Page 1

Ïðîäúëæàâà îò ñòð. 3 êëàíå â Áàòàê” íå êàòî ñïåöèàëèçèðàí îïèò çà àíàëèç íà ñúñòàâíèòå ÷àñòè íà ìèòà, à êàòî íàïúí çà ïîäìÿíà íà èñòîðèÿòà. Çàáåëåæèòåëíà å âîåííîâðåìåííàòà ëåêñèêà íà ìàòåðèàë â “Òðóä” îò 26 àïðèë (“Çà 2000 åâðî äà îïëþåø Áàòàê”), â êîéòî ãëàâíàòà íîâèíà å ïðîäàæíîñòòà íà Áàëåâà è ìúæåñòâîòî íà áúëãàðñêèòå èñòîðèöè, íåäîïóñíàëè “òîâà ÷óäîâèùå” äà ñå ñëó÷è â Áúëãàðèÿ. Çàì.-ïðåäñåäàòåëÿò íà ÁÀÍ, àêàäåìèê Êîíñòàíòèí Êîñåâ, “òðîïíàë ïî ìàñàòà”... Íèùî, ÷å â êðàÿ íà ÿíóàðè Åòíîãðàôñêèÿò èíñòèòóò íà ñúùàòà òàçè ÁÀÍ ñå å ñúãëàñèë îõîòíî äà ïðèåìå êîíôåðåíöèÿòà è äàæå å ïðåäëîæèë è ó÷àñòíèöè îò ñâîÿ ñòðàíà, êàêòî îáÿñíè Ìàðòèíà Áàëåâà çà “Îáåêòèâ” è êàêòî ÿñíî ñå âèæäà îò îôèöèàëíàòà ïðîãðàìà íà êîíôåðåíöèÿòà. Äèðåêòîðêàòà íà Åòíîãðàôñêèÿ ìóçåé â Áàòàê “àëàðìèðàëà âåäíàãà Ìèíèñòåðñòâîòî íà êóëòóðàòà”... Íèùî, ÷å Áàëåâà å ïðàòèëà â ñúùîòî òîâà ìèíèñòåðñòâî ðåþçìå íà ïðîåêòà ñè îùå ïðåç íîåìâðè 2006-à. Ñòàòèÿòà çàâúðøâà äðàìàòè÷íî ñ òîâà êàê îò ÁÀÍ “íåçàáàâíî èççåëè” äîêóìåíòèòå ïî ñëó÷àÿ (âÿðíî, áåç äà óòî÷íè äåçèíôåêöèðàíè ëè ñà ïîìåùåíèÿòà, ïðåç êîèòî ñà ìèíàëè èççåòèòå äîêóìåíòè). “Íèêîé ñåðèîçåí ó÷åí íå áè íàðåêúë Îñìàíñêîòî âëàäè÷åñòâî “òóðñêî ðîáñòâî” - òåðìèí, êîéòî èìà ñòîéíîñò ñàìî çà íàöèîíàëèñòèòå”, îáÿñíè ä-ð Áðóíáàóåð çà "Îáåêòèâ". Äîêàòî êëèêàòà íà ìåäèéíèòå èñòîðèöè âäèãàøå ïàòðèîòàðñêè âîé - Áîæèäàð Äèìèòðîâ èçðå÷å çà Áàëåâà âñè÷êî ãíóñíî, êîåòî åäèí ìúæ ìîæå äà êàæå çà åäíà æåíà; ïðîô. Àíäðåé Ïàíòåâ ñðàâíè êëàíåòî ñ ëåãåíäàòà çà Èñóñ (áåç Âåëåâà è Ñâåòèÿò ñèíîä äà ìó äúðæàò ñìåòêà çà äóìàòà “ëåãåíäà”), à ïðîô. Ãåîðãè Ìàðêîâ ïðîâèäÿ “ìíîãî ïà÷êè, ñêðèòè ñðåä êîñòèòå” - êàêúâ å îòãîâîðúò íà ñåðèîçíèòå ó÷åíè â Áúëãàðèÿ îáùåñòâîòî òàêà è íå ðàçáðà. Íèòî ðàçáðà êàêúâ å âúïðîñúò. 6 ÎÁÅÊÒÈÂ

Îáðå÷åíèòå ïðîòåñòè íà íîâèòå ìëàäè Ìàðòà ÌÅÒÎÄÈÅÂÀ

Ï

ðåç ïîñëåäíèòå ìåñåöè ñòàíàõìå ñâèäåòåëè íà íåî÷àêâàíà ïðîÿâà íà ãðàæäàíñêà àêòèâíîñò. Ðåøåíèåòî çà “Íàòóðà 2000” îò ìèíàëîòî ëÿòî èçïðàâÿ îáùåñòâîòî ïðåä èçáîðà: “ïðèðîäà èëè ñòðîèòåëíî ïðåäïðèåìà÷åñòâî”, “ëè÷íà ñîáñòâåíîñò èëè îáùîòî áîãàòñòâî íà Áúëãàðèÿ”. Àêòèâèñòèòå îò äâèæåíèåòî çà îïàçâàíå íà çàùèòåíèòå òåðèòîðèè óïîðèòî è ÷åñòî ñ íåòðàäèöèîííè ïðîÿâè ñå îïèòâàõà äà îòñòîÿâàò ïîçèöèÿòà, ÷å áÿñíîòî ñòðîèòåëñòâî ïî ×åðíîìîðèåòî è íà äðóãè àïåòèòíè áúëãàðñêè êóðîðòè çàïëàøâà äà äîâåäå ïî÷òè äî óíèùîæåíèå èçêëþ÷èòåëíèòå ïðèðîäíè äàäåíîñòè ïî òåçè ìåñòà. Îñíîâíèÿò ïðîáëåì å, ÷å ïîâå÷åòî îò íîâîïîñòðîåíîòî å íåçàêîííî, íàðóøàâàùî ðåäèöà íîâè çà Áúëãàðèÿ åâðîïåéñêè íàðåäáè, ÷åñòî ïúòè å àðõèòåêòóðíî íåèçäúðæàíî è äîðè íåñúîáðàçåíî ñ åëåìåíòàðíè ÷îâåøêè ïîòðåáíîñòè êàòî äîáðà êàíàëèçàöèÿ, ðåäîâíî âîäîñíàáäÿâàíå, òèøèíà è ÷èñòîòà. Íî òåìàòà çà åêîëîãèÿòà, òóðèçìà è ñòðîèòåëñòâîòî íå å èñòèíñêèÿò îáåêò íà íàøèÿ èíòåðåñ.  ñëó÷àÿ íè çàíèìàâàò ñàìèòå àêòèâèñòè íà “Íàòóðà 2000” è âñè÷êè ó÷àñòíèöè â ïðèðîäîçàùèòíèòå ïðîÿâè. Îáùåñòâîòî ãè ïîçíàâà îò ðåïîðòàæè, â êîèòî ñà ïî ïèæàìè, ñ ðàçëè÷íè öâåòíè ïëàêàòè, âèíàãè ñ íÿêàêúâ ìóçèêàëåí ñúïðîâîä, âåäíúæ ñ êóêåðñêè ïðåìåíè, äðóã ïúò ïóêàùè áàëîíè èëè âðú÷âàùè áîð÷åòà â ñàêñèè. Ïðåç ôåâðóàðè óçíàõìå, ÷å åíòóñèàñòèòå ñà ïðåæèâåëè ôîðìè íà ïîëèöåéñêî íàñèëèå, ñïëàøâàíå è äîðè àðåñòè. Âèäÿõìå äà èçëèçàò îò ñúîòâåòíîòî ðàéîííî íÿêîëêî ìîìè÷åòà è îùå òîëêîâà ìîì÷åòà. Ñòðóâà ñè äà ñå îòáåëåæè, ÷å ëèöàòà îò òåçè ïðîòåñòè áÿõà íàïúëíî íåïîçíàòè, ïðîñòî õîðà â íà÷àëîòî íà äâàéñåòòå, êîèòî íå íîñÿò èçâåñòíè ôàìèëèè è íå ñå ñâúðçâàò ñ îïðåäåëåíè ëè÷íîñòè îò øîó áèçíåñà, ñïîðòà èëè


ïîëèòèêàòà*. Àêî áúäàò ñðåùíàòè îòáëèçî, ùå ñòàíå ÿñíî, ÷å ïîâå÷åòî ñà îò ïðîâèíöèÿòà, æèâåÿò ïî êâàðòèðè è ó÷àò èëè ðàáîòÿò â ñòîëèöàòà. Îáëå÷åíè ñà ïîä÷åðòàíî íåìîäåðíî, â òèïè÷íèÿ çà åâðîïåéñêàòà ìëàäåæ óíèñåêñ ñòèë, íà êîéòî ìó ëèïñâà âñÿêàêúâ ñåêñàïèë, øèêîçíîñò è ÷åñòî äîðè ÷èñòîòà. Èäâàò íà êîëåëà, ñ êó÷åòà, íÿêîè ñ ãîëåìè ðàíèöè, ñÿêàø òîêó-ùî ñà ñëåçëè îò íÿêîÿ ïëàíèíà. Çàáåëåæèòåëíîòî â òåçè ìëàäè õîðà å, ÷å ñå îòêðîèõà ñ íåùî ìíîãî äåôèöèòíî â Áúëãàðèÿ ñëåä ïàäàíåòî íà êîìóíèñòè÷åñêèÿ ðåæèì - èñòèíñêî ãðàæäàíñêî ïîâåäåíèå, íå ïðîäèêòóâàíî îò íÿêîÿ ïîëèòè÷åñêà ñèëà è èçâúí øàïêàòà íà îïðåäåëåíà åâðîàòëàíòè÷åñêà ôîíäàöèÿ èëè îðãàíèçàöèÿ. Çà ñúæàëåíèå, òàçè íåïîäïðàâåíà ãðàæäàíñêà àêòèâíîñò, ìàêàð è â íå ãîëåìè ìàùàáè, íî ñ íåñúìíåíà ïîëîæèòåëíà ìîòèâàöèÿ, ñòàíà ñèìâîë íà ìíîãî áîëåçíåíà è äî ãîëÿìà ñòåïåí áåçíàäåæäíà áúëãàðñêà ñèòóàöèÿ. Çà ó÷àñòíèöèòå è ñâèäåòåëèòå íà êàçóñà “Íàòóðà 2000” ïîñòåïåííî ñòàâàøå ÿñíî, ÷å áèòêàòà ùå áúäå èçãóáåíà. ×óäî áå âúîáùå, ÷å íÿêîé âñå ïàê å èìàë íàäåæäà çà îáðàòíîòî. Äâåòå ëèöà íà ïîðàæåíèåòî ñòàíàõà íåëåïàòà ôèçèîíîìèÿ è ïðèêàçêè íà ïðåìèåðà Ñåðãåé Ñòàíèøåâ è ñàìîóâåðåíèÿò, âå÷íî îòáðàíÿâàù ñå êìåò íà Öàðåâî, Ïåòêî Àðíàóäîâ. È äâàìàòà ïðåäñòàâèòåëè íà óæ îòìèíàëèÿ êîìóíèçúì. Ìíîçèíà áåçðàçëè÷íè êúì îáùåñòâåíèòå ïðîÿâè âåðîÿòíî ñà îïðåäåëèëè òàçè àêòèâíîñò êàòî “ïðèðîäîçàùèòíè÷åñêà äàíäàíèÿ”. Ðàçáèðà ñå, íèêîé íå å äëúæåí äà ñå ÷óâñòâà ñúïðè÷àñòåí íà èäåè, êîèòî äîðè íå áÿõà ïðåäñòàâåíè äîñòàòú÷íî ÿñíî è óáåäèòåëíî. Çà íåïîïóëÿðíîñòòà íà ïîâå÷åòî îò ïðîòåñòèòå çà “Íàòóðà 2000” â îïðåäåëåíà ñòåïåí ñà âèíîâíè è ñàìèòå èíèöèàòîðè, âñå îùå íåóìåëè â îáðàçîâàòåëíàòà çàùèòà íà òâúðäåíèÿòà ñè. Íî å âúçìîæíî, îñòàíàëàòà ÷àñò îò î÷åâèäöèòå íà áèòêàòà ìåæäó åêîëîãèÿòà è ñòðîèòåëñòâîòî äà ñà áèëè ñïîëåòåíè îò ñúâñåì äðóãè ìèñëè è ïîçèöèè, íÿìàùè íèùî îáùî íèòî ñ “Íàòóðà 2000”, íèòî ñ ôèðìà “Êðàø”, îáâèíåíà â íåçàêîííî ñòðîèòåëñòâî íà êîìïëåêñ âúâ Âàðâàðà è ïîäïîìàãàíà îò êìåòà íà Öàðåâî. Òåçè õîðà ìîãàò äà áúäàò ïîñòàâå* Çà ðàçëèêà îò ìúëíèåíîñíàòà êàìïàíèÿ, âîäåíà îò äîñòà èçâåñòíè ëè÷íîñòè, çà ìàñîâî ãëåäàíå íà ôèëìà íà Àë Ãîð çà ãëîáàëíîòî çàòîïëÿíå, òåìà, êîÿòî âñå îùå ñëàáî ïðèñúñòâà â äíåâíèÿ ðåä íà áúëãàðñêîòî îáùåñòâî è ÷èèòî ãîâîðèòåëè çàìëúêíàõà âåäíàãà ñëåä èçëú÷âàíåòî íà ëåíòàòà.

íè ïîä îáùèÿ çíàìåíàòåë íà “ðîäèòåëèòå”, âúçðàñòíèòå, ÷èèòî äåöà â íàâå÷åðèåòî íà 89-òà ñà áèëè èëè ñúâñåì ìàëêè, èëè ñà ñå ðîäèëè â ïúðâèòå ãîäèíè íà 90-òå. Ïîêîëåíèåòî, êîåòî íå ïîçíà êîìóíèçìà, íî æèâÿ â ãîäèíèòå íà ïðåõîäà êúì äåìîêðàöèÿ. À îñíîâåí ïðîáëåì íà íåãîâèòå ïðåäñòàâèòåëè ñòàíà ôàêòúò, ÷å ñåìåéñòâàòà èì ñúçíàòåëíî ãè ëèøèõà îò áðåìåòî íà ïàìåòòà çà ìèíàëîòî, îò òðóäíîñòòà íà ïîçíàíèåòî, êîåòî ìîæå äà ïîâëèÿå è íà íàñòîÿùåòî. Òåçè áúäåùè èçáèðàòåëè, ñòóäåíòè, áèçíåñìåíè, åâðîïåéöè, äîðè ïîëèòèöè, çàïî÷íàõà æèâîòà ñè â óïîðèòî ìúë÷àíèå çà ñëó÷èëîòî ñå ïðåäè ðàæäàíåòî èì. Äàëè îò âèíà, èëè îò ëîøè ñïîìåíè, îòãîâîðúò ìîæå äà áúäå äàäåí ñàìî îò ðîäèòåëèòå èì. Îíåçè, êîèòî áÿõà òîëêîâà ñèãóðíè, ÷å äåìîêðàöèÿòà ùå ïðîìåíè íåùàòà, ñïîðåä åäíè çà äîáðî, íî çà äðóãè, çà ëîøî. Ðîäèòåëèòå, çà êîèòî îñíîâíà öåííîñò ñòàíà äåöàòà èì äà áúäàò äîáðå îáëå÷åíè, íàõðàíåíè è ìàòåðèàëíî îñèãóðåíè. Ãëàâèòå íà ñåìåéñòâà, êîèòî çàáðàâèõà, ÷å äåìîêðàöèÿòà îçíà÷àâà ïðåäè âñè÷êî óïðàâëåíèå íà çàêîíèòå è ãðàæäàíñêîòî îáùåñòâî, à íå åäèíñòâåíî ñòðåìåæ êúì ôèçè÷åñêî îöåëÿâàíå. Âñëåäñòâèå íà òîâà îòíîøåíèå êúì Ãîëÿìàòà ïðîìÿíà íå ñå ñëó÷èõà äâå íåùà - êîìóíèçìúò íå ñè îòèäå è Áúëãàðèÿ íå ñúçäàäå èñòèíñêè ãðàæäàíè. Òîâà, îò åäíà ñòðàíà, äîâåäå äî âúçìîæíîñò çà ñúõðàíÿâàíå è äîðè âúçðàæäàíå íà êîìóíèñòè÷åñêèòå ñèëè, ïîäïîìàãàíè îò êîðóïöèÿòà è íàñëåäåíèòå íåîáîçðèìè ôèíàíñîâè ñðåäñòâà, âñå îùå èçïèðàíè â ñòðîèòåëíèÿ, åíåðãèéíèÿ è äðóãè ìîãúùè áèçíåñè. Îò äðóãà, äî ñúçäàâàíåòî íà ìåãàñòðóêòóðè êàòî “Îòâîðåíî îáùåñòâî”, êîåòî âìåñòî äà îòãëåæäà èñòèíñêè ãðàæäàíè, ñòàíà ñðåäèùå íà êëèåíòåëèñòêè îòíîøåíèÿ. Ñëåä ïîäîáíè ðàçìèøëåíèÿ, âåðîÿòíî å äîøëà è áîëêàòà. Ãëåäàéêè îáðå÷åíèòå ïðîòåñòè, ñâúðçàíè ñ “Íàòóðà 2000”, ÷àñò îò âúçðàñòíèòå âåðîÿòíî ñà îñúçíàëè, ÷å èçáîðúò èì äà íå ãîâîðÿò çà ìèíàëîòî íå å ñïàñèë äåöàòà èì îò òåæåñòòà íà ñïîìåíèòå è îòãîâîðíîñòòà íà çíàíèåòî, íèòî ãè å ïðåâúðíàë â áåçêðàéíî ùàñòëèâè ÷åäà íà äåìîêðàöèÿòà. Ïîâå÷åòî îò òåçè íîâè ìëàäè ñå çàíèìàâàò ïðåäèìíî ñ òúðñåíå íà íà÷èíè è âúçìîæíîñòè äà íàïóñíàò Áúëãàðèÿ, ïîíå çà èçâåñòíî âðåìå, èëè ñ îïîëçîòâîðÿâàíå íà íàòðóïàíîòî îò ïîçàìîæíèòå èì, íî ñúñ ñúìíèòåëåí áåêãðàóíä ðîäèòåëè. Íàøèÿò ôîêóñ å âúðõó ìàëêàòà ãðóïà íà ìëàäèòå àêòèâèñòè çà “Íàòóðà 2000”. Îíåçè, êîèòî ìíîãî ñêîðî ðàçáðàõà, ÷å ùå çàãóáÿò, çàùîòî ñå áîðÿò íå ñ íàñòîÿùåòî, à ñ ìèíàëîòî, îò êîåòî óæ òðÿáâàøå äà áúäàò ñïàñåíè. Äåöàòà, êîèòî äàäîõà çíàê, ÷å âúïðåêè íåæåëàíèåòî è íåñïîñîáíîñòòà íà ðîäèòåëèòå èì, òå âñå ïàê áèõà èñêàëè äà æèâåÿò êàòî ãðàæäàíè, êîëêîòî è òðóäíî äà å òîâà, à íå êàòî áåçðàçëè÷íè è áåçëè÷íè êîíñóìàòîðè íà áëàãàòà íà Íîâîòî âðåìå. Òóê èäâà è ïîñëåäíàòà áîëåçíåíà èñòèíà çà íàáëþäàâàùèòå âúçðàñòíè. Âèæäàéêè àðåñòóâàíèòå è äîðè áèòè ìëàäåæè, îò åäíà ñòðàíà, è ÷óâàéêè çà ïîðåäíîòî äîêàçàòåëñòâî çà ñèëàòà íà êîìóíèçìà, äîðè ñëåä ïàäàíåòî ìó, îò äðóãà, òå ðàçáèðàò, ÷å êîëêîòî è îùå áèòêè äà çàïî÷âàò äåöàòà èì, ïîðàäè íàñëåäñòâîòî îò ïðåìúë÷àíîòî èì ìèíàëî è áåç ïîäêðåïàòà íà ðåàëíî äåéñòâàùî ãðàæäàíñêî îáùåñòâî, òå íàé-âåðîÿòíî ùå áúäàò èçãóáåíè. ÎÁÅÊÒÈ 7

Обречените протести на новите млади  

Публикация на списание Обектив, брой 142 от 2007г., автор Марта Методиева

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you