Page 29

ïåêò, îñâåí ñ ãîëÿì ôèçè÷åñêè ðúñò - íàïðèìåð, ñèëíî ëè÷íî èçëú÷âàíå, ñàìîîáëàäàíèå, àâòîðèòåòåí ìàíèåð, ñòåãíàòà óíèôîðìà, äîáðà ôèçè÷åñêà ôîðìà è ïð. Ðàáîòîäàòåëÿò, çíà÷è, å äëúæåí äà ìèñëè âíèìàòåëíî êàêâè èçèñêâàíèÿ ïîñòàâÿ, çà äà íå ñëàãà íåíóæíè áàðèåðè ïðåä æåíèòå (è äðóãè óÿçâèìè ãðóïè). Äèñêðèìèíàöèÿ å è êîãàòî òå òîðìîçÿò çàðàäè ïîëà òè èëè ñåêñóàëíî - îáèäè, ïðèñìåõ, íàìåöè, ïðåíåáðåæåíèå/ àãðåñèÿ. Äèñêðèìèíàöèÿ å è êîãàòî íÿêîé ïîäáóæäà äðóã äà äèñêðèìèíèðà. Íàïðèìåð, ïðåêèÿò òè íà÷àëíèê âíóøàâà íà äèðåêòîðà äà íå òå ïîâèøàâà, çàùîòî çà ìåíèäæúðñêà ïîçèöèÿ ïîâå÷å ïîäõîæäà ìúæ. Èëè ãëàâíèÿò ïðîêóðîð çàÿâÿâà â ìåäèèòå, ÷å ñúäåáíàòà ñèñòåìà ñå ïðîâàëÿ â îâëàäÿâàíåòî íà ïðåñòúïíîñòòà, çàùîòî ïîâå÷åòî ñúäèè ñà æåíè. Ñ òîâà òîé íàñúð÷àâà öÿëàòà îáùåñòâåíîñò äà ãëåäà íà æåíèòå êàòî íà ñëàáè, íåðåøèòåëíè, íåñïîñîáíè è äðåáíè è äà íå ïðèåìà òå äà èìàò âëàñòîâè ïîçèöèè. - Êàêâà å îñíîâíàòà ïðè÷èíà çà ñëó÷àèòå íà äèñêðèìèíàöèÿòà íà ïîëîâà îñíîâà â Áúëãàðèÿ? - Ïðè÷èíàòà å êóëòóðàòà, êîÿòî íè çàîáèêàëÿ è ñ êîÿòî âñè÷êî, äî êîåòî ñå äîêîñâàìå, å ïðîïèòî - òîâà ñà âêîðåíåíèòå ïðåäñòàâè çà ïàñèâíàòà ðîëÿ è ïîä÷èíåíîòî ìÿñòî íà æåíàòà, çà íåéíàòà ïî-íèñêà ñòîéíîñò è ïî-ìàëêà ñèëà. Òâúðäå ìíîãî õîðà ñà èíâåñòèðàëè â òàçè êóëòóðà è äúðæàò íà íåÿ. Òå ñòàâàò íåéíè ïðîâîäíèöè íà âñÿêà êðà÷êà, çà äà óäúðæàò ïîçèöèèòå, êîèòî òÿ èì äàâà. Òàêà, íàïðèìåð, åäèí ìúæ óòâúðæäàâà àãðåñèâíî, ÷å æåíàòà å òàì, çà äà ãëåäà äåöàòà, äðóã - ïàñèâíî, êàòî äåìîíñòðèðà íåêîìïåòåíòíîñò, íåñïðàâÿíå è îòêàç îò îòãîâîðíîñò â ãðèæèòå çà äåöàòà. Çàùî? Çàùîòî òîâà ðàçïðåäåëåíèå íà ðîëèòå ìó äàâà âúçìîæíîñò äà èìà õîáè, äîêàòî çà ìàéêàòà òîâà å íåìèñëèìî, ïðåäè äåöàòà äà îòðàñíàò. Àêî òîâàðúò ñå ïîäåëè ïî ðàâíî, è òîé íÿìà äà èìà õîáè (èëè ùå ãî èìà äâîéíî ïî-ìàëêî).  åäíà îãðîìíà ÷àñò îò ñëó÷àèòå ïðàêòèêóâàíåòî è óòâúðæäàâàíåòî (åêñïëèöèòíî èëè èìïëèöèòíî, âñå åäíî) íà ñåêñèñòêàòà êóëòóðà ìîæå äà ñå ïðîñëåäè äî èêîíîìè÷åñêè (â øèðîê ñìèñúë) ïðè÷èíè - ñòàâà âúïðîñ çà îòáðàíÿâàíå íà ïî-ãîëÿì äîñòúï äî áëàãà (èìóùåñòâî, ëè÷íî âðåìå, ãðèæà çà ñåáå ñè è óäîâîëñòâèÿ, âëèÿíèå è âëàñò è ïð.). Íî âñè÷êî òîâà å ïðåîäîëèìî, ñ âðåìå è óñèëèÿ. Òóê èñêàì äà êàæà, ÷å êàêòî èìà ñúðöàòè æåíè, êîèòî ñå áîðÿò çà äîñòîéíñòâîòî ñè, òàêà èìà è äîáëåñòíè, âñåîòäàéíè ìúæå, êîèòî ñà ñ òÿõ â òîâà. - Àêî ïîäîçèðàì, ÷å ñúì æåðòâà íà äèñêðèìèíàöèÿ, êàêâî ïðàâÿ? Êúì êîãî ìîãà äà ñå îáúðíà çà êîíñóëòàíöèÿ èëè ïðàâíà çàùèòà? Ìîæåòå ëè äà èçáðîèòå èìåíà íà àäâîêàòè, àäâîêàòñêè êàíòîðè, àãåíöèè è/èëè îðãà30 ÎÁÅÊÒÈÂ

íèçàöèè, êîèòî ñå çàíèìàâàò ñ àíòèäèñêðèìèíàöèîííî ïðàâî è èìàò êîíêðåòíè óñïåõè â òàçè îáëàñò. - Àêî èñêàø äà ñå çàùèòèø, èìà ïðàâíè ñðåäñòâà. Èìà Êîìèñèÿ çà çàùèòà îò äèñêðèìèíàöèÿ, êîÿòî âå÷å íàáèðà ñêîðîñò è ñèëà, ò.å. ïîäîáðÿâà ðàáîòàòà ñè è ñå ðàçâèâà. Èìà è ñïåöèàëíà ñúäåáíà ïðîöåäóðà. Ñúäèèòå ñúùî ïîêàçâàò ñåðèîçåí ïîòåíöèàë äà äàâàò çàùèòà ñðåùó äèñêðèìèíàöèÿ è ïðàêòèêàòà èì íàïðåäâà. Çà ñúâåò ìîæåø äà ñå îáúðíåø êúì Áúëãàðñêè õåëçèíêñêè êîìèòåò. Íèå öåëåíàñî÷åíî âîäèì àíòèäèñêðèìèíàöèîííè äåëà ïî âñÿêàêâè ïðèçíàöè (ñåêñóàëíà îðèåíòàöèÿ, óâðåæäàíå, ðåëèãèÿ/ëèïñà íà òàêàâà, åòíè÷åñêà ïðèíàäëåæíîñò/ðàñà è äð.). Ìíîãî èñêàìå äà âîäèì äåëà íà æåíè ñðåùó äèñêðèìèíàöèÿ. Çà ñúæàëåíèå, ïî÷òè íå ïðèñòèãàò ïðè íàñ òàêèâà ñëó÷àè. Æåíèòå íå ñå îïëàêâàò. Èìà è äðóãè ïðàâîçàùèòíè îðãàíèçàöèè, êîèòî ñå çàíèìàâàò ñ äèñêðèìèíàöèÿ, íî íèå ñìå íàé-äîáðèòå. Ñúîáðàçíî ñïåöèôèêàòà íà ñëó÷àÿ è âúçìîæíîñòèòå íè â êîíêðåòíèÿ ìîìåíò, ìîæåì äà íàñî÷èì ñëó÷àÿ è êúì äðóãè êîëåãè. Çà ñúæàëåíèå, âñå îùå íåçíàì çà “îáèêíîâåíè” àäâîêàòè, íåñâúðçàíè ñ ïðàâîçàùèòíè îðãàíèçàöèè, êîèòî äà ñïåöèàëèçèðàò â òàçè îáëàñò. Íî ñúì ñèãóðíà, ÷å ùå ñå ïîÿâÿò. Äèñêðèìèíàöèîííîòî ïðàâî â Áúëãàðèÿ äèíàìè÷íî ñå ðàçâèâà è âñå ïîâå÷å ïðîôåñèîíàëèñòè ùå ãî çàáåëÿçâàò è ùå ñå âêëþ÷âàò â ïðàêòèêóâàíåòî ìó. Íî ïðåäè äà ñå âîäè äåëî, íàé-äîáðå å ïúðâî äà êàæåø îòêðèòî íà òîçè, êîéòî òå äèñêðèìèíèðà: Äèñêðèìèíèðàø ìå, òîâà å íåçàêîííî, ñïðè äà ãî ïðàâèø.  ìíîãî ñëó÷àè òîâà ìîæå äà êîðèãèðà ïîâåäåíèåòî è äåëî äà íå å íóæíî. Ñ òîâà èñêàì äà êàæà, ÷å ïúðâàòà ñòúïêà íà çàùèòàòà å äà ñå çàñòúïèø çà ñåáå ñè; îòêðèòî äà êàæåø, ÷å íå ïðèåìàø äà òå ïîòèñêàò èëè èçïîëçâàò. - Ïðîïóñêàì ëè íåùî âàæíî? - Îòíîâî ùå àêöåíòèðàì âúðõó ëè÷íàòà ðîëÿ íà âñåêè ÷îâåê - ìúæ èëè æåíà. Âñåêè îò íàñ ñ âñÿêà ñòúïêà, ñ âñåêè ñâîé ìàëúê èëè ãîëÿì èçáîð ïðåñúçäàâà êóëòóðàòà. Äúðæèì â ðúöåòå ñè âúçìîæíîñòòà, äîêàòî æèâååì, äà ïðîìåíÿìå êóëòóðàòà, êàòî ñ âñåêè ñâîé æåñò çà÷èòàìå äîñòîéíñòâîòî è ñâîáîäàòà íà ÷îâåêà, áåç îãëåä íà ïîëà èëè äðóãè áåëåçè. Îòãîâîðíè ñìå çà âñåêè ñâîé ïîãëåä èëè äóìà, çàùîòî íÿêîé â òîçè ìèã íè ãëåäà è ïîïèâà îò íàñ, òîâà êîåòî èçëú÷âàìå. Çàëîãúò å äà íå âúçïðîèçâåæäàìå ïðåäðàçñúäúöèòå è íåïðàâäàòà. Àêî èì äàäåì îòïîð, ñå îñúùåñòâÿâàìå êàòî äîñòîéíè, ïî÷òåíè õîðà, ÷èéòî æèâîò íå å íàïðàçåí. Èçòî÷íèê: Openly Feminist

Profile for BG Helsinki

Да си спомним Румяна Узунова  

Публикация на списание Обектив, брой 163 от 2009г., автор Юлиана Матодиева

Да си спомним Румяна Узунова  

Публикация на списание Обектив, брой 163 от 2009г., автор Юлиана Матодиева