Issuu on Google+

ÄÈÑÊÓÑÈß

ÊÀÊ È ÇÀÙÎ ÓÌÐß ÐÀÄÈÎ “ÍÎÂÀ ÅÂÐÎÏÀ”? Îáñúæäàíåòî íà âúïðîñà ñúñ ñïèðàíåòî íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” è òðàíñôîðìèðàíåòî ìó â ðàäèî “Çè ðîê” áå ïðîâåäåíî íà 8 ÿíóàðè 2007 ã. Ïóáëèêóâàìå ñòåíîãðàìàòà ñúñ ñúêðàùåíèÿ. ÁÕÊ ïîäãîòâÿ äîêóìåíòàëíà êíèãà “Çàùî Ðàäèî Íîâà Åâðîïà ñïðÿ”, â êîÿòî îñâåí öÿëàòà äèñêóñèÿ, ùå áúäàò ïðåäñòàâåíè äîêóìåíòè ïî êàçóñà, êàêòî è ðàçëè÷íè ïóáëèêàöèè â ïå÷àòà ïî ñêàíäàëà. ÊÐÀÑÈÌÈÐ ÊÚÍÅÂ: Íà ñàéòà íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” äåñåòêè áúëãàðñêè èíòåëåêòóàëöè èçðàçèõà ðàçî÷àðîâàíèåòî ñè îò òðàíñôîðìèðàíåòî ìó. Èíòåðåñúò íè êúì òàçè òåìà å ïðàâîçàùèòåí. Öåëòà íè å äà îñèãóðèì íåçàâèñèìîñòòà, áåçïðèñòðàñòíîñòòà, èíêëóçèâíîñòòà íà áúëãàðñêàòà ìåäèéíà ñðåäà è íåéíàòà ïî-ìàëêà çàâèñèìîñò îò êîìåðñèàëíè è ïîëèòè÷åñêè èíòåðåñè. Ñòúïêàòà êúì òðàíñôîðìèðàíå íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” â ðàäèî “Çè ðîê” çà ñúæàëåíèå áåøå ïî ïîñîêà èìåííî íà êîìåðñèàëèçàöèÿ íà òàçè îáùåñòâåíà ìåäèÿ. ÅÊÀÒÅÐÈÍÀ ÁÎÍ×ÅÂÀ:  åäíî èíòåðâþ ã-í Ãåîðãè Ñòîé÷åâ êàçâà: “Îòãîâîðíîòî ó÷àñòèå â ïóáëè÷íèÿ äåáàò èçèñêâà òî äà áúäå áàçèðàíî íà ôàêòè”. Çàòîâà ùå áàçèðàì ñâîåòî èçëîæåíèå åäèíñòâåíî è ñàìî íà ôàêòè.  íà÷àëîòî íà ìàðò ìèíàëàòà ãîäèíà çàïî÷íàõìå äà ïîëó÷àâàìå èíòåíçèâíà èíôîðìàöèÿ îò êîëåãè îò ìåäèèòå, ÷å ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” å ïðîäàäåíî. Ïðîâåðèõìå àêòóàëíîòî ñúñòîÿíèå íà Ôîíäàöèÿ “Íîâà Åâðîïà”, êîÿòî ïðèòåæàâà ëèöåíçèÿòà çà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” . Ïîëó÷èõìå äîêóìåíò îò Ñîôèéñêèÿ 14 ÎÁÅÊÒÈÂ

ãðàäñêè ñúä ñ äàòà 7 àïðèë 2006 ã., ñïîðåä êîéòî íà 16 ñåïòåìâðè 2005 ã. â 11,00 ÷àñà íà áóë. “Âèòîøà” 18 ñå å ñúñòîÿëî çàñåäàíèå íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò â ñúñòàâ Êðàñèìèð Ñòîéêîâ, Ãåîðãè Ñòîé÷åâ è Ïåòêî Ãåîðãèåâ, Òàíÿ Íåäÿëêîâà è Ìèëâà Êàðàäæîâà. Íà òîâà çàñåäàíèå ñà ñå ñëó÷èëè äâå íåùà: ïúðâî, Ïåòêî Ãåîðãèåâ è Ãåîðãè Ñòîé÷åâ ñà èçëåçëè îò Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò íà Ôîíäàöèÿ “Íîâà Åâðîïà”, òúé êàòî åäèíèÿò å èçïúëíèòåëåí äèðåêòîð âå÷å â “Îòâîðåíî îáùåñòâî”, à Ïåòêî Ãåîðãèåâ å äèðåêòîð íà “ÏðîÌåäèà”; è âòîðî - çà ÷ëåíîâå íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò ñà áèëè èçáðàíè Òàíÿ Íåäÿëêîâà è Ìèëâà Êàðàäæîâà. Èíèöèèðàõìå ñúáðàíèå íà 13 àïðèë 2006, çà äà ðàçáåðåì çà êàêâî å ïðîìÿíàòà â Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò íà Ôîíäàöèÿ “Íîâà Åâðîïà”, ñëåä êàòî å áèë ïðîìåíåí è óñòàâúò íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”. Ïîêàíèõìå íà íåãî Ïåòêî Ãåîðãèåâ è Ãåîðãè Ñòîé÷åâ, çà äà ÷óåì òåõíèòå îáÿñíåíèÿ. Ãåîðãè Ñòîé÷åâ îòêàçà äà äîéäå ñ àðãóìåíòà, ÷å ïðèñúñòâèåòî ìó íà “Âèòîøà” 18, ïðåäñòàâëÿâà êîíôëèêò íà èíòåðåñè, òúé êàòî “Îòâîðåíî îáùåñòâî” å åäèí îò ñïîíñîðèòå íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”. Òîé îáà÷å ïîòúðñè ÷àñòåí ðàçãîâîð ñ âñåêè åäèí îò íàñ. Åäèí äåí ïðåäè äà íàïðàâèì òîâà ñúáðàíèå, ãîâîðèõ ñ íåãî ïî òåëåôîíà. Íà òîçè ðàçãîâîð (òîé áåøå ÷óâàåì) ïðèñúñòâàõà Âàñèë ×îáàíîâ, Ãåîðãè Êîðèòàðîâ è Ïåòúð Àíäîíîâ. Íà âúïðîñà ìè çàùî å èçëÿçúë îò Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò, òîé îòãîâîðè: “Äà, àç èçëÿçîõ, íî íå çíàì êîé âëåçå íà ìîå ìÿñòî”. Íèå îáà÷å ïðèòåæàâàõìå äîêóìåíòà, íà êîéòî ñòîÿõà ïîäïèñèòå íà âñè÷êè ó÷àñòâàëè â çàñåäàíèåòî. Íà ñúáðàíèåòî íà 13 àïðèë 2006 ã. äîéäå Ïåòêî Ãåîðãèåâ. Çàäàäîõìå ìó ñõîäíè âúïðîñè. Åäèíñòâåíèÿò îòãîâîð, êîéòî ïîëó÷èõìå, áåøå, ÷å ðàäèîòî èìà ôèíàíñîâè ïðîáëåìè è òîâà å íàëîæèëî ïðîìÿíàòà â Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò. Äî òîçè ìîìåíò íèå íå çíàåõìå êîè ñà äâåòå äàìè. Èìàéêè äîñòúï äî ïóáëè÷íà èíôîðìàöèÿ, ðàçáðàõìå, ÷å òå ñà ñëóæèòåëêè â ÐR-àãåíöèÿ, îãëàâÿâàíà îò Ìîíèêà ßíîâà Éîñèôîâà, êîÿòî ïðàâåøå ìåäèéíà êàìïàíèÿ íà Ãåîðãè Ïúðâàíîâ. Ïîêàíèõìå è òÿõ íà òîâà ñúáðàíèå, íî òå íå ïðèñúñòâàõà, òàêà ÷å íå ïîëó÷èõìå óäîâëåòâîðÿâàùèòå íè îòãîâîðè. À òå ñà: Çàùî â Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò ñà ïîêàíåíè Òàíÿ Íåäÿëêîâà è Ìèëâà Êàðàäæîâà? Çàùî âå÷å 7 ìåñåöà íèå íå ïîçíàâàìå äâåòå äàìè, êîèòî äå ôàêòî óïðàâëÿâàò ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”? Êàêâè ñà òåõíèòå ïðîôåñèîíàëíè óìåíèÿ è ïîçíàíèÿ â îáëàñòòà íà åëåêòðîííèòå ìåäèè è ðàäèîðàçïðúñêâàíåòî, ïîðàäè êîèòî ñà èçáðàíè â Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò? Êàêâè ñà òåõíèòå áèçíåñóìåíèÿ è âúçìîæíîñòè çà ïðèâëè÷àíå íà èíâåñòèöèè ïîä ôîð-


ÄÈÑÊÓÑÈß ìàòà íà ðåêëàìè, íà ïîäïèñâàíå íà äîãîâîðè, ÷ðåç êîèòî äà ïîëó÷èì äîïúëíèòåëíî ôèíàíñèðàíå çà ðàäèîòî? Çàùî ñå å íàëîæèëà ïðîìÿíàòà â Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò? Çàùî ñå å íàëîæèëà ïðîìÿíàòà ïðè âçåìàíå íà ðåøåíèÿ ñ ìíîçèíñòâî 2/3? Çàùî 7 ìåñåöà íèêîé îò íàñ íå å áèë óâåäîìåí, ÷å Óïðàâèòåëíèÿò ñúâåò å â íîâ ñúñòàâ? Íÿêîëêî äíè ïî-êúñíî ñå ñäîáèõìå ñ äîêóìåíò îò 13 þíè 2006 ã. - èñêàíå îò Êðàñèìèð Ñòîéêîâ çà èçìåíåíèå íà èíäèâèäóàëíàòà ëèöåíçèÿ çà ðàäèîäåéíîñò. Òîâà èçìåíåíèå ïðåäïîëàãàøå âìåñòî “Íîâà Åâðîïà” ðàäèîòî äà áúäå “Çè ðîê”, âìåñòî îáùåñòâåí äà áúäå òúðãîâñêè îïåðàòîð è âìåñòî óíèâåðñàëåí äà áúäå ñïåöèàëèçèðàí çà ðîê-ìóçèêà îïåðàòîð. Äîêàòî íè å áèë îòïðàâåí ïðèçèâúò äà ïðàâèì áèçíåñïëàí, òðàíñôîðìàöèÿòà íà ðàäèîòî å áèëà ïîäãîòâåíà ïðåäâàðèòåëíî. ÃÅÎÐÃÈ ÑÒÎÉ×ÅÂ: Òóê ñúì â äâå êà÷åñòâà èçïúëíèòåëåí äèðåêòîð íà “Îòâîðåíî îáùåñòâî” è íà áèâø ÷ëåí íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” (êàêòî è áèâø ïðîãðàìåí äèðåêòîð íà ðàäèîòî). Ïðåäè äà ñå ñòèãíå äî òðàíñôîðìàöèÿòà íà ðàäèîòî, òðÿáâà äà ñå çíàå, ÷å ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” ñå ïîÿâè êàòî íåçàâèñèìà áúëãàðñêà ìåäèÿ ïðåç ÿíóàðè 2004 ã. ñëåä ðåøåíèåòî çà çàêðèâàíå íà áúëãàðñêèÿ îòäåë íà ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà”. Ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” ôóíêöèîíèðà ïðè êàòåãîðè÷íî ðàçëè÷íè îáñòîÿòåëñòâà. Ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” å ëèöåíçèðàí îáùåñòâåí ðàäèîîïåðàòîð” ñ 6 ÷àñîâà ïðîãðàìà. Òî áåøå ïîñòàâåíî â ìíîãî òðóäíè ïàçàðíè óñëîâèÿ íà îöåëÿâàíå. Áúëãàðñêèòå íåçàâèñèìè îáùåñòâåíè ìåäèè ñà ïîñòàâåíè â íåðàâíîñòîéíî çàêîíîäàòåëíî ïîëîæåíèå, êîåòî îò ãîäèíè ïðåäèçâèêâà ÿñíî îò÷åòëèâà òåíäåíöèÿ êúì ïðåâðúùàíåòî íà íåçàâèñèìè îáùåñòâåíè â òúðãîâñêè îïåðàòîðè. Îñòàíàëèòå 18 ÷àñà îò ïðîãðàìàòà áÿõà ïðåäîñòàâåíè çà áåçâúçìåçäíî ïîëçâàíå ñ äåñåòèëåòíà äàâíîñò íà “Êëàñèê FM ðàäèî”, ñïîðåä äîãîâîðåíîñòè ñ ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà” îùå îò 1994 ãîäèíà. Ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” íèêîãà íå å áèëî ãîñïîäàð íà ÷åñòîòèòå, êîèòî èìà.  òàêàâà ñðåäà îñíîâíàòà çàäà÷à íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”, êúì êîéòî ïðèíàäëåæàõ äî ñåïòåìâðè 2005 ã., áåøå äà ñå îïèòà äà ïîñòèãíå ðàâíîïîñòàâåíîñò íà ðàäèîòî ñïðÿìî îñòàíàëèòå îïåðàòîðè - äà ñå áîðè çà 24-÷àñîâà ëèöåíçèÿ.  òàçè âðúçêà áÿõà íàïðàâåíè èñêàíèÿ ïðåä ÑÅÌ ñ ÷àñòè÷åí óñïåõ - “ïðîãðàìàòà íà ðàäèîòî áåøå óâåëè÷åíà îò 6 íà 8 ÷àñà. Äðóãà çàäà÷à íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò áåøå äà íàïðàâè òðàíñôîðìàöèÿ íà ðàäèîòî è äà ãàðàíòèðà, ÷å òî ìîæå äà îöåëÿâà â ïàçàðíè óñëîâèÿ. Òðè ãîäèíè ñëåä ïðåêðàòÿâàíå íà ôèíàíñèðàíåòî íà äåéíîñòòà

â Áúëãàðèÿ, ôîðìàòúò è ïî÷òè öåëèÿò åêèï íà ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà” áÿõà çàïàçåíè ïðàêòè÷åñêè íåïîêúòíàòè, è òî â ïàçàðíè óñëîâèÿ. Òîâà ñòàíà âúçìîæíî áëàãîäàðåíèå íà ôèíàíñèðàíå ïðåç ïðîåêòè, êúì êîåòî ñå áåøå îðèåíòèðàëà Ôîíäàöèÿ “Íîâà Åâðîïà” ïðåç òîçè ïåðèîä, áëàãîäàðåíèå íà íÿêîëêî ãîëåìè ðåêëàìîäàòåëè (ñðåä êîèòî ÄÇÈ) è íà âðåìåâî ôèíàíñèðàíå îò Èíñòèòóòà “Îòâîðåíî îáùåñòâî”. Ïîäîáåí òèï ôèíàíñèðàíå ìîæå äà êóïè èçâåñòíî âðåìå çà åäíà ìåäèÿ, çà åäíà ðàäèîñòàíöèÿ, íî çà äà ìîæå åäíà îáùåñòâåíà ìåäèÿ äà îöåëÿâà äúëãîñðî÷íî, èìà ñàìî äâà ïîòåíöèàëíî óñòîé÷èâè èçòî÷íèêà íà ôèíàíñèðàíå - îáùåñòâåíî ôèíàíñèðàíå è ñâîáîäíèÿò ðåêëàìåí ïàçàð. Îò òàçè ãëåäíà òî÷êà, êîãàòî òðÿáâàøå äà ñå èçâúðøàò ïðîìåíè â Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò, ïîòúðñèõìå òàêúâ òèï íîâè ÷ëåíîâå, êîèòî äà ìîãàò äà ïîñðåùíàò ïîäîáåí òèï ïðåäèçâèêàòåëñòâà. Òúðñåõìå õîðà, êîèòî äà ìîãàò äà ãàðàíòèðàò ñ åêñïåðòèçàòà ñè ðàçâèòèåòî íà ðàäèîòî è ïîâèøàâàíåòî íà êàïàöèòåòà ìó çà îöåëÿâàíå â êîíêóðåíòíè ïàçàðíè óñëîâèÿ, êàòî êîìïåíñèðàìå äâà îñíîâíè äåôèöèòà: èçêëþ÷èòåëíî íèñêèÿ ðàçìåð íà àâòåíòè÷íèòå ðåêëàìíè ïðèõîäè, êîèòî áÿõà ïðèâëå÷åíè, è òðóäíîñòèòå ïðè èçãðàæäàíåòî íà ðåêëàìåí òúðãîâñêè îòäåë íà ðàäèîòî. Âòîðîòî îáñòîÿòåëñòâî áåøå, ÷å âñè÷êè èçñëåäâàíèÿ íà îáùåñòâåíîòî ìíåíèå ïîêàçâàõà çàñòàðÿâàíå íà àóäèòîðèÿòà íà ðàäèîòî è íåîáõîäèìîñòòà îò ìëàäè õîðà. Çàòîâà êîãàòî èçáèðàõìå ÷ëåíîâå íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò, íèå ñå îðèåíòèðàõìå êúì èçáîðà íà ìëàäè ïðîôåñèîíàëèñòè â ñôåðàòà íà ðåêëàìíèÿ áèçíåñ, êîèòî äà îòãîâàðÿò íà èçèñêâàíèÿòà íà Çàêîíà çà ðàäèîòî è òåëåâèçèÿòà. Òàêèâà õîðà áÿõà èçáðàíè. ÎÐËÈÍ ÄÆÅËÅÏÎÂ: Âñåêè äåëíè÷åí äåí îò 5,00 äî 10,00 ÷àñà ðàäèî “Çè ðîê” èçëú÷âà ñóòðåøåí áëîê “Áóãè òàéì” ñ âîäåù Áóãè Áàðàáàòà, îò 10,00 äî 14,00 ÷àñà “Ãîëèÿò îáÿä” ñ âîäåù Åëåíà Ðîçáåðã, îò 14,00 äî 18,00 ÷àñà - “Õàé Äæàê øîó” ñ âîäåù Êðàñèìèð Ìîñêîâ, îò 23,00 äî 24,00 ÷àñà - ïðåäàâàíåòî “Ïðåäè ïîëóíîù å” ñ âîäåù Ñâåòîñëàâ Íèêîëîâ (êîåòî åäèíñòâåíî ïîïàäà â êëàñèôèêàöèÿòà “Àêòóàëíè ïóáëèöèñòè÷íè ïðåäàâàíèÿ”). Âñè÷êè îñòàíàëè ïðåäàâàíèÿ, èçëú÷âàíè â ìîìåíòà â ïðîãðàìàòà íà ðàäèî “Çè ðîê”, ñà ñ ìóçèêàëíà íàñî÷åíîñò, àêî íå áðîèì íîâèíèòå, êîèòî ñå èçëú÷âàò âñåêè äåí íà êðúãúë ÷àñ îò 7,00 äî 18,00 ÷àñà ñ âðåìåòðàåíå äî 5 ìèíóòè. Îñâåí òîâà ñå èçëú÷âàò ðàçëè÷íè ìóçèêàëíè ïðåäàâàíèÿ: ïîíåäåëíèê, ñðÿäà è ïåòúê îò 20,00 äî 21,00 ÷àñà - “×àñúò íà ðàçëè÷íèÿ èçáîð”, ïðåäàâàíå çà àëòåðíàòèâíà ìóçèêà ñ âîäåù Êðàñèìèð Ìîñêîâ; ïîíåäåëíèê îò 21,00 äî 23,00 ÷àñà - “Ãàðàø”, ïðåÎÁÅÊÒÈ 15


ÄÈÑÊÓÑÈß äàâàíå çà áúëãàðñêà ìóçèêà ñ âîäåù Ãóðêî; âòîðíèê îò 21,00 äî 23,00 ÷àñà - “Íåêà áúäå ðîê”, ïðåäàâàíå çà êëàñè÷åñêè ðîê ñ âîäåù Áóãè Áàðàáàòà; ñðÿäà îò 21,00 äî 23,00 ÷àñà - “Áðóòàëèêà”, ïðåäàâàíå çà òåæêà ìóçèêà ñ âîäåù Ñòîÿí Öîíåâ. Äî âñè÷êî òîâà ñå ñòèãíà ñ ðåøåíèå íà ÑÅÌ çà ïðîìÿíà íà ëèöåíçèÿòà íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”. Îò ïðîãðàìà ñ äíåâíà ïðîäúëæèòåëíîñò 8 ÷àñà, ðàäèîòî çàïî÷íà äà èçëú÷âà 24-÷àñîâà ïðîãðàìà. Òîâà íàëàãà ïðîìÿíà íà ãîëÿìà ÷àñò îò ïðîãðàìíèòå õàðàêòåðèñòèêè â ïðîìåíåíàòà ëèöåíçèÿ îò ñòðàíà íà ÑÅÌ. Çàïàçâà ñå îáùåñòâåíèÿò õàðàêòåð íà ðàäèîïðîãðàìàòà. Ñ ðåøåíèå îò 21 àâãóñò 2006 ã. ÑÅÌ ñå ñúãëàñÿâà ñ âñè÷êè èñêàíèÿ íà ïðåäñòàâèòåëÿ íà “Íîâà Åâðîïà” çà ïðîìÿíà íà ëèöåíçèÿòà, òîåñò èçìåíåíè ñà îñíîâíè ïàðàìåòðè: ïðîãðàìàòà ñòàâà îò 8 íà 24-÷àñîâà; íîâèíèòå ñòàâàò îò 10% íà 3%; àêòóàëíèòå ïðåäàâàíèÿ ñòàâàò îò 80% íà 27%; â êóëòóðíèòå, íàó÷íèòå, äåòñêèòå è ìëàäåæêèòå ïðåäàâàíèÿ èìà ëåêî íàìàëÿâàíå. Ïðè ñåãàøíèòå èçëú÷âàíèÿ íà ðàäèî “Çè ðîê” èìà äåôèöèò (íåñïàçâàíå) íà ïðîãðàìíèòå õàðàêòåðèñòèêè íà àêòóàëíèòå ïðåäàâàíèÿ.  ëèöåíçèÿòà òå ñà çàëîæåíè íà 27 %, êîåòî å ñ ïîëîâèí ÷àñ ïîâå÷å îò çàëîæåíîòî â ïðåäèøíàòà ëèöåíçèÿ (80 %). Òîãàâà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” å áèëî çàäúëæåíî äà èçëú÷âà ñåäìè÷íî 2688 ìèíóòè, à ñåãà ïî íîâàòà ëèöåíçèÿ àêòóàëíèòå ïðåäàâàíèÿ áè òðÿáâàëî äà áúäàò 2721 ìèíóòà (óâåëè÷åíèå îò 33 ìèíóòè). Òîâà îçíà÷àâà îêîëî 6 ÷àñà äíåâíî àêòóàëíè ïðåäàâàíèÿ, à â ìîìåíòà àêòóàëíîòî ïðåäàâàíå å åäíî ñ âðåìåòðàåíå 6 ìèíóòè.  ìîìåíòà ñå èçïúëíÿâàò 4,16 % îò ëèöåíçèÿòà, êîÿòî èçèñêâà 27 % àêòóàëíè ïðåäàâàíèÿ, òîåñò èìà íåèçïúëíåíèå ïîâå÷å îò 6 ïúòè! Ðàäèîòî òðÿáâà äà íàâàêñâà îùå 6 ÷àñà â ïðîãðàìàòà ñè, çà äà èçïúëíè òîçè ïðîãðàìåí ïàðàìåòúð. Íîâèíèòå ñà ñúñ çàâèøåíèå îò 1,16 ïðîöåíòà. Ìîÿòà òåçà å, ÷å àêî ðàäèî “Çè ðîê” ñïàçè íîâàòà èçäàäåíà ëèöåíçèÿ, èíôîðìàöèÿòà è àêòóàëíèòå ïðåäàâàíèÿ áè òðÿáâàëî äà íàäâèøàâàò èçëú÷âàíèòå â 8÷àñîâàòà äíåâíà ïðîãðàìíà ñõåìà íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” ïàðàìåòðè. Íåêà äà ðàçñúæäàâàìå äîêîëêî ðàäèî “Çè ðîê” å ñêëîííî äà èçïúëíè òåçè ïðîãðàìíè ïàðàìåòðè. Ìîæå áè òÿõíîòî ó÷àñòèå áè òðÿáâàëî äà áúäå ñâúðçàíî ñ òàçè äèñêóñèÿ. À êàê ÑÅÌ å ðàçðåøèë òàçè ïðîìÿíà, äîðè íå èñêàì äà ãàäàÿ. ÃÅÎÐÃÈ ËÎÇÀÍÎÂ: Ñëó÷èëîòî ñå ñ Ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” å åäèí îò íàé-ìú÷èòåëíè êàçóñè çà Áúëãàðñêàòà ìåäèéíà êîàëèöèÿ. Îò äâåòå ñòðàíè íà ñïîðà ñòîÿò êîëåãè, êîèòî ñà áèëè èíòåãðèðàíè êúì íàøàòà ïðîôåñèîíàëíà è ãðàæäàíñêà ñðåäà 16 ÎÁÅÊÒÈÂ

(âêëþ÷èòåëíî è õîðà îò Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò íà êîàëèöèÿòà). Ïðîáëåìúò èìà ïðåäèñòîðèÿ. Êàêòî âå÷å ñòàíà ÿñíî, îòêàêòî íà ìÿñòîòî íà “Ñâîáîäíà Åâðîïà” ñå ïîÿâè ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”, çàïî÷íà êîíôëèêò íà áàçàòà íà çàâàðåíèÿ äîãîâîð è “Êëàñèê FM” çà ïðåðàçïðåäåëåíèå íà âðåìåòî è ÷åñòîòàòà.  ìîìåíòà “Êëàñèê FM” ïî÷òè íå ñúùåñòâóâà, à “Íîâà Åâðîïà” ñúâñåì. Îò íàøà ãëåäíà òî÷êà íÿìà íèêàêâî ñúìíåíèå, ÷å òðàíñôîðìàöèÿòà íà “Íîâà Åâðîïà” â “Çè ðîê” å íåïðèåìëèâà. Èìà è äðóãè - ïàçàðíè ãëåäíè òî÷êè. Àíàëèçàòîðèòå ñìÿòàò, ÷å “Çè ðîê” ñå å ïðåâúðíàëî â äîáðî ìóçèêàëíî ðàäèî, ÷å òîâà å ïðîôåñèîíàëíî íàïðàâåí ôîðìàò, êîéòî ìîæå äà äîíåñå îïðåäåëåíè ôèíàíñîâè ðåçóëòàòè. Çà íàñ òîâà îáà÷å å ëîøî, çàùîòî òåçè ìóçèêàëíè ôîðìàòè ñà èçêëþ÷èòåëíî ðàçïðîñòðàíåíè â ñîôèéñêàòà ìåäèéíà ðàäèîñðåäà è òÿ å ïðåíàñåëåíà ñ òÿõ. Îò òàçè ãëåäíà òî÷êà áåøå ìíîãî âàæíî çàïàçâàíåòî íà åäíî ãîâîðåùî ðàäèî ñ ãðàæäàíñêà ïîçèöèÿ è îáùåñòâåíè ôóíêöèè. Íèêîãà îáà÷å òàçè ìåäèÿ íå å ïðåñòàâàëà äà áúäå îáùåñòâåíà ïî äîêóìåíòè, íèòî ïúê íÿêîé å ñíåìàë êàòî õèïîòåçà òåçè àíãàæèìåíòè îò íåÿ è å çàùèòàâàë ïîçèöèÿòà, ÷å òÿ òðÿáâà äà ñå ïðåâúðíå â êîìåðñèàëíà ìåäèÿ. Çà ìåí å ìíîãî âàæåí ìîíèòîðèíãúò, êîéòî ïðåäñòàâè Îðëèí Äæåëåïîâ, ñïîðåä êîéòî ðàäèî “Çè ðîê” â ìîìåíòà íå èçïúëíÿâà ñâîèòå îáùåñòâåíè ôóíêöèè (îïðåäåëåíè ïðîãðàìíè àíãàæèìåíòè, ñâúðçàíè ñ ïðîãðàìíà ñõåìà). Çà âñè÷êè å ÿñíî, ÷å òîâà å òâúðäå åêçîòè÷íà, çà äà íå êàæà ôàëøèâà êîíñòðóêöèÿ ðàäèî ñ ìóçèêàëåí ôîðìàò â ñîáñòâåíàòà ñè ïàçâà äà ïðîäúëæè äà áúäå îáùåñòâåíà ìåäèÿ. Çàêîíúò îáà÷å íå ïîçâîëÿâà òàêàâà òðàíñôîðìàöèÿ. Ìàêàð âñè÷êî äà å âúçìîæíî, êîíêðåòíî â ñëó÷àÿ íå å âúçìîæíî, çàùîòî ìåäèÿòà å ñîáñòâåíîñò íà ôîíäàöèÿ, à òÿ íå ìîæå äà ïðåðàçïðåäåëÿ ïå÷àëáà. Çàòîâà ìè ñå ñòðóâà, ÷å îòñòîÿâàíåòî íà îáùåñòâåíèòå ìåäèè â òîçè ñëó÷àé òðÿáâà äà ìèíå ïðåç èçèñêâàíåòî êúì ðàäèî “Çè ðîê” äà ñïàçâà ëèöåíçèÿòà ñè. Òðåòèÿò ïðîáëåì å âêëþ÷åí âúâ âòîðèÿ, êúäåòî èìà âðúçêà “Îòâîðåíî îáùåñòâî”. Çà ñúæàëåíèå äîñåãà íàáëþäàâàì äâà îïèòà â Áúëãàðèÿ îáùåñòâåíè ìåäèè äà áúäàò ïîäïîìîãíàòè îò ôîíäàöèè. Ïúðâèÿò áåøå îò Öåíòúðà çà èçñëåäâàíå íà äåìîêðàöèÿòà, à âòîðèÿò îò “Îòâîðåíî îáùåñòâî”.  ïîñëåäíà ñìåòêà è äâåòå ìåäèè çàïî÷íàõà äà ðàáîòÿò â ïëàíà íà êîìåðñèàëíîòî, òàêà ÷å ðàçïèëÿâàò ôîíäàöèîííèòå óñèëèÿ è óñèëèÿòà íà ãðàæäàíñêîòî îáùåñòâî, çà äà áúäàò óäúðæàíè êàòî îáùåñòâåíè ìåäèè. À íÿìà ñúìíåíèå, ÷å îðãàíèçàöèèòå íà ãðàæäàíñêèÿ ñåêòîð ñà òðåòè, ìíîãî âàæåí ðåñóðñ çà ôóíêöèîíèðàíåòî íà îáùåñòâåíèòå ìåäèè.  òîçè ñìèñúë ñëó÷èëîòî ñå ñ ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” å ïðåäìåò çà àíàëèç îò “Îòâîðåíî îáùåñòâî”, îò ãëåäíà òî÷êà êàê è äîêîëêî ìîæå äà ñå ôèíàíñèðà îáùåñòâåíà ìåäèÿ è äà ñå ãàðàíòèðà, ÷å òÿ ùå çàïàçè îáùåñòâåíèÿ ñè õàðàêòåð, áåç íàêðàÿ äà ñòàíå æåðòâà íà ïîäìÿíà.


ÄÈÑÊÓÑÈß ÐÓÌßÍÀ ×ÅÐÂÅÍÊÎÂÀ: Òóê ñúì â òðîéíà ðîëÿ êàòî áèâø æóðíàëèñò îò ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà”, áèâø ÷ëåí íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò íà “Îòâîðåíî îáùåñòâî”, êîãàòî ôèíàíñèðàõìå òðúãâàíåòî íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”, è êàòî íàñòîÿù ïðåäñòàâèòåë íà èçäàòåëñêà ãðóïà ñ äîáðîíàìåðåíà ïîäêðåïÿùà ðîëÿ ñïðÿìî ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”. Êîãàòî ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” êàòî ïðîåêò ïîëó÷è äîñòà ñåðèîçíî ôèíàíñèðàíå îò “Îòâîðåíî îáùåñòâî”, òîâà íå áåøå çàùîòî íèå ñìå äîáðè è ñìå õîðà, çà êîèòî ñå çíàå, ÷å äúðæàò íà äåìîêðàòè÷íèòå öåííîñòè, êîèòî çàùèòàâàò ãðàæäàíñêîòî îáùåñòâî è íåãîâèòå ñòîéíîñòè, à çàùîòî ïðîåêòúò áåøå ðåàëåí.  íåãî èìàøå çàëîæåíè ïðîãðàìè è äåéñòâèÿ, îò ðåàëèçèðàíåòî íà êîèòî ìîæåøå äà ñå âèäè äàëè ìîæå äà ñúùåñòâóâà â òîçè âèä åäíî îáùåñòâåíî ðàäèî.  ïðîåêòà èìàøå ïðîãðàìíè ñõåìè, âêëþ÷èòåëíî íà÷èíè íà òúðñåíå íà ôèíàíñèðàíå, ïîçíàòè â ñâåòà îòíîñíî èçäðúæêàòà íà îáùåñòâåíè ìåäèè. Âÿðíî å, ÷å â Áúëãàðèÿ ãè íÿìà, íî êîëêîòî è äà å íåñúâúðøåí çàêîíúò, òîé íå çàáðàíÿâà èçðè÷íî ðàçëè÷íè ôîðìè íà íàáèðàíå íà ñðåäñòâà. Òîâà ãî ïðàâÿò âñúùíîñò âñè÷êè ôîíäàöèè. Çà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” îáà÷å íå áåøå íàïðàâåíî íèùî ïîäîáíî - íèòî êàòî ïðîãðàìíî îáíîâÿâàíå (èëè ïîíå òîâà, êîåòî áåøå çàïèñàíî â ïðîåêòà, ñðåùó êîåòî áÿõà ïîëó÷åíè ïàðèòå), íèòî êàòî óñèëèÿ äà ñå âúâåäàò ôîðìèòå, êîèòî áÿõà îáåùàíè ñðåùó òåçè ïàðè. À ïàðèòå áÿõà óñâîåíè, èçêîíñóìèðàíè. Ã-í Ñòîé÷åâ, äîêîëêîòî çíàì, âèå ñòå èìàëè ïðåäîñòàâåíà äîñòà äîáðà êðåäèòíà ëèíèÿ, îò êîÿòî íå ñòå ñå âúçïîëçâàëè. Âúïðîñúò ñå ñâåæäà äàëè ñà ïîëîæåíè óñèëèÿòà îò âñè÷êè íàñ (â íà÷àëîòî îò ðúêîâîäñòâîòî íà ôîíäàöèÿòà) äà áúäå çàïàçåíà èäåÿòà çà îáùåñòâåíî ðàäèî. Àêî òåçè óñèëèÿ áÿõà ïîëîæåíè, àç íå òâúðäÿ, ÷å òî ìîæåøå äà îöåëåå â òàçè ìåäèéíà ñðåäà, íî íèå íèêîãà íå ìîæåì äà çíàåì äàëè ó íàñ ìîæå äà èìà íåùî îáùåñòâåíî, äîêàòî íå ïîëîæèì óñèëèÿ äà ãî íàïðàâèì. Àíàëîãè÷åí å âúïðîñúò äàëè å âúçìîæíî â Áúëãàðèÿ äà èìà ãðàæäàíñêî îáùåñòâî. Êàçóñúò ñ ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” ïîêàçâà, ÷å íå ìîæåì ïî ïðèíöèï äà âèíèì íÿêàêâè çëè òúìíè ñèëè, êîèòî âèíàãè ñà ñðåùó äîáðèòå íåùà. Ïðîñòî óñèëèÿòà íå áÿõà ïîëîæåíè. Àêî ñìå ñå ñúáðàëè ïîñòôàêòóì äà äèñêóòèðàìå äàëè ìîæåì äà íàêàðàìå “Çè ðîê” äà ñòàíå îáùåñòâåíî ðàäèî, òîâà å ñìåøíî. Àêî áÿõìå ïîêàíèëè âñè÷êè òåçè õîðà, êîãàòî ñà ñå èç÷åðïàëè äàäåíèòå ïàðè (íå ñúì ñèãóðíà äàëè ñà ñå èç÷åðïèëè), çà äà ãîâîðèì êàê ìîæåì äà ïðîäúëæèì ïî-íàòàòúê, ìîæå áè å ìîãëî äà ñå íàïðàâè íåùî. Íàó÷àâàìå îáà÷å âñè÷êè òåçè íåùà ïîñòôàêòóì. Òîãàâà íà êîãî è çà êàêâî äà ïîìàãàìå?!

Àêî ðàçïîëîæèì êàçóñà íà îáùåñòâåíîòî ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” â öåëèÿ ãðàæäàíñêè ñåêòîð â Áúëãàðèÿ, ìèñëèòå ìè ñúâñåì íå ñà îïòèìèñòè÷íè. ÏÅÒÚÐ ÀÍÄÎÍÎÂ: Çà ìåí å ñòðàííî êàê àìåðèêàíñêàòà àäìèíèñòðàöèÿ, êîÿòî êîíòðîëèðà è óïðàâëÿâà è ñåãà ñúùåñòâóâàùàòà êîðïîðàöèÿ “Ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà”, ðåøàâà äà ïîäàðè íà òðèìà äóøè çà âå÷íè âðåìåíà åäèí àêòèâ, îò êîéòî ìîæå äà ñå ïå÷åëè. Òîçè àêòèâ ñå òðàíñôîðìèðà è ìîæå äà áúäå ïðåäîñòàâåí. Ñòàâà äóìà çà ÷åñòîòàòà è ëèöåíçèÿòà. Òîâà å ñòðàííî. Ìîæå áè ñàìàòà àìåðèêàíñêà àäìèíèñòðàöèÿ òðÿáâà äà áúäå ïîïèòàíà çàùî å íàïðàâèëà òîçè ïîäàðúê. Áå ñïîìåíàò è äîãîâîðúò íà “Êëàñèê FM” îò 1994 ã., íî òîé å ñ ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà”. Ñëåä êàòî ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà” áå çàêðèòî, íå çíàì çàùî íå ñà áèëè ïîëîæåíè óñèëèÿ òîçè äîãîâîð äà èç÷åçíå, çàùîòî èìà ñìÿíà íà ëèöåíçèÿòà - îò ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà” íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”. Ã-í Ñòîé÷åâ êàçà ïðåäè ìàëêî, ÷å òîâà ñà ñúâñåì ðàçëè÷íè ðàäèà. Ïðîìÿíàòà â Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” å íàïðàâåíà â óñëîâèÿòà íà ïúëíà íåïðîçðà÷íîñò, áèëà å ñêðèòà îò õîðàòà, êîèòî ðàáîòÿò â ðàäèîòî â ïðîäúëæåíèå íà íÿêîëêî ìåñåöà. Äâåòå äàìè ïî óñòàâ äúðæàò êîíòðîëà âúðõó ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” è ñëåä 16 ñåïòåìâðè 2005 ã. ìîãàò äà ïðàâÿò ñ íåãî êàêâîòî ñè èñêàò. Çàùî òå ñà îò åäíà, à íå îò äâå ÐR-àãåíöèè? Çàùî îò ìàé 2005 ã. äî àâãóñò 2006 ã. òå íå íàïðàâèõà íèùî, çà äà ïðèâëåêàò ðåêëàìà? Çàùî íå äîêàçàõà ñâîÿòà åêñïåðòèçà, êîÿòî ñå ïðîêëàìèðà, ÷å èìàò? Òå íÿìàõà äîñòîéíñòâîòî äà ñå ïîÿâÿò íå ñàìî ïðåä õîðàòà, êîèòî ðàáîòåõà â ðàäèîòî, íî òå íå ñå ÿâèõà ïðåç þëè íèòî ïðåä Ñúâåòà çà åëåêòðîííè ìåäèè, íèòî íà îáñúæäàíåòî â Áúëãàðñêàòà ìåäèéíà êîàëèöèÿ. Òðàíñôîðìàöèÿòà å íàïðàâåíà íå ñàìî â òàéíà îò ñëóæèòåëèòå â ðàäèîòî, íî è â òàéíà îò ó÷ðåäèòåëèòå. Ìîèòå êîíòàêòè ïðåç ìèíàëàòà ãîäèíà ñ èçïúëíÿâàùèÿ äëúæíîñòòà òîãàâà Äæåô Òðèíãúë è ñ Òîìàñ Äàéí, êîéòî ïî âðåìå íà òàçè òðàíñôîðìàöèÿ ðúêîâîäåøå ðàäèîòî, ïîêàçàõà, ÷å òå íÿìàò àáñîëþòíî íèêàêâî ïîíÿòèå êàêâà ïðîìÿíà ñå èçâúðøâà. Äîðè äà ïðèåìåì, ÷å íîâèÿò Óïðàâèòåëåí ñúâåò, îäîáðåí îò òÿõ, íå å äëúæåí äà ãè èíôîðìèðà, åòè÷íîñòòà èçèñêâà òå äà áúäàò èíôîðìèðàíè çà òîâà. Áåøå ñòðàííî, ÷å ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” çàìëúêíà òî÷íî ïðåäè íà÷àëîòî íà êàíäèäàò-ïðåçèäåíòñêàòà êàìïàíèÿ. Òîâà å îáÿñíèìî, çàùîòî ÐRêàìïàíèÿòà ñå âîäè îò Ìîíèêà Éîñèôîâà. Êàçóñúò ñ ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” ïîêàçâà íåùî, êîåòî ìè íàïðàâè ãîëÿìî âïå÷àòëåíèå. Òî áåøå â åäíî èíòåðâþ íà Ñòåôàí Ïîïîâ - “Çà êóëòóðà â íåïðàâèòåëñòâåíèÿ ñåêòîð â Áúëãàðèÿ”. Íèå êàçâàìå êàê òðÿáâà äà ÎÁÅÊÒÈ 17


ÄÈÑÊÓÑÈß ñå ïðîìåíÿò èêîíîìèêàòà, áèçíåñúò, àäìèíèñòðàöèÿòà â Áúëãàðèÿ, íî íèêîé íå ãîâîðè êàê òðÿáâà äà ñå ïðîìåíè ñàìèÿò íåïðàâèòåëñòâåí ñåêòîð â Áúëãàðèÿ. ÊÀËÈÍ ÌÀÍÎËÎÂ: Çà ìåí ïðîäàæáàòà è çàêðèâàíåòî íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” áåøå äîñòà äîáðå èçïúëíåíà ïîëèòè÷åñêà è èêîíîìè÷åñêà ïîðú÷êà. ×àñò îò êîíòåêñòà, êîéòî ìè ëèïñâàøå, áåøå ñïîìåíàò îò Ïåòúð Àíäîíîâ - àìåðèêàíñêèÿò ìåíèäæìúíò ïîçâîëè òîãàâàøíàòà Ôîíäàöèÿ “Ðàäèî “Ñâîáîäíà Åâðîïà” äà ñå òðàíñôîðìèðà âúâ Ôîíäàöèÿ “Ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”. Òîâà íàïðàâè ÷ëåíîâåòå íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò ôàêòè÷åñêè ñîáñòâåíèöè íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”. Äàëè îò íàèâíîñò èëè êîðóìïèðàíîñò, äàëè îò ïúëíî áåçõàáåðèå, íî àìåðèêàíöèòå ïîçâîëèõà òîâà. Ñëåäâàùàòà ðîëÿ â òîçè ñöåíàðèé ùå èìà Ñúâåòúò çà åëåêòðîííè ìåäèè ñúñ çàîáèêàëÿíåòî è ãðóáîòî íàðóøàâàíå íà ìíîãî ÷ëåíîâå îò ñåãà äåéñòâàùèÿ Çàêîí çà åëåêòðîííèòå ìåäèè, ÷ðåç òðàíñôîðìàöèÿòà íà òîçè ëèöåíç è ñëåä òîâà ÷ðåç ïðèåìàíåòî íà ïðîãðàìíà ñõåìà, êîÿòî íå îòãîâàðÿ íà õàðàêòåðà íà ìåäèÿòà. À äàëè ùå ãëîáèòå ñúñ 100-200 ëâ. “Çè ðîê”, ÷å èìà ïîìàëêî àêòóàëíè ïðåäàâàíèÿ íà äåí, ÷åñòíî äà âè êàæà - ñúâñåì íå ìå èíòåðåñóâà. Ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” íå ìîæå äà áúäå è âåðîÿòíî íå òðÿáâà äà áúäå âúçêðåñåíî. Çà ìåí ùå îñòàíå ãîð÷èâèíàòà îò èçêëþ÷èòåëíàòà íåïî÷òåíîñò è íåìîðàëíîñò íà íÿêîëêî äóøè, êîèòî ñúì ñìÿòàë çà êîëåãè. ÅÄÂÈÍ ÑÓÃÀÐÅÂ: Íå å ïðîäóêòèâíî äà ñå çàíèìàâàìå ñ þðèäè÷åñêèÿ àñïåêò íà ïðîáëåìà. Õîðàòà, êîèòî ñà íàïðàâèëè òàçè òðàíñôîðìàöèÿ, î÷åâèäíî ñà ñè èçïèïàëè íåùàòà è îáèêíîâåíî êàçóñúò å þðèäè÷åñêè èçäúðæàí. Èìà îáà÷å ìîðàëåí ïðîáëåì è àç ñå ÷óäÿ çàùî íèêîé íå êàçâà íèùî ïî òîçè âúïðîñ. Òîâà å âòîðèÿò äèàëîã è ìèñëÿ, ÷å å ïî-âàæíèÿò. Ñ òðàíñôîðìàöèÿòà íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” â ðàäèî “Çè ðîê” íà ïðàêòèêà ñå çàòâàðÿ åäèí äèñêóñèîíåí ïðîçîðåö, â êîéòî ñå êóëòèâèðàøå òúé ëèïñâàùîòî â Áúëãàðèÿ ãðàæäàíñêî îáùåñòâî. Îò èçêàçâàíåòî íà ã-í Ñòîé÷åâ íå ìîãà äà ðàçáåðà çàùî íå èçâèêà æóðíàëèñòèòå è íå èì êàçà: “Çàêúñàëè ñìå ãî ñ ïàðèòå. Ïî òîçè íà÷èí ðàäèîòî ùå çàãèíå. Èñêàòå ëè äà íàïðàâèì íåùî, çà äà ãî ñïàñèì?”. Çàùî íå 18 ÎÁÅÊÒÈÂ

ñòàíà òîâà? Çàùî ñå ôîðìèðà íîâ Óïðàâèòåëåí ñúâåò, áåç òå äà áúäàò ïðåäóïðåäåíè. Ìîãà äà ñå ïîñòàâÿ íà ìÿñòîòî íà ã-í Ñòîé÷åâ, çàùîòî ñúùî ñúì øåô íà ôîíäàöèÿ. Çà ìåí òîâà áè îçíà÷àâàëî äà ïðîäàì “Ëèòåðàòóðåí âåñòíèê” íà Òîøî Òîøåâ è òîé äà ñòàíå ñëåä òîâà íÿêàêâî æúëòî èçäàíèå. Íî ìîðàëíî ëè å äà ãî íàïðàâÿ?! Ñïîðåä ìåí íå å ìîðàëíî, à ïîäëî! Ìîæå áè “Çè ðîê” å õóáàâî ðàäèî, ìîæå áè â íåãî èìà õóáàâà ìóçèêà, ìîæå áè íå å ÷àëãà. Ñðåä èìåíàòà íà òåçè, êîèòî ãî ïðàâÿò, èìà äîáðè ñïåöèàëèñòè. ×àëãà å îáà÷å òðàíñôîðìàöèÿòà íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” â ðàäèî “Çè ðîê”. Òîâà å ïðèìåð çà ÷àëãà-êóëòóðàòà â Áúëãàðèÿ. ÏÅÒß ÊÀÁÀÊ×ÈÅÂÀ: Ñïîðåä ìåí òàçè íàøà ñðåùà èìà òðè öåëè. Ïúðâàòà öåë å ïóáëè÷íî çàêëåéìÿâàíå íà îòãîâîðíèöèòå çà òîâà, êîåòî ñå å ñëó÷èëî. Âòîðàòà öåë, êîÿòî ìè ñå ñòðóâà ïî-âàæíà, å çàäàâàíåòî íà âñè÷êè òåçè êîíêðåòíè âúïðîñè êúì ðàçëè÷íèòå èíñòèòóöèè, êîèòî ñà íàïðàâèëè âúçìîæíî òîâà, òî äà áúäå îïóáëè÷íîñòåíî è äà ñå çíàå, ÷å õîðàòà çàäàâàò òàêèâà âúïðîñè. Ïúðâî, âúïðîñèòå ñà ïðåäèìíî êúì áèâøåòî ðúêîâîäñòâî íà ðàäèî “Íîâà Åâðîïà”, íî è êúì íîâîòî ðúêîâîäñòâî, çàùîòî ïðîäúëæàâàì äà ìèñëÿ, ÷å îñíîâíèòå îòãîâîðíèöè çà òîâà ñà ÷ëåíîâåòå íà íîâîòî ðúêîâîäñòâî, à Êðàñèìèð Ñòîéêîâ, êîéòî å ïðåäñòàâèòåë è íà ñòàðîòî, è íà íîâîòî ðúêîâîäñòâî, ïðîñòî íå ñå ïîÿâÿâà. Íå çíàì ïî êàêúâ íà÷èí òå ìîãàò äà áúäàò ïðèíóäåíè äà îòãîâîðÿò íà òåçè âúïðîñè. Âòîðî, âúïðîñèòå êúì ÑÅÌ ñúùî ñà èçêëþ÷èòåëíî âàæíè è òå òðÿáâà äà ïðîäúëæàâàò äà áúäàò çàäàâàíè ïðåäèìíî îò ãðàæäàíñêîòî îáùåñòâî. È òðåòî, òðÿáâà äà áúäàò çàäàäåíè ìíîãî âúïðîñè íà ó÷ðåäèòåëèòå, çàùîòî Óñòàâúò, êîéòî å åäíà îò èíñòèòóöèîíàëíèòå ïðåäïîñòàâêè çà ñëó÷âàùîòî ñå â ìîìåíòà, å çàäàäåí èìåííî îò òÿõ. À Óñòàâúò íå äàâà âúçìîæíîñò çà íèêàêúâ êîíòðîë âúðõó äåéíîñòòà íà ðàäèîòî. Çàòîâà òåçè âúïðîñè òðÿáâàøå äà áúäàò êàçàíè è äà áúäàò ÷óòè. Òðåòàòà è íàé-âàæíà öåë ñïîðåä ìåí å êàêâî ãðàæäàíñêèÿò ñåêòîð áè ìîãúë äà íàïðàâè çà ñúùåñòâóâàíåòî íà îáùåñòâåíè ìåäèè. Òîâà å íàøèÿò êàçóñ. Ùå âçåìà îòíîøåíèå ïî ïúðâàòà öåë - ïóáëè÷íîòî çàêëåéìÿâàíå. Åäèíñòâåí òóê å Ãåîðãè Ñòîé÷åâ - ñåãà èçïúëíèòåëåí äèðåêòîð íà Èíñòèòóò “Îòâîðåíî îáùåñòâî”, à ïðåäñåäàòåë íà áîðäà â ìîìåíòà ñúì àç. Èìàì ÷óâñòâîòî, ÷å ñìå ñâèäåòåëè íà ñåíòåíöèÿòà êàê äîáðèòå íàìåðåíèÿ âîäÿò êúì àäà. È âèå íå îòðè÷àòå, ÷å òðè ãîäèíè òîçè ÷îâåê ñå å áîðèë çà ñúùåñòâóâàíåòî íà òîâà ðàäèî. È çà êàêâî ìó å òðÿáâàëî äà ïðàâè òîâà? Çà äà ìîæå â ìîìåíòà äà ïîåìà öÿëàòà îòãîâîðíîñò çà ñëó÷èëîòî ñå?! Íèå ãî èçáðàõìå çà




Ïî÷òè êàòî “Ïðîöåñúò” íà Êàôêà Àíåòà ÌÈÐ×ÅÂÀ

Ê

àòî ñå èìà ïðåäâèä, ÷å â ÁÕÊ òúðñÿò ïîìîù õîðà ñ ïñèõè÷íè è ìåíòàëíè óâðåæäàíèÿ, òåçè èñòîðèè â íåìàëêî ñëó÷àè ìîãàò äà áúäàò îïðåäåëåíè è êàòî àáñóðäíè, ïîíÿêîãà è êàòî íåëåïè , äîðè ñòðàííè. Çà æàëîñò îáà÷å, òå âñè÷êè ñà òúæíè èñòîðèè, êàòî íàé-òúæíîòî â òÿõ å òîâà, ÷å òå íàèñòèíà ñå ñëó÷âàò. Ñëó÷âàò ñå âñòðàíè îò âñåêèäíåâèåòî, ñ êîåòî ñìå ñâèêíàëè. Ñëó÷âàò ñå ïî íåâèäèì çà “îáèêíîâåíèÿ” ÷îâåê íà÷èí. Íåâèäèì, íå çàùîòî ñå ðàçèãðàâàò íÿêúäå äàëå÷ îò îáè÷àéíàòà íè ðåàëíîñò, à çàùîòî âúðõó âñåêè ïîäîáåí ñëó÷àé ëÿãà ìúãëàòà íà íåäîâåðèåòî è ñòèãìàòà. Çàùîòî òàì, êúäåòî èìà “ëóäîñò” èìà ñòðàõ îò òîâà äà ñå äîêîñíåø äà íåÿ è äà ðàçáåðåø êàêâî ñå êðèå îòâúä íåîáè÷àéíîòî ïîâåäåíèå íà íÿêîãî, îòâúä ñòðàííèÿ íà÷èí íà èçðàçÿâàíå, ïîíÿêîãà, îòâúä ðàçëè÷íîñòòà íà äðóãèÿ. Òî÷íî òîçè ñòðàõ áèâà èçïîëçâàí òîëêîâà ÷åñòî, çà äà ñå ïðèêðèÿò èíà÷å íåëèöåïðèÿòíè ïîâåäåíèÿ è îòêðîâåíè áåççàêîíèÿ. Ñòèãìàòà, íàñëîæåíà âúðõó ñòðàõà îò âñè÷êî ðàçëè÷íî, ïðàâè íåùàòà îùå ïî-ñëîæíè. Çàùîòî ñïèðàìå äà çíàåì êúäå å ãðàíèöàòà, à íàèâíî âÿðâàìå, êîãàòî íå÷èå ïîâåäåíèå áèâà îáÿñíåíî ñ áîëåñò. Íàèâíî, çàùîòî ñïèðàìå äà ìèñëèì çà ïðè÷èíèòå, êîèòî ñà ïðîâîêèðàëè îïðåäåëåí ìîäåë íà ñïðàâÿíå ñ æèâîòà. È èçïúëíèòåëåí äèðåêòîð ñëåä ðàçãîâîðè ñ âàñ è âèå  êàçàõòå, ÷å òîâà å ïî÷òåí ÷îâåê. Íå ñúì ñúãëàñíà, ÷å íå å èìàëî ïðîìÿíà â ïðîãðàìíèòå ñõåìè, çàùîòî ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” íàïðàâè ôîðìàòà ñ “Ìåäèàïóë” è ñ òåëåâèçèÿ “Åâðîïà”, êàòî ñå îïèòâàøå äà îöåëÿâà. Íå ìîãà äà ïðèåìà ïîçèöèÿòà äà âúðâèì îò “Îñàííà” êúì “Ðàçïíè ãî”. Íå ìîãà äà ïðèåìà è îáâèíåíèÿòà, ÷å å âçåë ïàðè. Àêî ìîæåòå, äîêàæåòå ãî, íî ÷îâåê å íåâèíåí äî äîêàçâàíå íà ïðîòèâíîòî. Ñúãëàñíà ñúì ñ ã-í Ñóãàðåâ, ÷å ïðîöåäóðàòà äà íå ñïîäåëèø ñ êîëåãèòå ñè å àáñîëþòíî íåïðèåìëèâà. Íå ìèñëÿ îáà÷å, ÷å òîâà å ïðåñòúïëåíèå. Ìèñèÿòà íà òàçè ñðåùà å äà âèäèì êàêâî ìîæåì äà íàïðàâèì. Ïúðâî, ìèñëÿ, ÷å òðÿáâà äà ñå íàïðàâè êîàëèöèÿ çà íàòèñê çà ïðîìÿíà íà çàêîíîäàòåëñòâîòî îò ãëåäíà òî÷êà íà îáùåñòâåíîòî ôèíàíñèðàíå. Èíñòèòóò “Îòâîðåíî îáùåñòâî”, Áúëãàðñêàòà ìåäèéíà êîàëèöèÿ è äðóãè òðÿáâà äà ïîåìåì àíãàæèìåíò çà ôîðìèðàíåòî íà òàêàâà êîàëèöèÿ. Èíà÷å êîëêîòî è äà äàâàò ïàðè, àêî íÿìà ïðîìÿíà â çàêîíîäàòåëñòâîòî, òîâà íÿìà äà ñå ñëó÷è. Âòîðî, íèå áèõìå çàñòàíàëè çàä íåçàâèñèì ìîíèòîðèíã íà ïðîãðàìàòà íà ðàäèî “Çè ðîê”.  êðàéíà

êàêòî îáè÷àéíî ñå ñëó÷âà, îòãîâîðíîñòòà çà âñè÷êî òîâà îñòàâà èçöÿëî äà ñå íîñè îò æåðòâèòå. À òå ïî ïðàâèëî ñà íàé-ìàëêî ïîäãîòâåíè äà ñå ñïðàâÿò ñ òîâà. Åäíàòà èñòîðèÿ çàïî÷âà íà ïàçàðà. Ìåñåöúò å îêòîìâðè. Ïðèâå÷åð å. Ìúæ è æåíà, ïðåõâúðëèëè ñðåäíàòà âúçðàñò ïàçàðóâàò, êàêòî ïðàâÿò âñåêè äåí. Ùå ãè íàðå÷åì ãîñïîäèí è ãîñïîæà Ñ. Ïàçàðúò å îáùèíñêè. Åäèí ìëàä ìúæ, íåçíàéíî çàùî ïðèòè÷âà ïîêðàé íàøàòà äâîéêà è óäðÿ ãîñïîäèí Ñ ïðåç ëèöåòî. Ã-í Ñ. ïàäà, ÷óâñòâà ñå áåçïîìîùåí, ñúïðóãàòà ìó, ã-æà Ñ. ñúùî. Âèêàò çà ïîìîù. Ïðèñòèãàò ïîëèöàè, ñúâåòâàò ñúïðóçèòå äà ïîäàäàò æàëáà, òå ãî ïðàâÿò è ñ òîâà íåùàòà ïðèêëþ÷âàò. Íà ñëåäâàùèÿ äåí ã-æà Ñ. ïîñåùàâà Îáùèíàòà, ñ íàäåæäà, ÷å ùå ïîëó÷è ñâåäåíèÿ çà ïîáîéíèêà. Èçõîæäà îò ëîãè÷íàòà ïðåäïîñòàâêà, ÷å ùîì ïàçàðà å îáùèíñêè, à òÿ ìîæå äà ïîñî÷è íà êîÿ ñåðãèÿ ñå å íàìèðàë ìëàäèÿ ìúæ â ìîìåíòà ïðåäè äà âðúõëåòè âúðõó ñúïðóãà é, ùå èìà âàæíè ñâåäåíèÿ çà ðàçñëåäâàùèòå ñëó÷àÿ ïîëèöàè. Ã-æà Ñ., ñúâñåì åñòåñòâåíî â òîçè ìîìåíò âñå îùå å ïîä âëèÿíèå íà ñòðàõà çà çäðàâåòî íà ñúïðóãà ñè è íà ñòðåñà îò ïðåæèâÿíîòî. Ñëåä êðàòúê ðàçãîâîð ñúñ ñëóæèòåëè íà îáùèíàòà è îáåùàíèÿ, â êîèòî íèêîé, äîðè òå ñàìèòå íå âÿðâàò, ãæà Ñ. áèâà “ïîìîëåíà” äà íàïóñíå ñãðàäàòà. Ïðîäúëæàâà íà ñòð. 22

ñìåòêà òîâà å îáùåñòâåí àíãàæèìåíò. Íåîáõîäèìî å äà ñå íàïðàâè ïðè ïîëîæåíèå, ÷å íå ñïàçâàò ñâîÿ èíôîðìàöèîííî-ìóçèêàëåí ôîðìàò.  òîâà îòíîøåíèå òðÿáâà äà èìà è íàòèñê êúì ÑÅÌ òîçè ôîðìàò äà ñå ñïàçâà. À òîâà å â íàøèòå âúçìîæíîñòè! Òðåòî, è òóê ìîæå áè ùå ñêàíäàëèçèðàì íÿêîãî êàê ñå äåôèíèðà îáùåñòâåíèÿò èíòåðåñ â Áúëãàðèÿ? “Ãëîáóë çîí” êàçâà, ÷å íå ìîæåëî äà èìà ìóçèêàëíî ðàäèî. Åäèí îò ïðîáëåìèòå íà ãðàæäàíñêèÿ ñåêòîð, àêî ùåòå - íà äÿñíîòî â Áúëãàðèÿ è íà âèñîêàòà êóëòóðà, å, ÷å îò òîâà ñå ãóáè äèàëîãúò ñ õîðàòà. Êîãî ïðåäñòàâëÿâàìå íèå?! Íàøàòà êàóçà å äà ïðîâîêèðàìå äåáàò îò âèäà “Êàê “Ëèòåðàòóðåí âåñòíèê”, êàê “Êóëòóðà”, êàê ðàäèî “Íîâà Åâðîïà” ñè îáùóâàò ñ õîðàòà?”. Õîðàòà îáè÷àò ÷àëãà. Ïîïóëèçìúò å ìàñîâ. Çíà÷è ëè òîâà, ÷å äåñíèòå ïàðòèè òðÿáâà âèñîêîìåðíî äà ñå çàòâîðÿò â ñåáå ñè è äà êàæàò: “Íèå ñ òåçè ÷àëãàäæèè íå êîíòàêòóâàìå”? Çàòîâà íàïúëíî ñåðèîçíî ñè ìèñëÿ, ÷å òúðñåíåòî íà ñìåñåí ôîðìàò å âàðèàíò. Ìîæå áè èìà è íÿêîè äðóãè öåëè, íî ãðàæäàíñêèÿò ñåêòîð, êîéòî ïðåòåíäèðà äà å åëèò, èìà ïðîáëåìè ñ âèñîêàòà êóëòóðà, ñ åëèòàðíîòî âèñîêîìåðèå è ñ õîðàòà, ñ êîèòî òðÿáâà äà ðàáîòèì. Çàòîâà ìèñëÿ, ÷å òðÿáâà äà ñòàðòèðàìå òàêúâ äåáàò. ÎÁÅÊÒÈ 19


Как и защо умря радио "Нова Европа"?