Page 1

Ïúðâà ñðåùà íà Õåëçèíêñêèòå êîìèòåòè â Ñîôèÿ Îò 16 äî 19 íîåìâðè â Ñîôèÿ ñå ñúñòîÿ ïîðåäíîòî Îáùî ñúáðàíèå íà Ìåæäóíàðîäíàòà õåëçèíêñêà ôåäåðàöèÿ çà ïðàâàòà íà ÷îâåêà (ÌÕÔ). Äîìàêèí íà ñúáèòèåòî áåøå ÁÕÊ. Íà òúðæåñòâåíà öåðåìîíèÿ áåøå âðú÷åíà Ãîäèøíàòà íàãðàäà íà ÌÕÔ íà ã-æà Êàðèíà Ìîñêàëåíêî, èçòúêíàòà ðóñêà ïðàâîçàùèòíè÷êà, îñíîâàòåëêà è ðúêîâîäèòåëêà íà îðãàíèçàöèÿ. Ã-æà Ìîñêàëåíêî èìà âàæåí ïðèíîñ â îïèòèòå çà ïîñòèãàíå íà ñïðàâåäëèâîñò çà æåðòâèòå îò âîéíà â ×å÷åíèÿ. Òÿ å åäíà îò íàé-áëèçêèòå ñúðàòíè÷êè íà óáèòàòà “îò íåèçâåñòíè èçâúðøèòåëè” ãåðîè÷íà ðóñêà ïðàâîçàùèòíà æóðíàëèñòêà Àííà Ïîëèòêîâñêàÿ. Çà äåéíîñòòà ñè ã-æà Ìîñêàëåíêî âå÷å ñè íàâëå÷å ïðåñëåäâàíå îò ñòðàíà íà ðóñêèòå âëàñòè (èíòåðâþ ñ íåÿ ÷åòåòå íà ñòð. 5) Ôîêóñúò íà òàçãîäèøíàòà Ãåíåðàëíà àñàìáëåÿ áåøå âúðõó áîðáàòà ñðåùó çàîáèêàëÿíåòî îò ñòðàíà íà ÑÀÙ, Ðóñèÿ, Óçáåêèñòàí è ìíîãî äðóãè ñòðàíè íà àáñîëþòíàòà çàáðàíà íà ìú÷åíèÿòà êàòî ñðåäñòâî çà äîáèâàíå íà èíôîðìàöèÿ îò çàäúðæàíè. Ïðàâèòåëñòâàòà ïðàâÿò òîâà ïî ðàçëè÷åí íà÷èí - áèëî êàòî èçìú÷âàò èëè ïîñòàâÿò â äåãðàäèðàùè óñëîâèÿ çàòâîðíèöè â çàòâîðè èçâúí ñîáñòâåíèòå èì ñòðàíè, êàêòî ïðàâÿò ÑÀÙ ñúñ çàïîäîçðåíèòå â òåðîðèçúì àðåñòàíòè, äúðæàíè â Ãóàíòàíàìî, èëè â òàéíè çàòâîðè â ðàçëè÷íè åâðîïåéñêè ñòðàíè, áèëî êàòî èíñöåíèðàò ìàñîâè èç÷åçâàíèÿ áåç âåñò, êàêòî ïðàâè Ðóñèÿ âúâ âîéíàòà â ×å÷åíèÿ. Ëîçóíãúò, ñ êîéòî òîâà íàé-òåæêî íàðóøåíèå íà ÷îâåøêèòå ïðàâà ñå îïðàâäàâà, å “âîéíàòà ñðåùó òåðîðèçìà íè íàëàãà òàêèâà ñðåäñòâà çà çàùèòà, çàùîòî òîé å íàéãîëÿìàòà çàïëàõà çà ñèãóðíîñòòà íà õîðàòà”. “Çàîáèêàëÿíåòî íà çàáðàíàòà âúðõó ìàëòðåòèðàíåòî â èìåòî íà ðàçøèðÿâàùàòà ñå ñèãóðíîñò å ïðîòèâîçàêîííî è íàìàëÿâà óâàæåíèåòî êúì äîñòîéíñòâîòî íà ÷îâåêà”, çàÿâè íà ñåñèÿòà Àðúí Ðîóäñ, èçïúëíèòåëåí äèðåêòîð íà ÌÕÔ. “Âñÿêî äîïóñêàíå íà ìàëòðåòèðàùè ïðàêòèêè å íà÷àëîòî íà ïëúçãàíå ïî íàêëîíåíàòà ïëîñêîñò êúì áåçêîíòðîëíàòà è ñèñòåìàòè÷íà óïîòðåáà íà ìú÷åíèÿ è ìàëòðåòèðàíå è ïðåäñòàâëÿâà çàïëàõà çà ñèãóðíîñòòà íà âñè÷êè”, ïðîäúëæè òîé. Íà çàñåäàíèÿòà áå îáñúäåíî ñúùî è ïîëîæåíèåòî ñ ïðàâàòà íà ÷îâåêà â ðàéîíà íà ÎÑÑÅ è ïî-ñïåöèàëíî â ñòðàíèòå îò Öåíòðàëíà Àçèÿ, Ðóñèÿ, ×å÷åíèÿ è Áåëàðóñ. Òðè íîâè îðãàíèçàöèè áÿõà ïðèåòè çà ÷ëåíîâå íà ÌÕÔ: Òàäæèêèñòàíñêîòî áþðî çà ïðàâà íà ÷îâåêà è âëàñò íà çàêîíà, Òóðêìåíèñòàíñêàòà èíèöèàòèâà çà ïðàâà íà ÷îâåêà è Óêðàèíñêèÿò Õåëçèíêñêè ñúþç çà ïðàâà íà ÷îâåêà. Îáùîòî ñúáðàíèå ïðåèçáðà Óëðèõ Ôèøåð çà ïðåçèäåíò, à Ñúðäæàí Äèçàðåâè÷ çà âèöåïðåçèäåíò íà ÌÕÔ. Ïðåäñåäàòåëÿò íà ÁÕÊ Êðàñèìèð Êúíåâ áå ïðåèçáðàí êàòî ÷ëåí íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò íà îðãàíèçàöèÿòà. Íàêðàÿ åäèíîäóøíî áå ïðèåòî îáùî êîìþíèêå.  íåãî ÌÕÔ èçðàçÿâà ãîëÿìàòà ñè òðåâîãà îò çàñèëåíèòå ðåïðåñèè ñðåùó ïðàâîçàùèòíèöèòå â Ðóñèÿ (êúäåòî íîâîòî çàêîíîäàòåëñòâî çà ÍÏÎ ïîñòàâÿ ïðàâîçàùèòíèòå îðãàíèçàöèè ïîä ñèëåí äúðæàâåí íàäçîð è ãè èçëàãà íà îïàñíîñò îò ðåïðåñèè), Áåëàðóñ (êúäåòî â êðàÿ íà íîåìâðè Âúðõîâíèÿò ñúä ñëåäâà äà ðåøè äàëè äà ðàçïóñíå õåëçèíêñêèÿ êîìèòåò), Óçáåêèñòàí (êúäåòî ñàìî ïðåç 2006 ã. íàé-ìàëêî 30 ïðàâîçàùèòíè àêòèâèñòè ñà ïðàòåíè â çàòâîðà), êàêòî è ñïåöèàëíî èçÿâëåíèå, èçðàçÿâàùî òðåâîãàòà íà ìåæäóíàðîäíàòà îðãàíèçàöèÿ îò óëòðàíàöèîíàëèçìà â Áúëãàðèÿ è îò çàñèëâàùàòà ñå àíòè-ìàëöèíñòâåíàòà è àíòè-ðîìñêà ðåòîðèêà. Ïîðàäè âúëíàòà îò ðåïðåñèè ñðåùó ïðàâîçàùèòíè îðãàíèçàöèè è ÷ëåíîâåòå èì òåìà íà Ãîäèøíàòà êàìïàíèÿ íà ÌÕÔ ïðåç 2007 ã. ùå å “Çàùèòíèöèòå íà ÷îâåøêèòå ïðàâà â îïàñíîñò”, ðåøè îùå Îáùîòî ñúáðàíèå íà ÌÕÔ.

4 ÎÁÅÊÒÈÂ

Íóæåí å áàëàíñ - Ã-í Ôèøåð, ñïîäåëåòå Âàøèòå âïå÷àòëåíèÿ îò ñåìèíàðà - Êàêòî Âè å èçâåñòíî, òîçè ñåìèíàð áåøå óñèëèåòî íè äà íàñî÷èì âíèìàíèåòî íà íàøèòå êîìèòåòè-÷ëåíîâå âúðõó àíòèòåðîðèñòè÷íèòå óñèëèÿ è âúçäåéñòâèåòî èì âúðõó ïðàâàòà íà ÷îâåêà íå ñàìî íà Ðóñèÿ è Óçáåêèñòàí, íî è â ðåäèöà åâðîïåéñêè ñòðàíè . Ïðåç òàçè ãîäèíà ñìå ñâèäåòåëè íà îïèòè çà îãðàíè÷àâàíå íà ëè÷íèòå ïðàâà, êàòî íàïðèìåð ïðåäîñòàâÿíåòî íà ïåðñîíàëíè äàííè çà ïúòíèöèòå â òðàíñîêåàíñêèòå ïîëåòè.  äåéñòâèòåëíîñò íèå òðÿáâà äà æèâååì ñ îïðåäåëåíè îãðàíè÷åíèÿ íà èíäèâèäóàëíèòå íè ïðàâà, äîêîëêîòî ïðè äèðåêòíèÿ ñáëúñúê ñúñ ñïåöèôè÷íè ñèòóàöèè íå ìîæåì äà î÷àêâàìå âå÷å äà ñå êà÷èì íà ñàìîëåòà áåç ïðîâåðêà. Îãðàíè÷åíèÿòà ïðè ïðåíàñÿíåòî íà òå÷íîñòè íà áîðäà íàïðèìåð å íåùî ðàçëè÷íî îò ðàçïðîñòðàíÿâàíåòî (ïðåäîñòàâÿíåòî) íà èíôîðìàöèÿ. Âïðî÷åì íå ñìÿòàì, ÷å òîâà å îïàñíî, äîêîëêîòî å èçâåñòíî êàêâî ñå ïðàâè ñ ïðåäîñòàâåíàòà èíôîðìàöèÿ. Ìîÿòà êðèòèêà êúì åâðîïåéñêè è äðóãè êîìïàíèè, êîèòî ïðåäîñòàâÿò èíôîðìàöèÿ îòâúä îêåàíà å, ÷å òå íå çíàÿò çà êàêâî òî÷íî ñå èçïîëçâà òÿ. Óïîòðåáàòà å íåùî òîòàëíî ïðîòèâ ñîáñòâåíèòå íè çàêîíè! - Êàê âèæäàòå ðîëÿòà íà Ìåæäóíàðîäíàòà õåëçèíêñêà ôåäåðàöèÿ è íåéíèòå ÷ëåíîâå çà íàìèðàíåòî íà íåîáõîäèìèÿ áàëàíñ ìåæäó ïîòðåáíîñòòà îò óâåëè÷àâàíå íà ìåðêèòå çà ñèãóð-

Òàçè ãîäèíà ÌÕÔ äàäå ãîäèøíàòà ñè íàãðàäà íà ðúêîâîäèòåëêàòà íà Ìåæäóíàðîäíèÿ öåíòúð çà çàùèòà - Êàðèíà Ìîñêàëåíêî. Òàçè ðóñêà þðèñòêà å ïèîíåð íà ïðèëàãàíåòî íà Åâðîïåéñêàòà êîíâåíöèÿ çà ïðàâàòà íà ÷îâåêà â Ðóñèÿ.


ìåæäó ìåðêèòå çà ñèãóðíîñò è ÷îâåøêèòå ïðàâà

Óëðèõ ÔÈØÅÐ Ïðåçèäåíò íà Ìåæäóíàðîäíàòà õåëçèíêñêà ôåäåðàöèÿ çà ÷îâåøêèòå ïðàâà âúâ Âèåíà. ×ëåí íà ñúâåòà íà Ãåðìàíñêèÿ õåëçèíêñêè êîìèòåò çà ÷îâåøêè ïðàâà, ñèãóðíîñò è ñúòðóäíè÷åñòâî â Åâðîïà

íîñò è çàùèòàòà íà îñíîâíè ÷îâåøêè ïðàâà? - Îñíîâíàòà íè çàäà÷à êàòî ïðàâîçàùèòíà îðãàíèçàöèÿ å äà ðàçãîâàðÿìå ñ äðóãè çàãðèæåíè ãðàæäàíè, äà îðãàíèçèðàìå îáìÿíà íà ãëåäíè òî÷êè. Àêî ïðàâèòåëñòâàòà ñà îòêðèòè, ñàìèòå òå ñå âêëþ÷âàò â òîçè äèñêóðñ. Íèå íÿìàìå âëàñò, ñèëàòà íè å â òîâà äà ïðàâèì íåùàòà ïóáëè÷íè. Íàïðèìåð, â ñòðàíèòå îò áèâøèÿ Ñúâåòñêè ñúþç âðåìåíàòà íà ñòàëèíèçìà ñâúðøèõà, íî ÷àñò îò òåçè îáùåñòâà â ïðåõîä îáà÷å ÷àñòè÷íî æèâåÿò ïîä âëàñòòà íà ñòàðèòå òðàäèöèè, êîèòî òðÿáâà äà ñå ïðåîäîëåÿò. - Ìîæåòå ëè äà ïîñî÷èòå êîíêðåòåí ïðèìåð çà ãîòîâíîñò è æåëàíèå îò ñòðàíà íà îòäåëíè ïðàâèòåëñòâà äà ñúòðóäíè÷àò è èçãðàæäàò îòíîøåíèÿòà ñ âàøèòå êîìèòåòè íà ïàðòíüîðñêà îñíîâà, à íå êàòî ñúïåðíèöè? - Òîâà çàâèñè ïðåäèìíî îò ïðàâèòåëñòâàòà. Íå çàâèñè îò íàñ è â íÿêîè äúðæàâè ñúòðóäíè÷åñòâîòî ñ îïðå-

äåëåíà àäìèíèñòðàöèÿ å ïî-äîáðî è ñúñ ñìÿíà âúâ âëàñòòà òî ñå âëîøàâà. Èëè èìà ãåíåðàëíà ïðîìÿíà.  íà÷àëîòî íàïðèìåð Ðóñêàòà ôåäåðàöèÿ è ðóñêîòî ïðàâèòåëñòâî áÿõà äîñòà îòêðèòè ïî îòíîøåíèå íà ïðàâîçàùèòíèòå îðãàíèçàöèè. Òîâà ñå ïðîìåíè â íàøè äíè, äîêîëêîòî ðåæèìúò íà ã-í Ïóòèí å â ìíîãî ïî-ìàëêà ñòåïåí ãîòîâ äà ñúòðóäíè÷è ñ ÍÏÎ è ïî-ñïåöèàëíî ñ îðãàíèçàöèèòå çà çàùèòà íà ïðàâàòà íà ÷îâåêà. - Âëîøè ëè ñå ñèòóàöèÿòà ÷óâñòâèòåëíî ñëåä 11.09.2001? - Äà, äà, òÿ ñå âëîøàâà. Ñâèäåòåëè ñìå íà åäíà îò íàé-ñåðèîçíèòå êîíôðîíòàöèè ñðåùó ÷îâåøêèòå ñâîáîäè ñ îñíîâíè ïîòðåáíîñòè, êîèòî íèå íå ïîäöåíÿâàìå. Íî òîâà å ãîëÿì âúïðîñ â íàøèòå îáùåñòâà, âêëþ÷èòåëíî òàêà íàðå÷åíèòå äåìîêðàòè÷íè çàïàäíè îáùåñòâà. Î÷åâèäíàòà è îáåêòèâíà íóæäà îò çàùèòà íà íàñåëåíèåòî îò ïîñëåäâàùè äåéñòâèÿ íà òåðîðèñòèòå è ïðåäïðèåìàíèòå ìåðêè â òàçè ïîñîêà îòíîâî è îòíîâî è îòíîâî íè âîäÿò â ïîñîêà íà îãðàíè÷àâàíå íà ÷îâåøêèòå ïðàâà. Äúðæàâèòå ñòèãàò òâúðäå äàëå÷ â òîâà îòíîøåíèå. Ïîëèòè÷åñêàòà êëàñà ñ ëåêîòà ñòèãà òâúðäå äàëå÷ â ïðîìÿíàòà íà íèâîòî íà èíäèâèäóàëíèòå ñâîáîäè. Ïîíÿêîãà òå äîðè íå ðàçáèðàò êàêâî ïðàâÿò. Òîâà ñå îòíàñÿ è çà äúðæàâèòå îò Öåíòðàëíà è Þãîèçòî÷íà Åâðîïà. - Âèæäàòå ëè ãðàíèöè â òîçè ïðîöåñ? Âúçìîæíî ëè å òîé äà áúäå ñïðÿí èëè ùå ïðîäúëæè áåçêîíòðîëíî äà ñå ðàçâèâà? Ïî îòíîøåíèå íà ãîòîâíîñòòà çà êðèòè÷íè ãðàæäàíñêè îáùåñòâà äà èçäèãíàò ñâîÿ ãëàñ, è òîâà ñúâñåì íå å âúïðîñ åäèíñòâåíî çà ïðàâîçàùèòíèòå îðãàíèçàöèè, âúïðîñúò çàñÿãà ãðàæäàíñêèòå îáùåñòâà êàòî öÿëî è åäíà îáåêòèâíà è èíòåëèãåíòíà ïîëèòè÷åñêà êëàñà, êîÿòî äà ðàçáèðà öåííîñòèòå - êîãàòî ñìå íåâíèìàòåëíè, íèå ùå ðàçðóøèì îíîâà, êîåòî îòñòîÿâàìå - îáùèòå íè öåííîñòè, êîåòî ñàìî ïî ñåáå ñè å ãðàíèöà, êîÿòî å ëåñíî äà ñå îïðåäåëè. Èíòåðâþ âçå Äèìèòúð Ñîòèðîâ

Ðóñêèòå âëàñòè íå ïîíàñÿò íèêàêâà êðèòèêà ! - Ã-æî Ìîñêàëåíêî, êîãà çàïî÷íàõòå äà ñå çàíèìàâàòå ñ ïðîáëåìèòå íà ïðàâàòà íà ÷îâåêà? - Îùå ïðåç 1997, êîãàòî áÿõ ìëàäà ìîñêîâñêà àäâîêàòêà ïî êðèìèíàëíè äåëà, âèäÿõ, ÷å å íåâúçìîæíî äà ñå ïðåîäîëåå ïðèñòðàñòíîñòòà íà ñúäèèòå è îñîáåíî íà ïðîêóðîðèòå. Âñè÷êè áÿõà åäâà ëè íå ïðîãðàìèðàíè äà ïðîèçíàñÿò òåæêè ïðèñúäè, âúí è íåçàâèñèìî îò äîêàçàòåëñòâàòà ïî äåëîòî. Ùîì ÷îâåê å ñòèãíàë äî ñúä, çíà÷è å áåçóñëîâíî âèíîâåí è òðÿáâà äà ãî îñúäÿò. Íÿìàøå ïðåçóìïöèÿ çà íåâèííîñò! Ìèñëåõ, ÷å ìîÿòà çàäà÷à å äà ïîìàãàì íà õîðàòà, íî òîâà áåøå ïî÷òè íåâúçìîæíî. Àç áÿõ èäåàëèñòêà, èçîáùî íå áÿõ äèñèäåíòêà, íàïðîòèâ, áÿõ óâåðåíà â ñïðàâåäëèâîñòòà íà ñúâåòñêàòà âëàñò. À æèâîòúò âåäíàãà ìè ïîêàçà, ÷å íå å òàêà.

- À ïîñëå? Ïåðåñòðîéêàòà, ãëàñíîñòòà, êàê Âè ïîäåéñòâà? - Èñêàõ ïðåçóìïöèÿòà çà íåâèíîâíîñò äåéñòâèòåëíî äà ïî÷íå äà äåéñòâà, çàåäíî ñúñ ñúñòåçàòåëíîòî íà÷àëî â ñúäà. Äðóãàòà ìè öåë áå äà ñå ïîäîáðè ïîëîæåíèåòî â çàòâîðèòå è êîëîíèèòå. Ñòðóâàøå ìè ñå, ÷å ïúðâî òîâà å íåñïðàâåäëèâî è âòîðî, ÷å äúðæàâàòà ïðè òîâà ïîëîæåíèå å åäâà ëè íå ïðåñòúïíèê. Çàïîçíàõ ñå ñ ÌÏÃÏÏ è ñ ÅÊÏ×ÎÑ è âèäÿõ, ÷å îòñúñòâèåòî íà ðàâíîïðàâèå ìåæäó ñòðàíèòå â íàêàçàòåëíèÿ ïðîöåñ å òåæêî íàðóøåíèå íà ÷ë. 6-òè îò òàçè êîíâåíöèÿ, êîÿòî ãàðàíòèðà ïðàâî íà ñïðàâåäëèâ ïðîöåñ.  ðóñêèòå çàòâîðè ñðåùàõ ïðÿêî íàðóøàíèå íà ÷ë. 3-òè îò ñúùèÿ äîêóìåíò, êîéòî àáñîëþòíî çàáðàíÿâà èçòåçàíèÿòà



ÎÁÅÊÒÈÂ 5


îòíîøåíèå êúì õîðàòà. - Àè íå÷îâåøêîòî êàê çàïî÷íà Âàøàòà ïðîôåñèîíàëíà ïðàâîçàùèòíà äåéíîñò? - Ïðåç 1992 ã. çàïî÷íàõ äà îáèêàëÿì çàòâîðèòå. Áèëà ñúì êúäå ëè íå - îò ëàãåðè â Àðõàíãåëñê äî êîëîíèè â Õàáàðîâñê è Âëàäèâîñòîê! Íàïèñàõ ìíîãî äîêëàäè. Òîãàâà áåøå ïî-ëåêî äà ñå ðàáîòè è íèå ìíîãî ñè ñúòðóäíè÷åõìå ñúñ çàòâîðíè÷åñêèòå âëàñòè. Òå ñúùî ðàçáèðàõà, ÷å íàñëåäåíàòà îò ÑÑÑÐ çàòâîðíè÷åñêà ñèñòåìà òðÿáâà êîðåííî äà ñå ðåôîðìèðà. Ïðåç 1994 ã. îòèäîõ äà ó÷à â Áèðìèíãàìñêèÿ óíèâåðñèòåò â Àíãëèÿ èìàøå ñïåöèàëíà ïðîãðàìà çà þðèñòè îò áèâøèòå ñîö. ñòðàíè. Èçó÷àâàõìå Åâðîïåéñêàòà êîíâåíöèÿ è þðèñïðóäåíöèÿòà íà ñúäà â Ñòðàñáóðã. Ïîñëå ðàáîòèõ êàòî äîáðîâîëêà â åäíà àíãëèéñêà ïðàâîçàùèòíà îðãàíèçàöèÿ. Êîãàòî ïðåç íîåìâðè 1994 ã. ñå âúðíàõ â Ðóñèÿ, ðàçáðàõ, ÷å âåäíàãà òðÿáâà äà ñúçäàì ïîäîáíà îðãàíèçàöèÿ, âúïðåêè ÷å òî÷íî òîãàâà íèå ïîëó÷èõìå îòêàç çà ÷ëåíñòâî â Ñúâåòà íà Åâðîïà. Çà òîâà àç è äîñåãà ñúæàëÿâàì ìíîãî, çàùîòî òîãàâà èçïóñíàõìå èñòîðè÷åñêè øàíñ. Òîãàâà åëöèíîâñêèòå âëàñòè ìíîãî èñêàõà äà âëåçåì òàì è ñå ãîòâåõà ñåðèîçíî. Ïðè âñè÷êèòå íåäîñòàòúöè íà Åëöèí, íèêîé íå ìîæå äà îòðå÷å, ÷å ïðè íåãî ñâîáîäàòà íà ïðåñàòà, íà èçðàçÿâàíåòî íà ìíåíèÿ è íÿêîè äðóãè îñíîâíè íåùà áÿõà ìíîãî ïîñïàçâàíè, îòêîëêîòî ñåãà. Òà àêî íè áÿõà ïðèåëè òîãàâà, ìàêàð è ñ ìíîãî óãîâîðêè, îùå ïðåç 1995-6 ã. ïúðâèòå äåëà ùÿõà äà ïîïàäíàò â Åâðîïåéñêèÿ ñúäå ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà â Ñòðàñáóðã! Ìîæå áè òàêà ùåøå äà áúäå ïðåäîòâðàòåíà âòîðàòà ÷å÷åíñêà âîéíà, çàùîòî, êàòî çàâúðøè ïúðâàòà, òÿ íå ïîëó÷è ñúîòâåòíàòà þðèäè÷åñêà îöåíêà, íå áÿõà íàêàçàíè âèíîâíèòå è ïîñëå òåçè, êîèòî æàäóâàõà çà ðåâàíø, âçåõà âðúõ. Îòêàçúò íà Ñúâåòà íà Åâðîïà êîñâåíî ïîìîãíà çà òîçè ðåâàíø. Ïðåç 1998 ã. çàïî÷íà âòîðàòà ÷å÷åíñêà êàìïàíèÿ - ïîïîçîðíà è ïî-ëèöåìåðíà îò ïúðâàòà. Ìåæäó äðóãîòî, êàê òàêà ñïåöñëóæáèòå, êîèòî çíàÿò êàêâî ñúì êàçàëà â÷åðà ïî òåëåôîíà, íå çàáåëÿçàõà ïðèäâèæâàíåòî íà ÷å÷åíñêè áóíòîâíèöè â Äàãåñòàí, ñëåä êîåòî çàïî÷íà âòîðàòà âîéíà? - Ðàçêàæåòå ïî-ïîäðîáíî çà Âàøàòà îðãàíèçàöèÿ. - Òîâà áåøå ïðåç 1994 ã. Çàïî÷íàõìå äà ïîìàãàìå íà äðóãèòå ïðàâîçàùèòíè îðãàíèçàöèè. È ïîíåæå òîãàâà ÅÑÏ×ÎÑ íå íè áåøå äîñòúïíà, à íèå ñå êàçâàõìå “Öåíòúð çà ñúäåéñòâèå íà ìåæäóíàðîäíàòà çàùèòà”, òî çàïî÷íàõìå äà èçïîëçâàìå äîñòúïíèÿ íè ìåõàíèçúì íà Êîìèòåòà ïî ïðàâà íà ÷îâåêà íà ÎÎÍ, çàùîòî Ðóñèÿ îò 1 ÿíóàðè 1992 ã. ïðèçíà êîìïåòåíöèèòå íà òîçè îðãàí. Ïúðâèòå äåëà â òîçè êîìèòåò áÿõà íàøè è íèå ãè ñïå÷åëèõìå, íî çà ñúæàëåíèå ðóñêèòå âëàñòè íå èçïúëíÿâàò ðåøåíèÿòà ìó. Íî ñåãà Êîìèòåòúò å ìíîãî îáåçïîêîåí îò òîâà, ÷å Ðóñèÿ è äðóãè ñòðàíè äàâàò ëîø ïðèìåð ñ íåèçïúëíåíèå íà ðåøåíèÿòà è ñå îïèòâà äà èìà îáÿñíè, ÷å òàêà íå áèâà. À îò 5 ìàé 1998 ã. íèå çàïî÷íàõìå àêòèâíî äà ïðåäàâàìå äåëà â ÅÑÏ× â Ñòðàñáóðã. Ïúðâîòî ðàçãëåæäàíå íà ðóñêî äåëî â Ñòðàñáóðã - äåëîòî “Êàëàøíèêîâ ñ/ó Ðóñèÿ” áåøå ñ ìîå ó÷àñòèå êàòî àäâîêàò íà èùåöà íà 18 ñåïòåìâðè 6 ÎÁÅÊÒÈÂ

2001 ã. Êàëàøíèêîâ áåøå ëåæàë ïåò ãîäèíè áåç ïðèñúäà â Ìàãàäàí, â çàòâîðà, ÷àêàéêè êðàéíîòî ðåøåíèå íà ðóñêèÿ ñúä. Íèå ñïå÷åëèõìå òîâà äåëî ïî âñè÷êèòå òðè ÷ëåíà îò Êîíâåíöèÿòà - 3-òè (çà áåç÷îâå÷íî îòíîøåíèå è èçòåçàíèÿ â àðåñòà), 5-òè (çà ïðåêîìåðíî äúëãî çàäúðæàíå áåç ñúä) è 6-òè (çà ëèïñà íà ñïðàâåäëèâ ïðîöåñ). Ìíîãî ñåðèîçåí ïðåöåäåíò, îñîáåíî ùî ñå îòíàñÿ äî óñëîâèÿòà â çàòâîðèòå. Ñëåä òîâà âëàñòèòå ïðèåõà îãðîìíà ïðîãðàìà çà ïîäîáðÿâàíå, çà èçìåíåíèå íà óñëîâèÿòà â çàòâîðèòå. Íî îñòàíà ñúùèÿò ìàíòàëèòåò íà çàòâîðíè÷åñêèòå âëàñòè, îñîáåíî íà äîëíèòå íèâà. Ïîâå÷åòî õîðà â òàçè ñèñòåìà ïðîäúëæàâàò äà ñìÿòàò, ÷å çàòâîðíèöèòå íå ñà õîðà, ïðîäúëæàâàò äà íå óâàæàâàò äîñòîéíñòâîòî íà çàòâîðåíèòå õîðà. Ìíîãî ðàáîòà èìàìå è ïî ÷ë. 5, çàùîòî ïðîäúëæàâà äà ñå øèðè èçâúíðåäíî äúëãîòî çàäúðæàíå íà õîðà â àðåñòèòå áåç ïðèñúäà. Âúâåäåí áåøå ñúäåáåí íàäçîð âúðõó àðåñòèòå, íî ÷åñòî òîé å ìíîãî áàâåí, ìíîãî ôîðìàëåí.  íà÷àëîòî èìàõìå îêîëî 100 äåëà çà öÿëàòà ãîäèíà, à ñåãà ïîëó÷àâàìå ïî 1000 ìîëáè íà ìåñåö. Ñàìî ìàëêà ÷àñò îò òÿõ îòèâàò â Ñòðàñáóðã, íî è òîâà å ïîìîù - äà ïîêàæåø íà ÷îâåêà çàùî æàëáàòà ìó íÿìà ñìèñúë äà õîäè äî Åâðîïåéñêèÿ ñúä. Òåçè ïîâå÷å îò òðèäåñåò îñúäèòåëíè ðåøåíèÿ, êîèòî ñ íàøà ïîìîù ðóñêè èùöè ïîëó÷èõà îò ÅÑÏ× áèõà ìîãëè äà ñå ïîëçâàò çà ïîäîáðÿâàíå íà ïîëîæåíèåòî ñ ïðàâàòà íà ÷îâåêà íà ÷îâåêà ó íàñ. Íî âëàñòèòå ãè âúçïðèåìàò åäâà ëè íå êàòî ïëåñíèöè. È ïúðâî ïî÷íàõà äà íè èçîëèðàò - ïðåñòàíàõà äà íè êàíÿò íà ñåìèíàðè ñúñ ñúäèè è çàòâîðíè÷åñêè âëàñòè, íà ãîëåìèòå þðèäè÷åñêè êîíôåðåíöèè, íà êîèòî ñòàâàò äèñêóñèè, èçîáùî ñòàðàÿò ñå äà äàâàò âèä, ÷å íå ñúùåñòâóâàìå. Âñè÷êî òîâà ïî íàé-ëîø íà÷èí ñå îòðàçÿâà íà ïðÿêàòà íè ðàáîòà. À ìåí ìå îáâèíÿâàò â “ðàçðóøàâàíå íà èêîíîìè÷åñêàòà ñèãóðíîñò íà Ðóñèÿ” ñ î÷åâèäíîòî íàìåðåíèå äà ñå óïëàøà. È íÿêîè ñúòðóäíèöè íàïóñíàõà. Òúé êàòî î÷àêâàìå, ÷å â åäèí ñúâñåì íå ùàñòëèâ äåí òå ìîãàò äà çàêðèÿò ñìåòêèòå íà îðãàíèçàöèÿòà, íèå ðåøèõìå äà èçïîëçâàìå ìîÿòà äîêòîðàíòóðà â Ñòðàñáóðãñêèÿ óíèâåðñèòåò è äà ïðåíåñåì îñíîâíàòà ðàáîòà òàì, êàòî ñúçäàäåì ñåñòðèíñêà îðãàíèçàöèÿ - “Ìåæäóíàðîäåí öåíòúð çà çàùèòà”. Ñ ïîêîéíàòà Àííà Ïîëèòêîâñêàÿ ìíîãî ðàáîòèõìå ïî åäíè è ñúùè äåëà - ïî “Íîðä Îñò”, êúäåòî ïðè ùóðì çà îñâîáîæäàâàíå íà çàëîæíèöè ñïåö÷àñòèòå óáèõà ñ ãàç îêîëî 100 äóøè è âìåñòî äà ìèíèìèçèðàò æåðòâèòå, òå ãè ìàêñèìèçèðàõà è òàêà äðàñòè÷íî íàðóøèõà ïðàâîòî íà æèâîò íà ñòîòèöè, ïî ìíîãî ÷å÷åíñêè äåëà è òîâà íèêàê íå ñå õàðåñâà íà âëàñòèòå. Òÿ áåøå èçêëþ÷èòåëåí ÷îâåê, à óáèéñòâîòî é å ìíîãî ñèìïòîìàòè÷íî, ìàêàð íèêîãî äà íå ìîãà êàòî þðèñò äà îáâèíÿ êîíêðåòíî. Òúæíà áåøå ðåàêöèÿòà íà Ïóòèí, êîéòî çà òàçè ñòðàõîòíà æóðíàëèñòêà êàçà, ÷å å íåçíà÷èòåëíà. Ñåãà ïîëîæåíèåòî å òàêîâà ó íàñ, ÷å íèêîé íå å çàùèòåí îò ïðîèçâîë, äîðè òîëêîâà áîãàò ÷îâåê êàòî ìîÿò êëèåíò Ìèõàèë Õîäîðêîâñêè. Ñëåäâàùàòà ñåäìèöà ùå Ïðîäúëæàâà íà ñòð. 9


Õåëçèíêñêèòå êîìèòåòè îñúæäàò àíòèìàëöèíñòâåíàòà ðåòîðèêà è äèñêðèìèíàöèÿòà â Áúëãàðèÿ Coôèÿ/Âèåíà, 21 íîåìâðè 2006. Ïî âðåìå íà ñâîÿòà ãîäèøíà ñðåùà íà Ãåíåðàëíàòà Àñàìáëåÿ, ïðîâåäåíà îò 16 äî 19 íîåìâðè 2006ã., ÷ëåíîâåòå íà íà Ìåæäóíàðîäíàòà õåëçèíêñêà ôåäåðàöèÿ (ÌÕÔ) ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà èçðàçèõà ñâîÿòà çàãðèæåíîñò îò íàðàñòâàùàòà àíòèìàëöèíñòâåíà ðåòîðèêà è äèñêðèìèíàöèÿ â Áúëãàðèÿ. Åêñòðåìèñòêàòà íàöèîíàëèñòè÷åñêà ïàðòèÿ Àòàêà, êîÿòî ñ 8% âîò ïðè ïðåäèøíèòå ïàðëàìåíòàðíè èçáîðè ïðåç 2005ã., ïîëó÷è ïðåäñòàâèòåëñòâî â áúëãàðñêèÿ Ïàðëàìåíò, îòêðèòî ïðîïàãàíäèðà âðàæäåáíîñò è äèñêðèìèíàöèÿ ñðåùó åòíè÷åñêèòå è ðåëèãèîçíèòå ìàëöèíòñòâà. Êà÷âàéêè ñå íà àãðåñèâíî êñåíîôîáñêà ïëàòôîðìà, ëèäåðúò íà Àòàêà äîñòèãíà äî âòîðè òóð íà ïðåçèäåíòñêèòå èçáîðè ïðåç îêòîìâðè 2006ã., êàòî ïîëó÷è ïîâå÷å îò 24% îò âîòà íà èçáèðàòåëèòå. “Òàêîâà íèâî íà åëåêòîðàëíà ïîäêðåïà íà ÷îâåê, êîéòî ÷åñòî ñè ñëóæè ñ ðàñèñòêà ïðîïàãàíäà, îòðè÷à Õîëîêîñòà è ïîäêðåïÿ òîòàëèòàðíèòå ìåòîäè íà óïðàâëåíèå, å ïîçîðíî çà ñòðàíà, êîÿòî å íà ïðàãà íà ïúëíîïðàâíîòî ñè ÷ëåíñòâî â Åâðîïåéñêèÿ ñúþç îò 1 ÿíóàðè 2007 ã.”, ñ÷èòà Óëðèõ Ôèøúð, ïðåçèäåíò íà ÌÕÔ. Ïîëèòèêèòå íà áúëãàðñêîòî ïðàâèòåëñòâî êúì ìàëöèíñòâàòà ñúùî îñòàâàò ñåðèîçåí ïðîáëåì. Âúïðåêè ÷å ñå ñ÷èòà, ÷å â ñòðàíàòà èìà íÿêîëêî õèëÿäè ìàêåäîíöè, ïðàâèòåëñòâîòî îòðè÷à ñúùåñòâóâàíåòî íà ìàêåäîíñêî ìàëöèíñòâî â ñòðàíàòà è íàñòîÿâà, ÷å íÿìà íèêàêâè çàäúëæåíèÿ äà çàùèòàâà òàçè ãðóïà. Ïðåäñòàâèòåëè íà âñè÷êè ïàðëàìåíòàðíî ïðåäñòàâåíè ïîëèòè÷åñêè ïàðòèè ñúùî íàñêîðî ïîäêðåïèõà òîâà. Ïðè äðóãè ïðîáëåìàòè÷íè îáñòîÿòåëñòâà, Ñîôèéñêèÿò ãðàäñêè ñúä ðåøè ïðåç îêòîìâðè 2006ã., â ðàìêèòå íà ïðîöåñ, ïðîâåäåí ïðè ãðóáè íàðóøåíèÿ íà ñòàíäàðòíèòå ïðîöåäóðè, äà îòêàæå ðåãèñòðàöèÿ íà ÎÌÎ “Èëèíäåí-Ïèðèí”, ïîëèòè÷åñêà ïàðòèÿ, êîÿòî äàâà ïîäêðåïà íà ìàêåäîíñêîòî åòíè÷åñêî ìàëöèíñòâî â ñòðàíàòà. Ðåøåíèåòî áåøå âçåòî, âúïðåêè ïîñòàíîâëåíèåòî íà Ïðîäúëæàâà îò ñòð. 6 ãî ïîñåòÿ â ×èòà, â çàòâîðà, êúäåòî å (ìåæäó äðóãîòî) â íàðóøåíèå íà çàêîíà, êîéòî êàçâà, ÷å òðÿáâà äà ãî çàòâîðÿò áëèçî äî äîìà ìó. Íî íàøèòå âëàñòè íå ïîíàñÿò íèêàêâà êðèòèêà, ïî íèêàêúâ íà÷èí è çà íèùî è çàòîâà ïðàâÿò âñè÷êî òîâà -

Åâðîïåéñêèÿ ñúä ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà (ÅÑÏ×) îò îêòîìâðè 2005ã., ñïîðåä êîåòî ïðåäèøíàòà çàáðàíà íà ïàðòèÿòà íàðóøàâà ïðàâîòî íà ñâîáîäà íà ñäðóæàâàíåòî. ÅÑÏ× îòêðè íàðóøåíèÿ íà ñâîáîäàòà íà ñäðóæàâàíå â îáùî ïåò ñëó÷àÿ, âêëþ÷âàùè åòíè÷åñêè ìàêåäîíöè îò Áúëãàðèÿ, íî òåçè ïîñòàíîâëåíèÿ íå ñå ïðèëàãàò åôåêòèâíî îò áúëãàðñêîòî ïðàâèòåëñòâî è íå ñà äîâåëè äî ïîçèòèâíè ïðîìåíè. Ñèòóàöèÿòà ñ ðîìñêîòî ìàëöèíñòâî â Áúëãàðèÿ, çà êîåòî ñå ñ÷èòà, ÷å íàáðîÿâà ìåæäó 600 000 - 800 000 äóøè, ñå ïîäîáðÿâà ñúâñåì ìàðãèíàëíî ïðåç ïîñëåäíèòå ãîäèíè è ïðîäúëæàâà äà ñå õàðàêòåðèçèðà ñ äèñêðèìèíàöèÿ è èçîëàöèÿ. Òàêèâà òåíäåíöèè ñå ïîäñèëâàò îò ïðåäíàìåðåíè ïîëèòè÷åñêè èçÿâëåíèÿ, êîèòî ïîíÿêîãà ñà êðåùÿùî ïóáëè÷íè. Íàïðèìåð íà 14 íîåìâðè 2006ã., ñå ïîÿâè èçêàçâàíå íà êìåòà íà ðàéîí Îâ÷à êóïåë â Ñîôèÿ, â êîåòî ñå êàçâàøå, ÷å “êðàâèòå â Îâ÷à êóïåë íàíàñÿò ïî-ìàëêî áåäè îòêîëêîòî ìåñòíàòà ðîìñêà ìàõàëà... Ðîìèòå òðÿáâà ïîñòåïåííî äà ïðèäîáèÿò íîðìàëíè ãðàæäàíñêè íàâèöè è ïðåäè òîâà äà ñå ñëó÷è, òå íå ìîãàò äà æèâåÿò êàòî ãðàæäàíè... Ðîìñêè êâàðòàë áëèçî äî æèëèùíè êîìïëåêñè å äåñåò ïúòè ïî-âðåäåí îòêîëêîòî áîêëóê÷èéñêà êîôà.” Ãåíåðàëíàòà àñàìáëåÿ íà Ìåæäóíàðîäíàòà õåëçèíêñêà ôåäåðàöèÿ îñúæäà íàðàñòâàíåòî íà ïîëèòè÷åñêàòà ðåòîðèêà â Áúëãàðèÿ, êîÿòî öåëè åòíè÷åñêèòå è ðåëèãèîçíèòå ìàëöèíñòâà è ïðèçîâàâà áúëãàðñêîòî ïðàâèòåëñòâî äà íàïðàâè íåîáõîäèìîòî ÿñíî ðàçãðàíè÷èìèòå ñëó÷àè íà ñëîâî íà îìðàçàòà äà áúäàò êðèìèíàëíî ïðåñëåäâàíè. Õåëçèíêñêèòå êîìèòåòè ñúùî ïðèçîâàâàò áúëãàðñêîòî ïðàâèòåëñòâî äà óâåëè÷è óñèëèÿòà ñè çà ïîâèøàâàíå íà òîëåðàíòíîñòòà è ðàâíîòî ó÷àñòèå â îáùåñòâîòî íà ÷ëåíîâåòå íà ìàëöèíñòâàòà è äà îáåçïå÷è ñúîòâåòñòâèåòî íà ïîëèòèêèòå çà ìàëöèíñòâàòà ñ ìåæäóíàðîäíèòå ñòàíäàðòè, âêëþ÷èòåëíî è ñ Ðàìêîâàòà êîíâåíöèÿ çà íàöèîíàëíèòå ìàëöèíñòâà, ðàòèôèöèðàíà îò Áúëãàðèÿ ïðåç 1999ã.

ñðåùó íàñ è âñè÷êè, êîèòî ïî-ñúùåñòâåíî ãè êðèòèêóâàò. Êîéòî êðèòèêóâà, å âðàã íà Ðóñèÿ è ñ íåãî ïî÷âàò äà ñå îòíàñÿò êàòî ñ òàêúâ. Òå ïîäìåíÿò ïîíÿòèÿòà “Ðóñèÿ” è “ðóñêè âëàñòè”. Âëàñòèòå îòúæäåñòâÿâàò ñåáå ñè ñ Ðóñèÿ. Èíòåðâþòî âçå Åìèë ÊÎÅÍ ÎÁÅÊÒÈ 9

Нужен е баланс между мерките за сигурност и човешките права  

Публикация на списание Обектив, брой 137 от 2006г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you