Page 1

Ìîðàëíà êîàëèöèÿ ñðåùó êñåíîôîáèÿòà Êðàñèìèð ÉÎÍ×ÅÂ

Ï

ðåäè 70 ãîäèíè, ïðåç äàëå÷íàòà 1937-à, æóðíàëèñòúò Áóêî Ïèòè èçäàâà êíèãàòà “Áúëãàðñêàòà îáùåñòâåíîñò çà ðàñèçìà è àíòèñåìèòèçìà”. Òîâà å àíêåòà, â êîÿòî 62 âèäíè áúëãàðñêè èíòåëåêòóàëöè îòãîâàðÿò íà òðè åäíàêâè âúïðîñà. Ñðåä òÿõ ñà Àíòîí Ñòðàøèìèðîâ, Ãåîðãè Áàêàëîâ, Äîáðè Íåìèðîâ, Åëèí Ïåëèí, Òåîäîð Òðàÿíîâ è îùå ìíîãî èìåíà, êîèòî äíåñ ñà âúâ âñè÷êè õðèñòîìàòèè. Ñëåä âîéíàòà Áóêî Ïèòè çàìèíàâà çà Èçðàåë çàåäíî ñ ïî÷òè âñè÷êè áúëãàðñêè åâðåè ïðåç 1948 ã. è òàì äîæèâÿâà äíèòå ñè. Íî èäåÿòà ìó å âúçðîäåíà îò Íîâ áúëãàðñêè óíèâåðñèòåò, êîéòî èçäàäå âòîðà êíèãà ïîä ñúùîòî èìå.  íîâàòà âåðñèÿ íà ñúùèòå âúïðîñè, êàêòî è íà òðè íîâè, îòãîâàðÿò âèäíè íàøè ñúâðåìåííèöè îò èíòåëåêòóàëíèÿ è ïîëèòè÷åñêèÿ åëèò. Ãîëåìèÿò âúïðîñ, êîéòî òàçè àíêåòà ïîñòàâÿ, å çàùî òåìàòà çà êñåíîôîáèÿòà è ðàñèçìà å àêòóàëíà è äíåñ.  íàâå÷åðèåòî íà Âòîðàòà ñâåòîâíà âîéíà òîâà å îáÿñíèìî. Ïî òîâà âðåìå òîé å îôèöèàëíà èäåîëîãèÿ íà íàöèñòêèÿ ðåæèì â Ãåðìàíèÿ, à íåãîâèÿò ðúêîâîäèòåë Àäîëô Õèòëåð å ïðèìåð çà ïîäðàæàíèå â ìíîãî ñòðàíè, âêëþ÷èòåëíî è â Áúëãàðèÿ. Íî äíåñ, êîãàòî ðàñèçìúò å îñúäåí îò èñòîðèÿòà, êðèòèêèòå ñðåùó íåãî íà ïðúâ ïîãëåä èçãëåæäàò êàòî óïðàæíåíèå ïî êðàñíîðå÷èå. Àêî ïðî÷åòåòå òàçè êíèãà ùå âèäèòå, ÷å íå å òàêà. Âúïðåêè ïðîñëîâóòàòà òúðïèìîñò íà áúëãàðèíà ðàñèçìúò ó íàñ èìà è ìèíàëî, è íàñ-

“Áúëãàðñêàòà îáùåñòâåíîñò çà ðàñèçìà è àíòèñåìèòèçìà”, Óðåäíèê è ðåäàêòîð Ìèðà Ìàéåð, Íîâ áúëãàðñêè óíèâåðñèòåò, 2006 ã.

òîÿùå. Åäèí îò àíêåòèðàíèòå - ïðîô. Èâàí Ìàðàçîâ, îòêðèâà êîðåíèòå ìó äîðè âúâ ôîëêëîðà, êúäåòî äîáðèÿò þíàê ñå áîðè ñ ëîøèÿ “÷åð àðàïèí”. À äíåøíîòî ìó ïðîÿâëåíèå íå å ñàìî âëèçàíåòî íà “Àòàêà” â ïàðëàìåíòà - ìàêàð òîâà íåñúìíåíî äà å ïîâîäúò äà ñå âúçðîäè èäåÿòà íà Áóêî Ïèòè è äà ñå ñïîìåíàâà îò ïî÷òè âñè÷êè ó÷àñòíèöè â àíêåòàòà. Âñúùíîñò îò îòãîâîðèòå ñòàâà ÿñíî, ÷å “Àòàêà” å ñàìî íàäâîäíàòà ÷àñò íà àéñáåðãà, êîÿòî, êàêòî å èçâåñòíî, å ïúòè ïî-ìàëêà îò ñêðèòàòà. Ïðîÿâëåíèÿòà íà ðàñèçìà äíåñ àíêåòèðàíèòå âèæäàò â öèãàíñêèòå ãåòà, â äèñêðèìèíàöèÿòà íà ðîìèòå ïðè íàçíà÷àâàíåòî íà ðàáîòà, â ñåãðåãàöèÿòà íà òåõíèòå äåöà â ó÷èëèùå.  ìàñîâîòî ñúçíàíèå ïðîäúëæàâàò äà áèòóâàò îáÿñíåíèÿòà íà âñè÷êè çëèíè ñúñ ñâåòîâíàòà êîíñïèðàöèÿ íà “äðóãèòå” - åâðåè, ìàñîíè èëè òóðöè - ñðåùó “íàñ”. Âúâ âñåêèäíåâèåòî ðàñèçìúò ñå îêàçâà ó÷óäâàùî æèëàâ: îöåëÿâà äîðè êîãàòî èçãëåæäà, ÷å íÿìà çäðàâà îñíîâà â ìèíàëîòî, à äíåñ ñðåùó íåãî ñå îáÿâÿâàò ïîëèòèöèòå îò âñè÷êè öâåòîâå - è ìèíèñòúðúò íà êóëòóðàòà Ñòåôàí Äàíàèëîâ, è áèâøèÿò ïðåìèåð Ôèëèï Äèìèòðîâ, è ëèäåðúò íà ïàðòèÿ “Íîâîòî âðåìå” Åìèë Êîøëóêîâ. “Ïîëèòèêàòà ïðîòèâ ðàñèçìà òðÿáâà äà çàïî÷íå ñ îòíîøåíèå êúì äåöàòà îò ñúîòâåòíàòà ãðóïà” - êàçâà åäèí îò èíòåðâþèðàíèòå, ïðîô. Èâàí ×åðíîçåìñêè. Âñè÷êè àíêåòèðàíè ñà àâòîðèòåòè â ñúâðåìåííîòî íè îáùåñòâî - áèëî ïîëèòè÷åñêè, áèëî èíòåëåêòóàëíè, áèëî ìîðàëíè. Êàêòî ëè÷è îò êíèãàòà, ãîëÿìàòà êîàëèöèÿ âå÷å å ôîðìèðàíà. Ñåãà òÿ òðÿáâà äà íàìåðè ëîñòîâå çà âúçäåéñòâèå, ÷ðåç êîèòî äà èçêîðåíè ðàñèçìà è êñåíîôîáèÿòà îò ñúçíàíèåòî íà áúëãàðèíà. ÎÁÅÊÒÈ 29

Морална коалиция срещу ксенофобия  
Морална коалиция срещу ксенофобия  

Публикация на списание "Обектив", брой 133 от 2006г. автор Красимир Йончев