Issuu on Google+

ÊÎÍÂÅÍÖÈß çà ïðàâàòà íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ Îôèöèàëåí è ïúëåí ïðåâîä íà Êîíâåíöèÿòà çà ïðàâàòà íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ íà ÎÎÍ, âëÿçëà â ñèëà íà 3 ìàé 2008 ã., âñå îùå íå å íàïðàâåí. Ïðåäëàãàìå âè ïðåâîä íà èçáðàíè ÷àñòè ×ëåí 12. Ðàâíîïîñòàâåíîñò ïðåä çàêîíà. 1. Äúðæàâèòå - ñòðàíè ïî Êîíâåíöèÿòà ïîòâúðæäàâàò, ÷å õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ èìàò ïðàâî äà áúäàò ïðèçíàòè êàòî ëèöà ïðåä çàêîíà íàâñÿêúäå. 2. Äúðæàâèòå - ñòðàíè ïî Êîíâåíöèÿòà ñå çàäúëæàâàò äà ïðèçíàÿò ïðàâîñïîñîáíîñòòà è äååñïîñîáíîñòòà íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ, íàðàâíî ñ âñè÷êè îñòàíàëè âúâ âñè÷êè àñïåêòè íà æèâîòà. 3. Äúðæàâèòå - ÷ëåíêè ñå çàäúëæàâàò äà ïðåäïðèåìàò âñè÷êè óìåñòíè ìåðêè, çà äà ïðåäîñòàâÿò äîñòúï íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ äî ïîìîùòà, îò êîÿòî ìîãàò äà èìàò íóæäà ïðè óïðàæíÿâàíåòî íà ñâîÿòà ïðàâîñïîñîáíîñò. 4. Äúðæàâèòå - ñòðàíè ñå çàäúëæàâàò äà ïîäñèãóðÿò, ÷å âñè÷êè ìåðêè, îòíàñÿùè ñå äî óïðàæíÿâàíåòî íà ïðàâîñïîñîáíîñò, ïðåäâèæäàò è óìåñòíè è åôåêòèâíè ãàðàíöèè çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà çëîóïîòðåáà â ñúãëàñèå ñ ìåæäóíàðîäíîòî çàêîíîäàòåëñòâî â çàùèòà íà ÷îâåøêèòå ïðàâà. Òàêèâà ãàðàíöèè òðÿáâà äà ïîäñèãóðÿâàò, ÷å ìåðêèòå, îòíàñÿùè ñå äî óïðàæíÿâàíåòî íà ïðàâîñïîñîáíîñòòà, âçèìàò ïðåäâèä ïðàâàòà, æåëàíèåòî è ïðåäïî÷èòàíèÿòà íà ëèöåòî, íå âêëþ÷âàò êîíôëèêò íà èíòåðåñè è ïðåêîìåðíî âëèÿíèå è ñà ïðîïîðöèîíàëíè è ñúîòâåòíè íà îáñòîÿòåëñòâàòà íà ëèöåòî, óïðàæíÿâàò ñå âúçìîæíî íàé-êðàòêî è ñà îáåêò íà ðåäîâíî ïðåðàçãëåæäàíå îò êîìïåòåíòíî, íåçàâèñèìî è áåçïðèñòðàñòíî óïúëíîìîùåíî èëè þðèäè÷åñêî òÿëî. Ãàðàíöèèòå òðÿáâà äà áúäàò ïðîïîðöèîíàëíè íà ñòåïåíòà, äî êîÿòî òåçè ìåðêè âëèÿÿò íà ïðàâàòà è èíòåðåñèòå íà ëèöåòî.

5. Ïî çàäúëæåíèå íà òîçè ÷ëåí äúðæàâèòå-ñòðàíè òðÿáâà äà ïðåäïðèåìàò âñè÷êè óìåñòíè è åôåêòèâíè ìåðêè, çà äà îñèãóðÿò ïðàâîòî íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ äà ïðèòåæàâàò è íàñëåäÿâàò ñîáñòâåíîñò, äà óïðàâëÿâàò ôèíàíñîâèòå ñè äåëà è äà èìàò ðàâåí äîñòúï äî áàíêîâè çàåìè, èïîòåêè è äðóãè ôîðìè íà êðåäèò, è ñå çàäúëæàâàò äà îáåçïå÷àò, ÷å õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ íå áèâàò ïðîèçâîëíî ëèøàâàíè îò ñîáñòâåíîñòòà ñè. <...> ×ëåí 19. Íåçàâèñèì æèâîò è âêëþ÷âàíå â îáùíîñòòà. Äúðæàâèòå - ñòðàíè ïî Êîíâåíöèÿòà ïðèçíàâàò ðàâíîòî ïðàâî íà âñè÷êè õîðà ñ óâðåæäàíèÿ äà æèâåÿò â îáùíîñòòà è äà èìàò èçáîð íàðàâíî ñ âñè÷êè îñòàíàëè è ñå çàäúëæàâàò äà âçåìàò åôåêòèâíè è óìåñòíè ìåðêè äà óëåñíÿò ïúëíîòî óïðàæíÿâàíå íà òîâà ïðàâî íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ, êàêòî è ïúëíîòî èì âêëþ÷âàíå è ó÷àñòèå â îáùíîñòòà, âêëþ÷èòåëíî êàòî ãàðàíòèðàò, ÷å: 1) Õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ èìàò âúçìîæíîñòòà äà èçáèðàò ìåñòîæèâååíåòî ñè, êàêòî è êúäå è ñ êîãî ùå æèâåÿò, íàðàâíî ñ âñè÷êè îñòàíàëè è ÷å íå ñà çàäúëæåíè äà æèâåÿò â îïðåäåëåíè æèëèùíè óñëîâèÿ; 2) Õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ èìàò äîñòúï äî ðàçíîîáðàçíè äîìàøíè, æèëèùíè èëè äðóãè îáùåñòåíè ïîäêðåïÿùè óñëóãè, âêëþ÷èòåëíî ÷îâåøêà ïîìîù, íóæíà çà ïîäêðåïà íà æèâîòà è âêëþ÷âàíåòî â îáùíîñòòà, êàêòî è çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà èçîëàöèÿòà è îòäåëÿíåòî îò îáùíîñòòà. Ïðåâîä: ßíà Äîìóñ÷èåâà

Ïðîäúëæàâà îò ñòð. 3 Ïðîãðàìèòå çà ëè÷åí àñèñòåíò ïúê å íåîáõîäèìî äà ñà ñúîáðàçåíè ñ ðàçíîîáðàçèåòî íà íóæäè è âúçìîæíîñòè ó ïîòðåáèòåëèòå. ×ëåí 15 íà Êîíâåíöèÿòà ïðèçíàâà ïðàâîòî íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ äà íå áúäàò ïîäëàãàíè íà èçòåçàíèÿ è óíèçèòåëíî îòíîøåíèå, íî ìîæå ëåñíî äà áúäå íàðóøåí, çàùîòî â Áúëãàðèÿ ëèïñâà è åëåìåíòàðíà äèñêóñèÿ çà åòè÷íîòî ïîâåäåíèå íà ïðîôåñèîíàëèñòèòå, çàåòè ñ ïðîáëåìèòå íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ, çà ðèñêîâåòå îò çëîóïîòðåáà, çà âëàñòîâàòà äèíàìèêà ìåæäó õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ è ïîìîùíèÿ ïåðñîíàë, çà ñàìàòà ñúùíîñò íà óíèæåíèåòî. Ðàçøèðÿâàíåòî íà óñëóãèòå çà àñèñòèðàí æèâîò èçèñêâà è ðàçøèðÿâàíå íà ÷îâåøêèÿ ðåñóðñ ñ íóæíàòà ïðîôåñèîíàëíà ïîäãîòîâêà. Áåç ñïåöèàëåí åòè÷åí êîäåêñ, îáó÷åíèÿ è ñòðîãè ïðîâåðêè íà ìèíàëîòî íà çàåòèòå â ñôåðàòà, áúëãàðèòå ñ óâðåæäàíèÿ íå ìîãàò äà áúäàò ïðåäïàçåíè îò óíèçèòåëíî îòíîøåíèå è çëîóïîòðåáè. Êîíâåíöèÿòà ïîñî÷âà, ÷å çà æåíèòå è äåöàòà ñ óâðåæäàíèÿ ñúùåñòâóâà ïî-ãîëÿìàòà îïàñíîñò îò äèñêðèìèíàöèÿ è ìàëòðåòèðàíå, êîÿòî òðÿáâà äà áú-

äå âçåòà ïðåäâèä (÷ëåí 6 è 7). Ñïåöèàëíî âíèìàíèå å îáúðíàòî íà ïðàâîòî íà äåöàòà äà æèâåÿò â ñåìåéñòâî (÷ëåí 23). È çà òîçè ÷ëåí Áúëãàðèÿ å îò÷àéâàùî íåïîäãîòâåíà. Òåïúðâà òðÿáâà äà ñå èçêîðåíÿâà èçâðàòåíèÿò íàâèê íà ìåäèöèíñêè ëèöà äà ïðåïîðú÷âàò èçîñòàâÿíå íà áåáåòà ñ óâðåæäàíèÿ è äà ñå ñúçäàäå ìðåæà îò óñëóãè è ñïåöèàëèñòè ïî ïðåâåíöèÿ íà èíñòèòóöèîíàëèçàöèÿòà. Âñúùíîñò, èçîñòàâÿíåòî â äúðæàâåí äîì äîðè íå å öåëèÿò ïðîáëåì. Çà ìíîãî áúëãàð÷åòà ñ óâðåæäàíèÿ åäèíñòâåíàòà âúçìîæíîñò çà îáðàçîâàíèå ñå íàìèðà íà 200 è ïîâå÷å êèëîìåòðà îò äîìà, êîåòî âñúùíîñò çàñòàâÿ ñåìåéñòâàòà èì äà ãè íàñòàíÿò â ïàíñèîí. Îò Áúëãàðèÿ ñå î÷àêâàò ñúùåñòâåíè èíâåñòèöèè â áëàãîñúñòîÿíèåòî íà äåöàòà ñ óâðåæäàíèÿ, èçðàçÿâàùè ñå â ïðèîáùàâàùî îáðàçîâàíèå, ãúñòî ðàçïîëîæåíè è ðàçíîîáðàçíè óñëóãè è íå íà ïîñëåäíîòî ìÿñòî, ïúðãàâà àãåíöèÿ çà çàêðèëà íà äåòåòî. Ùå äî÷àêàìå ëè òåçè ïðîìåíè? Äàíî. Åäíî å ñèãóðíî - ïúòÿò å íà÷åðòàí îò íîâàòà Êîíâåíöèÿ. Îñòàâà äîáðîòî æåëàíèå îò ñòðàíà è íà îðãàíèçàöèèòå íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ, è íà îâëàñòåíèòå.

12 ÎÁÅÊÒÈÂ


Конвенция на правата на хората с увреждания