Issuu on Google+

Ïðåêðàòåíà ïðîãðàìà çà èíòåãðàöèÿ ïîêàçâà óñïåõè “Ìíîãî å âúëíóâàùî, òðÿáâà äà ñå âèäè”, êàçà Ìèëêî Áàãäàñàðîâ çà óñïåõà íà ïèëîòíàòà ïðîãðàìà çà èíòåãðàöèÿ íà äåöà ñ óâðåæäàíèÿ â ìàñîâîòî îáðàçîâàíèå â ÑÎÓ “Ï.Ð.Ñëàâåéêîâ” â ãð. Êúðäæàëè, íà êîåòî òîé å äèðåêòîð. Ïðåäè äâà ìåñåöà ìåäèèòå ñúîáùèõà çà ïîäïèñêà ïîä íàñëîâ “Äàéòå øàíñ äà ïðîäúëæèì çàåäíî”, çàïî÷íàòà îò ó÷åíèöè îò ãîðíèòå êëàñîâå, â ïðîòåñò ñðåùó çàêðèâàíåòî íà ïðîãðàìàòà, êîÿòî â ïðîäúëæåíèå íà òðè ãîäèíè å ïîçâîëÿâàëà íà äåöàòà ñ óâðåæäàíèÿ îò ãðàäà äà ó÷àò çàåäíî ñ âñè÷êè îñòàíàëè. Ñïîðåä äèðåêòîðà íà ó÷èëèùåòî ïîäïèñêàòà å áèëà ïî-ñêîðî èçðàçåíà ìîëáà äà íå ñå ðàçäåëÿò ñúñ ñúó÷åíèöèòå ñè. Äîðè è ñàìàòà ïðîãðàìà, óïðàâëÿâàíà îò Àãåíöèÿòà ïî çàåòîñòòà â 12 ïèëîòíè îáùèíè, äà å âå÷å ïðåêðàòåíà, â Êúðäæàëè ó÷èëèùåòî ïðîäúëæàâà äà îáó÷àâà èíòåãðèðàíèòå äåöà è äà òúðñè ôèíàíñèðàíå. Íåÿñíî å ðàçâèòèåòî â äðóãèòå îáùèíè, òúé êàòî ìåæäó ó÷àñòâàùèòå ó÷èëèùà íÿìà êîîðäèíàöèÿ.  Êúðäæàëè îñåì ó÷èòåëè ñà ïîëó÷èëè ïðåêâàëèôèêàöèÿ çà ðàáîòà ñ äåöà ñ óâðåæäàíèÿ. Âñåêè åäèí îò òÿõ ðàáîòè èíäèâèäóàëíî ñ åäèí îò îñåìòå ó÷åíèêà ñúñ ñïåöèàëíè ïîòðåáíîñòè â ó÷èëèùåòî. Òðè äåöà (ñ äåòñêà öå-

ðåáðàëíà ïàðàëèçà, òåæêî êîæíî çàáîëÿâàíå è ãëóõîòà) ïîñåùàâàò èíäèâèäóàëíè è ìàñîâè ÷àñîâå â ñàìîòî ó÷èëèùå, à îñòàíàëèòå ïåò, ÷èèòî óâðåæäàíèÿ ñà ïîòåæêè, ñå çàíèìàâàò ñúñ ñïåöèàëíèÿ ñè ó÷èòåë âêúùè. Íóæäèòå èì ñà ðàçëè÷íè, íî ïîâå÷åòî èìàò è ìåíòàëíè, è ôèçè÷åñêè çàòðóäíåíèÿ. Ó÷àñòíèöèòå ñà íàáèðàíè ÷ðåç îáÿâà â ìåñòíîòî çâåíî íà Äúðæàâíàòà àãåíöèÿ çà çàêðèëà íà äåòåòî è âñè÷êè, ïîæåëàëè óñëóãèòå íà ïðîãðàìàòà, ñà ïîëó÷èëè âúçìîæíîñò äà ó÷àñòâàò. Ó÷åíè÷åñêàòà ïîäïèñêà ÿñíî ïîêàçâà, ÷å ïî òàçè ïðîãðàìà â Êúðäæàëè å ïîñòèãíàòî íåùî ñúùåñòâåíî, áåç êîåòî èíòåãðàöèîííèÿò ïðîöåñ å îáðå÷åí - òúðïèìîñò è çàäðóæèå ìåæäó ó÷åíèöèòå â åäíî ó÷èëèùå. “Ðàçëè÷íèòå” äåöà ñå ó÷àò è ñå èçÿâÿâàò, à îñòàíàëèòå èìàò âúçìîæíîñò äà ïðåîäîëåÿò “ïðîáëåìà ñè ñ ïîñëàáèÿ” è äà ñâèêíàò äà îáùóâàò ñ ñ äåöà ñ óâðåæäàíèÿ, îáÿñíè çà “Îáåêòèâ” Áàãäàñàðîâ. Ñàìèÿò òîé å ïîëó÷èë óñòíî îáåùàíèå îò ìèíèñòúð Åìèëèÿ Ìàñëàðîâà, ÷å ïðîåêòúò ùå áúäå ïðîäúëæåí è ñå íàäÿâà äà å áåçñðî÷íî. Ñåãà âñè÷êî å â ðúöåòå íà Ìèíèñòåðñòâîòî íà òðóäà è ñîöèàëíàòà ïîëèòèêà. ßíà ÄÎÌÓÑ×ÈÅÂÀ

Ïðîäúëæàâà îò ñòð. 19 çàùîòî ñìÿòàò, ÷å “... îò òàêèâà ó÷èëèùà èçîáùî íÿìà íóæäà, ïî-äîáðå áèëî äåöàòà èçîáùî äà íå ó÷àò”. Äíåñ äà òâúðäèì, ÷å ìíîãî îò ðîìèòå èçïèòâàò ñòðàõ îò àñèìèëàöèÿ â ó÷èëèùå, å ìåêî êàçàíî, íåñåðèîçíî. Èìàì ñïåöèàëíî îòíîøåíèå è êúì òâúðäåíèåòî, ÷å: “Ìíîãî âàæåí ôàêòîð å íàëè÷èåòî íà ìîòèâèðàíîñò íå ñàìî íà ó÷åíèöèòå, íî è íà ó÷èòåëèòå, êîèòî ðàáîòÿò â òàêèâà ó÷èëèùà (ðàçáèðàé îáîñîáåíè), òå òðÿáâà äà ñå ñòèìóëèðàò äîïúëíèòåëíî.” Òóê èìà äà ñå ðåøàâàò ðåäèöà ïðîáëåìè. Îñâåí î÷åâèäíèÿò - îñèãóðÿâàíåòî íà äîñòàòú÷íî ìàòåðèàëíè ðåñóðñè - òóê ñïàäàò è ïðîáëåìèòå ïî îðãàíèçèðàíåòî íà ôîðìèòå íà ñòèìóëèðàíå, òàêà ÷å äà íå ñå íàñúð÷àâàò â ðàìêèòå íà îáðàçîâàòåëíàòà èíòåãðàöèÿ ïå÷àëáàðñòâîòî è êàðèåðèçìúò, à ñúùî äà ñå èçáåãíå ñúçäàâàíåòî íà îòðèöàòåëåí “èìèäæ” íà èíòåãðàöèÿòà, êîåòî áè ñå ïîëó÷èëî, àêî çà ðàáîòà ñ ðîìñêè äåöà ìåõàíè÷íî ñå íà÷èñëÿâàò äîáàâêè êúì çàïëàòàòà, êàòî ÷å ëè ñòàâà âúïðîñ çà îïàñåí èëè âðåäåí òðóä. Òåçè ïðîáëåìè ìîãàò äà ñå ðåøàâàò ÷ðåç ìàòåðèàëíîòî è ñòàòóñíîòî ñòèìóëèðàíå ñ êîíêðåòíè äîïúëíèòåëíè àíãàæèìåíòè è ïîñòèæåíèÿ íà ó÷èòåëèòå, èìàùè îòíîøåíèå êúì ó÷àñòèåòî èì â èíòåãðàöèîííèòå ïðîöåñè. Âñÿêî ðåàëíî ïîâèøàâàíå íà êâàëèôèêàöèÿòà áè òðÿáâàëî ðåàëíî äà ñå ñòèìóëèðà. Ñúùîòî ñå îòíàñÿ è äî äîïúëíèòåëíèòå äåéíîñòè - êîíñóëòàöèè, èíäèâèäóàëíà ðàáîòà ñ äåöàòà è ò.í. È ïîñëåäíîòî ïðåäëîæåíèå, ïî êîåòî ùå ñè ïîçâîëÿ êîìåíòàð å: “ ðîìñêèòå ó÷èëèùà äà ñå îáîðóäâàò êàáèíåòè ïî òðóäîâî îáó÷åíèå, êúäåòî äåöàòà ùå óñâîÿò ïîëåçíè óìåíèÿ ïî ñòðîèòåëíè äåéíîñòè, äúðâîîáðàáîòâàíå è äð.”

Îòêðîâåíî êàçàíî, òîâà íàïðàâî ìå øîêèðà. Íå ñàìî çà òîâà, ÷å èäâà íàïðàâî îò ïîñòàíîâëåíèÿòà è ðåøåíèÿòà íà ÖÊ íà ÁÊÏ îò 70-òå è 80-òå ãîäèíè íà ìèíàëèÿ âåê. Íå ñàìî è çà òîâà, ÷å òî å äèñêðèìèíàöèîííî ïî ñâîÿòà ñúùíîñò - ïðåäïîñòàâÿ, ÷å ðîìñêèòå äåöà ãåíåòè÷åñêè íå ñòàâàò çà äðóãî, îñâåí äà óñâîÿâàò íÿêàêâè ñè òàì "ïîëåçíè óìåíèÿ". À íàé-âå÷å, çàùîòî òîâà ðåøåíèå å âå÷å àïðîáèðàíî â ó÷èëèùàòà â Áúëãàðèÿ ïðåç ñúùèòå òåçè ãîäèíè íà ìèíàëèÿ âåê, êîãàòî èìàøå ò.í. "Ó×ÈËÈÙÀ ÑÚÑ ÇÀÑÈËÅÍÎ ÒÐÓÄÎÂÎ-ÏÐÎÔÅÑÈÎÍÀËÍÎ ÎÁÓ×ÅÍÈÅ" (ÓÇÒÏÎ) è îïèòúò îò òÿõ å ïîâå÷å îò íåãàòèâåí. Òî÷íî òå ñà â îñíîâàòà íà òðóäíîñòèòå â èíòåãðàöèÿòà íà ðîìèòå îò îáîñîáåíèòå ìàõàëè èç ñòðàíàòà. Ïðåäëàãàíåòî íà òàêîâà ðåøåíèå îò àâòîðêèòå ìè âíóøàâà äâå ïîäîçðåíèÿ - ÷å íå ïîçíàâàò èñòîðèÿòà íà îáðàçîâàíèåòî îò áëèçêîòî ìèíàëî è íàé-âå÷å ÷àñòòà, ñâúðçàíà ñ ðîìñêèòå äåöà, è ÷å ñúçíàòåëíî èãíîðèðàò ëîøèÿ îïèò ñ òåçè ó÷èëèùà, çà äà ñå âúðíå îòíîâî îáðàçîâàíèåòî íà ðîìñêèòå äåöà â áëàòîòî, â êîåòî ãîëÿìà ÷àñò îò îáùåñòâîòî íè å òðàéíî îáðå÷åíà íà íèñêà êóëòóðà è ñîöèàëíî àóòñàéäåðñòâî, à òîâà ïðåäèçâèêâà ïðîáëåìè ñ íåïðåäâèäèìè ïîñëåäèöè. Íî îò íåãî ùå ñïå÷åëè åäèí ìàëúê êðúã îò èçáðàíè ëþäå. Ùå ìè ñå äà âÿðâàì, ÷å àâòîðêèòå ñà äîïóñíàëè ñúâñåì íåâîëíà ãðåøêà, íåïîçíàâàéêè ëîøèÿ îïèò îò ìèíàëîòî. È íàêðàÿ ùå ñè ïîçâîëÿ äà ïîñòàâÿ çà ìíîãî ñåðèîçåí ðàçìèñúë åäèí âàæåí ðèòîðè÷åí âúïðîñ: Êîìó å íóæíî ðîìèòå äà áúäàò òðåòèðàíè åäèíñòâåíî è ñàìî êàòî íîñèòåëè íà ïðîáëåìè? Íà ñàìèòå ðîìè ëè? Íà ìíîçèíñòâîòî? Íà äðóãèòå åòíè÷åñêè ìàëöèíñòâà? Çàðàäè ïî-óñïåøíàòà íè åâðîïåéñêà èíòåãðàöèÿ ëè? Èñêðåíî ñå íàäÿâàì äà íå å ñàìî çàðàäè îáåùàíèÿ åâðîïåéñêè ïîòîê îò ïàðè çà ðîìñêàòà èíòåãðàöèÿ. Òåæêî è ãîðêî èì íà ðîìèòå òîãàâà.

ÎÁÅÊÒÈÂ 21


Прекратена програма за интеграция показва успехи