Issuu on Google+

(Àðèòì)åòèêà

Êîãà ìåäèèòå ùå çàïî÷íàò äà ñïàçâàò åòè÷íèÿ ñ â ÷àñòòà äèñêðèìèíàöèÿ? Àêî çàâèñè îò òÿõ, í ßíà ÁÞÐÅÐ ÒÀÂÀÍÈÅ Íà óñòíèÿ èçïèò ïî æóðíàëèñòèêà â Ñîôèéñêèÿ óíèâåðñèòåò ïðåäè áëèçî äåñåò ãîäèíè ìå ïîïèòàõà: “Çàùî èñêàø äà ñòàíåø æóðíàëèñò?”. “Çàðàäè ñèëàòà è îòãîâîðíîñòòà íà æóðíàëèñòèêàòà, îòãîâîðèõ ñëåä ïîëîâèíìèíóòíà ïàóçà - çàðàäè îáåêòèâíîñòòà, çàðàäè ðàçãðàíè÷àâàíåòî íà ïðàâèëíîòî îò ãðåøíîòî”. Îò èçïèòíàòà êîìèñèÿ ïîëó÷èõ “ïôôô, õàõàõà” è “ìèëàòà” âìåñòî äîâèæäàíå. Äåñåò ãîäèíè ïî-êúñíî áèõ îòãîâîðèëà ñúùîòî. Íî ñúùåâðåìåííî îñúçíàâàì, ÷å àêî ïàê äíåñ áÿõ ÷ëåí íà ñúùàòà òàçè èçïèòíà êîìèñèÿ, áèõ ñå èçñìÿëà íà ñåáå ñè. Îò êðàÿ íà 2004 ã. áúëãàðñêèòå ìåäèè èìàò ñâîé åòè÷åí êîäåêñ. Êîåòî å õóáàâî. Ãîäèíà è ïîëîâèíà ïî-êúñíî êîìèñèèòå çà ìåäèéíà åòèêà çàïî÷íàõà äà ïðèåìàò æàëáè. Êîåòî ñúùî å õóáàâî. Ïðîáëåìúò å, ÷å êîìèñèèòå ìîãàò äà áúäàò ñåçèðàíè ñàìî îò õîðà, êîèòî ñå ÷óâñòâàò ëè÷íî çàñåãíàòè îò ïóáëèêóâàíè èëè èçëú÷åíè ìàòåðèàëè. Çà îñòàíàëèòå - êîèòî âèæäàò ïðèíöèïíè íåðåäíîñòè â ðàáîòàòà íà ìåäèèòå, îñòàâà äà ïèøàò ïèñìà äî êîìèñèÿòà, ïðèçîâàâàéêè ÿ äà ñå ñàìîñåçèðà. Èìåííî òîâà íàïðàâèõìå ñ êîëåãàòà ìè îò “Êàïèòàë” Àëåêñåé Ëàçàðîâ ïðåç ëÿòîòî íà 2006 ã.  ïèñìîòî ñè íàñòîÿâàõìå Êîìèñèÿòà ïî åòèêà â ïå÷àòà äà ðàçãëåäà è ñå ïðîèçíåñå âúðõó ìàñîâîòî íàðóøàâàíå íà ò. 2.5.2 îò Åòè÷íèÿ êîäåêñ íà áúëãàðñêèòå ìåäèè, êîÿòî ãëàñè: “Íÿìà äà ïîñî÷âàìå ðàñîâàòà, ðåëèãèîçíàòà, åòíè÷åñêàòà ïðèíàäëåæíîñò, ñåêñóàëíàòà îðèåíòàöèÿ, óìñòâåíîòî èëè ôèçè÷åñêîòî ñúñòîÿíèå, àêî òåçè ôàêòè íÿìàò ñúùåñòâåíî çíà÷åíèå çà ñìèñúëà íà èíôîðìàöèÿòà”. (Ïðîáëåì, ðàçáèðà ñå, è äî ìîìåíòà ñúùåñòâóâà è ñ ò. 2.5.1. - “íÿìà äà ïóáëèêóâàìå ìàòåðèàëè, ïîäáóæäàùè èëè íàñúð÷àâàùè îìðàçà, íàñèëèå è âñÿêàêâà ôîðìà íà äèñêðèìèíàöèÿ”). Îò êîìèñèÿòà íè îòãîâîðèõà, ÷å ùå ñëåäÿò êàçóñà, è àêî íàèñòèíà ñå êàñàå çà òåíäåíöèÿ, ùå ñå ñàìîñåçèðàò. Äî òîçè ìîìåíò òîâà íå ñå å ñëó÷èëî. Íå ÷å ïîäîáíî ïðîèçíàñÿíå ùå ðåøè êàòî ñ ìàãè÷åñêà ïðú÷êà ïðîáëåìà. Íî ïðîñòî òðÿáâà äà ãî èìà. Èíà÷å å ñìåøíî. Äî òîçè ìîìåíò òîâà íå ñå å ñëó÷èëî, âúïðåêè: “Èìà ëè èçõîä îò íåïðåêúñíàòîòî âúçïðîèçâîäñòâî íà ñîöèàëíî íåàäàïòèðóåìî è óìñòâåíî íàçàäíè÷àâî íàñåëåíèå?... Öèãàíèíúò íèêîãà íå å íåùî äðóãî îñâåí öèãàíèí. Íå ïîçíàâà ñàìîçàñðàìâàíåòî. È èìà ñëåäè îò ïàëåîëèòíèÿ ñè ïðîèçõîä - ëèïñàòà íà èíòåðåñ êúì ñîáñòâåíîñòòà è èñòèíàòà”. Âåñòíèê “Íîâèíàð”, 16.11.2007 ã. 20 ÎÁÅÊÒÈÂ

Èëè: “Íàãúë öèãàíèí ïðîâàëè ðèòóàëà çà Áîãîÿâëåíèå â÷åðà. Òîé îòêðàäíà êðúñòà è èçáÿãà â ðîìñêàòà ìàõàëà â Ïåùåðà.” Âåñòíèê “Ñòàíäàðò”, 07.01.2008 ã. È: “Ïîëèöàé ïðîñòðåëÿ ðîì, çàìàõíàë ñ áðàäâà.” Âåñòíèê “Òðóä”, 04.02.2008 ã. Èëè ïúê: “Ðîì ïðàòè äåòåòî ñè â êîìà ñëåä ïîáîé” Âåñòíèê “Ñåãà”, 16.02.2008 ã. Äîðè òîâà: “Ðàçëèêàòà ìåæäó öèãàíèòå è ãîâåäàòà å âúâ âåòåðèíàðíèÿ êîíòðîë. Ãîâåäàòà íå ìîãàò äà ñå äúðæàò êàòî öèãàíè. Íî îáðàòíîòî å ðàçðåøåíî. Ãîâåæäèòå ïðàâà è ñâîáîäè çà äâå ãîäèíè ñåðèîçíî ïîñòðàäàõà. Çà òîâà âðåìå öèãàíêàòà ðîäè áëèçíàöè è ïàê å òðóäíà êàòî êðàâà.” Âåñòíèê “Íîâèíàð”, 20.02.2008 ã.

* Îò ðåäàêöèÿòà: Âúç îñíîâà íà Ïðàâèëíèêà çà äåéíîñòòà íà êîìèñèÿòà çà åòèêà â ïå÷àòà, ôîíäàöèÿ “Ðîìàíè Áàõò” âðú÷è ñâîÿ ïðîòåñò íà Åòè÷íàòà êîìèñèÿ ïî ïå÷àò ïî ïîâîä ïóáëèêàöèÿòà íà Êàëèí Ðóìåíîâ â “Íîâèíàð” íà 6 ìàðò 2008 ã. Âõîäÿù íîìåð íÿìà. Èçïúëíèòåëíèÿò äèðåêòîð íà ôîíäàöèÿ “Íàöèîíàëåí ñúâåò çà æóðíàëèñòè÷åñêà åòèêà” Âåñåëà Ïàöêîâà îòãîâàðÿ “Íÿìàìå àäìèíñòðàòèâíà äåéíîñò è àäìèíñòðàòèâíè ïðîöåäóðè”. Ïî íàñòîÿâàíå íà ðúêîâîäèòåëÿ íà ôîíäàöèÿòà Ìèõàèë Ïåòðîâ çà íÿêàêâà ëåãèòèìíîñò, Ïàöêîâà ïîëàãà íà ïðàçåí ëèñò äàòàòà è ïå÷àò.


ñè êîäåêñ íèêîãà È îùå: “Ïèÿí îâ÷àð èçîñòàâè íåâðúñòíèÿ ñè ñèí â ïëàíèíàòà êðàé Ñèìåîíîâãðàä. Ñúñåäè íà ðîìèòå â êâ. “Ëàãåðà” ñìÿòàò, ÷å Èâàí å ïðåáèë ìîì÷åòî è íàðî÷íî ãî å çàðÿçàë â õðàñòèòå.” Âåñòíèê “Ñòàíäàðò”, 19.02.2008 ã. Ïðèìåðèòå (âñè÷êè îò èçäàíèÿ, ïîäïèñàëè Åòè÷íèÿ êîäåêñ íà ìåäèèòå) ñà ÷àñò îò íîâîòî ïèñìî, êîåòî â íà÷àëîòî íà ìàðò èçïðàòèõìå äî Êîìèñèÿòà çà åòèêà â ïå÷àòà è äàëå÷ íå ïðåäñòàâëÿâàò èç÷åðïàòåëíî èçáðîÿâàíå íà âñè÷êè ïîäîáíè òåêñòîâå. Äàëè çàðàäè íàèâíîñòòà ñè, äàëè çàðàäè ôàêòà, ÷å âñúùíîñò âñè÷êî å óæàñíî ïðîñòî, âÿðâàìå, ÷å òîçè ïúò êîìèñèÿòà (êîÿòî ñêîðî ùå áúäå ñ íîâ ñúñòàâ) ùå ñå ñàìîñåçèðà è ùå èçëåçå ñ ïðåïîðúêà. Íÿìà ëîãèêà äà íå ãî íàïðàâè. Èìà ïðàâèëî. Èìà ïîòúïêâàíå. Èìà ñàíêöèîíèðàù îðãàí. Ðåçóëòàòúò òðÿáâà äà å òîëêîâà ÿñåí, êîëêîòî 1+1+1=3. Íî â êîìèñèÿòà ïî åòèêà â ïå÷àòà èìàò äðóãà èäåÿ çà àðèòìåòèêàòà. Íàñêîðî ïðåäñåäàòåëÿò é, ãîñïîæà Ïåòÿ Ìèðîíîâà, óâåðè ïúëíàòà çàëà â ×åðâåíàòà êúùà (ïðè ïðåäñòàâÿíåòî íà íàðú÷íèêà “Îòðàçÿâàíå íà ìíîãîîáðàçèåòî”, çà êîéòî ïèñàõìå â ìèíàëèÿ áðîé íà “Îáåêòèâ”), ÷å êîìèñèÿòà ðàáîòè óñèëåíî â ïîñîêà ðàçðåøàâàíå íà ïðîáëåìà. Ñàìî ÷å ïðåäïî÷èòà äà ïèøå ïèñìà äî ðåäàêöèè è äà ðàçãîâàðÿ ñ æóðíàëèñòè è ðåäàêòîðè. È âåðîÿòíî êîìèñèÿòà ãî ïðàâè. Íå ÷å òîâà ïî íÿêàêúâ íà÷èí å îòðàçåíî â îò÷åòà é. È íå å ëîøî äà ãî ïðàâè. Ñàìî ÷å ëè÷íèòå ñðåùè íå îáåçìèñëÿò çàñòàâàíåòî íà êàòåãîðè÷íà ïîçèöèÿ. Çàåìàíåòî íà òâúðäî ñòàíîâèùå. Íå íà êàôå, íå ñ íåäîìëúâêè, à ÿñíî, íà âèñîê ãëàñ è ïðåä âñè÷êè. Ïî-òðóäíî å. Íî òðÿáâà äà áúäå òðóäíî. Çàùîòî êîìèñèÿòà å òàì, çà äà çàäàâà ñòàíäàðòè è äà ñëåäè çà ñïàçâàíåòî èì. À áåç ïåðñïåêòèâàòà çà ñèñòåìíè ñàíêöèè, íÿêîè ìåäèè íèêîãà íÿìà äà çàïî÷íàò äà ñïàçâàò åòè÷íèÿ êîäåêñ â ÷àñòòà äèñêðèìèíàöèÿ. Çàùîòî ÷èòàòåëèòå îáè÷àò èñòîðèè çà íàãëè öèãàíè. Òå ïðîäàâàò. À àðèòìåòèêàòà íà ïàçàðà (êðèâîðàçáðàíà êàòî ó íàñ) âèíàãè ùå áèå ñìåøíàòà, áåççúáà åòèêà. Àêî, ðàçáèðà ñå, ÿ îñòàâèì äà áúäå áåççúáà.

Èçëåçå îò ïå÷àò íàðú÷íèêúò çà æóðíàëèñòè “Îòðàçÿâàíå íà ìíîãîîáðàçèåòî” íà ßíà Áþðåð Òàâàíèå

ÎÁÅÊÒÈÂ 21


(Аритм)етика