Page 1

“Ïðàâèòåëñòâîòî èëè òðÿáâà äà âäèãíå äàíúöèòå, èëè äà íå ïëàòè âíîñêàòà çà ÅÑ, çà äà ñïàçè èäåèòå íà ïðåçèäåíòà çà èíâàëèäèòå” â. “Ñåãà”, 10.11.2006 ã. “Ñëåä âåòî íà Ïúðâàíîâ â áþäæåòà çåéíà äóïêà” â. “Íîâèíàð”, 10.11.2006 ã. “Äúðæàâàòà òðÿáâà äà òúðñè îùå 600 ìëí. ëâ. çà èíâàëèäèòå, íÿìà îò êúäå” â. “Ìîíèòîð”,10.11.2006 ã.

Èñòèíàòà çà ÇÈÕÓ ßíà ÄÎÌÓÑ×ÈÅÂÀ

Ñ èñòåðè÷íè çàãëàâèÿ áå îòðàçåíî ïðîâàëåíîòî (ñúâñåì ñëó÷àéíî) óçàêîíÿâàíå íà åäíà äèñêðèìèíàöèîííà è îòêðîâåíî âðåäíà ïðàêòèêà â Çàêîíà çà èíòåãðàöèÿ íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ - ãðóïîâîòî ðàçäåëåíèå ïî ïðîöåíò èíâàëèäíîñò. ÏÐÅÄÈÑÒÎÐÈß Ïðåç 2003 ã. îáðàñëàòà ñ îòðèöàòåëíè çíà÷åíèÿ äóìà “èíâàëèä” ñå çàìåíè ñ “õîðà ñ óâðåæäàíèÿ”. Ñëåä òîçè ïúðâè íàïúí çà ñîöèàëíî âêëþ÷âàíå ïðåç 2005 ã. äî÷àêàõìå è Çàêîí çà èíòåãðàöèÿ íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ (ÇÈÕÓ). Ïðåòåíöèîçíî õâàëåí êàòî íàïðåäíè÷àâ è õóìàíåí, òîé âúâåäå ìåñå÷íàòà äîáàâêà çà ñîöèàëíà èíòåãðàöèÿ, ïðåäíàçíà÷åíà äà ïîêðèâà äîïúëíèòåëíèòå ðàçõîäè íà õîðàòà ñ òðàéíè óâðåæäàíèÿ. Çà òðàíñïîðò, çà èíôîðìàöèîííè è òåëåêîìóíèêàöèîííè óñëóãè, îáó÷åíèå, ðåõàáèëèòàöèÿ, äîñòúïíà èíôîðìàöèÿ, íàåì, äèåòè÷íî õðàíåíå è ëåêàðñòâà- îáùî ñåäåì äîáàâêè. Íàé-ãîëÿìàòà îò òÿõ å 11 ëâ., à çà ðåõàáèëèòàöèÿ ñóìàòà å íå ïîâå÷å îò 165 ëâ. âåäíúæ â ãîäèíàòà. Äâà ñà äîêóìåíòèòå, íóæíè, çà äà ãðàáíåø ìèçåðíà èíòåãðàöèîííà äîáàâêà: ðåøåíèå íà Òðóäîâîåêñïåðòíà ëåêàðñêà êîìèñèÿ (ÒÅËÊ), êîåòî ïî ñòàíäàðòèçèðàí ìåäèöèíñêè ìîäåë îïðåäåëÿ êîëêî å çàãóáåíàòà òè ðàáîòîñïîñîáíîñò â ïðîöåíò ñïðÿìî âúçìîæíîñòèòå íà çäðàâèÿ ÷îâåê; ñîöèàëíà îöåíêà, êîÿòî âúç îñíîâà íà ÒÅËÊ ðåøåíèåòî îïðåäåëÿ êàêâè ñà íóæäèòå òè è ïðåïîðú÷âà êîè äîáàâêè ñà ïîäõîäÿùè çà òåá. Íèùî íîâî. Èíäèâèäóàëåí ïîäõîä, êîéòî îò÷èòà âúçðàñò, îáðàçîâàíèå, ìåñòîæèâååíå, çàåòîñò, åæåäíåâèå è ëè÷íî ìíåíèå ïðè îïðåäåëÿíå íà íóæäèòå íà âñåêè ÷îâåê ñ óâðåæäàíå, ëèïñâà. Ïðåç 2005 ã. âëèçà â ñèëà è Ïðàâèëíèê çà ïðèëàãàíå íà Çàêîíà çà èíòåãðàöèÿ íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ (ÏÏÇÈÕÓ). Âúâåäåíè ñà äîïúëíèòåëíè îãðàíè÷åíèÿ çà 18 ÎÁÅÊÒÈÂ

äîáàâêèòå: çà òðàíñïîðò, äèåòè÷íî õðàíåíå, äîñòúïíà èíôîðìàöèÿ, îáùèñíêè íàåì è îáó÷åíèå ïîëó÷àâàò ñàìî õîðà ñ ïîíå 71% çàãóáåíà ðàáîòîñïîñîáíîñò. Çà èíôîðìàöèîííè óñëóãè è áàëíåîëå÷åíèå ïúê òðÿáâàò ïîíå 90%. Êàêâî îçíà÷àâà òîâà íà ïðàêòèêà? Åòî ÷åòèðè óâðåæäàíèÿ, ñëó÷àéíî ïîäáðàíè îò âîäåùàòà çà ÒÅËÊ Íàðåäáà çà ìåäèöèíñêà åêñïåðòèçà íà ðàáîòîñïîñîáíîñòòà, êîèòî íå ñå êëàñèðàò çà íèòî åäíà äîáàâêà: çàãóáà íà åäíàòà ðúêà íà íèâî ïðåäìèøíèöà (50%); çàãóáà íà äâàòà ïàëåöà (60%); ïðàêòè÷åñêà ãëóõîòà (60%); äèàáåò (äî 70%). Ñåðèîçíè ñúñòîÿíèÿ, íî íàïúëíî èãíîðèðàíè îò ÇÈÕÓ. Íèìà çà åäíîðúêèÿ ãðàäñêèÿò òðàíñïîðò èëè åäíà îáèêíîâåíà êîëà ñà äîñòúïíè? À ãëóõèÿò äàëè ïúê íÿìà íóæäà îò ðåõàáèëèòàöèÿ íà ãîâîðà è èíôîðìàöèîííàòà óñëóãà èíòåðíåò? À äèàáåòèöèòå - îò ñïåöèàëíè õðàíè è áàëíåîëå÷åíèå çà óâðåäåíèòå ñè îò áîëåñòòà îðãàíè? ÐÅØÅÍÈÅÒÎ ÍÀ ÂÚÐÕÎÂÍÈß ÀÄÌÈÍÈÑÒÐÀÒÈÂÅÍ ÑÚÄ Íà 04.05.2006 ã. Öåíòúð çà íåçàâèñèì æèâîò ïîäàâà æàëáà âúâ ÂÀÑ ñðåùó îãðàíè÷åíèÿ äîñòúï äî èíòåãðàöèîííè äîáàâêè â ÏÏÇÈÕÓ, êîéòî ïðåäîñòàâÿ åäíà ñòóäåíà âîäà íà õîðàòà ñ ïî-íèñúê ïðîöåíò èíâàëèäíîñò, à ðåõàáèëèòàöèÿ ñàìî íà ãðóïàòà ñ íàä 90%. Íà 10.09.2006 ã. ñúäúò îïðåäåëÿ àòàêóâàíèòå ðåñòðèêöèè â ÏÏÇÈÕÓ â ïðîòèâîðå÷èå íà öåëèòå íà ÇÈÕÓ äà ñúçäàâà óñëîâèÿ è ãàðàíöèè çà ðàâíîïîñòàâåíîñò íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ.  ðåøåíèåòî íà ÂÀÑ å çàïèñàíî: “Ïðè íàëè÷èåòî íà ñòåïåí íà óâðåæäàíå 50 è íàä 50 íà ñòî íà àíàòîìè÷íîòî, ôèçèîëîãè÷íîòî èëè ïñèõè÷åñêîòî çäðàâå íà ÷îâåêà, çà íåãî å íàëèöå ïðåäïîñòàâêàòà äà ïîëó÷è ìåñå÷íà äîáàâêà ... çà ñîöèàëíà èíòåãðàöèÿ.” ÂÀÑ îòìåíÿ ìåõàíè÷íîòî îïðåäåëÿíå íà ïðàâî íà äî-


áàâêà ñïîðåä ïðîöåíò çàãóáåíà ðàáîòîñïîñîáíîñò. Êðèòåðèè îòíîâî îñòàâàò ïðåäïèñàíèòå â ÇÈÕÓ âèä, ñòåïåí íà óâðåæäàíå è èíäèâèäóàëíè ïîòðåáíîñòè, îïðåäåëÿíè îò ñîöèàëíàòà îöåíêà. Ðåøåíèåòî å îáíàðîäâàíî â “Äúðæàâåí âåñòíèê” íà 18.07.2006 ã. ÈÌÏÅÐÈßÒÀ ÎÒÂÐÚÙÀ ÍÀ ÓÄÀÐÀ Ñëåä ñàìî äâà äíè, íà 21.07.2006 ã., äåïóòàòèòå Õàñàí Àäåìîâ, Õðèñòèíà Õðèñòîâà è Ïåòúð Ìðúöêîâ âíàñÿò â Íàðîäíîòî ñúáðàíèå Çàêîíîïðîåêò çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Çàêîíà çà èíòåãðàöèÿ íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ. Íàõîä÷èâî òðèìàòà íàìèðàò íà÷èí äà çàîáèêîëÿò ðåøåíèåòî íà ÂÀÑ êàòî âïèøàò òîêó-ùî îòìåíåíèòå ïðîöåíòîâè îãðàíè÷åíèÿ â ñàìèÿ çàêîí. Äà ïîâòîðèì, îïðåäåëåíàòà êàòî äèñêðèìèíàöèîííà ïðàêòèêà â ÏÏÇÈÕÓ äà áúäå âïèñàíà â ñàìèÿ ÇÈÕÓ. Çàêîíîïðîåêòúò âêëþ÷âà è åäíà íîâà èäåÿ: ñúçäàâàíå íà ìåòîäèêà çà îïðåäåëÿíå íà èíäèâèäóàëíèòå ïîòðåáíîñòè íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ. Àðãóìåíòúò íà ãîñïîäàòà Ìðúöêîâ, Àäåìîâ è Õðèñòîâà å íóæäàòà îò ðàçøèðåí äîñòúï äî äîáàâêèòå è îò èíäèâèäóàëåí ïîäõîä êúì ðàçïðåäåëÿíåòî èì. Îãðàíè÷åíèåòî ïî ïðîöåíòè ñå âðúùà, ìàñêèðàíî êàòî ðàçøèðåí äîñòúï?! Íÿêàêâà ìåòîäèêà ïúê, âñåîùå íåÿñíî êàêâà, ùå îïðåäåëÿ èíäèâèäóàëíèòå ïîòðåáíîñòè íà õîðàòà è ñëåäîâàòåëíî âúçìîæíîñòòà èì äà ïîëçâàò èíòåãðàöèîííàòà äîáàâêà. Åôåêòúò îò ñú÷åòàâàíåòî íà òåçè äâà - óíèâåðñàëåí è èíäèâèäóàëåí ïîäõîä - å íåÿñåí. Îò åäíà ñòðàíà ëè÷íèòå òè ïîòðåáíîñòè ìîãàò äà âêëþ÷âàò ðåõàáèëèòàöèÿ è òðàíñïîðòíà äîáàâêà, íî îò äðóãà äà ñè ïî ïðîöåíò â ãðóïà, êîÿòî íÿìà çàêîííî ïðàâî íà äîáàâêàòà... Íà 14.09.2006 ã. Íàðîäíîòî ñúáðàíèå ïðèå ïðåäëîæåíèòå èçìåíåíèÿ â ÇÈÕÓ. Íà 28.09.2006 ã. Ïðåçèäåíòúò ïðèëîæè ïðàâîòî ñè íà âåòî è âúðíà ÷àñò îò çàêîíà çà ïîâòîðíî îáñúæäàíå. Êàêòî è ÂÀÑ, Ãåîðãè Ïúðâàíîâ ïîñî÷âà, ÷å ïðîöåíòíèòå îãðàíè÷åíèÿ (÷ë. 42 “à” äî “æ”) çà ïîëó÷àâàíå íà äîáàâêà íå îòãîâàðÿò íà öåëèòå íà ÇÈÕÓ è ðåàëíî çíà÷èòåëíî íàìàëÿâàò âúçìîæíîñòòà çà ñîöèàëíà èíòåãðàöèÿ íà ãðàæäàíèòå ñ óâðåæäàíèÿ. ËÚÆÈÒÅ Íà 11.10.2006 ã. Ïàðëàìåíòàðíàòà êîìèñèÿ ïî òðóäà è ñîöèàëíàòà ïîëèòèêà îòõâúðëÿ ïðåçèäåíòñêîòî âåòî è âðúùà çàêîíà çà ïîâòîðíî ãëàñóâàíå â ïëåíàðíàòà çàëà. Íà ïðèñúñòâàùèòå ÷ëåíîâå å ðàçäàäåíà “Ñïðàâêà çà íåîáõîäèìèòå ôèíàíñîâè ñðåäñòâà ïî ÷ë.42 îò ÇÈÕÓ, àêî ñå ïðèåìå âåòîòî íà Ïðåçèäåíòà”, èçãîòâåíà îò Ìèíèñòåðñòâîòî íà òðóäà è ñîöèàëíàòà ïîëèòèêà.  íåÿ ïèøå, ÷å âñè÷êè “ñ óâðåæäàíèÿ ñ 50 è íàä 50 % òðàéíî íàìàëåíà ðàáîòîñïîñîáíîñò ùå ïîëó÷àò ñðåäñòâà ïî âñè÷êè ñåäåì êîìïîíåíòà îò ìåñå÷íàòà äîáàâêà çà ñîöèàëíà èíòåãðàöèÿ íà îñíîâàíèå ÷ë.42, àë. 1 îò ÇÈÕÓ.” Èñòèíàòà, íåäîñòèãíàëà çà ñúæàëåíèå è äî ìåäèèòå, å äðóãà. Ðàâíîïîñòàâåíèÿò äîñòúï äî äîáàâêè, íàëîæåí îò ðåøåíèåòî íà ÂÀÑ, âñúùíîñò íå ïîçâîëÿâà âñè÷êè äà ïîëó÷àâàò è ñåäåìòå, çàùîòî çà íÿêîè îò òÿõ âàæàò è äîïúëíèòåëíè èçèñêâàíèÿ. 8, 25 ëâ. ìåñå÷íî çà äîñòúïíà èíôîðìàöèÿ ïîëó÷àâàò õîðàòà ñúñ ñëóõîâè è çðèòåëíè

óâðåæäàíèÿ. 11 ëâ. çà îáó÷åíèå ñà ñàìî çà ó÷àùèòå. 8, 25 ëâ. çà äèåòè÷íî õðàíåíå ñå ïðåäîñòàâÿò åäèíñòâåíî ñðåùó ëåêàðñêî ïðåäïèñàíèå. Äîáàâêàòà çà íàåì ïúê å çà æèâóùèòå â îáùèíñêî æèëèùå.  òàçè ñïðàâêà ôèãóðèðà è âòîðà ñî÷íà ëúæà: “Ïî äàííè íà ÍÎÈ êúì 31.12.2005 ã. õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ ñà îêîëî 850 000 äóøè. Ïðè ðàçìåð íà ìåñå÷íàòà äîáàâêà ñðåäíî 60 ëåâà, ùå ñà íåîáõîäèìè îêîëî 600 ìëí. ëåâà”, êàòî ñóìàòà îò 60 ëâ. å ñáîð îò âñè÷êè ñåäåì ìåñå÷íè äîáàâêè. Ïðè íåâåðíè äàííè çà ðåàëíî ïîëó÷àâàíèòå äîáàâêè òåçè 600 ìèëèîíà ñà ñàìî åäíî ïëàøèëî çà äåïóòàòèòå. È òîâà íå å âñè÷êî. Ñúìíèòåëåí å è áðîÿò íà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ. Ïî äàííè íà Íàöèîíàëíèÿ îñèãóðèòåëåí èíñòèòóò êúì êðàÿ íà ìèíàëàòà ãîäèíà 850 000 ñà áèëè ãðàæäàíèòå, ïîëó÷àâàùè íÿêàêúâ âèä èíâàëèäíà ïåíñèÿ. Äàëè òàçè öèôðà ðåàëíî îòðàçÿâà áðîÿ íà õîðàòà, êîèòî ìîãàò äà ïîëó÷àò äîáàâêè? Íà 28.09.2006 ã. ÌÒÑÏ îáÿâÿâà, ÷å áðîÿò íà õîðàòà, ïîëçâàùè äîáàâêèòå, âå÷å å îêîëî 500 000.  ÅÑ ïðåäè ðàçøèðÿâàíåòî ïúê ñðåäíî 9,8% îò íàñåëåíèåòî ñà ñ óâðåæäàíå. Êîëêî òî÷íî ñà ó íàñ, ñ êàêâè óâðåæäàíèÿ, óâåëè÷àâà ëè ñå áðîÿò èì è äðóãè òåíäåíöèè íå çíàåì, çàùîòî íóæíàòà èíôîðìàöèîííà ñèñòåìà êúì Àãåíöèÿòà çà õîðàòà ñ óâðåæäàíèÿ âñå îùå íå å èçãðàäåíà! Çàòîâà âñÿêàêâè áþäæåòíè ñìåòêè çà èíòåãðàöèÿ è ïîìîùíè ñðåäñòâà îñòàâàò íåïðåöèçíè! Òåçè ðåàëèè îáà÷å íå ïîïðå÷èõà íà ñîöèàëíàòà êîìèñèÿ êúì ÍÑ äà îòõâúðëè âåòîòî íà Ïðåçèäåíòà. Ñàìî çàðàäè ëîøà îðãàíèçàöèÿ ïúê äâà ãëàñà íå äîñòèãíàõà â ïëåíàðíàòà çàëà è ðåñòðèêöèèòå â ÇÈÕÓ íå áÿõà ïðèåòè. Ñ ïîñëåäâàëîòî åäâà 45 ìèíóòíî çàñåäàíèå êîìèñèÿòà ñïàñè ïîëîæåíèåòî êàòî âïèñà åâòèíà ïîïðàâêà â îñïîðâàíèÿ ÷ë. 42 - õîðàòà ñ 90% áåç ïðèäðóæèòåë äà ïîëó÷àò äâîéíà äîáàâêà çà ðåõàáèëèòàöèÿ. Ïî ïðèíöèï ìóäíè÷êèòå íè íàðîäíè ïðåäñòàâèòåëè òîçè ïúò ñâåòêàâè÷íî ñúáðàõà 132 ãëàñà è íà 22.11.2006 ã. ïðîìåíèòå â ÇÈÕÓ ñòàíàõà ôàêò. Íàñòúïè äåïóòàòñêî ñïîêîéñòâèå. Íà èäåÿòà çà èíòåãðàöèÿ - ëåêà é ïðúñò. ÈÑÒÈÍÑÊÀ ÃÐÈÆÀ ÈËÈ ÑÏÀÑßÂÀÍÅ ÍÀ ÏÎËÎÆÅÍÈÅÒÎ? Ñúçäàëàòà ñå ïàòîâà ñèòóàöèÿ - äåïóòàòèòå ñå ñåùàò çà èìïîòåíòíèÿ ÇÈÕÓ è íåèçâúðøâàíàòà îò íåãî èíòåðãàöèÿ ñàìî êîãàòî ñà èçõàð÷åíè çàëîæåíèòå ñðåäñòâà - îòíîâî íàïîìíÿ çà íóæäàòà îò ðåìîíò íå â çàêîíà, à â îáñëóæâàùàòà ãî ÒÅËÊ. Âúâåæäàíåòî íà ïðîöåíòíèòå îãðàíè÷åíèÿ ñïàñÿâà ïîëîæåíèåòî ïðåä Ìèíèñòåðñòâîòî íà ôèíàíñèòå è îñèãóðÿâà ñïîêîéñòâèåòî íà äåïóòàòèòå. Äîêàòî îáà÷å åêñïåðòèçàòà ïî ÒÅËÊ, êîÿòî òðåòèðà õîðàòà êàòî âçàèìíîçàìåíÿåìè ïðåäìåòè è èì îòïóñêà ïðîöåíò çàãóáåíà ðàáîòîñïîñîáíîñò (âñúùíîñò: ñïîñîáíîñò äà âúðøèø òî÷íî êàêâà ðàáîòà?!) ïî óíèôèöèðàíà òàáëèöà, å âîäåùà â îöåíÿâàíåòî íà íóæäèòå íà ãðàæäàíèòå ñ óâðåæäàíèÿ, èíòåãðàöèÿòà íÿìà äà ñå ñëó÷è. Ïðåðàçõîä â áþäæåòà íà ñîöèàëíîòî ìèíèñòåðñòâî ùå èìà âñÿêà ãîäèíà íå ñàìî çàðàäè êîðóïöèÿ è áåçäàðíîñò, à è çàðàäè äåïóòàòñêà çàñïàëîñò. Íî... íàèñòèíà íèùî íîâî. ÎÁÅÊÒÈ 19

Истината за Зиху  

Публикация на списание Обектив, брой 137 от 2006г., автор Яна Домусчиева

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you