Page 1

ÏÎ ÑÂÅÒÀ

Áîðáàòà ñ òåðîðèçìà ñòàíà ïðåäëîã çà íàðóøàâàíå íà ÷îâåøêèòå ïðàâà

Ï

www.hrw.org 38 ÎÁÅÊÒÈÂ

ðåç 2005 ã. íîâè ïðèìåðè ïîêàçàõà, ÷å ìú÷åíèÿòà è òîðìîçúò ñà áèëè ñúùåñòâåíà ÷àñò îò àíòèòåðîðèñòè÷íàòà ñòðàòåãèÿ íà àäìèíèñòðàöèÿòà íà Áóø. Òàçè ñòðàòåãèÿ ïîäðèâà ãëîáàëíàòà çàùèòà íà ÷îâåøêèòå ïðàâà, çàÿâè ÕÐÓ â ãîäèøíèÿ ñè äîêëàä. Äîêàçàòåëñòâàòà ïîêàçâàò, ÷å çëîóïîòðåáèòå ïðè ðàçïèòè íå ìîãàò äà áúäàò ñâåäåíè äî ïðîñòúïêèòå íà íÿêîëêî âîéíèöè îò íèñúê ðàíã, à ñà ñúçíàòåëåí ïîëèòè÷åñêè èçáîð íà ñòàðøè ïðåäñòàâèòåëè íà àìåðèêàíñêîòî ïðàâèòåëñòâî.  äîêëàäà ñå êàçâà, ÷å òàçè ïîëèòèêà å ïðåïÿòñòâàëà ñïîñîáíîñòòà íà Âàøèíãòîí äà óãîâàðÿ è ïðèòèñêà äðóãè äúðæàâè äà ñúáëþäàâàò ïðàâàòà íà ÷îâåêà. “Áîðáàòà ñ òåðîðèçìà å îñíîâíà çà êàóçàòà íà ÷îâåøêèòå ïðàâà - êàçà Êåíåò Ðîò, èçïúëíèòåëåí äèðåêòîð íà Õþìàí ðàéòñ óî÷. - Íî ïðèëàãàíåòî íà íåçàêîííè òàêòèêè ñðåùó çàïîäîçðåíè òåðîðèñòè å êàêòî ãðåøíî, òàêà è íåïðîäóêòèâíî.” Ðîò äîáàâÿ, ÷å íåçàêîííèòå òåõíèêè ïîäêëàæäàò íàáèðàíåòî íà òåðîðèñòè, îáåçêóðàæàâàò îáùåñòâåíàòà ïîäêðåïà íà óñèëèÿòà çà ñïðàâÿíå ñ òåðîðèçìà è ñúçäàâàò íàáîð îò íåîñúäåíè àðåñòàíòè. Ïàðòíüîðè íà ÑÀÙ êàòî Âåëèêîáðèòàíèÿ è Êàíàäà äîïðèíàñÿò çà ëèïñàòà íà âîäà÷åñòâî ïî îòíîøåíèå íà ÷îâåøêèòå ïðàâà, êàòî ñå îïèòâàò äà ïîäðîíâàò îñíîâíè ìåæäóíàðîäíè ãàðàíöèè. Âåëèêîáðèòàíèÿ ãëåäà äà èçïðàùà çàïîäîçðåíè íà ïðàâèòåëñòâà, êîèòî å òâúðäå âúçìîæíî äà ãè ïîäëàãàò íà òîðìîç è ìú÷åíèÿ âúïðåêè óâåðåíèÿòà, ÷å íÿìà äà ïðèáÿãâàò äî íåïðàâîìåðíè ïðàêòèêè. Êàíàäà ñå îïèòâà äà ïðå÷è íà èçïúëíåíèÿòà íà ñïîðàçóìåíèÿ, ñïîðåä êîèòî íàñèëñòâåíèòå èç÷åçâàíèÿ ñà íåçàêîííè. Åâðîïåéñêèÿò ñúþç ïðîäúëæàâà äà îìàëîâàæàâà ÷îâåøêèòå ïðàâà â îòíîøåíèÿòà ñè ñ äðóãè äúðæàâè, ñìÿòàíè çà ïîëåçíè â áîðáàòà ñðåùó òåðîðèçìà, êàòî Ðóñèÿ, Êèòàé è Ñàóäèòñêà Àðàáèÿ. Ìíîãî äúðæàâè êàòî Óçáåêèñòàí, Ðóñèÿ èëè Êèòàé èçïîëçâàò “âîéíàòà ñðåùó òåðîðèçìà”, çà äà àòàêóâàò ñâîèòå ïîëèòè÷åñêè îïîíåíòè, îïðåäåëÿéêè ãè êàòî “èñëÿìñêè òåðîðèñòè”. ÕÐÓ å äîêóìåíòèðàëà ìíîãî ñåðèîçíè çëîóïîòðåáè èçâúí áîðáàòà ñðåùó òåðîðèçìà. Ïðåç ìàé ïðàâèòåëñòâîòî íà Óçáåêèñòàí èçáè ñòîòèöè äåìîíñòðàíòè â Àíäèæàí, ñóäàíñêîòî ïðàâèòåëñòâî èçâúðøè “åòíè÷åñêî ïðî÷èñòâàíå” â Äàðôóð, Çàïàäåí Ñóäàí, à â Äåìîêðàòè÷íà ðåïóáëèêà Êîíãî è ×å÷íÿ ñå äîêëàäâà çà ïðîÿâèòå íà ïîñòîÿííè æåñòîêîñòè.  Áèðìà, Ñåâåðíà Êîðåÿ, Òóðêìåíèñòàí, Òèáåò è Õèíÿíã â Êèòàé ïîñòîÿííî ñå äîñòèãà äî êðàéíè ðåïðåñèè, à â Ñèðèÿ è Âèåòíàì ñå ïîääúðæàò ñòðîãè îãðàíè÷åíèÿ íà ãðàæäàíñêîòî îáùåñòâî.  Çèìáàáâå ñå èçâúðøâàò ìàñèðàíè, ïîëèòè÷åñêè ìîòèâèðàíè è íàñèëñòâåíè êîíôèñêàöèè è ïðîãîíâàíèÿ. Èìà è ñâåòëè ìîìåíòè â óñèëèÿòà íà çàïàäíèòå äúðæàâè äà ñå ñïàçâàò ÷îâåøêèòå ïðàâà â Áèðìà è Ñåâåðíà Êîðåÿ. Ðàçâèâàùèòå ñå ñòðàíè ñúùî ñà èçèãðàëè ïîçèòèâíà ðîëÿ: Èíäèÿ íå å îòïóñíàëà âîåííàòà ñè ïîìîù çà Íåïàë ñëåä óäàðà íà êðàëÿ, à Àñîöèàöèÿòà íà þãîèçòî÷íèòå àçèàòñêè íàöèè å íàêàðàëà Áèðìà äà íàïóñíå ñâîåòî ïðåäñåäàòåëñêî ìÿñòî ïðåç 2006 ã. çàðàäè óæàñÿâàùèòå ïðèìåðè çà ïîòúïêâàíå íà ÷îâåøêèòå ïðàâà â ñòðàíàòà. Ìåêñèêî ïîåìà âîäà÷åñòâîòî â óáåæäàâàíåòî íà ÎÎÍ äà íàçíà÷è ñïåöèàëåí äîêëàä÷èê çà çàùèòàòà íà ÷îâåøêèòå ïðàâà, äîêàòî ñå âîäè áîðáàòà ñðåùó òåðîðèçìà. Âúïðåêè èíòåíçèâíèÿ íàòèñê, îêàçâàí íà Êèðãèçèÿ îò Óçáåêèñòàí, ïúðâàòà ñòðàíà ïðîäúëæàâà äà íàñòîÿâà çà ñïàñÿâàíåòî íà âñè÷êè îñâåí ÷åòèðèìà îò 443-ìàòà áåæàíöè îò êëàíåòî â Àíäèæàí, íà êîèòî Ðóìúíèÿ ïúê å äàëà âðåìåííî óáåæèùå. Ëèïñàòà íà âîäà÷åñòâî îò ñòðàíà íà çàïàäíèòå ñèëè îòñòúïâà ïîëåòî íà Êèòàé è Ðóñèÿ, êîèòî îñíîâàâàò èêîíîìè÷åñêèòå ñè, ñîöèàëíè è ïîëèòè÷åñêè ñúþçè áåç çà÷èòàíå íà ÷îâåøêèòå ïðàâà. Èç ãîäèøíèÿ äîêëàä íà ÕÐÓ

Борбата с тероризма стана предлог за нарушаване на човешките права  

Публикация на списание "Обектив", брой 130 от 2006г.