Page 1

Ïðåêðàòåíà ïðîãðàìà çà èíòåãðàöèÿ ïîêàçâà óñïåõè “Ìíîãî å âúëíóâàùî, òðÿáâà äà ñå âèäè”, êàçà Ìèëêî Áàãäàñàðîâ çà óñïåõà íà ïèëîòíàòà ïðîãðàìà çà èíòåãðàöèÿ íà äåöà ñ óâðåæäàíèÿ â ìàñîâîòî îáðàçîâàíèå â ÑÎÓ “Ï.Ð.Ñëàâåéêîâ” â ãð. Êúðäæàëè, íà êîåòî òîé å äèðåêòîð. Ïðåäè äâà ìåñåöà ìåäèèòå ñúîáùèõà çà ïîäïèñêà ïîä íàñëîâ “Äàéòå øàíñ äà ïðîäúëæèì çàåäíî”, çàïî÷íàòà îò ó÷åíèöè îò ãîðíèòå êëàñîâå, â ïðîòåñò ñðåùó çàêðèâàíåòî íà ïðîãðàìàòà, êîÿòî â ïðîäúëæåíèå íà òðè ãîäèíè å ïîçâîëÿâàëà íà äåöàòà ñ óâðåæäàíèÿ îò ãðàäà äà ó÷àò çàåäíî ñ âñè÷êè îñòàíàëè. Ñïîðåä äèðåêòîðà íà ó÷èëèùåòî ïîäïèñêàòà å áèëà ïî-ñêîðî èçðàçåíà ìîëáà äà íå ñå ðàçäåëÿò ñúñ ñúó÷åíèöèòå ñè. Äîðè è ñàìàòà ïðîãðàìà, óïðàâëÿâàíà îò Àãåíöèÿòà ïî çàåòîñòòà â 12 ïèëîòíè îáùèíè, äà å âå÷å ïðåêðàòåíà, â Êúðäæàëè ó÷èëèùåòî ïðîäúëæàâà äà îáó÷àâà èíòåãðèðàíèòå äåöà è äà òúðñè ôèíàíñèðàíå. Íåÿñíî å ðàçâèòèåòî â äðóãèòå îáùèíè, òúé êàòî ìåæäó ó÷àñòâàùèòå ó÷èëèùà íÿìà êîîðäèíàöèÿ.  Êúðäæàëè îñåì ó÷èòåëè ñà ïîëó÷èëè ïðåêâàëèôèêàöèÿ çà ðàáîòà ñ äåöà ñ óâðåæäàíèÿ. Âñåêè åäèí îò òÿõ ðàáîòè èíäèâèäóàëíî ñ åäèí îò îñåìòå ó÷åíèêà ñúñ ñïåöèàëíè ïîòðåáíîñòè â ó÷èëèùåòî. Òðè äåöà (ñ äåòñêà öå-

ðåáðàëíà ïàðàëèçà, òåæêî êîæíî çàáîëÿâàíå è ãëóõîòà) ïîñåùàâàò èíäèâèäóàëíè è ìàñîâè ÷àñîâå â ñàìîòî ó÷èëèùå, à îñòàíàëèòå ïåò, ÷èèòî óâðåæäàíèÿ ñà ïîòåæêè, ñå çàíèìàâàò ñúñ ñïåöèàëíèÿ ñè ó÷èòåë âêúùè. Íóæäèòå èì ñà ðàçëè÷íè, íî ïîâå÷åòî èìàò è ìåíòàëíè, è ôèçè÷åñêè çàòðóäíåíèÿ. Ó÷àñòíèöèòå ñà íàáèðàíè ÷ðåç îáÿâà â ìåñòíîòî çâåíî íà Äúðæàâíàòà àãåíöèÿ çà çàêðèëà íà äåòåòî è âñè÷êè, ïîæåëàëè óñëóãèòå íà ïðîãðàìàòà, ñà ïîëó÷èëè âúçìîæíîñò äà ó÷àñòâàò. Ó÷åíè÷åñêàòà ïîäïèñêà ÿñíî ïîêàçâà, ÷å ïî òàçè ïðîãðàìà â Êúðäæàëè å ïîñòèãíàòî íåùî ñúùåñòâåíî, áåç êîåòî èíòåãðàöèîííèÿò ïðîöåñ å îáðå÷åí - òúðïèìîñò è çàäðóæèå ìåæäó ó÷åíèöèòå â åäíî ó÷èëèùå. “Ðàçëè÷íèòå” äåöà ñå ó÷àò è ñå èçÿâÿâàò, à îñòàíàëèòå èìàò âúçìîæíîñò äà ïðåîäîëåÿò “ïðîáëåìà ñè ñ ïîñëàáèÿ” è äà ñâèêíàò äà îáùóâàò ñ ñ äåöà ñ óâðåæäàíèÿ, îáÿñíè çà “Îáåêòèâ” Áàãäàñàðîâ. Ñàìèÿò òîé å ïîëó÷èë óñòíî îáåùàíèå îò ìèíèñòúð Åìèëèÿ Ìàñëàðîâà, ÷å ïðîåêòúò ùå áúäå ïðîäúëæåí è ñå íàäÿâà äà å áåçñðî÷íî. Ñåãà âñè÷êî å â ðúöåòå íà Ìèíèñòåðñòâîòî íà òðóäà è ñîöèàëíàòà ïîëèòèêà. ßíà ÄÎÌÓÑ×ÈÅÂÀ

Ïðîäúëæàâà îò ñòð. 19 çàùîòî ñìÿòàò, ÷å “... îò òàêèâà ó÷èëèùà èçîáùî íÿìà íóæäà, ïî-äîáðå áèëî äåöàòà èçîáùî äà íå ó÷àò”. Äíåñ äà òâúðäèì, ÷å ìíîãî îò ðîìèòå èçïèòâàò ñòðàõ îò àñèìèëàöèÿ â ó÷èëèùå, å ìåêî êàçàíî, íåñåðèîçíî. Èìàì ñïåöèàëíî îòíîøåíèå è êúì òâúðäåíèåòî, ÷å: “Ìíîãî âàæåí ôàêòîð å íàëè÷èåòî íà ìîòèâèðàíîñò íå ñàìî íà ó÷åíèöèòå, íî è íà ó÷èòåëèòå, êîèòî ðàáîòÿò â òàêèâà ó÷èëèùà (ðàçáèðàé îáîñîáåíè), òå òðÿáâà äà ñå ñòèìóëèðàò äîïúëíèòåëíî.” Òóê èìà äà ñå ðåøàâàò ðåäèöà ïðîáëåìè. Îñâåí î÷åâèäíèÿò - îñèãóðÿâàíåòî íà äîñòàòú÷íî ìàòåðèàëíè ðåñóðñè - òóê ñïàäàò è ïðîáëåìèòå ïî îðãàíèçèðàíåòî íà ôîðìèòå íà ñòèìóëèðàíå, òàêà ÷å äà íå ñå íàñúð÷àâàò â ðàìêèòå íà îáðàçîâàòåëíàòà èíòåãðàöèÿ ïå÷àëáàðñòâîòî è êàðèåðèçìúò, à ñúùî äà ñå èçáåãíå ñúçäàâàíåòî íà îòðèöàòåëåí “èìèäæ” íà èíòåãðàöèÿòà, êîåòî áè ñå ïîëó÷èëî, àêî çà ðàáîòà ñ ðîìñêè äåöà ìåõàíè÷íî ñå íà÷èñëÿâàò äîáàâêè êúì çàïëàòàòà, êàòî ÷å ëè ñòàâà âúïðîñ çà îïàñåí èëè âðåäåí òðóä. Òåçè ïðîáëåìè ìîãàò äà ñå ðåøàâàò ÷ðåç ìàòåðèàëíîòî è ñòàòóñíîòî ñòèìóëèðàíå ñ êîíêðåòíè äîïúëíèòåëíè àíãàæèìåíòè è ïîñòèæåíèÿ íà ó÷èòåëèòå, èìàùè îòíîøåíèå êúì ó÷àñòèåòî èì â èíòåãðàöèîííèòå ïðîöåñè. Âñÿêî ðåàëíî ïîâèøàâàíå íà êâàëèôèêàöèÿòà áè òðÿáâàëî ðåàëíî äà ñå ñòèìóëèðà. Ñúùîòî ñå îòíàñÿ è äî äîïúëíèòåëíèòå äåéíîñòè - êîíñóëòàöèè, èíäèâèäóàëíà ðàáîòà ñ äåöàòà è ò.í. È ïîñëåäíîòî ïðåäëîæåíèå, ïî êîåòî ùå ñè ïîçâîëÿ êîìåíòàð å: “ ðîìñêèòå ó÷èëèùà äà ñå îáîðóäâàò êàáèíåòè ïî òðóäîâî îáó÷åíèå, êúäåòî äåöàòà ùå óñâîÿò ïîëåçíè óìåíèÿ ïî ñòðîèòåëíè äåéíîñòè, äúðâîîáðàáîòâàíå è äð.”

Îòêðîâåíî êàçàíî, òîâà íàïðàâî ìå øîêèðà. Íå ñàìî çà òîâà, ÷å èäâà íàïðàâî îò ïîñòàíîâëåíèÿòà è ðåøåíèÿòà íà ÖÊ íà ÁÊÏ îò 70-òå è 80-òå ãîäèíè íà ìèíàëèÿ âåê. Íå ñàìî è çà òîâà, ÷å òî å äèñêðèìèíàöèîííî ïî ñâîÿòà ñúùíîñò - ïðåäïîñòàâÿ, ÷å ðîìñêèòå äåöà ãåíåòè÷åñêè íå ñòàâàò çà äðóãî, îñâåí äà óñâîÿâàò íÿêàêâè ñè òàì "ïîëåçíè óìåíèÿ". À íàé-âå÷å, çàùîòî òîâà ðåøåíèå å âå÷å àïðîáèðàíî â ó÷èëèùàòà â Áúëãàðèÿ ïðåç ñúùèòå òåçè ãîäèíè íà ìèíàëèÿ âåê, êîãàòî èìàøå ò.í. "Ó×ÈËÈÙÀ ÑÚÑ ÇÀÑÈËÅÍÎ ÒÐÓÄÎÂÎ-ÏÐÎÔÅÑÈÎÍÀËÍÎ ÎÁÓ×ÅÍÈÅ" (ÓÇÒÏÎ) è îïèòúò îò òÿõ å ïîâå÷å îò íåãàòèâåí. Òî÷íî òå ñà â îñíîâàòà íà òðóäíîñòèòå â èíòåãðàöèÿòà íà ðîìèòå îò îáîñîáåíèòå ìàõàëè èç ñòðàíàòà. Ïðåäëàãàíåòî íà òàêîâà ðåøåíèå îò àâòîðêèòå ìè âíóøàâà äâå ïîäîçðåíèÿ - ÷å íå ïîçíàâàò èñòîðèÿòà íà îáðàçîâàíèåòî îò áëèçêîòî ìèíàëî è íàé-âå÷å ÷àñòòà, ñâúðçàíà ñ ðîìñêèòå äåöà, è ÷å ñúçíàòåëíî èãíîðèðàò ëîøèÿ îïèò ñ òåçè ó÷èëèùà, çà äà ñå âúðíå îòíîâî îáðàçîâàíèåòî íà ðîìñêèòå äåöà â áëàòîòî, â êîåòî ãîëÿìà ÷àñò îò îáùåñòâîòî íè å òðàéíî îáðå÷åíà íà íèñêà êóëòóðà è ñîöèàëíî àóòñàéäåðñòâî, à òîâà ïðåäèçâèêâà ïðîáëåìè ñ íåïðåäâèäèìè ïîñëåäèöè. Íî îò íåãî ùå ñïå÷åëè åäèí ìàëúê êðúã îò èçáðàíè ëþäå. Ùå ìè ñå äà âÿðâàì, ÷å àâòîðêèòå ñà äîïóñíàëè ñúâñåì íåâîëíà ãðåøêà, íåïîçíàâàéêè ëîøèÿ îïèò îò ìèíàëîòî. È íàêðàÿ ùå ñè ïîçâîëÿ äà ïîñòàâÿ çà ìíîãî ñåðèîçåí ðàçìèñúë åäèí âàæåí ðèòîðè÷åí âúïðîñ: Êîìó å íóæíî ðîìèòå äà áúäàò òðåòèðàíè åäèíñòâåíî è ñàìî êàòî íîñèòåëè íà ïðîáëåìè? Íà ñàìèòå ðîìè ëè? Íà ìíîçèíñòâîòî? Íà äðóãèòå åòíè÷åñêè ìàëöèíñòâà? Çàðàäè ïî-óñïåøíàòà íè åâðîïåéñêà èíòåãðàöèÿ ëè? Èñêðåíî ñå íàäÿâàì äà íå å ñàìî çàðàäè îáåùàíèÿ åâðîïåéñêè ïîòîê îò ïàðè çà ðîìñêàòà èíòåãðàöèÿ. Òåæêî è ãîðêî èì íà ðîìèòå òîãàâà.

ÎÁÅÊÒÈÂ 21

Прекратена програма за интеграция показва успехи  

Публикация на списание Обектив, брой 142 от 2007г., автор Яна Домусчиева

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you