ âîë íà”

3 áð.

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

4 áð.

18

“Kaynak”

1 áð.

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

16 áð.

Îáùî

210 áð.

4. Ðåçóëòàòè îò ïàñïîðòèçàöèÿòà*

1. Èçäàòåëè ïî ôîðìàòà íà þðèäè÷åñêàòà èì ðåãèñòðàöèÿ

15

78,95%

Ôîíäàöèè

3

15,79%

Ãðàæäàíñêè ñäðóæåíèÿ

12

63,16%

2. Ôèçè÷åñêè ëèöà (ÅÒ – åäíîëè÷íè òúðãîâöè)

3

15,79%

3. Äðóæåñòâà ïî ÒÇ (òúðãîâñêèÿ çàêîí)

1

5,26%

* Ïúðâî äàâàìå îáîáùåíè äàííè è âòîðî, ïîä òÿõ - äàííè çà âñÿêî îò

26

27


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

Èçäàòåëè ïî îòäåëíè èçäàíèÿ ¹

Èçäàíèå

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

3

“Åðåâàí”

4

“TimpulArmanlu” “TimpulÂðåìå” “Áàðáåðàí”

5 6

12

“Åâðåéñêè âåñòè” “Íàðîäíà âîë ÿ” “AndralÎòâúòðå” “Äæèïñè Ðàé” “Äðîì äðîìåíäà𔠓Æèòàí”

13

“Çàåäíî”

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

7 8 9 10 11

15

Ôîðìà íà ðåãèñòðàöèÿ Ôèçè÷åñêî ëèöå Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Òúðãîâñêî äðóæåñòâî Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Ôèçè÷åñêî ëèöå Ôèçè÷åñêî ëèöå Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ

28

18

“Kaynak”

Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

Íåñòîïàíñêà îðãàíèçàöèÿ

Èìå ÅÒ “Êåâîðê Ñàðàôÿí” Îáùîàðìåíñêè ñúþç çà îáðàçîâàíèå è êóëòóðà Èçäàòåëñêà êúùà “Åðåâàí” ÎÎÄ Öåíòúð çà àðîìúíñêè åçèê è êóëòóðà â Áúëãàðèÿ Àñîöèàöèÿ íà âëàñèòå â Áúëãàðèÿ Ìëàäåæêà åâðåéñêà ñêàóòñêà îðãàíèçàöèÿ - “Àøîìåð àöàèð” Îðãàíèçàöèÿ íà åâðåèòå â Áúëãàðèÿ “ Øàëîì” ÅÒ “Õåðîíÿ-338-Ãåîðãè Õðèñòî┠ÈÊ “SDS”- ÅÒ “ Ñàâ÷î Ñàâ÷å┠Ôîíäàöèÿ “Ðîìàíè Äàé – Áúëãàðèÿ” “Îáåäèíåí ðîìñêè ñúþç” – ñäðóæåíèå Ôîíäàöèÿ “Ïîäêðåïà çà ðîìèòå” Äðóæåñòâî “Åäåëâàéñ” ÏðîåêòÏðàâà íà ÷îâåêà Áúëãàðñêè õåëçèíêñêè êîìèòåò Ñúþç íà ðóñíàöèòå áåëîãâàðäåéöè è òåõíèòå ïîòîìöè â Áúëãàðèÿ Ñäðóæåíèå “Ðóñêè êëóá”

Ãðàæäàíñêî ñäðóæåíèå “Òóðñêè êóëòóðåí öåíòúð â Áúëãàðèÿ” Ôîíäàöèÿ “Èíñòèòóòçà èçñëåäâàíå íà èíòåãðàöèÿòà”

2. Ðåãèñòðàöèÿ ïî ISSN Îáùî:

1. Ðåãèñòðèðàíè 2. Íåðåãèñòðèðàíè

10 9

ÐÅÃÈÑÒÐÀÖÈß ïî èçäàíèÿ: Íàë è÷èå íà ¹ Èçäàíèå ðåãèñòðàöèÿ “Àðìåíöè” 1 Íå “Âàõàí” 2 Íå “Åðåâàí” 3 Íå “Timpul-Armanlu” 4 Äà “Timpul-Âðåìå” 5 Äà “Áàðáåðàí” 6 Íå “Åâðåéñêè âåñòè” 7 Íå “Íàðîäíà âîë ÿ” 8 Äà “Andral-Îòâúòðå” 9 Äà 10 “Äæèïñè Ðàé” Äà 11 “Äðîì äðîìåíäàð” Äà 12 “Æèòàí” Äà 13 “Çàåäíî” Íå “Ïðàâà íà ðîìèòå 14 Äà âúâ ÔÎÊÓє 15 “Îáåêòè┠Äà 16 “Áåë àÿ âîë íà” Äà 17 “Ðóññêîå ñë îâî” Íå 18 “Kaynak” Íå 19 “Ïðàâà è ñâîáîäè” Äà

52,63% 47,37%

¹ ïî ISSN

1311-3976 1311-0861

1310-4136 1311-266õ 1311-0993 1310-6899 (çàÿâÿâà, íî íÿìà!) 1310-862õ 1310-3911 1310-8247

08612773

29


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

3. Þðèäè÷åñêà ñîáñòâåíîñò íà èçäàíèÿòà

5. Îáåçïå÷åíîñò ñ êîìóíèêàöèè

Âñè÷êè èçäàíèÿ (100%) ñà ñîáñòâåíîñò íà èçäàòåëèòå ñè.

­ Ñ ïúëåí íàáîð îò êîìóíèêàöèîííè ñðåäñòâà (òåëåôîí, ôàêñ è E-mail) ðàçïîëàãàò 5 èçäàíèÿ ­ Ñ ïî äâå êîìóíèêàöèîííè ñðåäñòâà ðàçïîëàãàò 9 èçäàíèÿ; ­ Ñàìî ñ òåëåôîí ðàçïîëàãàò 5 èçäàíèÿ

4. Àäðåñè íà ðåäàêöèèòå ¹

Èçäàíèå

Àäðåñ íà ðåäàêöèÿòà

Ñàìî ñ òåëåôîíè ñà ñëåäíèòå èçäàíèÿ: “Timpul-Armanlu”, “Äæèïñè Ðàé” (“Romano Devleti”), “Æèòàí”, “Áåëàÿ âîëíà”, “Ðóññêîå ñëîâî”.

1

“Àðìåíöè”

Áóðãàñ, óë.”Ä-ð Íèäå𔠹 4

2

“Âàõàí”

Ïëîâäèâ, óë.”Îòåö Ïàèñèé” ¹ 29

3

“Åðåâàí”

Ñîôèÿ, óë.”Íèøêà” ¹ 31

4

“Timpul-Armanlu”

Ñîôèÿ, óë.”Êíÿç Áîðèñ I” ¹ 152

5

“Timpul-Âðåìå”

Âèäèí, óë.”Ãðàäèíñêà” ¹ 7, ï.ê. 32

6

“Áàðáåðàí”

Ñîôèÿ, áóë.”Àë. Ñòàìáîëèéñêè” ¹ 56, åò.2

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

Ñîôèÿ, áóë.”Àë. Ñòàìáîëèéñêè” ¹ 50

1

“Àðìåíöè”

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

Áëàãîåâãðàä, æ.ê.”Çàïàä” áë.36 åò.17

9

“Andral-Îòâúòðå”

Ñîôèÿ 1330, ï.ê. 51 – “ Andral”

2

“Âàõàí”

10

“Äæèïñè Ðàé”

Ñîôèÿ 1373, áóë.”Âúçêðåñåíèå” ¹ 92

3

11

Ñëèâåí, óë.”Öàð Îñâîáîäèòåë” ¹ 34, ï.ê. 129

12

“Äðîì äðîìåíäà𔠓Æèòàí”

“Åðåâàí” “TimpulArmanlu” “Timpul-Âðåìå”

13

“Çàåäíî”

Ðàêèòîâî 4640, óë.”Êðàëè Ìàðêî” ¹ 1

14

Ñîôèÿ, óë.”Ñîëóíñêà” ¹ 23, åò.6

7

15

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

Ñîôèÿ, óë.”Âúðáèöà” ¹ 7

8

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Ñîôèÿ, áóë.” Åâëîãè Ãåîðãèå┠¹ 169, åò.3

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

Ñîôèÿ, áóë.” Åâëîãè Ãåîðãèå┠¹ 169, åò.2

18

“Kaynak”

Ñîôèÿ 1000, ï.ê.1067 (â ïðîöåñ íà ïðîìÿíà)

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè” Ñîôèÿ, áóë.”Àë.Ñòàìáîëèéñêè” ¹ 45à, åò.6

Ñîôèÿ, “Ãåí. Äàí.Íèêîëàå┠18à, âõ.À, àï.14

Îáåçïå÷åíîñò ñ êîìóíèêàöèè ïî èçäàíèÿ ¹

4 5 6

“Áàðáåðàí” “Åâðåéñêè âåñòè” “Íàðîäíà âîë ÿ”

12

“AndralÎòâúòðå” “Äæèïñè Ðàé” “Äðîì äðîìåíäà𔠓Æèòàí”

13

“Çàåäíî”

9 10 11

14 15

30

Èçäàíèå

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

Òåë åôîí 056/46-403 032/624-040; 622-648 987-71-27

Ôàêñ

E-mail

46-403

-

620-720

Vahan@ mbox.digsys.bg

871-445

Agbu@omega.bg

983-20-71

-

-

094/31-165

31-165

899-759

899-759

870-354

981-11-39

-

073/263-36; 088264675

263-36

-

Vlazarov@hotmail.com

215-154

-

Andralmagazine@yahoo.com

29-29-431

-

-

044/37-556

-

Stela-emo@sl.bia-bg.com

444-323 03542/30-84; 22-37

-

-

22-37

-

986-35-46; 981-50-66

986-35-46

943-48-76

943-4876/202 Helsinki@ mbox.cit. bg

Hrproject@mbox.cit.bg

31


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ 16

“Áåë àÿ âîë íà”

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

18

“Kaynak”

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

430-186; 989-77-52 432-611 545-052; 956-3366 981-53-13; 088220968

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

-

-

-

-

545-052

-

981-53-13

-

6. Âèä íà èçäàíèåòî* Îáùî:

1. Âåñòíèê 2. Ñïèñàíèå 3. Áþëåòèí 4. Äðóãî

12 5 2 0

63,16% 26,31% 10,53% 0%

Âèä íà èçäàíèåòî

1

“Àðìåíöè”

Âåñòíèê

2

“Âàõàí”

Âåñòíèê

3

“Åðåâàí”

Âåñòíèê

4

“Timpul-Armanlu”

Áþëåòèí

5

“Timpul-Âðåìå”

Âåñòíèê

6

“Áàðáåðàí”

Âåñòíèê

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

Âåñòíèê

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

Âåñòíèê

9

“Andral-Îòâúòðå”

Ñïèñàíèå

10

“Äæèïñè Ðàé”

Ñïèñàíèå

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

Âåñòíèê

* Ïðè çàïîçíàâàíåòî ñ îòäåëíèòå èçäàíèÿ è ïðè ïîâúðõíîñòåí îãëåä ìîãàò äà ñå çàáåëåæàò ñëåäíèòå îñîáåíîñòè: Âåñòíèöèòå “Çàåäíî”, “Áåëàÿ âîëíà” è “Ðóññêîå ñëîâî” ñà ïî-ñêîðî áþëåòèíè, îòêîëêîòî âåñòíèöè. Îñîáåíî ÿñíî òîâà ëè÷è â ñëó÷àÿ ñ “Áåëàÿ âîëíà”, êîéòî èìà âèä íà “ñàìèçäàò”. È òðèòå èçäàíèÿ ñà äîñòà àìàòüîðñêè â ãðàôè÷íîòî è æóðíàëèñòè÷åñêîòî ñè îôîðìÿíå. Âåñòíèê “Íàðîäíà âîëÿ” ïðèþòÿâà êàòî ïðèòóðêà âòîðî èçäàíèå ­ “Ïèðèíñêè ïëàìåí”, êîåòî ñå ñïèñâà íà ìàêåäîíñêè ëèòåðàòóðåí åçèê. Ñòðàíèöèòå íà òàçè ïðèòóðêà èìàò îòäåëíà íîìåðàöèÿ è ñå íîìåðèðàò ñ ðèìñêè öèôðè.

32

“Æèòàí”

Ñïèñàíèå

13

“Çàåäíî”

Âåñòíèê

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

Áþëåòèí

15

“Îáåêòèâ”

Ñïèñàíèå

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Âåñòíèê

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

Âåñòíèê

18

“Kaynak”

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

Ñïèñàíèå Âåñòíèê

7. Îñíîâíà òåìàòèêà íà èçäàíèÿòà* (îáùèÿò ñáîð íà ïðîöåíòèòå íàäõâúðëÿ 100, çàùîòî ðåñïîíäåíòèòå ñà ïîñî÷âàëè ïîâå÷å îò 1 îòãîâîð)

Îáùî:

Âèä íà èçäàíèåòîïî îòäåë íè èçäàíèÿ: Èçäàíèå

12

Òåìàòèêà 1. Êóëòóðíà 2. Äðóãî 3. Ìàëöèíñòâåíà 4. Ñìåñåíà 5. Ïðàâîçàùèòíà 6. Ïîëèòè÷åñêà 7. Ñòîïàíñêà

“Äðóãî”: ­ èçêóñòâî ­ ìåæäóåòíè÷åñêà ­ èñòîðè÷åñêà ­ ñúõðàíåíèå íà åçèêà ­ ìëàäåæêà ­ ïðîñâåòèòåëñêà ­ ïóáëèöèñòè÷íà ­ èíôîðìàöèîííà Îáùî:

Áðîé èçä. 15 12 8 7 6 5 2

Îòíîñ. äÿë 78,95% 63,16% 42,11% 36,84% 31,58% 26,32% 10,53%

2 èçä. 1 èçä. 1 èçä. 1 èçä. 1 èçä. 12 èçä.

3 èçä. 2 èçä.

1 èçä.

* Îñíîâíèòå òåìàòè÷íè èíäèêàòîðè ñà “çàòâîðåíè” â ñòàíäàðòèçèðàíèÿ âúïðîñíèê. Íà ðåñïîíäåíòèòå áå “îòâîðåíà” âúçìîæíîñò â ãðàôàòà “äðóãî” äà ïîñî÷àò ïðè æåëàíèå îò òÿõíà ñòðàíà äîïúëíèòåëíà òåìàòèêà.

33


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îñíîâíà òåìàòèêàïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

3

“Åðåâàí”

4

“Timpul-Armanlu”

5

“Timpul-Âðåìå”

6

“Áàðáåðàí”

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

Òåìàòèêà (äî 3 îòãîâîðà) Êóëòóðíà, Ìàëöèíñòâåíà, Èñòîðè÷åñêà Êóëòóðíà, Ìàëöèíñòâåíà, Ñìåñåíà

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

9

“Andral-Îòâúòðå”

Ïîëèòè÷åñêà, Êóëòóðíà, Èçêóñòâî Êóëòóðíà, Ïðàâîçàùèòíà, Ìàëöèíñòâåíà (çà çàïàçâàíå íà àðîìúíñêèÿ åçèê è êóëòóðà – ïðèëîæåíèå íà ïðåïîðúêà 1333 îò1997 ã. íà ÏÀÑÅ) Êóëòóðíà, Ïðàâîçàùèòíà, Ìàëöèíñòâåíà Êóëòóðíà, Ìëàäåæêà, Çà æèâîòà íà îðãàíèçàöèÿòà Êóëòóðíà, Ïðàâîçàùèòíà, Ìàëöèíñòâåíà Êóëòóðíà, Ïðàâîçàùèòíà, Ìàëöèíñòâåíà Êóëòóðíà, Ïóáëèöèñòè÷íà

10

“Äæèïñè Ðàé”

Êóëòóðíà, Èçêóñòâî, Ìàëöèíñòâåíà

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

12

“Æèòàí”

13

15

“Çàåäíî” “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

Ñìåñåíà Ïîëèòè÷åñêà, Êóëòóðíà, Ìàëöèíñòâåíà Êóëòóðíà, Ìåæäóåòíè÷åñêà, Ñìåñåíà

16

“Áåë àÿ âîë íà”

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

18

“Kaynak”

14

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

34

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

8. Ïåðèîäè÷íîñò Îáùî: Ïåðèîäè÷íîñò 1. Âåäíúæ ìåñå÷íî 2. Íà òðè ìåñåöà 3. Äâà ïúòè â ìåñåöà 4. Ñåäìè÷íà 5. Âåäíúæ íà äâà ìåñåöà 6. Ãîäèøíà 7. Äðóãà 8. Åæåäíåâíà 9. Íà 6 ìåñåöà

Áðîé èçä. 6 4 3 2 2 1 1 0 0

Ïåðèîäè÷íîñòïî èçäàíèÿ: Èçäàíèå

¹

Îòíîñ. äÿë 31,58% 21,05% 15,79% 10,53% 10,53% 5,26% 5,26% 0% 0%

Ïåðèîäè÷íîñò

1

“Àðìåíöè”

Äâà ïúòè â ìåñåöà

2

“Âàõàí”

Ñåäìè÷íà

3

“Åðåâàí”

Ñåäìè÷íà

4

“Timpul-Armanlu”

5

“Timpul-Âðåìå”

6

“Áàðáåðàí”

Íà òðè ìåñåöà Äðóãà – “êîãàòî èìà ñðåäñòâà” Âåäíúæ ìåñå÷íî

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

Äâà ïúòè â ìåñåöà

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

Âåäíúæ ìåñå÷íî

Ïîëèòè÷åñêà, Êóëòóðíà, Ñìåñåíà

9

“Andral-Îòâúòðå”

Âåäíúæ íà äâà ìåñåöà

Ïîëèòè÷åñêà, Êóëòóðíà, Ñìåñåíà

10

“Äæèïñè Ðàé”

Âåäíúæ ìåñå÷íî

Êóëòóðíà, Èçêóñòâî, Èñòîðè÷åñêà

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

Âåäíúæ ìåñå÷íî

Ñìåñåíà, Ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà òîëåðàíòíîñò

12

“Æèòàí”

Âåäíúæ ìåñå÷íî

13

“Çàåäíî”

Âåäíúæ íà äâà ìåñåöà

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

Íà òðè ìåñåöà

15

“Îáåêòèâ”

Ãîäèøíà

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Íà òðè ìåñåöà

Ïðàâîçàùèòíà Ïðàâîçàùèòíà

35


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

Íà òðè ìåñåöà

16

“Áåë àÿ âîë íà”

250

18

“Kaynak”

Âåäíúæ ìåñå÷íî

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

300

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

Äâà ïúòè â ìåñåöà

18

“Kaynak”

2000

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

7000

9. Òèðàæ

10. Îáåì íà èçäàíèÿòà â áð. ñòðàíèöè

Îáùî: Òèðàæ 7000 250 1500

1. Íàé-ãîëÿì 2. Íàé-ìàëúê 3. Ñðåäåí Òèðàæ 1. Äî 1000 áð. 2. Íàä 1000 áð.

Èçäàíèå “Ïðàâà è ñâîáîäè” “Áåëàÿ âîëíà”

Áðîé èçä. 7 12

Îòíîñ. äÿë 36,84% 63,16%

Òèðàæ ïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

Òèðàæ (ïîñë åäåí èçë ÿçúë áðîé) 3500

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

1100

3

“Åðåâàí”

1020

4

“Timpul-Armanlu”

5

“Timpul-Âðåìå”

6

“Áàðáåðàí”

7 8 9

“Andral-Îòâúòðå”

10

600

Òèïè÷åí áðîé 4

Ïîñë åäåí èçë ÿçúë áðîé 4

“Âàõàí”

20

20

3

“Åðåâàí”

6

6

4

“Timpul-Armanlu”

4

4

5

“Timpul-Âðåìå”

8

8

6

“Áàðáåðàí”

8

8

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

12

12

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

12

12

¹

Èçäàíèå

1

“Àðìåíöè”

2

9

“Andral-Îòâúòðå”

64

64

10

“Äæèïñè Ðàé”

64

64

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

8

8

12

“Æèòàí”

34

34

13

10

10

16

40

20

20

300

14

“Åâðåéñêè âåñòè”

1500

15

“Çàåäíî” “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

“Íàðîäíà âîë ÿ”

2000

16

“Áåë àÿ âîë íà”

4– 8

4

500

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

8

8

“Äæèïñè Ðàé”

1000

18

“Kaynak”

32

32

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

2500

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

24

24

12

“Æèòàí”

1000

13

“Çàåäíî”

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

1000

15

“Îáåêòèâ”

1000

36

1000

500

37


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

11. Ôîðìàò íà èçäàíèÿòà

12. Åçèê íà ñïèñâàíå Îáùî:

Îáùî: Ôîðìàò

Áð. èçä. 11 6 2 0

1. À4 2. À3 3. Äðóã 4. À2

Îòí. äÿë 57,89% 31,58% 10,53% 0%

Ôîðìàòïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

Ôîðìàò

Áðîé èçä. 7 5 3 3 1

Åçèê 1. Èçöÿëî íà áúëãàðñêè 2. Ïîâå÷å íà áúëãàðñêè 3. Èçöÿëî íà ìàëöèíñòâåí 4. Ïîðàâíî íà áúëãàðñêè è ìàëöèíñòâåí 5. Ïîâå÷å íà ìàëöèíñòâåí

Îòí. äÿë 36,84% 26,32% 15,79% 15,79% 5,26%

Åçèê íà ñïèñâàíåïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

Åçèê íà ñïèñâàíå

1

“Àðìåíöè”

À3

2

“Âàõàí”

À4

1

“Àðìåíöè”

3

“Åðåâàí”

À3

2

“Âàõàí”

Îñíîâíî áúëãàðñêè; ÷àñòè÷íî àðìåíñêè – ïðåäèìíî óðîöè ïî åçèêà Ïîâå÷å íà áúëãàðñêè, ïî-ìàëêî íà àðìåíñêè

4

“Timpul-Armanlu”

À4

3

“Åðåâàí”

Ïîðàâíî íà áúëãàðñêè è àðìåíñêè

5

“Timpul-Âðåìå”

À3

4

“Timpul-Armanlu” Ïîðàâíî íà áúëãàðñêè è àðîìúíñêè

6

“Áàðáåðàí”

À4

5

“Timpul-Âðåìå”

Ïîðàâíî íà áúëãàðñêè è ðóìúíñêè

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

À3

6

“Áàðáåðàí”

Áúëãàðñêè; åïèçîäè÷íî òåêñòîâå íà àíãëèéñêè

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

À3

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

8

10

Áúëãàðñêè Ïîâå÷å íà áúëãàðñêè, ïî-ìàëêî íà “Íàðîäíà âîë ÿ” ìàêåäîíñêè Îñíîâíî íà áúëãàðñêè, ÷àñòè÷íî íà “Andral-Îòâúòðå” ðîìñêè – “ðîìàíèñ” (ñëèâåíñêè äèàëåêò) “Äæèïñè Ðàé” Ïîâå÷å íà áúëãàðñêè, ïî-ìàëêî íà ðîìñêè

11

“Äðîì äðîìåíäàð” Ïîâå÷å íà áúëãàðñêè, ïî-ìàëêî íà ðîìñêè

12

“Æèòàí”

À4

13

“Áåë àÿ âîë íà”

À4

14

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

À4

15

“Çàåäíî” Áúëãàðñêè “Ïðàâà íà ðîìèòå Áúëãàðñêè è àíãëèéñêè åçèê (îòäåëåí áðîé) âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòè┠Èçöÿëî íà ðîìñêè – “âëàõè÷êè” äèàëåêò

18

“Kaynak”

À4

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Ïîâå÷å íà ðóñêè, ïî-ìàëêî íà áúëãàðñêè

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

À4

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

Èçöÿëî íà ðóñêè

18

“Kaynak”

9

“Andral-Îòâúòðå”

16ñì õ 22ñì

10

“Äæèïñè Ðàé”

16ñì õ 23ñì

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

À3

12

“Æèòàí”

À4

13

“Çàåäíî”

À4

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

À4

15

“Îáåêòèâ”

16

9

19

38

Áúëãàðñêè

Èçöÿëî íà òóðñêè Ïî÷òè èçöÿëî íà áúëãàðñêè – ñàìî “Ïðàâà è ñâîáîäè” íà 2 ñòð. ñå ïóñêà ìàòåðèàë ïàðàëåëíî íà áúëãàðñêè è íà òóðñêè

39


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

13. Îñíîâíè ðóáðèêè ¹

Èçäàíèå

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

3

“Åðåâàí”

4

“Timpul-Armanlu”

5

“Timpul-Âðåìå”

6

“Áàðáåðàí”

7

8

9

“Åâðåéñêè âåñòè”

“Íàðîäíà âîë ÿ”

“Andral-Îòâúòðå”

10

“Äæèïñè Ðàé”

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

40

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ 12

Ðåäàêöèîííà

“Æèòàí”

Ñòðàíèöè îòèñòîðèÿòà íà Àðìåíèÿ, Òîâà íå òðÿáâà äà ñå çàáðàâÿ, Óðîöè ïî ìàé÷èí åçèê, Òúæíè âúçïîìåíàíèÿ, Çàïîçíàíñòâà, Àêòóàëíî Íîâèíè îòÀðìåíèÿ, Íîâèíè îò àðìåíñêàòà îáùíîñòâ Áúëãàðèÿ, Íîâèíè îòÄèàñïîðàòà, Èñòîðèÿ, Êóëòóðà Ðåëèãèîçíè óðîöè, Êðèòè÷íà òî÷êà, Ïèñìà íà ÷èòàòåëè, Ñïîðò, Ó íàñ, Àðìåíèÿ è Äèàñïîðà, Öúðêîâíè ïðàçíèöè Ïðîèçâåäåíèÿ íà àðîìúíñêè ïîåòè è ïèñàòåëè Ìàðøðóòè

13

“Çàåäíî”

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

15

“Îáåêòèâ”

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Íîâèíè îòðîäíèÿ êðàé, Ëèòåðàòóðíè èñêðè, Ëåãåíäè îòðîäíèÿ êðàé, Çàáàâíà ñòðàíèöà, Äåéíîñòòà íà Ìåæäóåòíè÷åñêàòà øêîëà çà äåöà è ðîäèòåëè Ñëó÷àè íà íàðóøåíè ÷îâåøêè ïðàâà íà áúëãàðñêè ãðàæäàíè îòðîìñêè ïðîèçõîä, Ïðàâíà çàùèòà è ñòðàòåãèè ïðè ïðàâíàòà çàùèòà, Õðîíèêà, Ãîñòíà “Ôîêóñ”, Ðîìèòå â áúëãàðñêèòå ñðåäñòâà çà ìàñîâà èíôîðìàöèÿ Ïðàâà íà ÷îâåêà, Ñëó÷àè íà íàðóøàâàíå ïðàâàòà íà ðîìèòå, Äèñêðèìèíàöèÿ è êñåíîôîáèÿ, Èíòåãðàöèÿ íà ðîìèòå, Èíòåðâþòà, Õðîíèêà Îáùåñòâåí æèâîò, Êóëòóðà, Èñòîðèÿ

Åâðåéñêè ñèìâîëè, Ìþçèê Áàðáåðàí, Åâðåéñêè ïðàçíèöè Èçðàåë, Äèàñïîðà, Âúòðåøíà èíôîðìàöèÿ çà îáùíîñòòà â Áúëãàðèÿ, Ìëàäåæêè ðóáðèêè, Þäàèçúì, Òðàäèöèè, Ôîëêëîð, Êñåíîôîáèÿ, àíòèñåìèòèçúì, Èñòîðèÿ Èñòîðèÿ íà Ìàêåäîíèÿ, Ïèðèíñêè ïëàìåí – ïðèëîæåíèå íà ìàêåäîíñêè åçèê, Âåêîâåòå ïîìíÿò, Íåïîçíàòè êúò÷åòà èç Ïèðèíñêèÿ äÿë íà Ìàêåäîíèÿ, Ïîåçèÿ è äð. Åòíîãðàôñêè òåòðàäêè, Áèáëèîòåêà “Andral”, Agus rromani chshibati Íîâèíè, Ïî÷åòåí ãîñò, Êóëòóðíè ñúáèòèÿ, äåòñêà ñòðàíèöà, Ìëàäè ïîåòè, Ñòðàíèöà çà ðîìêàòà, Ïðèêàçêà (àâòåíòè÷íà) “Àìåíäå” – Ó íàñ, “Î ðîìà” – Ðîìèòå, Êóëòóðà, “Ñèêèáè” – Ó÷åíèå, “Êóâåöè” – Ñèëà, Ôîëêëîð, “Àìàðî êõìå𔠖 Íàøàòà êúùà, “Åíêàñ” – Õóìîð, “Èíäàÿ” – Ðîäàòà ïî ñâåòà, Ïðàâíà êîíñóëòàöèÿ

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

Èñòîðèÿ, Êóëòóðà

18

“Kaynak”

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

Îñíîâíè ðóáðèêè

Êóëòóðà, Ïîçèÿ, Ðîäåí êðàé, Ôîëêëîð, Ëè÷íîñòè Ïîëèòèêà, Îáùåñòâî, Òîëåðàíòíîñò, Åòíè÷åñêè âçàèìîîòíîøåíèÿ, Èêîíîìèêà

14. Íà÷àëî íà èçäàâàíåòî Îáùî: Ïðåäè 1989 ã .

2 èçäàíèÿ

Ñëåä 1989 ã.

17 èçäàíèÿ.

“Åâðåéñêè âåñòè ” - 1933 ã. è “Åðåâàí ” - 1944 ã. “Íàé-ñòàð” å “ Ïðàâà è ñâîáîäè ” (1990 ã.), à “íàé-íîâè” - “ Kaynak ” (àïðèë 2000 ã.) è “ Andral ” (1999 ã.)

41


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

Ïðåêúñâàíèÿïî èçäàíèÿ:

Íà÷àë î íà èçäàâàíåòîïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

Ãîäèíà

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

1991

3

“Åðåâàí”

Äåêåìâðè 1944

4

“Timpul-Armanlu”

1997

5

“Timpul-Âðåìå”

1994

6

“Áàðáåðàí”

1993

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

1933

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

1992

9

“Andral-Îòâúòðå”

10

“Äæèïñè Ðàé”

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

12

“Æèòàí”

1998

13

“Çàåäíî”

Êðàÿ íà 1997

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

15

“Îáåêòèâ”

1996

16

“Áåë àÿ âîë íà”

1994

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

1996

18

“Kaynak”

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

ßíóàðè 1994

Ìàðò1999 1998 Ñåïòåìâðè 1994

Ìàðò1996

1990

Îáùî: Áðîé èçä. 10 9

Îòí. äÿë 52,63% 47,37%

* Ïðè ïîâå÷åòî èçäàíèÿ å õàðàêòåðíî, ÷å ðåàëíîòî èì èçëèçàíå å ñâúðçàíî ñ ìîìåíòíîòî íàëè÷èå íà ñðåäñòâà. “Æèòàí” è “Çàåäíî” ïîíàñòîÿùåì íà ïðàêòèêà íå èçëèçàò, à “Kaynak” îñòàâà âñå îùå ñúñ ñèãíàëíèÿ (“íóëåâèÿ”) ñè áðîé. Îò “Áåëàÿ âîëíà” ñà èçëåçëè 3 áð. ïðåç íàáëþäàâàíèÿ ïåðèîä, à îò “Ðóññêîå

42

Èçäàíèå

1

“Àðìåíöè”

Íå

2

“Âàõàí”

Äà

1995 ã. – çà îêîëî 5 ìåñåöà

3

“Åðåâàí”

Äà

1999 ã. – ìàé, þíè, þëè, àâãóñò

4

“Timpul-Armanlu”

Íå

Ïåðèîä íà ïðåêúñâàíå

5

“Timpul-Âðåìå”

Äà

Íå ìîæå äà ïîñî÷è òî÷íè ïåðèîäè – èçäàíèåòî ïîñòîÿííî íàðóøàâà ïåðèîäè÷íîñòòà ñè ïîðàäè íåäîñòèã íà ñðåäñòâà

6

“Áàðáåðàí”

Äà

 íà÷àëîòî. Ïðåç ïîñëåäíèòå 4 ã. èçëèçà ðåäîâíî

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

Íå

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

Íå

9

“Andral-Îòâúòðå”

Íå

10

“Äæèïñè Ðàé”

Äà

Ìåæäó 2- ðà è 3-òà êíèæêà – ñåïòåìâðè 1998 – ìàé 1999; 4-òà êíèæêà îùå íå å èçëÿçëà

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

Äà

Òðè ìåñåöà ïðåç 1998 ã. è äâà ìåñåöà ïðåç 1999 ã.

12

“Æèòàí”

Äà

Îòñåïòåìâðè 1999 ã. , êîãàòî èçëèçà åäèíñòâåíèÿ òáðîé íà ñïèñàíèåòî äî âðåìåòî íà ïðîâåæäàíå íà èçñëåäâàíåòî

13

“Çàåäíî”

Äà

Îòÿíóàðè 2000 ã. äî âðåìåòî íà ïðîâåæäàíå íà èçñëåäâàíåòî

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

Íå

15

“Îáåêòèâ”

Íå

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Íå

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

Äà

Îòêðàÿ íà 1996 äî êðàÿ íà 1997 ã.

18

“Kaynak”

Íå

Èçëÿçúë å ñàìî ñèãíàëåí áðîé

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

Äà

Îò1994 äî 1995 ã.

Àïðèë 2000

15. Ïðåêúñâàíèÿ íà èçäàâàíåòî*

1. Ñ ïðåêúñâàíèÿ 2. Áåç ïðåêúñâàíèÿ

Èìà ë è ïðåêúñâ.

¹

43


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

16. Âèä íà ïå÷àòà

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

18. Íà÷èí íà ðàçïðîñòðàíåíèå

Âñè÷êè 19 èçäàíèÿ (100%) ñå ïå÷àòàò íà îôñåò.

Îáùî:

(Ñáîðúòîòïðîöåíòèòå íàäõâúðëÿ 100, çàùîòî å äàâàí ïîâå÷å îò1 îòãîâîð)

17. Öâåòíîñò íà ïå÷àòà ¹

Èçäàíèå

Öâåòíîñòíà ïå÷àòà Êîðèöà Òÿë î Äâóöâåòåí ×åðíî-áÿë, åïèçîäè÷íî ìíîãîöâåòåí ×åðíî-áÿë

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

3

“Åðåâàí”

4

“Timpul-Armanlu”

-

5

“Timpul-Âðåìå”

-

6

“Áàðáåðàí”

-

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

-

Äâóöâåòåí Äâóöâåòåí , åïèçîäè÷íî ìíîãîöâåòåí ×åðíî-áÿë , âåäíúæ â ãîäèíàòà öâåòå í áðîé – ìíîãîöâåòíà êîðèöà è äâóöâåòíî òÿëî ×åðíî-áÿë

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

-

Äâóöâåòåí

9

“Andral-Îòâúòðå”

4 öâÿòà + 1

1+1

10

“Äæèïñè Ðàé”

4 öâÿòà + 1

1+1

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

12

-

Äâóöâåòåí

“Æèòàí”

Ìíîãîöâåòåí

×åðíî-áÿë

13

“Çàåäíî”

-

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

Äâóöâåòåí

15

“Îáåêòèâ”

×åðíî-áÿë

×åðíî-áÿë ×åðíî-áÿë , áðîÿòíà àíãëèéñêè åçèê ñå ïå÷àòà ìíîãîöâåòíî ×åðíî-áÿë

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Äâóöâåòåí

Äâóöâåòåí

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

×åðíî-áÿë

×åðíî-áÿë

18

“Kaynak”

Ìíîãîöâåòåí

×åðíî-áÿë

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

-

Äâóöâåòåí

44

Áðîé èçä. 18 7 5 0

1. Áåçïëàòíî 2. Àáîíàìåíò 3. Ïðîäàæáà 4. Äðóãî

Îòí. äÿë 94,74% 36,84% 26,32% 0%

Íà÷èí íà ðàçïðîñòðàíåíèåïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

Íà÷èí íà ðàçïðîñòðàíåíèå Ïðîäàæ- Àáîíà- Áåçïë àò - Äðóãî áà ìåíò íî 0% 10% 90% 0%

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

0%

80%

3

“Åðåâàí”

0%

4

“Timpul-Armanlu”

0%

5

“Timpul-Âðåìå”

10%

0%

90%

0%

6

“Áàðáåðàí”

0%

0%

100%

0%

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

10%

90%

0%

0%

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

30%

40%

30%

0%

20%

0%

90%

10%

0%

0%

100%

0%

9

“Andral-Îòâúòðå”

0.2%

7%

92.8%

0%

10

“Äæèïñè Ðàé”

0%

2%

98%

0%

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

0%

0%

100%

0%

12

“Æèòàí”

0%

0%

100%

0%

13

0%

0%

100%

0%

0%

0%

100%

0%

15

“Çàåäíî” “Ïðàâà íàðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

0%

0%

100%

0%

16

“Áåë àÿ âîë íà”

0%

0%

100%

0%

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

0%

0%

100%

0%

18

“Kaynak”

0%

0%

100%

0%

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

20%

0%

80%

0%

14

45


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

19. Ðåãèîí íà ðàçïðîñòðàíåíèå Îáùî:

1. Â Áúë ãàðèÿ 2. Â ÷óæáèíà

19 16

100% 84.21%

Ðåãèîíè íà ðàçïðîñòðàíåíèå ïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

Ðåãèîí íà ðàçïðîñòðàíåíèå Â Áúë ãàðèÿ Â ÷óæáèíà

Áóðãàñ, Ñîôèÿ, Ïëîâäèâ, Ðóñå, Âàðíà, Ñèëèñòðà, Äîáðè÷, Àéòîñ, Ñò. Çàãîðà, Ïàçàðäæèê, Âåëèêî Òúðíîâî è äð. Ñîôèÿ, Ïëîâäèâ, Âàðíà, Ðóñå, Áóðãàñ, Øóìåí, Äîáðè÷, Ñëèâåí, Õàñêîâî è äð.

3

“Åðåâàí”

Öÿëà Áúëãàðèÿ – êúäåòî èìà ïðåäñòàâèòåëè íà îáùíîñòòà

4

“TimpulArmanlu”

Þæíà Áúëãàðèÿ – Äóïíèöà, Âåëèíãðàä, Ïåùåðà

5

6

“TimpulÂðåìå”

“Áàðáåðàí”

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

46

Âèäèí, Ñîôèÿ, Áåëåíå

Ñîôèÿ, Ïëîâäèâ, Âàðíà Ïëîâäèâ, Áóðãàñ, Âàðíà, Ðóñå, Õàñêîâî, Ïëåâåí, Âèäèí, Ëîì, Êþñòåíäèë, Äóïíèöà, Ñëèâåí, Ïàçàðäæèê è äð. Øóìåí, Âàðíà, Áóðãàñ, Ïëîâäèâ, Àñåíîâãðàä; îñíîâíî Ïèðèíñêèÿ ðåãèîí

ÑÀÙ, Ôðàíöèÿ, Ãåðìàíèÿ, Ëèâàí, Ñèðèÿ, Èçðàåë Ãåðìàíèÿ, Ãúðöèÿ, Ëèâàí, ÑÀÙ, Ôðàíöèÿ, Àðìåíèÿ è äð. Òóðöèÿ, Ãúðöèÿ, Àíãëèÿ, ÑÀÙ, Ôðàíöèÿ, Ëèâàí, Èçðàåë, Àðìåíèÿ Çàïàäíà Åâðîïà, ÑÀÙ, Àâñòðàëèÿ, Ìàêåäîíèÿ, Ãúðöèÿ, Ðóìúíèÿ Þãîñëàâèÿ, Ðóìúíèÿ, Óíãàðèÿ, Àâñòðèÿ, Óêðàéíà, Ìàêåäîíèÿ, Àëáàíèÿ, Èòàëèÿ, ÑÀÙ, Ôðàíöèÿ, Ãåðìàíèÿ, Èñïàíèÿ Ðåäîâíî – Èçðàåë; åïèçîäè÷íî – Øâåéöàðèÿ è Áåëãèÿ Èçðàåë, ïî÷òè öÿëà Çàïàäíà Åâðîïà, ÑÀÙ è Ìåêñèêî

9

“AndralÎòâúòðå”

Ñëèâåí, Ñîôèÿ, Ïëåâåí, Ðóñå, Ìîíòàíà, Ñò.Çàãîðà

10

“Äæèïñè Ðàé”

Ñîôèÿ, Ñë èâåí, Ïëîâäèâ, Øóìåí, Ïåðóùèöà, Ñò. Çàãîðà – öÿëàòà ñòðàíà

11

“Äðîì äðîìåíäàð ”

 öÿëàòà ñòðàíà ÷ðåç ðîìñêèòå îðãàíèçàöèè

12

“Æèòàí”

13

“Çàåäíî”

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

15

“Îáåêòèâ”

16

“Áåë àÿ âîë íà”

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

18

“Kaynak”

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

 íåïðàâèòåë ñòâåíèòå ðîìñêè îðãàíèçàöèè, äúðæàâíè ó÷ðåæäåíèÿ, ïîñîë ñòâà è ñðåä ðîìñêàòà èíòåë èãåíöèÿ Ðàêèòîâñêà îáùèíà, Âåëèíãðàäñêà îáùèíà, ìàëöèíñòâåíèòå ÍÏÎ-òà â ñòðàíàòà; ìàëöèíñòâåíèòå ó÷èë èùà â ñòðàíàòà Ïðàâèòåë ñòâåíèòå è íåïðàâèòåë ñòâåíè èíñòèòóöèè; ïîñîë ñòâà; ÷ðåç îôèñè íà îðãàíèçàöèÿòà â Ñò.Çàãîðà, Ïë åâåí, Ìîíòàíà ×ðåç ðåãèîíàë íèòå êëîíîâå è îôèñèòå íà ðîìñêèòå ÍÏÎ-òà Ñîôèÿ ×ðåç Ðóñêèòå êëóáîâå: Ñîôèÿ, Âàðíà, Áóðãàñ, Ðóñå, Ïë îâäèâ Âúâ âñè÷êè ðàéîíè ñ êîìïàêòíî òóðñêî íàñåëåíèå  öÿëàòà ñòðàíà

Àíãë èÿ, ÑÀÙ, Óíãàðèÿ, Ôðàíöèÿ, Ãåðìàíèÿ, Èòàë èÿ, Àâñòðèÿ, ×åæèÿ Îòäåë íè áðîéêè â ÑÀÙ (2 áð.), ×åõèÿ, Óíãàðèÿ, Àíãëèÿ, Ïîëøà Óíãàðèÿ, Óêðàéíà, Ðóñèÿ; ïîíÿêîãà – â Ìàêåäîíèÿ Óíãàðèÿ, ÑÀÙ, ×åõèÿ, Ñëîâåíèÿ, Ôðàíöèÿ

Íå ×åõèÿ, Óíãàðèÿ, Ãåðìàíèÿ, Èñïàíèÿ, Àíãë èÿ, Þãîñëàâèÿ, Ìàêåäîíèÿ, Õúðâàòñêî, Ãúðöèÿ, Ðóìúíèÿ, Óêðàéíà, Õîëàíäèÿ, , Àëáàíèÿ Âñè÷êè ðîìñêè îðãàíèçàöèè â Åâðîïà Ðóñèÿ, Àíãë èÿ, Ãåðìàíèÿ, Àâñòðèÿ, ÑÀÙ, Àâñòðàëèÿ Íå Òóðöèÿ, Ìàêåäîíèÿ è Ãúðöèÿ Íå

Ìàêåäîíèÿ, ÑÀÙ, Êàíàäà, Ãúðöèÿ, Ãåðìàíèÿ, Àâñòðàëèÿ, Àíãëèÿ

47


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

20. Îáðàòíà âðúçêà ñ ÷èòàòåëèòå ¹

Èçäàíèå

21. Èçòî÷íèöè íà ôèíàíñèðàíå

Ôîðìà íà îáðàòíà âðúçêà (áð. çà åäèí ìåñåö) Ïèñìà Òåë åôîíÅë åêË è÷íè íà Ïðèíè îáàæòðîííà ïîñåùå÷èòàåìíà äàíèÿ ïîùà íèÿ òåë è 50 90 Äà

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

20

30-40

Äà

-

40-50

3

“Åðåâàí” “TimpulArmanlu” “TimpulÂðåìå” “Áàðáåðàí” “Åâðåéñêè âåñòè” “Íàðîäíà âîë ÿ” “AndralÎòâúòðå” “Äæèïñè Ðàé” “Äðîì äðîìåíäà𔠓Æèòàí”

30

10 íà äåí

6-7

-

10 íà äåí

-

1-2

-

-

1-2

20

20

-

Äà

Äà

4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

“Çàåäíî” “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòè┠“Áåë àÿ âîë íà” “Ðóññêîå ñë îâî” “Kaynak” “Ïðàâà è ñâîáîäè”

48

-

-

3-4

-

3-4 1-2 ãîäèøíî

1-2

4-5

-

-

-

1-2

Äà

-

4

-

2-3

Äà

-

Äà

Äà

-

-

Îáùî:

(Ñáîðúòîòïðîöåíòèòå íàäõâúðëÿ 100, çàùîòî å äàâàí ïîâå÷å îò1 îòãîâîð)

Èçòî÷íèê íà ôèíàíñèðàíå 1. Áúëãàðñêè ñïîíñîð (ÞË) 2. ×àñòíè ëèöà 3. ×óæä ñïîíñîð 4. Ïðîäàæáè 5. Äðóãè èçòî÷íèöè 6. Ðåêëàìè

Áðîé èçä. 16 8 5 5 5 3

Îòí. äÿë 84,21% 42,1% 26,32% 26,32% 26,32% 15,79%

Èçòî÷íèöè íà ôèíàíñèðàíå ïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

Ôîðìà íà ôèíàíñèðàíå Áúë ã. ×óæä ×àñò. ÏðîÐåêÄðóãè ÞË ñïîíñ. ë èöà äàæáè ë àìè

1

“Àðìåíöè”

5%

2

“Âàõàí”

12%

8%

5%

3

“Åðåâàí”

5%

5%

0%

1-2

4

“Timpul-Armanlu”

50%

0%

50%

0%

0%

0%

“Timpul-Âðåìå”

Äà

5

20%

40%

10%

5%

10%

15%

6

“Áàðáåðàí”

100%

0%

0%

0%

0%

0%

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

0%

0%

0%

10%

10%

80%

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

0%

10%

80%

10%

0%

0%

9

“Andral-Îòâúòðå” 100%

0%

0%

0%

0%

0%

10

“Äæèïñè Ðàé”

0%

0%

100%

0%

0%

0%

“Äðîì äðîìåíäàð” 95%

0%

5%

0%

0%

0%

5

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Äà

-

-

Äà

Äà

0%

95%

0%

0%

0%

0%

0%

75%

30%

50%

10%

4

50-60

-

4

30-40

11 12

“Æèòàí”

100%

0%

0%

0%

0%

0%

Äà

Äà

Äà

Äà

Äà

13

0%

0%

0%

0%

0%

10

Äà

-

-

Äà

14

0%

0%

0%

0%

0%

Äà

Äà

-

-

Äà

15

“Çàåäíî” 100% “Ïðàâà íà ðîìèòå 100% âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòè┠100%

0%

0%

0%

0%

0%

4-5

1-2

-

-

-

16

“Áåë àÿ âîë íà”

30%

0%

0%

0%

0%

70%

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

100%

0%

0%

0%

0%

0%

20-40

3-4 íà äåí

-

-

Äà

18

“Kaynak”

45%

45%

0%

10%

0%

0%

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè” 30%

0%

70%

0%

0%

0%

49


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

22. Îôèñ. Õàðàêòåðèñòèêè íà îôèñà Èíäèêàòîðè: ­ ­ ­ ­ ­

Íàëè÷èå íà îôèñ Íåãîâàòà ïëîù Ñîáñòâåíîñò Íà÷èí íà ïîëçâàíå Áðîé ïîìåùåíèÿ, ïîëçâàíè îò ðåäàêöèÿòà

Îáùî 1. Ðàçïîëàãàòñ îôèñ 2. Íå ðàçïîëàãàòñ îôèñ

Îòí. äÿë 78,95% 21,05%

Ñîáñòâåíîñò

(ñàìî çà èçäàíèÿòà, êîèòî ðàçïîëàãàò ñ îôèñ; áàçà 15

Îáùî Ñîáñòâåíîñò 1. Ñîáñòâåí (íà èçäàòåëÿ) 2. ×óæä (ïîä íàåì) 3. Äðóãî

Áðîé èçä. 7 5 3

¹

Èçäàíèå

1

“Àðìåíöè”

Íå

2

“Âàõàí”

Äà

3

“Åðåâàí”

4

“Timpul-Armanlu”

5 6

Ïë îù Ñîáñòâå(êâ.ì) íîñò

25

Íàåì

Äà

25

Äà

100

“Timpul-Âðåìå”

Äà

21

“Áàðáåðàí”

Äà

20

50

Äà

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

Íå

9

“Andral-Îòâúòðå”

Íå

10

“Äæèïñè Ðàé”

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

12 13

20

Èçäàòåëÿ

Ñàì.

2

Äà

20

Ãë.ðåäàêòîð

Æèë èùå

1

Äà

8

Íàåì

Ñúâì.

1

“Æèòàí”

Äà

20

Èçäàòåëÿ

Æèë èùå

1

“Çàåäíî”

Äà

25

Íàåì

Ñúâì.

3

Äà

120

Èçäàòåëÿ

Ñàì.

1

15

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

Äà

200

Èçäàòåëÿ

Ñúâì.

2

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Äà

60

Èçäàòåëÿ

Ñàì.

1

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

Äà

60

Èçäàòåëÿ

Ñúâì.

1

18

“Kaynak”

Íå

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

Äà

40

Íàåì

Ñúâì.

2

23. Òåõíè÷åñêî îáîðóäâàíå* Îáùî:

Îòí. äÿë 46,67% 33,33% 20%

Âèä îáîðóäâàíå

Õàðàêòåðèñòèêè íà îôèñà ïî èçäàíèÿ: Îôèñ

“Åâðåéñêè âåñòè”

14

Íàëè÷èå íà îôèñ Áðîé èçä. 15 4

7

Íà÷èí Áðîé íà ïîìåïîë çâàùåíèÿ íå Ñúâì.

2

Äðóãî

Ñàì.

1

Äðóãî

Ñúâì.

1

Èçäàòåëÿ

Ñàì.

1

Íàåì

Ñúâì.

1

Áðîé èçä.

Îòí. äÿë

1. Êîìïþòðè

12

63,16%

2. Ïèøåùè ìàøèíè

6

31,58%

3. Èçäàòåëñêè ñèñòåìè

5

26,32%

4. Äðóãî

5

26,32%

5. Êîïèðíà òåõíèêà

2

10,53%

6. Ïå÷àòíà áàçà

0

0%

×åòèðè èçäàíèÿ (“Timpul-Armanlu”, “Áàðáåðàí”, “Áåëàÿ âîëíà” è “Ðóññêîå ñëîâî”) íå ðàçïîëàãàò ñ íèêàêâî òåõíè÷åñêî îáîðóäâàíå, à äðóãè äâå (“Timpul-Âðåìå” è “Kaynak”) ðàçïîëàãàò ñàìî ñ ïèøåùè ìàøèíè. * Èìà ñå ïðåäâèä áðîÿò íà èçäàíèÿòà, êîèòî ïðèòåæàâàò îáîðóäâàíå îò ñúîòâåòíèÿ âèä, íåçàâèñèìî îò êîëè÷åñòâîòî è ìàðêàòà. Ñáîðúò îò ïðîöåíòèòå íàäõâúðëÿ 100, çàùîòî å äàâàí ïîâå÷å îò 1 îòãîâîð.

51


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

Òåõíè÷åñêî îáîðóäâàíå ïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

Îáîðóäâàíå (áðîéêè) ÊîìÏèø. Êñå- Èçäàò. Ïå÷àòïþòìàðîêñ ñèñòåìà íà áàçà ðè øèíè 1

24. Ñúòðóäíèöè. Áðîé è âèä Èíäèêàòîðè ­ äèôåðåíöèðàíî ïî äâîéêè êàòåãîðèè:

Äðóãî

­ Ðåäàêöèîííè ñúòðóäíèöè ­ àâòîðè ­ Ïëàòåíè ñúòðóäíèöè ­ íåïëàòåíè ñúòðóäíèöè

1

“Àðìåíöè”

2

“Âàõàí”

2

-

1

-

-

3

“Åðåâàí”

1

-

1

-

5

4

“Timpul-Armanlu”

-

-

-

-

-

-

5

“Timpul-Âðåìå”

-

-

-

-

3

-

6

“Áàðáåðàí”

-

-

-

-

-

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

2

1

1

-

2

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

2

-

-

-

-

Ïðèíòåð, ñêåíåð -

9

“Andral-Îòâúòðå”

1

-

-

-

-

-

10

“Äæèïñè Ðàé”

1

-

-

-

-

-

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

1

-

-

-

1

-

1

“Àðìåíöè”

Ïðèíòåð, ñêåíåð ôàêñ

2

“Âàõàí”

3

“Åðåâàí”

4

“Timpul-Armanlu”

5

“Timpul-Âðåìå”

1

5

6

“Áàðáåðàí”

1

2-3

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

3

4

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

1

3

12

“Æèòàí”

1

-

-

-

-

13

“Çàåäíî”

3

-

1

-

-

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє

1

1

-

-

-

15

“Îáåêòèâ”

2

1

1

-

-

Ñêåíåð, ïðèíòåð Ïðèíòåð, ñêåíåð, ôàêñ

-

16

“Áåë àÿ âîë íà”

-

-

-

-

-

Ïðèíòåð, ñêåíåð ôàêñ -

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

-

-

-

-

-

-

18

“Kaynak”

-

-

-

-

1

-

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

1

-

-

-

-

-

Ïëàòåíè ñúòðóäíèöè Îáùî: Ïë àòåíè ñúòðóäíèöè 1. Íÿìàò 2. Èìàò

Îòí. äÿë 57,9% 42,1%

Áðîé è âèä ñúòðóäíèöè ïî èçäàíèÿ: ¹

Èçäàíèå

Ðåäàêöèîííè Íåïë àÏë àòåíè òåíè 10

Àâòîðè Íåïë àÏë àòåíè òåíè

2

5-6

2+8

10-12

2

9

“Andral-Îòâúòðå”

1

9

10

“Äæèïñè Ðàé”

15

5-6

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

1

12

“Æèòàí”

2

13

15

“Çàåäíî” “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

16

“Áåë àÿ âîë íà”

14

52

Áðîé èçä. 11 8

1

3 3 1

20

6

5

3 2

8

53


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Îïèñàíèå è ïàñïîðòèçàöèÿ

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

2

3-4

18

“Kaynak”

4

10

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

1

25. Ãëàâíè ðåäàêòîðè è òåõíèòå õàðàêòåðèñòèêè* Èíäèêàòîðè ­ ­ ­ ­ ­

Èìå Âúçðàñò Îáðàçîâàíèå Ïðîôåñèîíàëíà êàðèåðà Ïðåäèøåí èçäàòåëñêè îïèò

Îáðàçîâàíèå Îáùî Ñòåïåí íà îáðàçîâàíèå 1. Âèñøå 2. Ñðåäíî ñïåöèàëíî è ïðîôåñèîíàëíî 3. Ïîëóâèñøå 4. Îñíîâíî 5. Ïîä îñíîâíî

Áðîé èçä. 14 2 1 1 0

Îòí. äÿë 77,78% 11,12% 5,55% 5,55% 0%

Ïðåäèøåí èçäàòåëñêè îïèò Îáùî Ïðåäèøåí èçäàòåë ñêè îïèò 1. Íå ïðèòåæàâà 2. Ïðèòåæàâà

Áðîé èçä. 9 9

Îòí. äÿë 50,0% 50,0%

Ñðåäíà âúçðàñò íà ãëàâíèòå ðåäàêòîðè ­ 49 ã. * Ã-í Ñàìóåë Ëåâè çàÿâè, ÷å â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” íÿìà äëúæíîñòòà ãë.ðåäàêòîð è îòêàçà äà äàäå äàííè çà ñëåäâàùèÿ ïî ðàíã îòãîâîðåí ñúòðóäíèê â ðåäàêöèÿòà íà âåñòíèêà. Äàííèòå îò òàçè òî÷êà ñå îòíàñÿò ñàìî çà èìàùèòå ãëàâåí ðåäàêòîð 18 èçäàíèÿ (áàçà 18 = 100%).

54

Õàðàêòåðèñòèêè íà ãë àâíèòå ðåäàêòîðè ïî èçäàíèÿ: Èìå

Âúçðàñò

¹

Èçäàíèå

1

“Àðìåíöè”

Êåâîðê Ñàðàôÿí

2

“Âàõàí”

Õàðè Íèãîõîñÿí

40

3

“Åðåâàí”

Âàðòàíóø Òîïàêáàøèÿí

38

4

“TimpulArmanlu”

Íèêîëàé Êþðê÷èåâ

35

5

“TimpulÂðåìå”

Ìèëàí Àíãåëîâ Êîñîâÿíó

72

âèñøå

6

“Áàðáåðàí”

Âàëåíòèí Ëàçàðîâ

24

Âèñøå ìóçèêàëíî

7

“Åâðåéñêè Ìèõàéëèíà âåñòè” Ïàâëîâà

41

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

ßí Ïèðèíñêè

69

9

“AndralÎòâúòðå”

Ñàâ÷î Ñàâ÷åâ

49

10

“Äæèïñè Ðàé”

Ñàëè Èáðàõèì

50

11

“Äðîì Âàñèë äðîìåíäàð” ×àïðàçîâ

55

12

“Æèòàí”

Ãåîðãè Ïàðóøåâ

50

13

“Çàåäíî”

Éîñèô Íóíåâ

40

40

Îáðàçîâàíèå îñíîâíî Âèñøå – êîí ñåðâàòîðèÿ, áèîëîãèÿ è õèìèÿ Âèñøå – áúëãàðñêà ôèëîëîãèÿ Âèñøå – êëàñè÷åñêà è áúëãàðñêà ôèëîëîãèÿ

Âèñøå – áúëãàðñêà ôèëîëîãèÿ Ïîëóâèñøåïåäàãîãè÷åñêî Âèñøåáúëãàðñêà ôèëîëîãèÿ Ñðåäíîïðîôåñèîíàëíî Âèñøå – áúëãàðñêà ôèëîëîãèÿ Ñðåäíîñïåöèàëíî – ôîòîãðàôèÿ Âèñøåïåäàãîãè÷åñêî

Ïðåäèøåí èçäàòåë ñêè îïèò

Ïðîôåñèîíàë íà êàðèåðà Ôîòîãðàôèÿ è ñèòîïå÷àò Øåô íà åêèï íà âåñòíèê “Âåñòè” â Ïëîâäèâ Æóðíàëèñò– â. “Åðåâàí” (îò 1986 ã.)

Íå Äà

Íå

Ó÷èòåë ïî áúëãàðñêè è ðóìúíñêè åçèê

Äà

Ïðîôåñèîíàëå í æóðíàëèñò

Äà

Ïðåïîäàâàòåë – ðàáîòè ñ äåöà ÁÍÐ – âîäåù íà ñóòðåøíèÿ áëîê

Íå Íå

Ñëóæèòåë

Íå

Æóðíàëèñò

Äà

Ïîåòåñà

Äà

Â. “Ñëèâåí ñêî äåëî” . â-ê “Ñëèâåí äíåñ”

Äà

ÁÍÒ

Íå

Ó÷èòåë, ñúâåòíèê â ÌÑ

Íå

55


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

14

“Ïðàâà íà ðîìèòå Êàìåëèÿ âúâ Àíãåëîâà ÔÎÊÓє

32

Âèñøå – ôèëîñîôèÿ

15

“Îáåêòèâ”

Þëèàíà Ìåòîäèåâà

48

Âèñøå – áúëãàðñêà ôèëîëîãèÿ

16

“Áåë àÿ âîë íà”

Ëåîíèä Õîäêåâè÷

70

Âèñøå

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

Âàëåíòèíà Êîöåâà

57

Âèñøå – ðóñêà ôèëîëîãèÿ, æóðíà-ëèñòèêà

18

“Kaynak”

Ñàáðè Àëàãüîç

50

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

Âèñøå-ïðàâî è òóðñêà ôèëîëîãèÿ

56

-

-

-

Ó÷èòåë ïî àíãëèéñêè åçèê Ñï. “Ñåìåéñòâî è ó÷èëèùå”, ñï. “Áúëãàðñêè æóðíàëèñò”, ãë. ðåäàêòîð íà â. “1000 äíè” Èíæåíåð, íàó÷åí ñúòðóäíèê; ä-ð íà òåõ. íàóêè Îòãîâîðåí ðåäàêòîð â ðóñêàòà ñåêöèÿ íà “Ñîôèÿïðåñ” Ðàáîòèë â ÁÍÐ è èçäàíèÿòà íà òóðñêè åçèê -

Íå

Äà

Íå

Äà

Äà -


ÕÀÐÀÊÒÅÐÈÑÒÈÊÈ ÍÀ ×ÈÒÀÒÅËÈÒÅ ÍÀ ÅÒÍÈ×ÅÑÊÈ ÈÇÄÀÍÈß

Ïðåäñòàâÿíå è àíàëèç íà ðåçóëòàòèòå Êà÷åñòâåíî èçñëåäâàíå ñðåä ÷èòàòåëèòå íà åòíè÷åñêè èçäàíèÿ


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

Èçâàäêà: 30 ÷èòàòåëè íà åòíè÷åñêè èçäàíèÿ íàä 18-ãîäèøíà âúçðàñò, ðàçäåëåíè â òðè ãðóïè ïî äåñåò ìàêåäîíöè, ðîìè è òóðöè. Òåðåííà ðàáîòà: 17.07. – 30.07. 2000 ã.

Öåëè è ìåòîäîëîãèÿ íà èçñëåäâàíåòî

Îñíîâíè öåëè íà èçñëåäâàíåòî

Îñíîâíè èçâîäè*

Óñòàíîâÿâàíå íà: ­ Îáùèòå ìåäèéíè íàãëàñè ñðåä ÷èòàòåëèòå íà åòíè÷åñêè èçäàíèÿ ­ Òåõíèòå òåìàòè÷íè íàãëàñè ­ Òåõíèòå íàãëàñè êúì åòíè÷åñêàòà ïðåñà ­ Íàãëàñèòå èì êúì äèñêðèìèíàöèÿòà ­ Íàãëàñèòå èì êúì àñïåêòè îò æèâîòà íà òÿõíàòà åòíè÷åñêà ãðóïà

Ìåòîäîëîãè÷åñêà ðàìêà

Òèï íà èçñëåäâàíåòî: Êà÷åñòâåíî Ìåòîä íà èçñëåäâàíåòî: Äúëáî÷èííè ðåñïîíäåíòèòå 58

èíòåðâþòà

ñ

1. Îáùè ìåäèéíè íàãëàñè È ñðåä òðèòå ãðóïè ðåñïîíäåíòè íàé-÷åòåíè âñåêèäíåâíèöè ñà â. “Òðóä” è â. “24 ÷àñà”, íàé-âå÷å çàðàäè èíôîðìàöèÿòà. Íàé-÷åòåíè ñåäìè÷íèöè ñà â. “168 ÷àñà” ­ çàðàäè ïîëèòè÷åñêèòå êîìåíòàðè, ïðàâíèòå è èêîíîìè÷åñêèòå ñòðàíèöè è â. “Æúëò Òðóä”. È òðèòå ãðóïè ðåñïîíäåíòè, ïðåäïî÷èòàò äà ñëóøàò ïðîãðàìà “Õîðèçîíò” íà ÁÍÐ. Ïðè÷èíà çà òåõíèÿ èçáîð å íàé-âå÷å èçëú÷âàíàòà ïî òàçè ïðîãðàìà èíôîðìàöèÿ è àêòóàëíè íîâèíè çà ñòðàíàòà. Ïðè èíòåðâþèðàíèòå òóðöè ìîæå äà ñå ïðèáàâè è ñúùåñòâóâàíåòî íà åìèñèè íà òóðñêè åçèê íà ÁÍÐ. Èíòåðâþèðàíèòå ðåñïîíäåíòè – ìàêåäîíöè ñëóøàò è Ðàäèî Ñêîïèå, ïðåäèìíî ïîðàäè íîâèíèòå îò Ð Ìàêåäîíèÿ è ìóçèêàë* Ïðîâåäåíîòî îò íàñ èçñëåäâàíå ñðåä ÷èòàòåëè íà åòíè÷åñêè èçäàíèÿ å êà÷åñòâåíî, à íå êîëè÷åñòâåíî. Òî íå ìîæå äà ïðåòåíäèðà çà ñòàòèñòè÷åñêè ïðåäñòàâèòåëíè ðåçóëòàòè, à ñàìî èëþñòðèðà äîìèíèðàùèòå íàãëàñè ñðåä èíòåðâþèðàíèòå îò íàñ ïðåäñòàâèòåëè íà ìàêåäîíñêàòà, ðîìñêàòà è òóðñêàòà îá-

59


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

íèòå ïðîãðàìè. Ñðåä ðåñïîíäåíòèòå íå ìîãàò äà ñå èäåíòèôèöèðàò çíà÷èìè ïðåäïî÷èòàíèÿ êúì äðóãè ðàäèîñòàíöèè. Íàé-ãëåäàí òåëåâèçèîíåí êàíàë å “Êàíàë 1” íà ÁÍÒ. Ðåñïîíäåíòèòå – ìàêåäîíöè ãëåäàò ñúùî òàêà ïðîãðàìèòå íà Ìàêåäîíñêàòà òåëåâèçèÿ. Ðåñïîíäåíòèòå – òóðöè ïîäåëÿò ïðåäïî÷èòàíèÿòà ñè ìåæäó ÁÍÒ è êàíàëèòå íà òóðñêàòà òåëåâèçèÿ, êàòî íàïð. “Êàíàë Ĕ è TNT, íàé-âå÷å çàðàäè òóðñêèÿ åçèê íà åìèñèèòå è òóðñêèòå çàáàâíè è ìóçèêàëíè ïðîãðàìè. Êàòî öÿëî, ðåñïîíäåíòè ñî÷àò êàòî ãëàâíà ïðè÷èíà çà èçáîðà íà Ò êàíàë ïðåäè âñè÷êî èíôîðìàöèÿòà è àêòóàëíèòå íîâèíè. Ñðåä èíòåðâþèðàíèòå îò íàñ ðåñïîíäåíòè ñ íàé-âèñîêî äîâåðèå ñå ïîëçâàò â. “Òðóä” è â. “24÷àñà”, êàêòî è èçäàíèÿòà íà ñúîòâåòíàòà åòíè÷åñêà ãðóïà. Ïðàâè âïå÷àòëåíèå, ÷å ñðåä èíòåðâþèðàíèòå ïðåäñòàâèòåëè è íà òðèòå ãðóïè äîìèíèðà ìíåíèåòî, ÷å ó íàñ íÿìà ìåäèè, êîèòî äîñòàòú÷íî ïúëíî è äîáðîíàìåðåíî ïðåäñòàâÿò ïðîáëåìèòå íà òÿõíàòà îáùíîñò.

2. Òåìàòè÷íè íàãëàñè Êàòî íàé-âàæíè è çíà÷èìè ñîöèàëíè òåìè, èíòåðâþèðàíèòå ïðåäñòàâèòåëè è íà òðèòå ãðóïè îïðåäåëÿò áåçðàáîòèöàòà è áåäíîñòòà (íèñêèòå äîõîäè). Íàðåä ñ òÿõ ðåñïîíäåíòèòå – ðîìè ïîñî÷âàò êàòî âàæíà è çíà÷èìà òåìà äèñêðèìèíàöèÿòà. Îòíîâî áåçðàáîòèöàòà è áåäíîñòòà ñà ïîñî÷åíè ñðåä íàéàêòóàëíèòå ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêèòå ãðóïè ïðåç ïîñëåäíàòà ãîäèíà. Ãîëÿìà ÷àñò îò èíòåðâþèðàíèòå îò íàñ îò ðåñïîíäåíòè – ìàêåäîíöè îïðåäåëÿò êàòî íàé-àêòóàëåí ïðîáëåì îòíåìàíåòî íà ðåãèñòðàöèÿòà íà ÎÌÎ “Èëèíäåí” ­ ÏÈÐÈÍ è íåïðèçíàâàíåòî íà ìàêåäîíñêî ìàëöèíñòâî â Áúëãàðèÿ. Ðåñïîíäåíòèòå ­ ðîìè íàðåä ñ áåçðàáîòèöàòà è áåäíîñòòà ïîñî÷âàò êàòî ïðîáëåì îáðàçîâàíèåòî, à òóðöèòå – êóëòóðíàòà èçîñòàíàëîñò. 60

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

Èíòåðâþèðàíèòå ïðåäñòàâèòåëè è íà òðèòå ãðóïè ïîëçâàò êàòî îñíîâåí èçòî÷íèê íà èíôîðìàöèÿ ïî ïðîáëåìèòå íà îáùíîñòòà ëè÷íèòå ñðåùè è ðàçãîâîðè.

Íàãëàñè êúì åòíè÷åñêàòà ïðåñà Èíòåðâþèðàíèòå ðåñïîíäåíòè – ìàêåäîíöè è òóðöè ÷åòàò ïðåäèìíî ïî åäíî îñíîâíî åòíè÷åñêî èçäàíèå: ìàêåäîíöèòå - â. “Íàðîäíà âîëÿ”, à òóðöèòå – â. “Ïðàâà è ñâîáîäè”. Ïðè èíòåðâþèðàíèòå ðåñïîíäåíòè ­ ðîìè íå ìîæåì äà îòêðîèì äîìèíèðàùî åòíè÷åñêî èçäàíèå, íî âñå ïàê ìîæå äà ñå ïîñî÷è êàòî ïîçíàò è ÷åòåí â. “Äðîì äðîìåíäàð”. Èíòåðâþèðàíèòå ðåñïîíäåíòè ñà îáùî âçåòî äîâîëíè îò ÷åòåíèòå îò òÿõ åòíè÷åñêè èçäàíèÿ. Ìàêåäîíöèòå íå ñà óäîâëåòâîðåíè îò îáåìà íà â. “Íàðîäíà âîëÿ”, à òóðöèòå – îò ïîäáîðà íà òåìèòå âúâ â. “Ïðàâà è ñâîáîäè”. Æåëàíà òåìà îò ðåñïîíäåíòèòå – ìàêåäîíöè å èñòîðèÿòà íà ìàêåäîíñêèÿ íàðîä. Ñðåä ðåñïîíäåíòèòå – ðîìè íå ìîæå äà ñå îòêðîè äîìèíèðàùà æåëàíà òåìà. Òåõíèòå ïðåäïî÷èòàíèÿ ñå ðàçäâîÿâàò ìåæäó ñîöèàëíàòà è åòíè÷åñêàòà (ìàëöèíñòâåíàòà) òåìàòèêà. Ðåñïîíäåíòèòå – òóðöè ïðîÿâÿâàò èíòåðåñ êúì òåìè, ñâúðçàíè ñ êóëòóðàòà è ëèòåðàòóðàòà. Èíòåðâþèðàíèòå ïðåäñòàâèòåëè è îò òðèòå ãðóïè ñ÷èòàò, ÷å åòíè÷åñêèòå èçäàíèÿ ñïîìàãàò çà çàïàçâàíåòî è ñïëîòÿâàíåòî íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà. Äîìèíèðàùàòà ñðåä âñè÷êè ðåñïîíäåíòè íàãëàñà å, ÷å åòíè÷åñêèòå èçäàíèÿ òðÿáâà äà ñå ñïèñâàò íà äâà åçèêà – íà áúëãàðñêè è íà ìàëöèíñòâåí.

Íàãëàñè ñïðÿìî äèñêðèìèíàöèÿòà Äèñêðèìèíàöèÿòà î÷åðòàâà çàáåëåæèìè ðàçëèêè â íàãëàñèòå íà èíòåðâþèðàíèòå îò íàñ ðåñïîíäåíòè îò îòäåëíèòå åòíè÷åñêè ãðóïè. Ðîìèòå è ãîëÿìà ÷àñò îò íàøèòå ðåñïîíäåíòè - ìàêåäîíöè ñ÷èòàò, ÷å â Áúëãàðèÿ èìà åòíè÷åñêà äèñêðèìèíàöèÿ. Îáðàòíî, ðåñïîíäåíòèòå ­ òóðöè ñà íà ìíåíèå, ÷å ó íàñ íÿìà äèñêðèìèíàöèÿ ïî åòíè÷åñêè ïðèçíàê. Ìàêåäîíöèòå ïîñî÷âàò êàòî îáåêò íà äèñêðèìèíàöèÿ â Áúëãàðèÿ ïðåäñòàâèòåëèòå íà ñâîÿòà ãðóïà. 61


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ðåñïîíäåíòèòå – ðîìè ñúùî ïîñòàâÿò íà ïúðâî ìÿñòî ñåáå ñè êàòî îáåêò íà äèñêðèìèíàöèÿ. Ðåñïîíäåíòèòå – òóðöè ïîñî÷âàò êàòî îáåêò íà äèñêðèìèíàöèÿ ðîìèòå, à íå ïðåäñòàâèòåëèòå íà ñîáñòâåíàòà ñè åòíè÷åñêà ãðóïà. Ñúùîòî ïîëîæåíèå ñå î÷åðòàâà è ïðè âúïðîñà äàëè èìà äèñêðèìèíàöèÿ êúì ñúîòâåòíàòà åòíè÷åñêà ãðóïà îò ñòðàíà íà âëàñòòà. Èíòåðâþèðàíèòå ðåñïîíäåíòè – ðîìè è ìàêåäîíöè ñà óáåäåíè, ÷å òàêàâà äèñêðèìèíàöèÿ ñúùåñòâóâà. Çà ðàçëèêà îò òÿõ, ðåñïîíäåíòèòå – òóðöè ñà óáåäåíè, ÷å òàêàâà äèñêðèìèíàöèÿ íÿìà. Ùî ñå îòíàñÿ äî ñúùåñòâóâàíåòî íà äèñêðèìèíàöèÿ êúì åòíè÷åñêàòà ãðóïà îò ñòðàíà íà áúëãàðñêàòà îáùåñòâåíîñò, ðåñïîíäåíòèòå ðîìè è òóðöè ñà íà ìíåíèå, ÷å òàêàâà äèñêðèìèíàöèÿ íÿìà. Ðåñïîíäåíòèòå – ìàêåäîíöè îáà÷å ñà óâåðåíè, ÷å òÿ ñúùåñòâóâà. Îòíîøåíèåòî íà áúëãàðèòå îò íàñåëåíîòî ìÿñòî/ðåãèîíà êúì ïðåäñòàâèòåëèòå íà ñúîòâåòíàòà åòíè÷åñêà îáùíîñò ñå îïðåäåëÿ îò íàøèòå ðåñïîíäåíòè – ìàêåäîíöè è òóðöè êàòî ïîçèòèâíî. Çà ðàçëèêà îò òÿõ ðåñïîíäåíòèòå – ðîìè ñà ïî-ñêëîííè äà îïðåäåëÿò îòíîøåíèåòî íà ìåñòíèòå áúëãàðè êúì òÿõ êàòî íåãàòèâíî. Èíòåðâþèðàíèòå ðåñïîíäåíòè – òóðöè, îòðè÷àò äà èìà äèñêðèìèíàöèÿ íà òÿõíàòà êóëòóðà, ðåëèãèÿ è åçèê. Ñðåä ðåñïîíäåíòèòå – ìàêåäîíöè ñúùî ïðåîáëàäàâà ìíåíèåòî, ÷å äèñêðèìèíàöèÿ íà òÿõíàòà ðåëèãèÿ è êóëòóðà íÿìà. Íå å òàêîâà ìíåíèåòî èì ïî îòíîøåíèå íà ìàêåäîíñêèÿ åçèê. Ïîâå÷åòî îò èíòåðâþèðàíèòå ìàêåäîíöè ñ÷èòàò, ÷å òîé å îáåêò íà äèñêðèìèíàöèÿ, èçðàçÿâàùà ñå íàé-âå÷å â íåãîâîòî íåïðèçíàâàíå êàòî ñàìîñòîÿòåëåí åçèê. Ïðè ðåñïîíäåíòèòå – ðîìè, äîìèíèðàùèòå íàãëàñè ñà ñõîäíè ñ òåçè ñðåä ìàêåäîíöèòå. Îáùî âçåòî òå ñà íà ìíåíèå, ÷å äèñêðèìèíàöèÿ íà òÿõíàòà êóëòóðà è ðåëèãèÿ íÿìà, íî ñúùåñòâóâà äèñêðèìèíàöèÿ íà ðîìñêèÿ åçèê. Èíòåðâþèðàíèòå ðåñïîíäåíòè – òóðöè ëè÷íî íå ñà ñðåùàëè ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ íà ïðåäñòàâèòåëè íà ñîáñòâåíàòà èì åòíè÷åñêà îáùíîñò. Ðåñïîíäåíòèòå ðîìè è ÷àñò îò ìàêåäîíöèòå òâúðäÿò, ÷å 62

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

ñà ñðåùàëè ëè÷íî òàêèâà ñëó÷àè.

5. Íàãëàñè êúì àñïåêòè îò æèâîòà íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà Ðåñïîíäåíòèòå è îò òðèòå ãðóïè ñà óáåäåíè êàòåãîðè÷íî, ÷å òåõíèòå îáùíîñòè óñïÿâàò äà çàïàçÿò è äà âúçïðîèçâåäàò ñâîÿòà ñïåöèôè÷íà åòíè÷åñêà êóëòóðà. Ïðåäñòàâèòåëèòå è íà òðèòå îáùíîñòè ñà íà ìíåíèå, ÷å òåõíèòå êóëòóðè íå ñà äîñòàòú÷íî äîáðå ïðåäñòàâåíè â áúëãàðñêèòå íàöèîíàëíè ìåäèè. Êàòî íàé-áëèçêà äî ñâîÿòà åòíè÷åñêà ãðóïà, òóðöè, ìàêåäîíöè è ðîìè ïîñî÷âàò áúëãàðèòå. Êàòî íàé-îòäàëå÷åíà åòíè÷åñêà ãðóïà òóðöèòå è ìàêåäîíöèòå ïîñî÷âàò ðîìèòå. Êàòî ïðè÷èíè çà íåãàòèâíàòà èì íàãëàñà êúì ïðåäñòàâèòåëèòå íà òàçè åòíè÷åñêà ãðóïà òå ïîñî÷âàò ñêëîííîñòòà íà ðîìèòå äà “êðàäàò è ëúæàò” è òÿõíîòî “íåæåëàíèåòî çà ðàáîòà”. Ñðåä ñàìèòå ðîìè íÿìà äîìèíèðàùà íàãëàñà çà íàé-îòäàëå÷åíà åòíè÷åñêà ãðóïà. Ïî òîçè íà÷èí ðîìèòå ñå î÷åðòàâàò êàòî íàé-òîëåðàíòíà è íàé-îòõâúðëÿíà îò äðóãèòå åòíè÷åñêè ãðóïè îáùíîñò â Áúëãàðèÿ. Ñðåä ðåñïîíäåíòèòå è îò òðèòå ãðóïè ïðåîáëàäàâà ìíåíèåòî, ÷å ÷ëåíîâåòå íà òåõíèòå îáùíîñòè íå çíàÿò ìàé÷èíèÿ ñè åçèê ìíîãî äîáðå, à ñàìî äî îïðåäåëåíà ñòåïåí. Èìà ñå ïðåäâèä, ÷å åçèêúò ñå âëàäåå íà áèòîâî, ðàçãîâîðíî ðàâíèùå, à íå ñå âëàäåå ïèñìåíî, ëèòåðàòóðíî. Èíòåðâþèðàíèòå ìàêåäîíöè ñà íà ìíåíèå, ÷å îôèöèàëíèÿò áúëãàðñêè åçèê ñå âëàäåå äîáðå, äîðè îòëè÷íî îò ïðåäñòàâèòåëèòå íà òÿõíàòà îáùíîñò Çà ðàçëèêà îò òÿõ, ñðåä ðåñïîíäåíòèòå ðîìè è òóðöè, äîìèíèðà ìíåíèåòî, ÷å áúëãàðñêèÿ åçèê íå ñå âëàäåå äîáðå îò ïðåäñòàâèòåëèòå íà òåõíèòå åòíè÷åñêè ãðóïè, îñîáåíî îò æèâóùèòå â ñåëàòà è îòäàëå÷åíèòå îò ãðàäîâåòå ðàéîíè. Ñðåä âñè÷êè èíòåðâþèðàíè ðåñïîíäåíòè äîìèíèðà óáåæäåíèåòî, ÷å äîáðîòî âëàäååíå íà áúëãàðñêèÿ åçèê å âàæíî óñëîâèå çà óñïåøíàòà ñîöèàëíà ðåàëèçàöèÿ â Áúëãàðèÿ íà ïðåäñòàâèòåëèòå íà ìàëöèíñòâàòà. 63


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

Ìàêåäîíöè

Èçâàäêà: 10 ìàêåäîíöè íàä 18 ã. Ïîë: Âñè÷êè ñà ìúæå. Âúçðàñò: ­ Íàé-âúçðàñòíèÿò å ðîäåí ïðåç 1935 ã. ­ Íàé-ìëàäèÿò ­ ïðåç 1963 ã. Îáðàçîâàíèå: ­ Âèñøå è ïîëóâèñøå ­ Ñðåäíî

5 5

Ðåëèãèÿ: Âñè÷êè ðåñïîíäåíòè ñà ïðàâîñëàâíè õðèñòèÿíè. Ìåñòîæèâååíå: ­ Ðàéîíà íà Ïåòðè÷ ­ Ðàéîíà íà Áëàãîåâãðàä ­ Ðàéîíà íà Ãîöå Äåë÷åâ

64

4

3 3

65


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

1.3. Ñïèñàíèÿ, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò Íàé-ãîëÿì áðîé – ïîëîâèíàòà îò ðåñïîíäåíòèòå (5), çàÿâÿâàò ÷å ÷åòàò ñï. “Ìàêåäîíèÿ” Íå ÷åòàò ñïèñàíèÿ 3 ­ “Ðàäèî è òåëåâèçèÿ” 1 ­ “Êðèëå” 1 ­ “Íàïðàâè ñè ñàì” 1

1.Îáùè ìåäèéíè íàãëàñè 1.1. Âñåêèäíåâíèöè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò 1.1.1. ×åñòîòà íà ÷åòåíå Íàé-÷åñòî ÷åòåíè ñà: ­ “Òðóä” 7 ­ “24 ÷àñà” 7 ­ “Ñòðóìà” 7 Äðóãè âñåêèäíåâíèöè, êîèòî ÷åòàò: ­ “Ñòàíäàðò” ­ “Äåìîêðàöèÿ” ­ “Ñïîðò” ­ “Íîâà Ìàêåäîíèÿ”

1 1 1

1

1.1.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? 1.1.2.1. Ïðè÷èíè îò îáù õàðàêòåð Ïðåîáëàäàâàùèòå îòãîâîðè ñà ñâúðçàíè ñ èíôîðìàöèÿòà, êîÿòî ïðåäëàãàò òåçè âåñòíèöè. Ðåñïîíäåíòèòå ãè îïðåäåëÿò êàòî ïî-èíôîðìàòèâíè, êàòî çàäîâîëÿâàùè â ïî-ãîëÿìà ñòåïåí èíôîðìàöèîííèòå èì ïîòðåáíîñòè. 1.1.2.2. Ñïåöèôè÷íè ïðè÷èíè Êàòî ñïåöèôè÷íè ïðè÷èíè ñå ïîñî÷âàò ïóáëèêóâàíåòî íà èíôîðìàöèÿ çà Ìàêåäîíèÿ è çà íåéíîòî íàñåëåíèå, êàêòî è íà èíôîðìàöèÿ çà Áëàãîåâãðàäñêèÿ (Ïèðèíñêèÿ) ðåãèîí. 1.2. Ñåäìè÷íèöè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò 1.2.1. ×åñòîòà íà ÷åòåíå Íàé-ãîëÿì áðîé - ïîëîâèíàòà îò ðåñïîíäåíòèòå çàÿâÿâàò ÷å íå ÷åòàò ñåäìè÷íèöè. Îñòàíàëèòå ðåñïîíäåíòè çàÿâÿâàò, ÷å ÷åòàò: ­ “168 ÷àñà” 3 ­ “Æúëò Òðóä” 2

(5),

1.2.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? ­ “168 ÷àñà” – çàðàäè èêîíîìè÷åñêèòå (2) è ïðàâíèòå (1) ñòðàíèöè; ïîðàäè êóëòóðíàòà ìó òåìàòèêà (1) ­ “Æúëò Òðóä” – îòðàçÿâà ïðîáëåìèòå â ñòðàíàòà (1) 66

1.4. Ðàäèîñòàíöèè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ñëóøàò 1.4.1. ×åñòîòà íà ñëóøàíå ­ Ðàäèî Ñîôèÿ (“Õîðèçîíò”) 7 ­ Ðàäèî Ñêîïèå 6 ­ Ðàäèî Áëàãîåâãðàä 3 ­ Ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà” 1 ­ Ðàäèî “Äîé÷å âåëå” 1 ­ Ðàäèî “Áåëëà” 1 ­ Íå ñëóøà 1 1.4.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? ­ Çàðàäè èíôîðìàöèÿ, íîâèíè ­ Çàðàäè ïåñíèòå ­ Çàðàäè íîâèíè îò Ìàêåäîíèÿ ­ Çàðàäè îáåêòèâíîñòòà 1.5. Ò êàíàëè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå 1.5.1.×åñòîòà íà ãëåäàíå ­ Êàíàë 1 = Íàöèîíàëíà Ò ­ Ìàêåäîíñêà Ò ­ Êàíàë Ïèðèí ­ Íîâà Ò ­ M-SAT ­ Åâðîêîì ­ bTV ­ Êàáåëíà Ò – îáùî 1.5.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? ­ Çàðàäè èíôîðìàöèÿòà – îáùî ­ Çàùîòî ñà èíòåðåñíè ­ Çàðàäè èíôîðìàöèÿòà ïî ìàêåäîíñêèòå ïðîáëåìè ­ Õàðåñâàò ìè

6 1

3 1

ãëåäàò 9 7 4 1 1 1

1 1

6 3 2 2 67


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

1.6. Äîâåðèå â ìåäèèòå ­ Â. “Íàðîäíà âîëÿ” ­ Íà íèòî åäíà ìåäèÿ ­ Ñï. “Ìàêåäîíèÿ” ­ Íà òåëåâèçèÿòà – îáùî ­ Ìàêåäîíñêàòà Ò ­ Ðàäèî Ñêîïèå ­ Ðàäèî Áëàãîåâãðàä ­ Â. “24 ÷àñà” ­ Â. “Ìàêåäîíñêî ñëúíöå” ­ “Íà âñÿêà ìåäèÿ, êîÿòî å â êîíêóðåíòíà ñðåäà”

8 3 1 1 1 1 1

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

2.Òåìàòè÷íè íàãëàñè 2 2

1

1.7. Ìåäèè, êîèòî ïðåäñòàâÿò íàé-ïúëíî ïðîáëåìèòå íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ Â. “Íàðîäíà âîëÿ” 5 ­ Íèòî åäíà áúëãàðñêà ìåäèÿ 3 ­ Â. “Äíåâíèê” 1 ­ Â. “Ìàêåäîíñêî ñëúíöå” 1 ­ Â. “Óòðèíñêè âåñòíèê” 1 ­ Â. “Íîâà Ìàêåäîíèÿ” 1 ­ Âåñòíèöèòå – îáùî 1 ­ Ñï. “Ìàêåäîíèÿ” 1 ­ Ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà” 1 ­ Òåëåâèçèÿòà – îáùî 1 1.8. Ìåäèè â Áúëãàðèÿ, êîèòî ïðåäñòàâÿò ïðîáëåìèòå íà åòíè÷åñêàòà ­ Íÿìà òàêèâà ­ Ðàäèî Áëàãîåâãðàä – äîíÿêúäå ­ Êàíàë Ïèðèí ­ Â. “Ñòðóìà” – äîíÿêúäå ­ Àãåíöèÿ “Áàëêàí” – äîíÿêúäå ­ Êàíàë 1 – äîíÿêúäå ­ “Èìà” – áåç äà ïîñî÷âà ­ Áåç îòãîâîð

68

íàé-äîáðîíàìåðåíî ãðóïà 5 2 2 1 1 1 1 1

2.1. Íàé-âàæíè è çíà÷èìè ñîöèàëíè òåìè ­ Áåçðàáîòèöà 6 ­ Íåäîñòèã íà ñðåäñòâà, áåäíîñò ­ Çäðàâåîïàçâàíå 2 ­ Ïåíñèèòå ­ Îöåëÿâàíåòî 1 ­ Îáðàçîâàíèåòî 1 ­ Ïðåñòúïíîñòòà ­ Èñòîðè÷åñêè òåìè 1 ­ Ìàëöèíñòâåíè ïðîáëåìè 1

3 1 1

2.1.1. Èçòî÷íèê íà èíôîðìàöèÿ çà òÿõ: ­ Ðàäèî – îáùî 4 ­ Âåñòíèöè – îáùî 4 ­ Òåëåâèçèÿ – îáùî 3 ­ Ñðåùè ñ õîðàòà, îáùåñòâåíîòî ìíåíèå 2 ­ Íàáëþäåíèå íà äåéñòâèòåëíîñòòà, æèâîòà 2 ­ Íÿìà òàêúâ 2 ­ Ðàäèî Ñêîïèå 1 ­ Ðàäèî Áëàãîåâãðàä 1 ­ Ðàäèî Ñîôèÿ 1 ­ Â. “Íàðîäíà âîëÿ” 1 2.2. Ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ãîäèíà ­ Áåçðàáîòèöà ­ Îòíåìàíåòî íà ðåãèñòðàöèÿòà íà ÎÌÎ “Èëèíäåí” – ÏÈÐÈÍ ­ Íåïðèçíàâàíåòî íà ìàêåäîíñêî ìàëöèíñòâî â Áúëãàðèÿ ­ Ïðåñòúïíîñòòà ­ Êîðóïöèÿòà ­ Ïðîáëåìèòå ñà îáùè çà âñè÷êè â Áúëãàðèÿ ­ Ó÷àñòèåòî íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà â îáùåñòâåíî-ïîëèòè-

â ïîñëåäíàòà åäíà 3 3 2 2

2

2

69


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

÷åñêèÿ æèâîò íà Áúëãàðèÿ ­ Çàïàçâàíåòî íà ìèðà ­ Áåäíîñòòà ­ Ñâîáîäíîòî ñàìîîïðåäåëåíèå ­ Ó÷àñòèå íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà â èêîíîìè÷åñêèÿ æèâîò íà Áúëãàðèÿ ­ Âïèñâàíåòî íà íàðîäíîñòòà â íîâèòå ëè÷íè êàðòè ­ Ïðåðàçãëåæäàíå íà Áóêóðåùêèÿ äîãîâîð îò 1913 ã. ­ Îïèòèòå äà ñå èãðàå îòíîâî ñ “ìàêåäîíñêàòà êàðòà” Äàäåíèòå îò ðåñïîíäåíòèòå îòãîâîðè äåëåíè íà äâå ãðóïè: 2.2.1. Îáùîñîöèàëíè ïðîáëåìè ­ Áåçðàáîòèöà ­ Ïðåñòúïíîñòòà ­ Êîðóïöèÿòà ­ Ïðîáëåìèòå ñà îáùè çà âñè÷êè â Áúëãàðèÿ ­ Çàïàçâàíåòî íà ìèðà ­ Áåäíîñòòà 2.2.2. Åòíè÷åñêè ïðîáëåìè ­ Îòíåìàíåòî íà ðåãèñòðàöèÿòà íà ÎÌÎ “Èëèíäåí” – ÏÈÐÈÍ ­ Íåïðèçíàâàíåòî íà ìàêåäîíñêî ìàëöèíñòâî â Áúëãàðèÿ ­ Ó÷àñòèåòî íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà â îáùåñòâåíî-ïîëèòè÷åñêèÿ æèâîò íà Áúëãàðèÿ ­ Ñâîáîäíîòî ñàìîîïðåäåëåíèå ­ Ó÷àñòèå íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà â èêîíîìè÷åñêèÿ æèâîò íà Áúëãàðèÿ ­ Âïèñâàíåòî íà íàðîäíîñòòà â íîâèòå ëè÷íè êàðòè ­ Ïðåðàçãëåæäàíå íà Áóêóðåù70

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

2 1 1 1

êèÿ äîãîâîð îò 1913 ã. ­ Îïèòèòå äà ñå èãðàå îòíîâî ñ “ìàêåäîíñêàòà êàðòà”

1 1 1 1 ìîãàò äà áúäàò ðàç3 2 2 1 1

3 2 2 1 1 1

2

1 1

2.3. Íàé-âàæíè ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ Áåçðàáîòèöà 3 ­ Áåäíîñò 3 ­ Ïðèçíàâàíå íà íàöèîíàëíî ìàëöèíñòâî 2 ­ Ó÷àñòèå â ïîëèòè÷åñêè æèâîò 2 ­ Ñâîáîäíî ñàìîîïðåäåëåíèå 2 ­ Ðåãèñòðàöèÿ íà îðãàíèçàöèÿ ÎÌÎ “Èëèíäåí” – ÏÈÐÈÍ 1 ­ Åêñïëîàòàöèÿòà íà ïðèðîäàòà â Ïèðèíñêèÿ êðàé 1 ­ Ãåíîöèä íàä ìàêåäîíñêîòî íàñåëåíèå 1 2.3.1. Èçòî÷íèê íà èíôîðìàöèÿ çà òÿõ: ­ Ìåäèèòå ­ Æèâîòà ­ Ñðåùè ñ õîðàòà ­ Îáùåñòâåíîòî ìíåíèå ­ Ñúáðàíèÿ ­ Îò èçêàçâàíèÿ íà äåïóòàòè 1 ­ Â. “Íàðîäíà âîëÿ” 1 ­ Ñï. “Ìàêåäîíèÿ” ­ Ìàêåäîíñêàòà ïðåñà 1 ­ “Áåç êîìåíòàð”

3 3 3 1 1 1 1

3.Íàãëàñè êúì åòíè÷åñêàòà ïðåñà 3.1. Åòíè÷åñêè èçäàíèÿ, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò ­ Â. “Íàðîäíà âîëÿ” 10 ­ Ñï. “Ìàêåäîíèÿ” 5 3.1.1. ×åñòîòà íà ÷åòåíå 3.1.1.1. Â. “Íàðîäíà âîëÿ” ­ Âñåêè áðîé

5 71


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

íèÿ

­ Ïî÷òè âñåêè áðîé ­ ×åòå ñàìî åäèíè÷íè áðîåâå

4 1

3.1.1.2. Ñï. “Ìàêåäîíèÿ” ­ ×åòå ñàìî åäèíè÷íè áðîåâå ­ Âñåêè áðîé

3 2

3.2. Íà÷èí íà ñíàáäÿâàíå 3.2.1. Â. “Íàðîäíà âîëÿ” ­ Ïîêóïêà ­ Àáîíàìåíò

7 3

3.2.2. Ñï. “Ìàêåäîíèÿ” ­ Ïîêóïêà ­ Îò äðóãè õîðà ­ Àáîíàìåíò

2 2 1

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

Ðåñïîíäåíòèòå îáÿñíÿâàò ïî ñëåäíèÿ íà÷èí êàê ñà çàïî÷íàëè äà ÷åòàò åòíè÷åñêè èçäàíèÿ: ­ Ïî ïðåïîðúêà íà ïðèÿòåëè 4 ­ Ñëó÷àéíî 2 ­ Ïî óáåæäåíèå 1 ­ Ïîðàäè èíòåðåñà êúì ìàêåäîíöèòå 1 ­ ×åòå ñå â ñåìåéñòâîòî ìè 1 ­ Ïîçíàâà ãë. ðåäàêòîð 1 3.4. Ñòåïåí íà óäîâëåòâîðåíîñò 3.4.1. Â. “Íàðîäíà âîëÿ” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè 4 ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè 4 ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåíè 2

72

2

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè

6 4

Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè

7 3

Îáåì ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè

3.3. Ïðè÷èíà çà çàïî÷âàíå ÷åòåíåòî íà åòíè÷åñêèòå èçäà-

Àâòîðè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè

­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè

8

Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íÿìàò ìíåíèå

4

2

3 3 7 3

3.4.1.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà ­ Ïî-ñêîðî äîñòàòú÷íî 4 ­ Íàïúëíî äîñòàòú÷íî 2 ­ Ïî-ñêîðî íåäîñòàòú÷íî 2 ­ Íå ìîãà äà ïðåöåíÿ 2 3.4.1.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Íå ìîæå äà ïîñî÷è ­ Äîñòàòú÷íî òåìè, íî ìàëúê îáåì ­ Êðèòè÷íè ìàòåðèàëè çà ñîöèàëíèòå ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà îáùíîñò ­ Èêîíîìè÷åñêè ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà îáùíîñò ­ Èñòîðè÷åñêàòà òåìàòèêà ­ Ìàêåäîíñêèÿ âúïðîñ â Áúëãàðèÿ ­ Îáðàçîâàòåëíî-ïðàâíè

4 1 1 1

1

1

73


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

êîíñóëòàöèè ­ Ïðîôåñèîíàëíî îðèåíòèðàíå íà ïîäðàñòâàùèòå ­ Èíòåðâþòà ñ âèäíè ëè÷íîñòè ­ Ñïîðòíè òåìè

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

1 1 1

1

3.4.2. Ñï. “Ìàêåäîíèÿ” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè 4 ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè 1 Àâòîðè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè

4 1

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íå ìîãàò äà ïðåöåíÿò

3 1 1

Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Íå ìîãàò äà ïðåöåíÿò

4 1

Îáåì ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåíè Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè

1

3 1

3 2

3.4.2.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà ­ Íàïúëíî äîñòàòú÷íî 3 ­ Ïî-ñêîðî äîñòàòú÷íî 2 74

3.4.2.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Íå ìîæå äà ïîñî÷è 2 ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè 1 ­ Äîñòàòú÷íî òåìè 1 ­ Áåç îòãîâîð 1 3.5. Æåëàíè òåìè ­ Èñòîðèÿ íà ìàêåäîíñêèÿ íàðîä ­ Íÿìà ìíåíèå ­ Ïîâå÷å çëîáîäíåâíè òåìè ­ Ìåæäóíàðîäíî ïðàâî ­ Íà÷èíèòå çà óçàêîíÿâàíå íà ÎÌÎ “Èëèíäåí” ­ ÏÈÐÈÍ ­ Ïðàâíè òåìè – îáùî ­ Èêîíîìè÷åñêè òåìè ­ Îáùåñòâåíî-ïîëèòè÷åñêè òåìè ­ Ïðèìåðè çà âçàèìîïîìîùòà ìåæäó ñúíàðîäíèöèòå ­ Ìàòåðèàëè çà ñïëîòÿâàíå ìåæäó ìàêåäîíöè è áúëãàðè ­ Ïîâå÷å îáåêòèâíà èñòèíà 3.6. Ïðåäïî÷èòàíè ðóáðèêè ­ Ìàêåäîíñêà èñòîðèÿ ­ Ïîëèòè÷åñêè è íîâèíàðñêè êîìåíòàðíè ðóáðèêè ­ Áåç ìíåíèå ­ Âèäíè ëè÷íîñòè – ìàêåäîíöè

3 1 1 1 1 1

3

1

1 1 1 7 2 2 1

3.7. Ïîìàãàò ëè äà ñå ñïëîòè è çàïàçè åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ Äà, êàòåãîðè÷íî 6 ­ Ïî-ñêîðî äà 3 ­ Íå ìîãà äà îïðåäåëÿ 1 3.8. Ïðåäïî÷èòàí åçèê íà ñïèñâàíå ­ Íà äâàòà åçèêà ­ Íå ìîãà äà îïðåäåëÿ ­ Áúëãàðñêè

7 2 1

75


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

4. Äèñêðèìèíàöèÿ

4.4.5. Äèñêðèìèíàöèÿ êúì ðåëèãèÿòà íà ìàêåäîíöèòå ­ Íÿìà, ðåëèãèÿòà å åäíà è ñúùà 8 ­ Èìà 2

4.1. Ñúùåñòâóâàíå íà åòíè÷åñêà äèñêðèìèíàöèÿ â Áúëãàðèÿ ­ Ñúùåñòâóâà 5 ­ Áåç êîìåíòàð 1 ­ Íå ñúùåñòâóâà 4 4.2. Åòíè÷åñêè ãðóïè, ñïðÿìî êîèòî èìà äèñêðèìèíàöèÿ ­ Ìàêåäîíöè 5 ­ Ðîìè 3 ­ Òóðöè 1 ­ Íå ïîñî÷âà 1 4.3. Åòíè÷åñêè ãðóïè, ñïðÿìî êîèòî íÿìà äèñêðèìèíàöèÿ ­ Íå ïîñî÷âà 8 ­ Òóðöè 1 ­ Âñè÷êè îñòàíàëè 1

4.4.6. Äèñêðèìèíàöèÿ êúì åçèêà íà ìàêåäîíöèòå ­ Èìà 6 ­ Íÿìà 4 4.4.7. Ëè÷íî ñðåùàíè îò ðåñïîíäåíòà ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ íà ìàêåäîíöè ­ Äà 7 ­ Íå 3 íèÿ

4.4. Äèñêðèìèíàöèÿ êúì ìàêåäîíöèòå 4.4.1. Îò ñòðàíà íà âëàñòòà ­ Èìà 8 ­ Íÿìà 2

4.4.4. Äèñêðèìèíàöèÿ êúì êóëòóðàòà íà ìàêåäîíöèòå ­ Íÿìà 6 ­ Èìà 4 76

­ Äà ­ Íå 4.4.8.1. Îáåêòèâíîñò íà îïèñàíèåòî Ñàìî çà îòãîâîðèëèòå íà 4.4.8. ñ “äà” ­ Íàïúëíî îáåêòèâíî ­ ×àñòè÷íî îáåêòèâíî ­ Ñ ïðåóâåëè÷åíèå

4.4.2. Îò ñòðàíà íà áúëãàðñêàòà îáùåñòâåíîñò ­ Íÿìà 5 ­ Èìà 5 4.4.3. Îòíîøåíèå íà áúëãàðèòå îò íàñåëåíîòî ìÿñòî/ðåãèîí êúì ìàêåäîíöèòå ­ Ïîëîæèòåëíî 4 ­ Ñìåñåíî 2 ­ Íåóòðàëíî 2 ­ Íåãàòèâíî 1 ­ Íÿìà ìíåíèå 1

4.4.8. Îïèñàíè ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ â ìàêåäîíñêèòå èçäà8 2

4 3

1

5. Æèâîò íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ðà

5.1. Ñúõðàíÿâàíå è âúçïðîèçâåæäàíå íà åòíè÷åñêàòà êóëòó­ Óñïÿâà ­ Íå óñïÿâà

9 1

5.2. Ñòåïåí íà ïðåäñòàâÿíå â ìåäèèòå íà êóëòóðàòà íà åòíè÷åñêàòà îáùíîñò 5.2.1.  íàöèîíàëíèòå ìåäèè ­ Ïî-ìàëêî, îòêîëêîòî òðÿáâà 4 ­ Âúîáùå íå å ïðåäñòàâåíà 2 ­ Íå ìîæå äà îïðåäåëè 2 77


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

Äîáðå ñå âëàäåå

­ Òî÷íî, êîëêîòî òðÿáâà ­ Ïîâå÷å, îòêîëîêîòî òðÿáâà 5.2.2.  åòíè÷åñêèòå èçäàíèÿ ­ Äîñòàòú÷íî ñà ïðåäñòàâåíè ­ Ïî-ìàëêî, îòêîëêîòî òðÿáâà ­ Íÿìà ìíåíèå ­ Ñëàáî ñà ïðåäñòàâåíè ­ Ñïîðåä âúçìîæíîñòèòå íà èçäàíèåòî ­ Ñðåäíî

1 3 2 2 1

1

10

5.6. ×ëåíóâàíå â åòíè÷åñêà îðãàíèçàöèÿ ­ Äà 7 ­ Íå 2 ­ Áåç îòãîâîð 1 5.6.1. Êîÿ îðãàíèçàöèÿ ­ ÎÌÎ “Èëèíäåí” – ÏÈÐÈÍ ­ ÂÌÐÎ ­ “Äðóæåñòâî Ìàêåäîíèÿ” ­ Íå ïîñî÷âà îðãàíèçàöèÿòà

4 1 1

1

1 1

5.3 Åòíè÷åñêà èäåíòèôèêàöèÿ “ñâîé-÷óæä” 5.3.1. Íàé-áëèçêà åòíè÷åñêà îáùíîñò ­ Áúëãàðèòå 4 ­ Âñè÷êè 4 ­ Íÿìà òàêàâà 1 ­ Íå ìîãà äà îïðåäåëÿ 1 5.3.2. Íàé-îòäàëå÷åíà åòíè÷åñêà îáùíîñò ­ Òîëåðàíòíè ñìå êúì âñè÷êè 3 ­ Òóðöè 3 ­ Ðîìèòå 2 ­ Íå ìîæå äà ïîñî÷è 2 ­ Âñè÷êè, êîèòî íå ñà ñúïðè÷àñòíè êúì ìàêåäîíöèòå 1 ­ Íèòî åäíà 1 5.4. Âëàäååíå íà ìàé÷èíèÿ åçèê ­ Äî ãîëÿìà ñòåïåí ñå çíàå ­ Íå ñå çíàå ìíîãî äîáðå, ñàìî äî îïðåäåëåíà ñòåïåí ­ Íå ñå çíàå

5 4 1

5.5. Âëàäååíå íà îôèöèàëíèÿ áúëãàðñêè åçèê 78

79


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

ÐÎÌÈ

1.Îáùè ìåäèéíè íàãëàñè 1.1. Âñåêèäíåâíèöè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò 1.1.1. ×åñòîòà íà ÷åòåíå Íàé-÷åñòî ÷åòåíè ñà: ­ “Òðóä” 9 ­ “24 ÷àñà” 7

Èçâàäêà: 10 ðîìè íàä 18 ã. Ïîë: ­ Ìúæå ­ Æåíè

Äðóãè âñåêèäíåâíèöè, êîèòî ÷åòàò: ­ “Ñòàíäàðò” ­ “Ìàðèöà” ­ “Ñåãà” ­ “7 äíè ñïîðò” ­ Íå ÷åòå

6 4

Âúçðàñò: ­ Íàé-âúçðàñòíèÿò å ðîäåí ïðåç 1946 ã. ­ Íàé-ìëàäèÿò ­ ïðåç 1982 ã. Îáðàçîâàíèå: ­ Ñðåäíî ­ Âèñøå è ïîëóâèñøå ­ Îñíîâíî

6 3

Ðåëèãèÿ: ­ Õðèñòèÿíè ­ Ìþñþëìàíè ­ Íå ïîñî÷âà

7 2 1

Ìåñòîæèâååíå: ­ Ðàéîíà íà Ñëèâåí ­ Ðàéîíà íà Ïëîâäèâ ­ Ðàéîíà íà Âèäèí ­ Ðàéîíà íà Êþñòåíäèë

4 2 2 2

1 1 1

1 1

1.1.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? Ïðåîáëàäàâàùèòå îòãîâîðè (8) ñà ñâúðçàíè ñ èíôîðìàöèÿòà, êîÿòî ïðåäëàãàò òåçè âåñòíèöè. Ðåñïîíäåíòèòå ãè îïðåäåëÿò êàòî ïî-èíôîðìàòèâíè, êàòî çàäîâîëÿâàùè â ïî-ãîëÿìà ñòåïåí èíôîðìàöèîííèòå èì ïîòðåáíîñòè. 1

1.2. Ñåäìè÷íèöè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò 1.2.1. ×åñòîòà íà ÷åòåíå Íàé-ãîëÿì áðîé ðåñïîíäåíòè (4), çàÿâÿâàò ÷å íå ÷åòàò ñåäìè÷íèöè Îñòàíàëèòå ðåñïîíäåíòè çàÿâÿâàò, ÷å ÷åòàò: ­ “168 ÷àñà” 3 ­ “Æúëò Òðóä” 2 ­ “Ëå÷èòåë” 1 1.2.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? ­ “168 ÷àñà” – çàðàäè ïîëèòè÷åñêèòå ìó àíàëèçè è êîìåíòàðè (3) ­ “Æúëò Òðóä” – çàðàäè èíòåðåñíàòà èíôîðìàöèÿ (2) ­ “Ëå÷èòåë” – çàðàäè çäðàâåòî (1) 1.3. Ñïèñàíèÿ, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò Íàé-ãîëÿì áðîé ðåñïîíäåíòè (3) çàÿâÿâàò, ÷å íå ÷åòàò ñïèñàíèÿ. Ïåòíàäåñåò èçäàíèÿ ñå öèòèðàò åäíîêðàòíî.

80

81


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

1.4. Ðàäèîñòàíöèè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ñëóøàò 1.4.1. ×åñòîòà íà ñëóøàíå ­ “Õîðèçîíò” 4 ­ “Êàíàë Êîì” 3 ­ “Åêñïðåñ” 3 ­ “Õð. Áîòå┠2 ­ “Ïåðóí” 2 Ñåäåì ðàäèîñòàíöèè ñå öèòèðàò åäíîêðàòíî. Åäèí ðåñïîíäåíò çàÿâÿâà, ÷å íå ñëóøà ðàäèî. 1.4.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? ­ Çàðàäè èíôîðìàöèÿòà, àêòóàëíèòå íîâèíè ­ Çàðàäè ìóçèêàòà ­ Çàðàäè ïîëèòè÷åñêèòå êîìåíòàðè ­ Çàðàäè îáåêòèâíîñòòà ­ Õàðåñâà ìè

6 1 1

4 1

1.5. Ò êàíàëè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ãëåäàò 1.5.1.×åñòîòà íà ãëåäàíå ­ “Êàíàë 1” 9 ­ “Íîâà Ò” 5 ­ “7 äíè” 2 Åäèíàäåñåò Ò êàíàëà ñå öèòèðàò åäíîêðàòíî. 1.5.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? ­ Àêòóàëíè íîâèíè è èíôîðìàöèÿ ­ Èíòåðåñíè ïðîãðàìè ­ Ôèëìèòå ­ Çàáàâíèòå è ìóçèêàëíèòå ïðåäàâàíèÿ ­ Îáåêòèâíîñòòà ­ Îáðàçîâàòåëíèòå ïðîãðàìè 1.6. Äîâåðèå â ìåäèèòå ­ Â. “Òðóä” ­ Â. “24 ÷àñà” 82

­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­

Ò – îáùî “Êàíàë 1” “Äðîì äðîìåíäàð” Ïðîãðàìà “Õîðèçîíò” Â. “168 ÷àñà” “Åëåêòðîííèòå ìåäèè” – îáùî “Íà âñè÷êè” Íÿìà äîâåðèå íà íèòî åäíà ìåäèÿ

3 2 2 1 1 1 1

1

1.7. Ìåäèè, êîèòî ïðåäñòàâÿò íàé-ïúëíî ïðîáëåìèòå íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà Íàé-ìíîãî ðåñïîíäåíòè (5), çàÿâÿâàò ÷å íÿìà òàêàâà ìåäèÿ. ­ “Äðîì äðîìåíäàð” 3 ­ “Êàíàë1” 2 ­ “Íîâà Ò” 1 ­ “Ò 7 äíè” 1 1.8. Ìåäèè â Áúëãàðèÿ, êîèòî íàé-äîáðîíàìåðåíî ïðåäñòàâÿò ïðîáëåìèòå íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ “Äðîì äðîìåíäàð” 3 ­ “Íÿìà òàêèâà” 2 ­ Íå æåëàå äà îòãîâîðè 2 ­ Ðîìñêèòå 1 ­ “Êàíàë 1” 1 ­ “Ò 7 äíè” 1

2. Òåìàòè÷íè íàãëàñè 7 4 2 1

3

2 1

7

2.1. Íàé-âàæíè è çíà÷èìè ñîöèàëíè òåìè ­ Áåçðàáîòèöà 6 ­ Äèñêðèìèíàöèÿ 4 ­ Çäðàâåîïàçâàíå 3 ­ Îáåäíÿâàíå 2 ­ Îáðàçîâàíèå 2 ­ Íàðêîìàíèÿ 2 ­ Ñîöèàëíè ïðîáëåìè íà ðîìñêîòî è íà òóðñêîòî ìàëöèíñòâà 1 ­ Ïðîôåñèîíàëíà êâàëèôèêàöèÿ 1 83


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

­ Ïîëèòè÷åñêè ãåíîöèä ­ Ïðåñòúïíîñò ­ Çàïàçâàíå íà ìèðà 2.1.1. Èçòî÷íèê íà èíôîðìàöèÿ çà òÿõ: ­ Íå óñïÿâà äà ñå èíôîðìèðà äîñòàòú÷íî ­ Ìåäèèòå – îáùî ­ Èíòåðíåò ­ Ïðåñàòà – îáùî ­ Ò – îáùî ­ “Öåíòúð çà èíôîðìàöèÿ” ­ Ëè÷åí îïèò ­ Ó÷àñòèå â ïîëèòè÷åñêèÿ æèâîò ­ Íå ðàçïîëàãà ñ èíôîðìàöèÿ ­ Íå îòãîâîðèë

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

1 1 1

3

1 1 1 1 1

2 2 1

4 2 1

3. Íàãëàñè êúì åòíè÷åñêàòà ïðåñà 1

2.2. Ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà â ïîñëåäíàòà åäíà ãîäèíà ­ Áåçðàáîòèöà 9 ­ Ãëàä 2 ­ Îáðàçîâàíèå 2 ­ Äèñêðèìèíàöèÿ 2 ­ Áåäíîñò 1 ­ Ñîöèàëåí ãåíîöèä 1 ­ Çäðàâåîïàçâàíå 1 ­ Íàðêîìàíèÿ 1 ­ Ìàðãèíàëèçàöèÿ íà ðîìèòå 1 ­ Ìèãðàöèÿ 1 ­ Ðàçáèòî çåìåäåëèå 1 2.3. Íàé-âàæíè ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ Áåçðàáîòèöà 7 ­ Îáðàçîâàíèå 7 ­ Çäðàâåîïàçâàíå 3 ­ Äèñêðèìèíàöèÿ 3 ­ Òðóäíà èíòåãðàöèÿ 1 ­ Íàðàñòâàùà ñîöèàëíà äèñòàíöèÿ 1 ­ Áåçäåéñòâèå íà èçïúëíè84

òåëíàòà âëàñò 1 ­ Ïðîôåñèîíàëíà êâàëèôèêàöèÿ 1 2.3.1. Èçòî÷íèê íà èíôîðìàöèÿ çà òÿõ: ­ Ñðåùè è ðàçãîâîðè ñ õîðàòà 8 ­ Æèâîòà ­ Ìåäèèòå ­ Èíòåðíåò ­ Â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” 1 ­ Íå îòãîâîðèë 1

3.1. Åòíè÷åñêè èçäàíèÿ, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò ­ Â. “Äðîì äðîìåíäàð” 6 ­ Ñï. “Æèòàí” 4 ­ Ñï. “Äæèïñè ðàé” 2 ­ Ñï. “Àíäðàë” 2 ­ Áþëåòèí “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє 2 ­ Ñï. “Îáåêòè┠1 ­ Â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” 1 3.1.1. ×åñòîòà íà ÷åòåíå 3.1.1.1. Â. “Äðîì äðîìåíäà𔠭 Âñåêè áðîé ­ Ïî÷òè âñåêè áðîé ­ ×åòå ñàìî åäèíè÷íè áðîåâå

4 1 1

3.1.1.2. Ñï. “Æèòàí” ­ ×åòå ñàìî åäèíè÷íè áðîåâå ­ Âñåêè áðîé

3 1

3.1.1.3. Ñï. “Äæèïñè Ðàé” ­ Âñåêè áðîé ­ ×åòå ñàìî åäèíè÷íè áðîåâå

1 1

3.1.1.4. Ñï. “Àíäðàë” ­ Âñåêè áðîé ­ ×åòå ñàìî åäèíè÷íè áðîåâå

1 1

3.1.1.5. Áþëåòèí “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє 85


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

­ Ïî÷òè âñåêè áðîé ­ Äðóãî

1 1

3.1.1.6. Ñï. “Îáåêòè┠­ Ïî÷òè âñåêè áðîé

­ Ñëó÷àéíî ­ Ïî ïðåïîðúêà íà ïðèÿòåëè ­ ×åòå ñå â ñåìåéñòâîòî

1

­ Ñëåä âëèçàíå â åòíè÷åñêà îðãàíèçàöèÿ ­ Êàòî ïàðòèåí ëèäåð

3.1.1.7. Â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” ­ ×åòå ñàìî åäèíè÷íè áðîåâå

1

3.2. Íà÷èí íà ñíàáäÿâàíå 3.2.1. Â. “Äðîì äðîìåíäà𔠭 Àáîíàìåíò ­ Îò äðóãè õîðà ­ Áåçïëàòíî

2 2 2

3.2.2. Ñï. “Æèòàí” ­ Îò äðóãè õîðà ­ Àáîíàìåíò

3 1

3.2.3. Ñï. “Äæèïñè Ðàé” ­ Àáîíàìåíò ­ Îò äðóãè õîðà

1 1

3.2.4. Ñï. “Àíäðàë” ­ Àáîíàìåíò ­ Îò äðóãè õîðà

1 1

3.2.5. Áþëåòèí “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє ­ Îò äðóãè õîðà 1 ­ Áåçïëàòíî 1 3.2.6. Ñï. “Îáåêòè┠­ Áåçïëàòíî 3.2.7. Â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” ­ Áåçïëàòíî íèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

1 1

3.3. Ïðè÷èíà çà çàïî÷âàíå ÷åòåíåòî íà åòíè÷åñêèòå èçäà-

Ðåñïîíäåíòèòå îáÿñíÿâàò ïî ñëåäíèÿ íà÷èí êàê ñà çàïî÷íàëè äà ÷åòàò åòíè÷åñêè èçäàíèÿ: ­ Ïî ñîáñòâåíî æåëàíèå 2 86

2

2 2

1 1

3.4. Ñòåïåí íà óäîâëåòâîðåíîñò 3.4.1. Â. “Äðîì äðîìåíäàð” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè 3 ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè 2 ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè 1 Àâòîðè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè

1 1

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íå ìîãàò äà ïðåöåíÿò

2 2 2

Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè

1

Îáåì ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè

1 1

Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè

4

1

3 2

4

4 1

87


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

3.4.1.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà ­ Íàïúëíî äîñòàòú÷íî 4 ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè 1 ­ Ïî-ñêîðî äîñòàòú÷íî 1 3.4.1.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Âñè÷êè ñà çàñòúïåíè äîñòàòú÷íî 3 ­ Îáðàçîâàíèåòî 1 ­ Äèñêðèìèíàöèÿòà 1 ­ Çà ðîìè – ñïîðòèñòè 1 ­ Íå ìîæå äà ïîñî÷è 1 3.4.2. Ñï. “Æèòàí” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè 2 ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí 1 ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè 1 Àâòîðè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Íå ìîãàò äà ïðåöåíÿò ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè Îáåì ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí 88

1 1

1 1 1 1

1

2

2 1

1

2

­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè

1 1 1 1

1

3.4.2.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà ­ Ïî-ñêîðî íåäîñòàòú÷íî 1 ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè 1 ­ Íàïúëíî äîñòàòú÷íî 1 ­ Ïî-ñêîðî äîñòàòú÷íî 1 3.4.2.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Íå ìîæå äà ïîñî÷è 2 ­ Âñè÷êî å çàñòúïåíî 1 3.4.3. Ñï. “Äæèïñè Ðàé” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè 2 Àâòîðè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí

1 1

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí

1 1

Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí

1 1

Îáåì ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Íåóäîâëåòâîðåí

1 1

89


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Íåóäîâëåòâîðåí

1

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

1

3.4.3.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà ­ Ïî-ñêîðî íåäîñòàòú÷íî 1 ­ Íàïúëíî äîñòàòú÷íî 1 3.4.3.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Òðóäîâà çàåòîñò ­ Çäðàâåîïàçâàíå 1 ­ Îáðàçîâàíèå 1 ­ Êóëòóðà ­ Ïîçèòèâíèòå íåùà â æèâîòà íà ìàëöèíñòâîòî

1 1 1

3.4.4. Ñï. “Àíäðàë” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí 1 ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí 1 Àâòîðè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí Îáåì ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí 90

2

1 1

1

1

1

1

Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

1

3.4.4.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà ­ Íàïúëíî äîñòàòú÷íî 1 ­ Ïî-ñêîðî äîñòàòú÷íî 1 3.4.4.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Íå ìîæå äà ïîñî÷è 1 ­ Âñè÷êî å çàñòúïåíî 1 3.4.5. Áþëåòèí “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí 1 ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí 1 Àâòîðè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè

1 1

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè

1

1

Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè

2

Îáåì ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè

2

Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

1

3.4.5.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî 91


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

íà åòíè÷åñêàòà òåìà ­ Ïî-ñêîðî äîñòàòú÷íî ­ Ïî-ñêîðî íåäîñòàòú÷íî

1

3.4.5.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Ïðîáëåìèòå íà ðîìèòå ­ Çà ðîìèòå â äðóãèòå ñòðàíè 1 ­ Çà óñïåëè, èçäèãíàëè ñå ðîìè â ñâåòà è â Áúëãàðèÿ 1 ­ Ïúòèùàòà çà èçìúêâàíå îò ìèçåðèÿòà 1

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

1 1

3.4.6. Ñï. “Îáåêòè┠Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí 1 Àâòîðè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí

1 1

Îáåì ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí

1

Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí

1

3.4.6.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà ­ Ïî-ñêîðî íåäîñòàòú÷íî 1 3.4.6.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Íÿìà òàêèâà òåìè 1 92

3.4.7. Â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí 1 Àâòîðè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí

1

Îáåì ­ Íåóäîâëåòâîðåí Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí

1 1

3.4.7.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà ­ Ïî-ñêîðî íåäîñòàòú÷íî 1 3.4.7.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Áåçðàáîòèöà 1 ­ Ïðàâà íà ìàëöèíñòâàòà 3.5. Æåëàíè òåìè ­ Çäðàâåîïàçâàíå, çäðàâíî îñèãóðÿâàíå ­ Êóëòóðà ­ Îáðàçîâàíèå ­ Òðóäîâà çàåòîñò ­ Ïðåäñòàâÿíå íà ðîìè èíòåëåêòóàëöè, óñïåëè ðîìè ­ Ôîëêëîð, òðàäèöèè

2 2

1

2 2

2 2 93


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

­ Ïðîáëåìè íà ìàëöèíñòâàòà è íà÷èíè çà ðåøàâàíåòî èì ­ Áåç îòãîâîð ­ Äåéíîñòòà íà äúðæàâàòà çà èíòåãðèðàíå íà ðîìèòå ­ Ïåíñèè ­ Åòíè÷åñêè îòíîøåíèÿ ­ Ïðîèçõîä íà ðîìèòå 3.6. Ïðåäïî÷èòàíè ðóáðèêè ­ Ïðàâà è ïðîáëåìè íà ìàëöèíñòâàòà ­ Ôîëêëîð ­ Âñè÷êè ­ Çäðàâåîïàçâàíå è ñîöèàëíà ïîëèòèêà ­ Þðèäè÷åñêè âúïðîñè ­ Êóëòóðà ­ Îáùåñòâî ­ Ïîëèòèêà – îáùî ­ Îáðàçîâàíèå ­ Ïèñìà íà ÷èòàòåëè ­ Áåç îòãîâîð

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

­ ­ ­ ­ ­

2 2 1 1 1 1 3 2 2 2 1 1 1 1 1 1

1

9 1

4. Äèñêðèìèíàöèÿ 4.1. Ñúùåñòâóâàíå íà åòíè÷åñêà äèñêðèìèíàöèÿ â Áúëãàðèÿ ­ Ñúùåñòâóâà 10 4.2. Åòíè÷åñêè ãðóïè, ñïðÿìî êîèòî èìà äèñêðèìèíàöèÿ 94

9 7 1 1

1

4.3. Åòíè÷åñêè ãðóïè, ñïðÿìî êîèòî íÿìà äèñêðèìèíàöèÿ ­ Àðìåíöè 5 ­ Íå ìîæå äà ïîñî÷è 5 ­ Åâðåè 4 ­ Ìàêåäîíöè 1 ­ Ãúðöè 1

3.7. Ïîìàãàò ëè äà ñå ñïëîòè è çàïàçè åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ Äà, êàòåãîðè÷íî 4 ­ Ïî-ñêîðî äà 3 ­ Íå ìîãà äà îïðåäåëÿ 2 ­ Ïî-ñêîðî íå 1 3.8. Ïðåäïî÷èòàí åçèê íà ñïèñâàíå ­ Íà äâàòà åçèêà ­ Áúëãàðñêè

Ðîìè Òóðöè Åâðåè Øèïòúðè Íå çíàå

4.4. Äèñêðèìèíàöèÿ êúì ðîìèòå 4.4.1. Îò ñòðàíà íà âëàñòòà ­ Èìà

10

4.4.2. Îò ñòðàíà íà áúëãàðñêàòà îáùåñòâåíîñò ­ Íÿìà 10 4.4.3. Îòíîøåíèå íà áúëãàðèòå îò íàñåëåíîòî ìÿñòî/ðåãèîí êúì ðîìèòå ­ Íåãàòèâíî 6 ­ Íåóòðàëíî 2 ­ Ïîçèòèâíî 2 4.4.4. Äèñêðèìèíàöèÿ êúì êóëòóðàòà íà ðîìèòå ­ Íÿìà 7 ­ Èìà 3 4.4.5. Äèñêðèìèíàöèÿ êúì ðåëèãèÿòà íà ðîìèòå ­ Íÿìà 8 ­ Áåç îòãîâîð 2 4.4.6. Äèñêðèìèíàöèÿ êúì åçèêà íà ðîìèòå

* Åäèí îò ðåñïîíäåíòèòå ÷ëåíóâà â äâå îðãàíèçàöèè.

95


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

5. Æèâîò íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ðà ­ Èìà ­ Íÿìà

7 3

4.4.7. Ëè÷íî ñðåùàíè îò ðåñïîíäåíòà ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ íà ðîìè ­ Äà 10 4.4.8. Îïèñàíè ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ â ðîìñêèòå èçäàíèÿ ­ Äà 5 ­ Íå 5 4.4.8.1. Îáåêòèâíîñò íà îïèñàíèåòî Ñàìî çà îòãîâîðèëèòå íà 4.4.8. ñ “äà” ­ Íàïúëíî îáåêòèâíî

5

5.1. Ñúõðàíÿâàíå è âúçïðîèçâåæäàíå íà åòíè÷åñêàòà êóëòó­ Óñïÿâà

10

5.2. Ñòåïåí íà ïðåäñòàâÿíå â ìåäèèòå íà êóëòóðàòà íà åòíè÷åñêàòà îáùíîñò 5.2.1.  íàöèîíàëíèòå ìåäèè ­ Ïî-ìàëêî, îòêîëêîòî òðÿáâà 9 ­ Òî÷íî êîëêîòî òðÿáâà 1 5.2.2.  åòíè÷åñêèòå èçäàíèÿ ­ Äîñòàòú÷íî ñà ïðåäñòàâåíè ­ Ïî-ìàëêî, îòêîëêîòî òðÿáâà ­ Íÿìà ìíåíèå ­ Ñëàáî ñà ïðåäñòàâåíè

7 2 1 1

5.3 Åòíè÷åñêà èäåíòèôèêàöèÿ “ñâîé-÷óæä” 5.3.1. Íàé-áëèçêà åòíè÷åñêà îáùíîñò ­ Áúëãàðè 4 ­ Òóðöè 3 ­ Ìàêåäîíöè 2 ­ Íèêîè 2 ­ Áúëãàðîìîõàìåäàíè 1 ­ Àðìåíöè ­ Âñè÷êè 1

1

5.3.2. Íàé-îòäàëå÷åíà åòíè÷åñêà îáùíîñò ­ Áúëãàðè 2 ­ Êàðàêà÷àíè 2 ­ Åâðåè 2 ­ Òóðöè 2 ­ Íÿìà òàêèâà 2 ­ Áåç îòãîâîð 1 5.4. Âëàäååíå íà ìàé÷èíèÿ åçèê ­ Âëàäåå ñå äî îïðåäåëåíà ñòåïåí ­ Âëàäåå ñå äîáðå ­ Íå ñå âëàäåå äîáðå 96

1

5 3

97


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

­ Áåç îòãîâîð 1 5.5. Âëàäååíå íà îôèöèàëíèÿ áúëãàðñêè åçèê ­ Íå ñå âëàäåå ìíîãî äîáðå 8 ­ Äîáðå ñå âëàäåå 5.6. ×ëåíóâàíå â åòíè÷åñêà îðãàíèçàöèÿ ­ Äà 8 ­ Íå 1 ­ Áåç îòãîâîð 1 5.6.1. Êîÿ îðãàíèçàöèÿ* ­ ÄÏÑ ­ “Ìåæäóêóëòóðíî ðàçáèðàòåëñòâî” ­ Æåíñêà ðîìñêà îðãàíèçàöèÿ ­ “Íåâî Äðîì” ­ ÎÐÑ ­ Ðîìñêà ìëàäåæêà îðãàíèçàöèÿ ­ ÍÑÎ ­ Äåìîêðàòè÷åí ñúþç “Ðîìà”

1 1 1 1 1 2 1 1

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

ÒÓÐÖÈ 2

Èçâàäêà: 10 òóðöè íàä 18 ã. Ïîë: ­ Ìúæå ­ Æåíè

6 4

Âúçðàñò: ­ Íàé-âúçðàñòíèÿò å ðîäåí ïðåç 1931 ã. ­ Íàé-ìëàäèÿò ­ ïðåç 1967 ã. Îáðàçîâàíèå: ­ Ñðåäíî ­ Âèñøå è ïîëóâèñøå ­ Îñíîâíî

7 2

1

Ðåëèãèÿ: Âñè÷êè ðåñïîíäåíòè èçïîâÿäâàò èñëÿìà Ìåñòîæèâååíå: ­ Ðàéîíà íà Êúðäæàëè ­ Ðàéîíà íà Õàñêîâî ­ Ðàéîíà íà Øóìåí ­ Ðàéîíà íà Ðàçãðàä

98

4 2 2 2

99


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

­ Ðàçíîîáðàçíè ñà ­ Íå îòãîâîðèë

1.Îáùè ìåäèéíè íàãëàñè 1.1.Âñåêèäíåâíèöè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò 1.1.1. ×åñòîòà íà ÷åòåíå Íàé-÷åñòî ÷åòåíè ñà: ­ “Òðóä” 8 ­ “24 ÷àñà” 8 Äðóãè âñåêèäíåâíèöè, êîèòî ÷åòàò: ­ “Íîâ æèâîò” ­ “Ñåãà” ­ “Ðåïîðòåð äíåñ” ­ “Äåìîêðàöèÿ” ­ “Äóìà” ­ “Ìîíèòî𔠭 “Øóìåíñêà çàðÿ”

3 3 2 1 1 1

1

1.1.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? Ïðåîáëàäàâàùèòå îòãîâîðè (5) ñà ñâúðçàíè ñ èíôîðìàöèÿòà, êîÿòî ïðåäëàãàò òåçè âåñòíèöè. Ñëåäâàò: ­ Îáåêòèâíîñòòà 2 ­ Ïðåäñòàâÿíåòî íà ðàçëè÷íè ãëåäíè òî÷êè 2 1.2.Ñåäìè÷íèöè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå 1.2.1. ×åñòîòà íà ÷åòåíå ­ Íå ÷åòàò ñåäìè÷íèöè ­ “Æúëò Òðóä” ­ “168 ÷àñà” ­ “Íèå æåíèòå” ­ “Êàïèòàë” ­ “Ïðàêòè÷íà äîìàêèíÿ” ­ “Çàìàí” ­ “Çíàõà𔠭 “Âåñòíèê çà äîìà” 1.2.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? ­ Çàðàäè èíôîðìàöèÿòà ­ Èíòåðåñíè ñà 100

÷åòàò 3 3 2 1 1 1 1 1 1 3 3

1

1

1.3. Ñïèñàíèÿ, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò Íàé-ãîëÿì áðîé ðåñïîíäåíòè (4) çàÿâÿâàò, ÷å íå ÷åòàò ñïèñàíèÿ. ­ “Ïàðàëåëè” 2 ­ “Ñúäáè” 2 ­ “Çäðàâå” 1 ­ “Æåíàòà äíåñ” 1 ­ “Áåëëà” 1 ­ “Áëÿñúê” 1 ­ “Êîñà ñòèë” 1 ­ “Ðåâþ” 1 ­ Íå ïîñî÷âà 1 1.4. Ðàäèîñòàíöèè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ñëóøàò 1.4.1. ×åñòîòà íà ñëóøàíå. ­ “Õîðèçîíò” 9 ­ “Äàðèê” 3 ­ Ðàäèî Øóìåí 2 ­ Ðàäèî Õàñêîâî 2 ­ “Ôîðòå” 2 ­ Ðàäèî Åêñïðåñ 1 ­ Ðàäèî Îáåðîí 1 ­ Áðàâî FM 1 ­ Ìåòðîíîì FM 1 1.4.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? ­ Çàðàäè èíôîðìàöèÿòà, àêòóàëíèòå íîâèíè ­ Çàðàäè ìóçèêàòà ­ Çàðàäè ïðåäàâàíå íà òóðñêè åçèê ­ Çàùîòî îòðàçÿâà ïðîáëåìèòå íè ­ Íå îòãîâîðèë

8

3

1 1 1 101


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

1.5. Ò êàíàëè, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå 1.5.1.×åñòîòà íà ãëåäàíå ­ “Êàíàë 1” ­ “Êàíàë Ĕ ­ bTV ­ ÒÐÒ ­ “Øîó” ­ Òîï Ò ­ Ò Ðîäîïè ­ Íîâà Ò ­ Åâðîêîì ­ CINES ­ BRT ­ M-SAT 1.5.2. Çàùî ãè ïðåäïî÷èòàò? ­ Çàðàäè íîâèíèòå, èíôîðìàöèÿòà ­ Çàðàäè ôèëìèòå ­ Ñúîòâåòñòâà íà èíòåðåñèòå ìè ­ Çàðàäè çàáàâíè è ìóçèêàëíè ïðîãðàìè ­ Çàðàäè îáåêòèâíîñòòà 1.6. Äîâåðèå â ìåäèèòå ­ Òåëåâèçèÿòà – îáùî ­ Â. “Òðóä” ­ Â. “24 ÷àñà” ­ Ðàäèîòî – îáùî ­ Â. “Íîâ æèâîò” ­ Â. “Êàïèòàë” ­ Â. “Ðåïîðòåð äíåñ” ­ “Çàìàí” ­ Ïðîãðàìà “Õîðèçîíò” ­ Â. “Ñåãà” ­ Â. “Åêèï 7” ­ Íèòî åäíà

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

ãëåäàò 10 6 5 4 3 2 2 1 1 1

­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ 1 1

5 3 3 2

6 5 1 1 1 1 1 1

3 2 2 2 1 1

1

1.8. Ìåäèè â Áúëãàðèÿ, êîèòî íàé-äîáðîíàìåðåíî ïðåäñòàâÿò ïðîáëåìèòå íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ “Ïðàâà è ñâîáîäè” 3 ­ Ïðîãðàìà “Õîðèçîíò” – íà òóðñêè 3 ­ “Çàìàí” 2 ­ Íå ìîæå äà ïîñî÷è 2 ­ Âñè÷êè 1 ­ Ðàäèî Õàñêîâî 1 ­ Â. “Íîâèíàð” 1 ­ “Íîâ æèâîò” 1

2. Òåìàòè÷íè íàãëàñè 1

6 4 2

1

1.7. Ìåäèè, êîèòî ïðåäñòàâÿò íàé-ïúëíî ïðîáëåìèòå íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ “Ïðàâà è ñâîáîäè” 4 102

“Íîâ æèâîò” “Çàìàí” Íèòî åäíà Íå ìîæå äà ïîñî÷è “Þìèò” Ïðîãðàìà “Õîðèçîíò” – íà òóðñêè “Ðåïîðòåð äíåñ”

2.1. Íàé-âàæíè è çíà÷èìè ñîöèàëíè òåìè ­ Áåçðàáîòèöà 8 ­ Íèñêè äîõîäè, áåäíîñò 3 ­ Çäðàâåîïàçâàíå, çäðàâíà ðåôîðìà 2 ­ Îáðàçîâàíèå 1 ­ Ïðå÷êè ïðåä ÷àñòíèÿ áèçíåñ 1 ­ Èêîíîìèêà – îáùî 1 ­ Åìèãðàöèÿ 1 2.1.1. Èçòî÷íèê íà èíôîðìàöèÿ çà òÿõ: ­ Ìåäèèòå – îáùî ­ Áëèçêè, ïðèÿòåëè 2 ­ Íå ïîñî÷âà 2 ­ “Êàíàë 1” 1 ­ Ñðåùè, ðàçãîâîðè ñ õîðàòà 1

6

2.2. Ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà â ïîñëåäíàòà åäíà ãîäèíà ­ Áåçðàáîòèöà 9 103


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­

Íèñêè äîõîäè Èêîíîìè÷åñêà íåñèãóðíîñò Îöåëÿâàíå Âñè÷êè çíà÷èìè çà Áúëãàðèÿ Ïðîáëåìè íà áèçíåñà Ñîöèàëíè – îáùî Äèñêðèìèíàöèÿ Êóëòóðà Ñëàáà ãðàìîòíîñò

3 1 1 1 1 1 1 1

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

Âñåêè áðîé Åäèíè÷íè áðîåâå

1

2.3. Íàé-âàæíè ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ Áåçðàáîòèöà 6 ­ Êóëòóðíà èçîñòàíàëîñò 3 ­ Îáùè çà âñè÷êè â Áúëãàðèÿ 2 ­ Íåçíàåíå íà áúëãàðñêè åçèê 1 ­ Èêîíîìè÷åñêàòà ñèòóàöèÿ 1 ­ Åìèãðàöèÿ 1 ­ Ñîöèàëíè – îáùî 1 2.3.1. Èçòî÷íèê íà èíôîðìàöèÿ çà òÿõ: ­ Ëè÷íè ñðåùè è ðàçãîâîðè 8 ­ Ìåäèèòå – îáùî ­ Â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” 1

2

3.Íàãëàñè êúì åòíè÷åñêàòà ïðåñà 3.1. Åòíè÷åñêè èçäàíèÿ, êîèòî ðåñïîíäåíòèòå ÷åòàò ­ “Ïðàâà è ñâîáîäè” 9 ­ “Çàìàí” 3 ­ “Þìèò” 3 ­ “Íîâ æèâîò” 2 ­ “Êàéíàê” 1 3.1.1. ×åñòîòà íà ÷åòåíå 3.1.1.1. “Ïðàâà è ñâîáîäè” ­ Åäèíè÷íè áðîåâå ­ Âñåêè áðîé ­ “Êîãàòî èçëåçå” 3.1.1.2. “Çàìàí” 104

1

7 1

2

1

3.1.1.3. “Þìèò” ­ Âñåêè áðîé

3

3.1.1.4. “Íîâ æèâîò” ­ Ïî÷òè âñåêè áðîé

2

3.1.1.5. “Êàéíàê” ­ Âñåêè áðîé

1

3.2. Íà÷èí íà ñíàáäÿâàíå 3.2.1. “Ïðàâà è ñâîáîäè” ­ Ïîêóïêà ­ Îò êëóá, áèáëèîòåêà ­ Îò äðóãè õîðà ­ Àáîíàìåíò

3 3 2 1

3.2.2. “Çàìàí” ­ Àáîíàìåíò ­ Ïîêóïêà

2 1

3.2.3. “Þìèò” ­ Àáîíàìåíò ­ Ïîêóïêà

2 1

3.2.4. “Íîâ æèâîò” ­ Ïîêóïêà ­ Îò êëóá, áèáëèîòåêà

1 1

3.2.5. “Êàéíàê” ­ Îò äðóãè õîðà

1

3.3. Ïðè÷èíà çà çàïî÷âàíå ÷åòåíåòî íà åòíè÷åñêè èçäàíèÿ Ðåñïîíäåíòèòå îáÿñíÿâàò ïî ñëåäíèÿ íà÷èí êàê ñà çàïî÷íàëè äà ÷åòàò åòíè÷åñêè èçäàíèÿ: ­ ×åòå ñå â ñåìåéñòâîòî 4 ­ Ïî ïðåïîðúêà íà ïðèÿòåëè 2 105


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

­ Ñëó÷àéíî ­ Íå ïîìíè ­ Ïîëçâà ãî ñëóæåáíî

1 1

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

2

3.4. Ñòåïåí íà óäîâëåòâîðåíîñò 3.4.1. “Ïðàâà è ñâîáîäè” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè 5 ­ Íå ìîãàò äà ïðåöåíÿò 3 ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí 1 Àâòîðè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íå ìîãàò äà ïðåöåíÿò ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåíè ­ Íå ìîãàò äà ïðåöåíÿò ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåíè ­ Íå ìîãàò äà ïðåöåíÿò ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí Îáåì ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè ­ Íå ìîãàò äà ïðåöåíÿò ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè 106

1 1

2

3 1

1 1

5 2

4 2 1

3 2

4 1

­ ­ ­ ­

Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåíè Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí Íå ìîæå äà ïðåöåíè

2 1 1

5

3.4.1.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà. ­ Ïî-ñêîðî äîñòàòú÷íî 5 ­ Íàïúëíî äîñòàòú÷íî 3 ­ Ïî-ñêîðî íåäîñòàòú÷íî 2 3.4.1.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Èñòîðèÿ è êóëòóðà íà åòíîñà ­ Ñîöèàëíèòå òåìè 3 ­ Æèâîòúò íà îáèêíîâåíèòå õîðà ­ Íÿìà òàêèâà 1 ­ Áåç îòãîâîð 1

4 1

3.4.2. “Çàìàí” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè 2 ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí 1 Àâòîðè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

2 1

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

2 1

Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

2 1

Îáåì ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè

2 107


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

Õàðàêòåðèñòèêè íà ÷èòàòåëèòå

1

Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåíè 2 ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí 1 3.4.2.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà. ­ Ïî-ñêîðî äîñòàòú÷íî 2 3.4.2.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Äèñêðèìèíàöèÿòà 1 ­ Æèâîòúò íà îáèêíîâåíèòå õîðà ­ Ïîëèòè÷åñêàòà êóëòóðà

1 1

3.4.3. “Þìèò” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí 1 ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí 1 Àâòîðè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

Îáåì ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Íàïúëíî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí

1

108

1

1

1

1

1

3.4.3.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà. ­ Íàïúëíî äîñòàòú÷íî 1 ­ Ïî-ñêîðî äîñòàòú÷íî 1 3.4.3.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Íÿìà òàêèâà 1 ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè 1 3.4.4. “Íîâ æèâîò” Ðåñïîíäåíòèòå ïîñî÷âàò ñëåäíèòå ñòåïåíè íà óäîâëåòâîðåíîñò îò îñîáåíîñòèòå íà èçäàíèåòî: Ãðàôè÷íî îôîðìëåíèå ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè 2 Àâòîðè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè

1

Æóðíàëèñòè÷åñêè êà÷åñòâà ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåíè Ïîäáîð íà òåìèòå ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Ïî-ñêîðî íåóäîâëåòâîðåí

1

2

1

1

Îáåì ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Íåóäîâëåòâîðåí

1 1

Ïîçèöèÿ ïî åòíè÷åñêèòå ïðîáëåìè ­ Ïî-ñêîðî óäîâëåòâîðåí ­ Íåóäîâëåòâîðåí

1 1

3.4.4.1. Ïðåöåíêà çà ñòåïåíòà íà çàñòúïåíîñò â èçäàíèåòî íà åòíè÷åñêàòà òåìà. ­ Íàïúëíî íåäîñòàòú÷íî 1 ­ Íå ìîæå äà ïðåöåíè 1 3.4.4.2. Íåäîñòàòú÷íî çàñòúïåíè òåìè ­ Êóëòóðàòà íà åòíîñà 1 3.5. Æåëàíè òåìè 109


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­

Êóëòóðà Ëèòåðàòóðà Íå ïîñî÷âà Èñòèíàòà çà æèâîòà Ïðîáëåìè íà åòíè÷åñêàòà ãðóïà Ñîöèàëíè – îáùî Èñòîðè÷åñêè Òðàäèöèèòå íà åòíîñà Ïîëåçíè ñúâåòè

3.6. Ïðåäïî÷èòàíè ðóáðèêè ­ Êóëòóðà ­ Õóäîæåñòâåíà ëèòåðàòóðà ­ Îáðàçîâàíèå ­ Êóëòóðíî-èñòîðè÷åñêî íàñëåäñòâî ­ Òðàäèöèè ­ Ïîëèòèêà ­ Àêòóàëíà èíôîðìàöèÿ ­ Áèòîâè âúïðîñè ­ Âñè÷êî ãî èíòåðåñóâà

3 2 1 1 1 1

4 3 2 1 1 1

3

1

1 4

1 1

3.7. Ïîìàãàò ëè äà ñå ñïëîòè è çàïàçè åòíè÷åñêàòà ãðóïà ­ Ïî-ñêîðî äà 6 ­ Äà, êàòåãîðè÷íî 3 ­ Ïî-ñêîðî íå 1 3.8. Ïðåäïî÷èòàí åçèê íà ñïèñâàíå ­ Íà äâàòà åçèêà

10

4. Äèñêðèìèíàöèÿ 4.1. Ñúùåñòâóâàíå íà åòíè÷åñêà äèñêðèìèíàöèÿ â Áúëãàðèÿ ­ Íå ñúùåñòâóâà 6 ­ Ñúùåñòâóâà 4 4.2. Åòíè÷åñêè ãðóïè, ñïðÿìî êîèòî èìà äèñêðèìèíàöèÿ ­ Ðîìè 6 ­ Íå ïîñî÷âà 4 110


ÑÚÄÚÐÆÀÍÈÅ ÍÀ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈÒÅ

Àíàëèç íà ñúäúðæàíèåòî íà åòíè÷åñêèÿ ïåðèîäè÷åí ïå÷àò


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

1. Îñíîâíè öåëè íà èçñëåäâàíåòî

­ Óñòàíîâÿâàíå áðîÿ íà åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè ïðåç íàáëþäàâàíèÿ ïåðèîä ­ Óñòàíîâÿâàíå òåìàòè÷íèÿ ïðîôèë íà åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè ­ Óñòàíîâÿâàíå æàíðîâèÿ ïðîôèë íà åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

2. Ìåòîäîëîãè÷åñêà ðàìêà

Ìåòîä íà ñúáèðàíå íà èíôîðìàöèÿ: Ðåãèñòðàöèÿ è òèïîëîãèçèðàíå íà åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè Èçâàäêà: 19 ïðåäñòàâèòåëíè çà ñòðàíàòà åòíè÷åñêè ïåðèîäè÷íè èçäàíèÿ. Ñïèñúêúò ñ òåçè èçäàíèÿ íè áåøå ïðåäîñòàâåí îò Áúëãàðñêè õåëçèíêñêè êîìèòåò.

­ Óñòàíîâÿâàíå áðîÿ è îòíîñèòåëíèÿ äÿë íà ïóáëèêàöèèòå çà ñëó÷àè íà äèñêðèìèíàöèÿ

Èçñëåäâàí ïåðèîä: Íà÷àëîòî íà ìàé 1999 – êðàÿ íà àïðèë 2000 ã.

­ Óñòàíîâÿâàíå âèäà è îòíîñèòåëíèÿ äÿë íà ñóáåêòèòå íîñåùè îòãîâîðíîñò çà ñëó÷àèòå íà äèñêðèìèíàöèÿ öèòèðàíè â åòíè÷åñêèÿ ïå÷àò

Ïåðèîä íà ïðîâåæäàíå: 05.06. – 30.07.2000 ã.

­ Óñòàíîâÿâàíå îòíîøåíèåòî êúì áúëãàðñêàòà äúðæàâà è íåéíèòå èíñòèòóöèè â åòíè÷åñêèÿ ïå÷àò ­ Óñòàíîâÿâàíå îòíîøåíèåòî êúì áúëãàðèòå êàòî åòíè÷åñêà ãðóïà â åòíè÷åñêèÿ ïå÷àò

Ðàáîòíà äåôèíèöèÿ: Åòíè÷åñêà ïóáëèêàöèÿ – âñÿêà ïóáëèêàöèÿ, êîÿòî ðàçãëåæäà åòíè÷åñêàòà îáùíîñò êàòî ñóáåêò èëè îáåêò íà íÿêàêâî îòíîøåíèå.

­ Óñòàíîâÿâàíå ïðîôèëèòå íà åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè ïî ðàçìåð, àâòîðñòâî è èëþñòðîâàíîñò

112

113


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

3. Õàðàêòåðèñòèêè íà èçñëåäâàíàòà ñúâêóïíîñò

7

“Åâðåéñêè âåñòè”

23 áð. (1 äâîåí)

22

8

“Íàðîäíà âîë ÿ”

12 áð.

12

9

“Andral-Îòâúòðå”

5 áð.

5

10

“Äæèïñè Ðàé”

1 áð.

1

11

“Äðîì äðîìåíäàð”

9 áð.

6

12

“Æèòàí”

1 áð.

1

13

2 áð.

2

2 áð. (+ 1 áð. íà àíãë.)

2

15

“Çàåäíî” “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

1 áð.

1

16

“Áåë àÿ âîë íà”

3 áð.

3

17

“Ðóññêîå ñë îâî”

4 áð.

3

18

“Kaynak”

1 áð.

1

19

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

14

ñà:

Èçñëåäâàíèòå èçäàíèÿ, íà áðîé 19, ïî ñâîÿ åòíè÷åñêè õàðàêòåð ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­

Ðîìñêè Àðìåíñêè Âëàøêè è àðîìúíñêè Åâðåéñêè Ðóñêè Òóðñêè Ìàêåäîíñêè

7 3 2 2 2 1

¹ ¹ ¹ 2 ¹ ¹ ¹

9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 1, 2, 3 4, 5 ¹ 6, 7 16, 17 18, 19 8

Îò òåçè èçäàíèÿ ñà èçëåçëè ïðåç èçñëåäâàíèÿ ïåðèîä îáùî 210 áðîÿ. Îò òÿõ áÿõà îáðàáîòåíè 176 áðîÿ, ðàçïðåäåëåíè êàêòî ñëåäâà ïî èçäàíèÿ:

24 áð.

Îáðàáîòåíè áðîåâå 23

“Âàõàí”

51 áð.

25

“Åðåâàí”

34 áð. (3 äâîéíè)

34

“Timpul-Armanlu”

8 áð. (1 äâîåí)

8

”Timpul-Âðåìå”

6 áð. (1 äâîåí)

4

7 áð. (3 äâîéíè)

7

¹

Èçäàíèå

1

“Àðìåíöè”

2 3 4 5 6

“Áàðáåðàí”

114

Ïóáë èêóâàíè áðîåâå

16 áð.

16

210 áð.

176 áð.

Îáù áðîé èçñëåäâàíè èçäàíèÿ ­ 19 Îáðàáîòâàíèòå áðîåâå áÿõà íàáàâåíè ïî äâà íà÷èíà: ­ Ñ ëþáåçíîòî ñúäåéñòâèå íà ðåäàêöèèòå íà èçäàíèÿòà, íà êîèòî äúëæèì íàøàòà áëàãîäàðíîñò. ­ Îò ôîíäîâåòå íà ÍÁÊÌ è áèáëèîòåêàòà íà Íàðîäíîòî ñúáðàíèå íà Ð Áúëãàðèÿ.

115


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

4. Ðåçóëòàòè îò èçñëåäâàíåòî

1. Îáùî ðåãèñòðèðàíè ïóáëèêàöèè. Ïðåç èçñëåäâàíèÿ ïåðèîä ñà ðåãèñòðèðàíè îáùî 1216 åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè. 1.1. Ðàçïðåäåëåíèå íà ïóáëèêàöèèòå ïî èçäàíèÿ. Íàé-ãîëÿì îòíîñèòåëåí äÿë îò ðåãèñòðèðàíèòå åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè èìà â. “Åâðåéñêè âåñòè” (34%), ñëåäâàí îò â. “Åðåâàí” (10,6%) è â. “Äðîì äðîìåíäàð” (8,1%). Çàåäíî ñ â. “Âàõàí”, â. “Àðìåíöè” è â. “Íàðîäíà âîëÿ” òå ñúäúðæàò 74,1% îò âñè÷êè åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè.

116

1.2. Ðàçïðåäåëåíèå íà ïóáëèêàöèèòå ïî ìåñåöè. Ïðè ðàçïðåäåëåíèåòî íà ïóáëèêàöèèòå ïî ìåñåöè òðóäíî ìîæå äà ñå óñòàíîâè íÿêàêâà çàâèñèìîñò, çàùîòî îòäåëíèòå èçäàíèÿ ñà ñ ðàçëè÷íà ïåðèîäè÷íîñò, êîåòî ãè ïðàâè òðóäíî ñðàâíèìè ïîìåæäó èì.

117


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

1.3. Ðàçïðåäåëåíèå íà ïóáëèêàöèèòå ïî åòíè÷åñêè ãðóïè. Îò ðåãèñòðèðàíèòå ïóáëèêàöèè 449 (36,9%) ñà èçëåçëè â åâðåéñêè èçäàíèÿ, 306 (25,2%) ñà èçëåçëè â àðìåíñêè, 217 (17,8%) ­ â ðîìñêè, 84 (6,9%) ­ â ìàêåäîíñêè, 67 (5,5%) ­ âúâ âëàøêè è àðîìúíñêè, 59 (4,9%) ­ â òóðñêè è 34 (2,8%) ­ â ðóñêè èçäàíèÿ.

118

119


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

1.4. Ðàçïðåäåëåíèå íà ïóáëèêàöèèòå ïî èçäàíèÿ âúòðå â åòíè÷åñêèòå ãðóïè. 1.4.1. Åâðåéñêè èçäàíèÿ. Íàé-ìíîãî ñà ïóáëèêàöèèòå âúâ â. “Åâðåéñêè âåñòè” ­ 413 èëè 92% îò åâðåéñêèòå åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè. Âúâ â. “Áàðáåðàí” èìà ñàìî 36 (8%) îò åâðåéñêèòå åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè. 1.4.2. Àðìåíñêè èçäàíèÿ. Íàé-ìíîãî ñà ïóáëèêàöèèòå âúâ â. “Åðåâàí” ­ 129 èëè 42,2% îò àðìåíñêèòå åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè, ñëåäâàí îò â. “Âàõàí” ­ 93 (30,4%) è â. “Àðìåíöè” ­ 84 (27,5%). Ðåçóëòàòèòå ïîêàçâàò, ÷å àðìåíñêèòå èçäàíèÿ èìàò ïðèáëèçèòåëíî ðàâíà îòíîñèòåëíà òåæåñò ïðè îòðàçÿâàíåòî íà åòíè÷åñêàòà ïðîáëåìàòèêà. 1.4.3. Ðîìñêè èçäàíèÿ. Òóê äîìèíèðà â. “Äðîì äðîìåíäà𔠭 98 èëè 45,2% îò ðîìñêèòå åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè. Ñëåäâàò: ñï. “Àíäðàë ­ Îòâúòðå” ­ 36 (16,6%), áþëåòèí “Ïðàâàòà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє ­ 27 (12,4%), ñï. “Äæèïñè Ðàé” ­ 17 (7,8%), ñï. “Îáåêòè┠­ 17 (7,8%), ñï. “Æèòàí” ­ 16 (7,4%), ñï. “Çàåäíî” ­ 6 (2,8%). 1.4.4. Ìàêåäîíñêè èçäàíèÿ. Òå ñà ïðåäñòàâåíè ñàìî îò â. “Íàðîäíà âîëÿ”, â êîéòî ïðåç èçñëåäâàíèÿ ïåðèîä ñìå ðåãèñòðèðàëè 84 (100%) åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè. 1.4.5. Âëàøêè è àðîìúíñêè èçäàíèÿ. Äâå òðåòè îò ïóáëèêàöèèòå âúâ â. “Timpul ­ Âðåìå” ­ 45 (67,2%), à îñòàíàëàòà åäíà òðåòà â áþëåòèíà íà àðîìúíèòå “Timpul ­ Armanlu” ­ 22 (32,8%). 1.4.6. Òóðñêè èçäàíèÿ. Òóê êàòåãîðè÷íî äîìèíèðà â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” ñ 49 åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè èëè 83,1% îò îáùèÿ èì áðîé.  ñï. “Kaynak” ñà ðåãèñòðèðàíè 10 åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè (16,9%). 1.4.7. Ðóñêè èçäàíèÿ. Íàé-ìíîãî åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè èìà âúâ â. “Ðóññêîå ñëîâî” ­ 20 (58,8%). Âúâ â. “Áåëàÿ âîëíà” òå ñúîòâåòíî ñà 14 (41,2%). 120


Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

Îáùî ïóáëèêàöèè ïî ìåñåöè

Àðìåíöè Âàõàí Åðåâàí TimpuiArmanlu TimpulÂðåìå Áàðáåðàí Åâðåéñêè âåñòè Íàðîäíà âîë ÿ AndralÎòâúòðå Äæèïñè Ðàé Äðîì äðîìåíäàð Æèòàí Çàåäíî Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓÑ Îáåêòèâ Áåë àÿ âîë íà Ðóññêîå ñë îâî Kaynak Ïðàâà è ñâîáîäè

ÅâðåéÀðìåí- Ðîìñêè Ìàêå- Âë àø- Òóðñêè äîíêè/ Ðóñêè ñêè ñêè 217 59 ñêè àðîì. ïóáë . 34 ïóáë . 449 ïóáë . 306 ïóáë . ïóáë . 84 ïóáë . 67 ïóáë . 84 27.5% 93 30.4% 129 42.2% 22 2.8% 45 67.2% 36 8.0% 413 92.0% 84 100% 36 16.6% 17 7.8% 98 45.2% 16 7.4% 6 2.8% 27 12.4% 17 7.8% 14 41.2% 20 58.8% 10 16.9% 49 83.1%

121


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

2. Òåìàòèêà íà ïóáëèêàöèèòå. Òúé êàòî ïóáëèêàöèèòå â ïîâå÷åòî ñëó÷àè ñà ïîëèòåìàòè÷íè, äàäîõìå âúçìîæíîñò âñÿêà åäíà ïóáëèêàöèÿ äà áúäå äåôèíèðàíà ïî åäíà äî òðè òåìè. 2.1. Äîìèíèðàùè òåìè. Íàé-ãîëÿì áðîé îò ðåãèñòðèðàíèòå åòíè÷åñêè ïóëèêàöèè ñà çà èñòîðèÿòà íà îáùíîñòòà, ñëåäâàò ïóáëèêàöèèòå çà æèâîòà è äåéíîñòòà íà åòíè÷åñêèòå îðãàíèçàöèè, çà êóëòóðàòà, ôîëêëîðà è òðàäèöèèòå íà îáùíîñòòà, ïðîÿâè íà äèñêðèìèíàöèÿ, ðàñèçúì, êñåíîôîáèÿ è íàñèëèå çà äèàñïîðàòà. Íàé-ìàëúê áðîé îò ðåãèñòðèðàíèòå åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè ñà çà åìèãðàöèÿ â äúðæàâàòà “ìàéêà”, ñëåäâàíà îò ìåñòíà âëàñò, àäìèíèñòðàöèÿ è åìèãðàöèÿ ­ îáùî.

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

Íàé-ãîëÿì îòíîñèòåëåí ðàçìåð îò ðåãèñòðèðàíèòå åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè îòíîâî èìàò òåçè, â êîèòî ïðèñúñòâà òåìàòà çà èñòîðèÿòà íà îáùíîñòòà ­ òå çàåìàò 38,3% îò ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð 1 ñòð., 33,3% îò ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð ïîâå÷å îò 1 ñòð. è 32,5% îò ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð 1/2 ñòð. Çà òàçè òåìà âúîáùå íÿìà ðåãèñòðèðàíè ïóáëèêàöèè ñ ðàçìåð ïî-ìàëúê îò 1/10 ñòð. Ñëåäâàò ïóáëèêàöèèòå, â êîèòî ïðèñúñòâà òåìàòà çà êóëòóðàòà, ôîëêëîðà è òðàäèöèèòå íà îáùíîñòòà ­ òå çàåìàò ñúîòâåòíî 22,2% îò ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð ïîâå÷å îò 1 ñòð., ïî 21,1% îò ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåðè 1 ñòð. è 1/2 ñòð. Ñàìî 7,1% îò ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð ïîä 1/10 ñòð. ñà ñâúðçàíè ñ òàçè òåìà. Òåìàòà çà ïðîÿâè íà äèñêðèìèíàöèÿ, ðàñèçúì, êñåíîôîáèÿ è íàñèëèå çàåìà 21,4% îò áðîÿ íà ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð 1/2 ñòð., 19% îò ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð ïî-ìàëêî îò 1/10 ñòð. è 18,3% îò ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð 1 ñòð. Òåìàòà çà ìåæäóåòíè÷åñêèòå îòíîøåíèÿ çàåìà 25,7% îò áðîÿ íà ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð ïîâå÷å îò 1 ñòð. 2.2. Äîìèíèðàùè òåìè ïî ãðóïè èçäàíèÿ. Ïðè îòäåëíèòå åòíè÷åñêè ãðóïè èçäàíèÿ ïðàâè âïå÷àòëåíèå, ÷å êàòî òåìà èñòîðèÿòà íà îáùíîñòòà èìà: ­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè â ìàêåäîíñêèòå (48,8%) è ðóñêèòå (47,1%) èçäàíèÿ. Ñëåäâàò àðìåíñêèòå èçäàíèÿ ñ 35,6% è åâðåéñêèòå ñ 30,7%. ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â ðîìñêèòå èçäàíèÿ (9,7%). Ïðè÷èíèòå çà òåçè ðàçëèêè òðÿáâà äà ñå òúðñÿò â ðàçëè÷íîòî èñòîðè÷åñêî ñúçíàíèå íà åòíè÷åñêèòå ãðóïè. Çà ðóñèòå, àðìåíöèòå è åâðåèòå èñòîðèÿòà å èçòî÷íèê íà ãîðäîñò, ÷àñò îò òåõíèòå òðàäèöèè è íàöèîíàëíî ñàìîñúçíàíèå. Çà ðàçëèêà îò òÿõ èñòîðèÿòà íà ðîìñêèÿ åòíîñ íå å äîñòàòú÷íî ïðîó÷åíà è èçÿñíåíà. Ðîìèòå íå ìîãàò äà ðàç÷èòàò íà ñëàâíî ìèíàëî è äúðæàâíà òðàäèöèÿ êàòî èçòî÷íèöè íà åòíè÷åñêî ñàìî÷óâñòâèå.

Âàæåí èíäèêàòîð çà ðåàëíàòà òåæåñò íà äàäåíà òåìà ñðåä åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè å ðàçìåðúò íà ïóáëèêàöèèòå, â êîèòî ïðèñúñòâà òàçè òåìà. 122

Òåìàòà çà æèâîòà è äåéíîñòòà íà åòíè÷åñêèòå îðãàíèçàöèè èìà: ­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë îòíîâî ñðåä åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè â ðóñêèòå èçäàíèÿ ­ òÿ ñå ñðåùà â 38,2% îò òÿõ. 123


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ñëåäâàò âëàøêèòå/àðîìúíñêèòå èçäàíèÿ ñ 31,3% è ðîìñêèòå èçäàíèÿ ñ 27,6%. ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â òóðñêèòå (11,9%) èçäàíèÿ. Âèñîêèÿò äÿë íà òàçè òåìà â ìàëîòèðàæíèòå ðóñêè èçäàíèÿ ìîæå äà ñå îáÿñíè ñ îáñòîÿòåëñòâîòî, ÷å òå ôóíêöèîíèðàò ïðåäèìíî êàòî âúòðåøíè áþëåòèíè íà èçäàâàùèòå ãè îðãàíèçàöèè. Ïðàâè âïå÷àòëåíèå, ÷å â. “Ïðàâà è ñâîáîäè”, êîéòî ôàêòè÷åñêè å îðãàí íà ÄÏÑ, êàòî èçäàíèå ñ ëèáåðàëíà íàñî÷åíîñò, îòäàâà ïî-âèñîê äÿë íà òåìàòà ïîëèòèêà, ïàðòèè, èçáîðè (16,9%), îòêîëêîòî íà äåéíîñòòà íà ÄÏÑ. Òåìàòà çà êóëòóðàòà, ôîëêëîðà è òðàäèöèèòå íà îáùíîñòòà èìà: ­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë âúâ âëàøêèòå/àðîìúíñêèòå èçäàíèÿ ­ òÿ ñå ñðåùà â 35,8% îò ðåãèñòðèðàíèòå â òÿõ åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè. Ñëåä òÿõ ñà ðóñêèòå ñ 26,5%, ñëåäâàíè îò åâðåéñêèòå (26,3%) è ðîìñêèòå (20,3%) èçäàíèÿ. ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â àðìåíñêèòå (12,7%) è òóðñêèòå (13,6%) èçäàíèÿ. Òåìàòà çà ïðîÿâèòå íà äèñêðèìèíàöèÿ, ðàñèçúì, êñåíîôîáèÿ è íàñèëèå èìà: ­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè â ðîìñêèòå è àðìåíñêèòå èçäàíèÿ, êúäåòî òÿ ïðèñúñòâà â 21,2% îò òÿõ. ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë òàçè òåìà èìà âúâ âëàøêèòå/àðîìúíñêèòå (4,5%) è ðóñêèòå (5,9%) èçäàíèÿ.

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå âúâ âëàøêèòå/àðîìúíñêèòå èçäàíèÿ (17,9%). ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë ­ îòñúñòâà âúîáùå êàòî òåìà â ðóñêèòå èçäàíèÿ ïðåç íàáëþäàâàíèÿ ïåðèîä. Òåìàòà çà ñîöèàëíàòà ïðîáëåìàòèêà èìà: ­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â ðîìñêèòå (10,1%) è åâðåéñêèòå (9,6%) èçäàíèÿ. ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â ìàêåäîíñêèòå, êúäåòî îòñúñòâà, è àðìåíñêèòå (0,3%) èçäàíèÿ. Òåìàòà çà ðåëèãèÿòà íà îáùíîñòòà èìà: ­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â àðìåíñêèòå (18,3%) è åâðåéñêèòå (14,3%) èçäàíèÿ. ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå âúâ âëàøêèòå/àðîìúíñêèòå è ìàêåäîíñêèòå èçäàíèÿ, êúäåòî íàïúëíî îòñúñòâà. Òåìàòà çàùèòà íà ÷îâåøêèòå ïðàâà (èçîáùî) èìà: ­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â ðîìñêèòå (32,7%) è òóðñêèòå (30,5%) èçäàíèÿ. ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â ðóñêèòå (0%) è åâðåéñêèòå (0,2%) èçäàíèÿ. Òåìàòà çà äúðæàâàòà “ìàéêà” èìà: ­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä ïóáëèêàöèèòå â ðóñêèòå (17,6%), åâðåéñêèòå (15,6%) è ìàêåäîíñêèòå (15,5%) èçäàíèÿ. ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë ­ îòñúñòâà âúîáùå êàòî òåìà â ðîìñêèòå èçäàíèÿ ïðåç íàáëþäàâàíèÿ ïåðèîä.

Òåìàòà çà ïðîÿâèòå íà åòíè÷åñêà è ðåëèãèîçíà òîëåðàíòíîñò, èíòåãðàöèÿ è ïîçèòèâíà äèñêðèìèíàöèÿ èìà: ­ Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ñðåä åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè â òóðñêèòå (16,9%), âëàøêèòå/àðîìúíñêèòå (14,9%) è ðóñêèòå (14,7%) èçäàíèÿ. ­ Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë òÿ èìà â ìàêåäîíñêèòå, êúäåòî âúîáùå îòñúñòâà è àðìåíñêèòå (6,5%) èçäàíèÿ. Òåìàòà çà ìàëöèíñòâåíèÿ, ìàé÷èíèÿ åçèê èìà: 124

125


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

2.3. Äîìèíèðàùè òåìè ïî èçäàíèÿ.

126

127


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

128

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

129


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

130


Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

131


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

132

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

133


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

134

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

135


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

3. Æàíð íà ïóáëèêàöèèòå. 3.1.Îáù æàíðîâ ïðîôèë íà ïóáëèêàöèèòå. Íàé-ãîëÿì îòíîñèòåëåí äÿë èìàò ïóáëèêàöèèòå, îïðåäåëåíè êàòî “èíôîðìàöèÿ/ñúîáùåíèå” (28,9%), ñëåäâàíè îò ïóáëèêàöèèòå îïðåäåëåíè êàòî “ñòàòèÿ ñ èíôîðìàöèîííî-êîìåíòàðåí õàðàêòåð” (13,9%). Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë èìàò “óðîê ïî ìàé÷èí åçèê” (0,2%) è “îïèñàíèå íà ôîëêëîðåí èëè áèòîâ îáè÷àé, òðàäèöèè”

136

137


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

3.2. Æàíðîâ ïðîôèë ïî èçäàíèÿ. Ñúùåñòâóâà ðàçëèêà â ïðåîáëàäàâàùèòå æàíðîâå ïóáëèêàöèè â ðàçëè÷íèòå ïî âèä èçäàíèÿ. Ïðè âåñòíèöèòå íàé-ãîëÿì îòíîñèòåëåí äÿë èìàò ïóáëèêàöèèòå, êîèòî ìîãàò äà ñå îïðåäåëÿò êàòî “èíôîðìàöèÿ/ñúîáùåíèå”. Èçêëþ÷åíèå ïðàâÿò äâà âåñòíèêà - “Íàðîäíà âîëÿ” è “Ïðàâà è ñâîáîäè”, êúäåòî äîìèíèðàò ïóáëèêàöèèòå, îïðåäåëÿíè êàòî “êîìåíòàð”, ñëåäâàíè îò áëèçêàòà äî íåãî “ñòàòèÿ ñ èíôîðìàöèîííî-êîìåíòàðåí õàðàêòåð”. Îáùîòî ìåæäó òåçè äâà âåñòíèêà å â ÿñíî çàáåëÿçâàùèòå ñå àìáèöèè íà èçäàòåëèòå èì äà äàâàò ïðåäèìñòâî íà ïî-îáåìíè è ïî-òåæêè “èäåîëîãè÷åñêè” ìàòåðèàëè.

138

139


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

140


Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

141


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

142

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

143


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

144

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

145


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

146

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

147


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

4. Ðàçìåð íà ïóáëèêàöèèòå. Îò âñè÷êè ðåãèñòðèðàíè åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè íàé-ãîëÿì å îòíîñèòåëíèÿò äÿë íà ïóáëèêàöèèòå ñ ðàçìåð 1/2 ñòð. ­ 26,9%. Ñëåäâàò òåçè ñ ðàçìåð 1 ñòð. è 1/3 ñòð. ­ ïî 15,7%. Íàé-ìàëúê å îòíîñèòåëíèÿ äÿë íà ðåãèñòðèðàíèòå ïóáëèêàöèè ñ ðàçìåð ïî-ìàëúê îò 1/10 ñòð. ­ 3,7%. 4.1. Ðàçìåð íà ïóáëèêàöèèòå ïî èçäàíèÿ. Òúé êàòî èçñëåäâàíèòå åòíè÷åñêè èçäàíèÿ ñà îò ðàçëè÷åí âèä - âåñòíèöè è ñïèñàíèÿ, òðóäíî ìîæå äà ñå íàïðàâè ñòàòèñòè÷åñêè âàëèäíà ñúïîñòàâêà ìåæäó òÿõ âúçîñíîâà ðàçìåðà íà ïóáëèêàöèèòå. Ïðè ñïèñàíèÿòà, êàêòî ìîæå äà ñå î÷àêâà ïðåîáëàäàâà îòíîñèòåëíèÿ äÿë íà ïóáëèêàöèèòå ñ ãîëÿì ðàçìåð (ïîâå÷å îò 1 ñòð., 1 ñòð. è 1/2 ñòð.). Òå îáõâàùàò îáùî 100% îò åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè ⠓Andral”, “Kaynak”, “Æèòàí”, “Äæèïñè Ðàé” è “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє, êàêòî è 94,1% îò ïóáëèêàöèèòå ⠓Îáåêòèâ”. Ïî îòíîøåíèå íà ðàçìåðà íà ïóáëèêàöèèòå, â. “Ïðàâà è ñâîáîäè”, èìà ñòðóêòóðà ïîäîáíà íà ñïèñàíèå.  íåãî ãîëåìèòå ïóáëèêàöèè ñà 91,9%. Íàé-ãîëÿì îòíîñèòåëåí ðàçìåð çàåìàò ìàëêèòå ïóáëèêàöèè âúâ â. “Äðîì äðîìåíäà𔠭 37,8% îò ïóáëèêàöèèòå â íåãî ñà ñ ðàçìåð äî 1/10 ñòð., 20,4% ñà ñ ðàçìåð 1/4 ñòð. è 19,4% - ñ ðàç-

¹ 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Èçäàíèå “Àðìåíöè” “Âàõàí” “Åðåâàí” “Timpul-Armanlu” “Timpul – Âðåìå” “Áàðáåðàí” “Åâðåéñêè âåñòè” “Íàðîäíà âîë ÿ” “Andral – Îòâúòðå”

148

Ïîâå÷å 1 ñòð. îò1 ñòð. 2,4 23,7 13,6 4,4 8,3 2,9 3,6

35,5 1,6 54,5 17,8 44,4 9,9 35,7

91,7

8,3

1/4 ñòð.

1/3 ñòð.

1/4 ñòð.

33,3 22,6 18,8 22,7 31,1 25 37 41,7

32,1 16,1 32

26,2

17,8 13,9 15,3 15,5

22,7 4,5 8,9 8,3 16,5 2,4

Äî 1/10 ñòð. 6 2,2 21,9 4,,5 20 14,3 1,2

Ïîìàë êî îò1/10 ñòð.

3,1

4,1

76,5 1 37,5

23,5 3,1 56,3

29,6

29,6

40,7

15

“Äæèïñè Ðàé” “Äðîì äðîìåíäàð “Æèòàí” “Çàåäíî” “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Îáåêòèâ”

17,6

41,2

35,3

5,9

16

“Áåë àÿ âîë íà”

14,3

35,7

14,3

7,1

17 18 19

“Ðóññêîå ñë îâî” “Kaynak” “Ïðàâà è ñâîáîäè

20 60 46,9

15 40 36,7

35

30

8,2

6,1

10 11 12 13 14

13,3 6,3 33,3

5,1

20,4

50

16,7

7,1

37,8

19,4

7,1

14,3

2

5.Èëþñòðîâàíîñò íà ïóáëèêàöèèòå. Èçäàíèå

Èë þñòðîâàíè

Íåèë þñòðîâàíè

“Çàåäíî”

100%

0.0%

“Æèòàí”

93.7%

6.3%

“Áàðáåðàí”

86.1%

13.9%

“Timpul-Armanlu”

81.8%

18.2%

“Åâðåéñêè âåñòè”

80.1%

19.9%

“Ïðàâà è ñâîáîäè”

71.4%

28.6%

”Timpul-Âðåìå”

71.1%

28.9%

“Kaynak”

70.0%

30.0%

“Andral-Îòâúòðå”

69.4%

30.6%

“Ðóññêîå ñë îâî”

65.0%

35.0%

“Îáåêòèâ”

64.7%

35.3%

“Äæèïñè Ðàé”

58.8%

41.2%

“Áåë àÿ âîë íà”

57.1%

42.9%

“Àðìåíöè”

50.0%.

50.0%

“Äðîì äðîìåíäàð”

44.9%

55.1%

“Åðåâàí” “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє “Íàðîäíà âîë ÿ”

27.9%

72.1%

25.9%

74.1%

19.0%

81.0%

“Âàõàí”

18.3%.

81.7%

Áàçà: Âñè÷êè ïóáëèêàöèè

149


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

6. Àâòîðñòâî íà ïóáëèêàöèèòå. Îò îáùèÿ áðîé ðåãèñòðèðàíè åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè íàé-ãîëÿì å îòíîñèòåëíèÿò äÿë íà ïîäïèñàíèòå (àâòîðñêèòå) ïóáëèêàöèè. Ñëåäâàò íåïîäïèñàíèòå è ïðåïå÷àòêèòå îò ÷óæäî èçäàíèå. Íàé-ìàëúê å äåëúò íà ïðåïå÷àòêèòå îò äðóãè áúëãàðñêè èçäàíèÿ. 6.1. Àâòîðñòâî íà ïóáëèêàöèèòå ïî èçäàíèÿ. Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë èìàò ïîäïèñàíèòå ïóáëèêàöèè â áþëåòèíà íà “Ïðîåêò Ïðàâà íà ÷îâåêà” “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє (96,3%) è âúâ â. “Íàðîäíà âîëÿ” (90,5%). Íàé-íèñúê å òîçè äÿë â ñï. “Äæèïñè Ðàé” ­ 11,8% ïîäïèñàíè ñðåùó 70,6% íåïîäïèñàíè, ñëåäâàíî îò â. “Áåëàÿ âîëíà” ñ 35,7% ïîäïèñàíè ñðåùó 42,9% íåïîäïèñàíè. Åäèíñòâåíî â òåçè äâå èçäàíèÿ îòíîñèòåëíèÿò äÿë íà íåïîäïèñàíèòå ìàòåðèàëè å ïî-ãîëÿì îò òîçè íà ïîäïèñàíèòå. Èìàéêè ïðåäâèä õàðàêòåðà íà íåïîäïèñàíèòå ìàòåðèàëè â òåçè äâå èçäàíèÿ, íÿìàìå îñíîâàíèå äà ïðåäïîëàãà-

¹

Èçäàíèå

1 2 3

“Àðìåíöè” “Âàõàí” “Åðåâàí” “TimpulArmanlu” “Timpul – Âðåìå” “Áàðáåðàí” “Åâðåéñêè âåñòè” “Íàðîäíà âîë ÿ” “Andral – Îòâúòðå” “Äæèïñè Ðàé” “Äðîì äðîìåíäàð”

4 5 6 7 8 9 10 11

150

Ïîäïèñàí

Íåïîäïèñàí

Ðåäàêöèîíåí

52,4 64,5 47,3

26,2 24,7 30,2

3,6 1,1 18,6

40,9

31,8

4,5

55,6

40

58,3

22,2

11,1

61,5

8,7

4,4

Ïðåïå÷àò Ïðåïå÷àò êà îòáúëêà îò÷óæäî ãàðñêî èçäàíèå èçäàíèå 2,4 14,3 9,7 0,8 2,3 4,5

18,2 4,4

90,5

1,2

58,3

33,3

11,8

70,6

5,9

61,2

11,2

15,3

8,3 6,1

18,9 4,8

2,8

5,6 11,8

7,1

4,1


Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

161


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

9. Îòíîøåíèå êúì áúëãàðñêèòå âëàñòè è äúðæàâà. Âàæåí èíäèêàòîð çà ñúùåñòâóâàùè ïðîáëåìè âúâ âçàèìîîòíîøåíèÿòà íà åòíè÷åñêèòå ìàëöèíñòâà ñ áúëãàðñêàòà äúðæàâà å èçðàçåíîòî â åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè îòíîøåíèå êúì íåÿ. Òîâà îòíîøåíèå ñìå îöåíèëè çà âñÿêà åäíà ïóáëèêàöèÿ ïî ÷åòèðèñòåïåííà ñêàëà: “ïîëîæèòåëíî”, “íåóòðàëíî”, “îòðèöàòåëíî” è “íåèçðàçåíî”. Îò ðåãèñòðèðàíèòå 1216 åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè â 68,2% îò òÿõ îòíîøåíèåòî å “íåèçðàçåíî”, â 12,7% å “íåóòðàëíî”, â 9,6% å “îòðèöàòåëíî”, à â 9,5% ­ “ïîëîæèòåëíî”.

9.1. Ñïîðåä åòíè÷åñêèÿ ïðîôèë íà èçäàíèÿòà Íàé-ñèëíî èçðàçåíî îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå êúì áúëãàðñêèòå âëàñòè è äúðæàâà èìà â ìàêåäîíñêèòå èçäàíèÿ (â. “Íàðîäíà âîëÿ”) ­ â 52,4% îò ïóáëèêàöèèòå. Ñëåä òÿõ ñà òóðñêèòå ñ 28,8% ïóáëèêàöèè ñ îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå è ðîìñêèòå ñúñ 17,1%. Íàé-ñëàáî èçðàçåíî îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå èìà â àðìåíñ162

163


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

êèòå èçäàíèÿ (0,3%) ­ äúëæè ñå íà 1 ïóáëèêàöèÿ âúâ â. “Àðìåíöè”. Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ïóáëèêàöèè ñ ïîëîæèòåëíî îòíîøåíèå êúì áúëãàðñêèòå âëàñòè è äúðæàâà èìà â åâðåéñêèòå èçäàíèÿ (14%), ñëåäâàíè îò âëàøêèòå/àðîìúíñêèòå (11,9%), ðóñêèòå (11,8%) è ðîìñêèòå (11,1%). Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë èìà â ìàêåäîíñêèòå èçäàíèÿ, êúäåòî ïóáëèêàöèè ñ ïîëîæèòåëíî îòíîøåíèå ïðåç èçñëåäâàíèÿ ïå-

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

9.2.  ïóáëèêàöèèòå íà âñè÷êè èçäàíèÿ Àêî ðàçãëåäàìå ïóáëèêàöèèòå â îòäåëíèòå èçäàíèÿ ùå âèäèì, ÷å ñ íåãàòèâíàòà ñè íàãëàñà îòíîâî äîìèíèðà â. “Íàðîäíà âîëÿ”. Ñëåä íåãî ñëåäâà ñï. “Îáåêòè┠ñ 47,1% ïóáëèêàöèè ñ íåãàòèâíî îòíîøåíèå (îò 17 ðåãèñòðèðàíè ïóáëèêàöèè) è â. “Ïðàâà è ñâîáîäè” ñ 34,7% îò 49 ðåãèñòðèðàíè ïóáëèêàöèè.

ðèîä âúîáùå íå ñà ðåãèñòðèðàíè.

164

165


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

10. Îòíîøåíèå êúì áúëãàðèòå êàòî íàðîä. Îòíîøåíèåòî êúì áúëãàðèòå êàòî íàðîä â åòíè÷åñêèòå ïóáëèêàöèè å âàæåí èíäèêàòîð çà ñúñòîÿíåòî íà åòíè÷åñêèòå îòíîøåíèÿ â Áúëãàðèÿ. Òîâà îòíîøåíèå îòíîâî ñìå îöåíèëè çà âñÿêà åäíà ïóáëèêàöèÿ ïî ÷åòèðèñòåïåííà ñêàëà: “ïîëîæèòåëíî”, “íåóòðàëíî”, “îòðèöàòåëíî” è “íåèçðàçåíî”. Îò ðåãèñòðèðàíèòå 1216 åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè â 78,5% îòíîøåíèåòî å “íåèçðàçåíî”, â 10,6% å “ïîëîæèòåëíî”, â 8,9% å “íåóòðàëíî” è â 2% å “îòðèöàòåëíî”.

166

Ñúäúðæàíèå íà ïóáëèêàöèèòå

10.1. Ñïîðåä åòíè÷åñêèÿ ïðîôèë íà èçäàíèÿòà Íàé-ñèëíî èçðàçåíî îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå êúì áúëãàðèòå êàòî íàðîä îòíîâî èìà â ìàêåäîíñêèòå èçäàíèÿ (â. “Íàðîäíà âîëÿ”), íî òîçè ïúò ñàìî â 10,7% îò ïóáëèêàöèèòå. Ñëåä òÿõ ñà òóðñêèòå ñ 5,1% ïóáëèêàöèè ñ îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå è ðîìñêèòå ñ 4,6%. Îò òîâà ìîæå äà ñå íàïðàâè èçâîäúò, ÷å îòðèöàòåëíîòî îòíîøåíèå å íàñî÷åíî ïðåäèìíî êúì áúëãàðñêèòå âëàñòè è äúðæàâà è ìíîãî ïî-ìàëêî êúì áúëãàðèòå êàòî íàðîä.  àðìåíñêèòå, âëàøêèòå/àðîìúíñêèòå, åâðåéñêèòå è ðóñêèòå èçäàíèÿ ïðàêòè÷åñêè îòñúñòâàò ïóáëèêàöèè ñ îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå êúì áúëãàðèòå êàòî íàðîä. Íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ïóáëèêàöèè ñ ïîëîæèòåëíî îòíîøåíèå êúì áúëãàðèòå êàòî íàðîä èìà â åâðåéñêèòå èçäàíèÿ (18,5%), ñëåäâàíè îò ðóñêèòå (17,6%) è âëàøêèòå/àðîìúíñêèòå (11,9%). Íàé-íèñúê îòíîñèòåëåí äÿë ïîëîæèòåëíè ïóáëèêàöèè èìà â ìàêåäîíñêèòå èçäàíèÿ ­1,2% îò ðåãèñòðèðàíèòå ïóáëèêàöèè.

167


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

10.2.  ïóáëèêàöèèòå íà âñè÷êè èçäàíèÿ Êîãàòî ðàçãëåäàìå ïóáëèêàöèèòå â îòäåëíèòå èçäàíèÿ ùå âèäèì, ÷å íàé-âèñîê îòíîñèòåëåí äÿë ïóáëèêàöèè ñ îòðèöàòåëíî îòíîøåíèå êúì áúëãàðèòå êàòî íàðîä èìà â ñï. “Îáåêòè┠(11,8% îò 17 ïóáëèêàöèè), ñï. “Àíäðàë” (11,1% îò 36 ïóáëèêàöèè) è â. “Íàðîäíà âîëÿ” (10,7% îò 84 ïóáëèêàöèè).

168


Ïðèëîæåíèå

ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÀÂÒÎÐÈÒÅ (Ëèöà è èíñòèòóöèè) íà ïîäïèñàíèòå åòíè÷åñêè ïóáëèêàöèè â ìàêåäîíñêèÿ, ðîìñêèÿ è òóðñêèÿ ïå÷àò

Ìàé 1999 ­ Àïðèë 2000 ÌÀÊÅÄÎÍÑÊÈ ÈÇÄÀÍÈß Â. “Íàðîäíà âîëÿ” ÀÂÒÎÐ ßí Ïèðèíñêè Ñ. Ðàòåâñêè Àëåêñàíäàð Äîíñêè Ñàðèñà Ïàðàîñ Âëàäî Ñòîÿíîâñêè Ãîöå Éîíêîâ Èâàí Äðàãàø Êàòåðèíà Òðàéêîâà – Íóðäæèåâà Ñòàíèìèð Êîâà÷åâ Àëåêñàíäúð Ìàêåäîíñêè Äèìèòúð Çàõîâ Èâàí Ñèíãàðòèéñêè Ìëàäåí Øåéòàíîâ Àíãåë Ðàäåâ

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 12 11 10 9 6 3 3 3 3 2 2 2 2 1 169


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Áëàæå Ìèíåâñêè Âàí÷î Ìàíäæèíñêè Ã. Ïåòðîâ Äðàãàí Ìèõàéëîñêè Äðàãè Ñòîéêîâñêè È. Ìàëåøåâñêè Ìèðîñëàâ Ñïèðîñêè Ìèøî Åçåðñêè ÎÌÎ “Èëèíäåí” - ÏÈÐÈÍ Ïèðèíêà Åãåéñêà Ïëàìåí Ïèðèíñêè Ñò. Äæóìàéñêè Ïðîô. Òàøêî Áåë÷åâ Òèõàí Àòàíàñîâ

Ïðèëîæåíèå

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

ÐÎÌÑÊÈ ÈÇÄÀÍÈß Ñï. “Andral - Îòâúòðå” ÀÂÒÎÐ Ñàâ÷î Ñàâ÷åâ Äèìèòúð Êîå⠓Ïðîåêò Ïðàâà íà ÷îâåêà” Àíãåëèíà Èâàíîâà Áèðãèò Èãëà Âàñêî ×àêìàêîâ Äæåòà Äóêà ä-ð Äèìèòúð Äèìèòðîâ Äîíàëä Êåíðèê Êðàñèìèðà Ìàí÷åâà Êðàñèìèð Êúíåâ Íàäÿ Íåìöîâà Ðóìÿí Ðóñèíîâ Ñóëüî Ìåòêîâ

170

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 6 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

äîö. ä-ð Õðèñòî Êþ÷óêîâ

1

Ñï. “Äæèïñè Ðàé” ÀÂÒÎÐ Ñàëè Èáðàõèì Ïåòúð Êîñòîâ

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 1 1

 “Äðîì äðîìåíäàð” ÀÂÒÎÐ Âàñèë ×àïðàçîâ Ðàéêî Âàñèëåâ ×àïðàçîâ Âàëåðè Ëåêîâ Ãîñïîäèí Êîëåâ Äèìèòúð Õðèñòîâ Äîíêà Ïàíàéîòîâà Ìàðèàíà Ôèíãàðîâà Ìèìà Èâàíîâà Ïåòúð Ìàëèíîâ Ðåíè Äàñêàëîâà Ðóìÿí Ðóñèíîâ Àëåêñ Ìîðèñ Àíòîíèíà Æåëÿçêîâà Âàëåíòèí Ñòîÿíîâ Âåñåëèíà Ñåäëàðñêà Âÿðà Öåêîâà Äàðèíêà Ïàëàçîâà Äèàíà Êèðèëîâà Äèìèòúð Êîñòîâ Äåìèð Ïú÷åâ Åìèëèÿ Ìàòåèíà Çàðêî ×àíêîâ Èâàí Ãåîðãèåâ Èâàí Ïàíàéîòîâ Èâàí Ðàíäîâ

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 4 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 171


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Êðàñèìèðà Òîìîâà Êúí÷î Êàíòàðäæèéñêè Ëèëè Êîâà÷åâà Ëþäìèëà Ãðèãîðîâà Ìàðèÿ Éîðäàíîâà Ìàðèÿ Ïàíàéîòîâà Ìèõàèë Ïåòðîâ Ìåòîäè ×àêúðîâ Ïåòÿ Àëåêñàíäðîâà Ðîñåí Àòàíàñîâ Ñàâåëèíà Äàíîâà Ñâåòëàíà Äèìèòðîâà Ñåðãè Êàðàêàøåâ Ñòåëà Êîñòîâà Ñòîÿí Áóäàêîâ Òàíÿ Ìëàäåíîâà Ôàíêà Õðèñòîâà Ôàíè Ðàìåâà Öîíêà Äðàãàíîâà

Ïðèëîæåíèå

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

Ñï. “Æèòàí” ÀÂÒÎÐ Àíà Àëåêñàíäðîâà Ðàéêî Âàñèëåâ ×àïðàçîâ Âàëåíòèí Áëàãîåâ Âàñèë ×àïðàçîâ Ãåîðãè Ïàðóøåâ Äåñèñëàâà Ãåîðãèåâà Èâàí Åëåíêîâ Éîñèô Íóíåâ Ëîçàíêà Ïåé÷åâà Ìàëèíà Òîìîâà Ìàðèàíà Ôèíãàðîâà Íèêîëàé Âàñèëåâ 172

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 1 3 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

Íèêîëàé Êóðòåâ Ðåíè Äàíàèëîâà ä-ð Ñòåôêà Êðúñòåâà

1 1 1

 “Çàåäíî” ÀÂÒÎÐ Àíòîíèÿ Ãåøåâà Ãàëÿ Ãîâåäàðñêà Äèàíà Íóíåâà Éîñèô Íóíåâ

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 1 1 1 1

Áþëåòèí “Ïðàâà íà ðîìèòå âúâ ÔÎÊÓє ÀÂÒÎÐ Ïðîåêò Ïðàâà íà ÷îâåêà Âåñåëèí Ëàêîâ Êàìåëèÿ Àíãåëîâà Ìèëàí Íèêîëîâ Ïåòúð Ìàëèíîâ Âàñèë ×àïðàçîâ Âåíåòà Õàäæèéñêà Ãðîçüî Ãðîçåâ Äèëÿíà Ãèòåâà àäâ. Èëêî Äèìèòðîâ Êàëèíêà Íèêîëàåâà Ìèòüî Êåìàëîâ Ïåòúð Ãåîðãèåâ Ðóìÿí Ðóñèíîâ

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 8 2 2 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1

Ñï. “Îáåêòè┠ÀÂÒÎÐ Êàìåëèÿ Àíãåëîâà Êðàñèìèð Êúíåâ

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 3 2 173


Eòíè÷åñêàòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ

Òîíè Òàøåâ Âàñèë ×àïðàçîâ Èâàí Èâàíîâ Êàðîëèíà Êðàåâà Ðîñèöà Ñòîéêîâà Ðóìÿí Ðóñèíîâ Ñàâåëèíà Äàíîâà Ñâåòëàíà Áàòàëîâà

Ïðèëîæåíèå

2 1 1 1 1 1 1 1

ÒÓÐÑÊÈ ÈÇÄÀÍÈß Ñï. “Kaynak” ÀÂÒÎÐ Àíòîíèíà Æåëÿçêîâà Àõìåä Òúìúø Àëè Äåðâèø Âåëè Øåôêåò Çåéíåò Çàôåð Èáðàõèì ×èíàð Èñìàèë ×àóøåâ Êåìàë Øåôêåò Ìóõàðåì Òàêñèì Ðèçà Ìîëëîâ Ñàáàõàòèí Àëè Ñþëåéìàí Þñóô Òóðõàí Ðàñèåâ Óãóð Åíãèí ÓÑ íà Òóðñêè êóëòóðåí öåíòúð Öâåòà Ðàé÷åâñêà ßçè Êóðóëó ßíêà Ãàíåâà

174

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

 “Ïðàâà è ñâîáîäè” ÀÂÒÎÐ Ðîñèöà Ñòîéêîâà Àíòîíèíà Æåëÿçêîâà Ìèõàèë Èâàíîâ Åëèçàáåò Ëè÷åâà Íèäàë Éîçàðãàí Ïàðòèéíè ñòðóêòóðè íà ÄÏÑ Ñåâäæàí Àëåäæèêîâà Öâåòàíà Ãåîðãèåâà Âàíÿ Ïåòêîâà Åâãåíèÿ Èâàíîâà Èâàí Âàñèëåâ Èâàí Îáðåòåíîâ Èâàí Ïàë÷åâ Ëþòâè Ìåñòàí Ìóêàäåñ Íàëáàíò Ìóñòàôà Êàðàäàéú Ìþæãÿí Ôåèìîâà Íèêîëà Õðèñòîâ Íóðäæèõàí Ôåèìîâà Êàìáåðîâà Ïåòêî Äèìîâ Ñèìåîí Ñòîÿíîâ Ñòåëà Õðèñòîçîâà

ÁÐÎÉ ÏÓÁËÈÊÀÖÈÈ 6 3 3 2 2 2 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

175

Етническата преса в България  

Етническата преса в България, 2000 г.