Issuu on Google+

"Öèãàíñêîòî ëÿòî" íà Âàñèë ×àïðàçîâ

Ìàðèí ÁÎÄÀÊÎÂ

Ì

îãà äà áúäà íàðå÷åí âñè÷êî, íî íå è ñïåöèàëèñò ïî ïóáëè÷íà ðå÷. Çàòîâà êîãàòî Âàñèë ×àïðàçîâ ìå ïîêàíè çà âîäåù íà ïðåìèåðàòà íà "Öèãàíñêî ëÿòî", íåãîâàòà èçäàäåíà îò ÈÊ "Ñòèãìàòè" âòîðà ñòèõîñáèðêà, íàïðàâèõ è íåâúçìîæíîòî äà îòêëîíÿ òîâà èíà÷å àïåòèòíî ïðåäëîæåíèå - äîðè ñ öåíàòà íà óòî÷íåíèåòî, ÷å ñàì ñå íóæäàÿ îò âîäåù. Çàùî â êðàéíà ñìåòêà îáà÷å ïðèåõ? Çàùîòî êàòî àâòîð íà ñòèõîñáèðêàòà "Îáÿâÿâàíå íà ïðîâàëà" ìå èíòðèãóâà ïî÷åðêúò íà ÷óâñòâèòåëåí êîëåãà, òúðñåù îíîâà äîìàøíî "âåëè÷èå, íåîñâåòåíî îò ïîáåäè", çàðàäè êîåòî è äâàìàòà ïðîäúëæàâàìå äà ïèøåì. Çàùîòî êàòî ÷îâåê, êîéòî òî÷íî ñåãà ïðåæèâÿâà êðèçàòà íà ñðåäíàòà âúçðàñò, ìå èíòåðåñóâàò åìîöèîíàëíèòå âúçìîæíîñòè íà öèãàíñêîòî ëÿòî, êîåòî ñëàäîñòíî è ïðÿìî íàçîâàâà íåùàòà ñ ïúðâèòå èì èìåíà. Çàùîòî êàòî ëèòåðàòóðåí æóðíàëèñò, êîéòî âñåêèäíåâíî ñå áëúñêà î àâòîðèòåòà íà èìåíàòà, ñå óñïîêîÿâàì "â ðàçêîøà íà áåçèìèåòî", èçáðàí óáåäèòåëíî îò Âàñèë ×àïðàçîâ. Çàùîòî êàòî ãðàæäàíèí íà Ñîôèÿ, óïëàøåí îò íîâèÿ é êìåò (êîéòî, ïðî÷åå, âå÷å ñå ñêàðà íà ðîìèòå, çàäåòî íå ãëàñóâàëè çà íåãî), èñêàì äà ïðèïîäïèøà ñòèõîòâîðåíèåòî íà Âàñêî îòíîñíî ñâèðåïàòà äèàëåêòèêà ìåæäó êîçèðóâàíåòî è íåêîçèðóâàíåòî. Âúâ âñåêè îò íàñ. Çàùîòî êàòî äåòå, êîåòî íÿìà áðàò èëè ñåñòðà, èñêàì äà çàåìà ìÿñòîòî íà Âàñêîâèÿ áðàò â òàçè ÷óäåñíà ñòèõîñáèðêà - çà äà óñåòÿ òîïëîòàòà íà ðîäà è ñèëàòà íà ùåäðîñòòà. Çàùîòî êàòî óíèâåðñèòåòñêè ïðåïîäàâàòåë ïî ïèñàíå èñêàõ äà èçêóøà ó÷àñòíèöèòå â ïðåìèåðàòà äà ãîâîðÿò çà "Öèãàíñêî ëÿòî" îòâúä òðàôà-

ðåòèòå çà èäåíòè÷íîñò è äðóãîñò, è òîëåðàíòíîñò. (È óñïÿõ - ðåïëèêèòå íà Èâàí Öàíåâ, Àíòîíèíà Æåëÿçêîâà, Åâãåíèé Äàéíîâ è äð., íà ìíîãîòî ìëàäè õîðà ñòàíàõà äîêàçàòåëñòâî çà òîâà.) Çàùîòî êàòî íàáëþäàòåë íà ñúñòåçàòåëíîñòòà â ëèòåðàòóðàòà ìå èíòåðåñóâà êàê òàêà ìîäåðíèÿò èçêàç íà Âàñêî ×àïðàçîâ óñëîæíè ðîìñêàòà ëèðèêà è äîâåäå äî íîâî êà÷åñòâî ðîìñêàòà ëèòåðàòóðà ó íàñ, áåç íè íàé-ìàëêî äà ñå ñúñòåçàâà ñ Óñèí Êåðèì. Çàùîòî êàòî ñîáñòâåíèê íà ôàìèëíî èìå, ÷åñòî ïðèïîçíàâàíî êàòî ðîìñêî, íå óñåùàì â ñåáå ñè "óðàãàííèÿ âÿòúð íà öèãàíèòå, êîèòî ùå îòáðóëÿò êàìúíèòå îò íåáåòî, çà äà íàïðàâÿò îò ñìúðòòà òåàòúð", àêî ïåðèôðàçèðàì Âàñêî. Íå ãî óñåùàì, à áèõ èñêàë. Òî÷íî êàòî öèãàíèòå áèõ èñêàë äà ñúì æèçíåí. Çàùîòî ïðèåìàì êàòî îáðúùåíèå äèðåêòíî êúì ñåáå ñè ñëåäíèÿ Âàñêîâ ñòèõ: "Òè, îòãëåæäàø òèøèíàòà ëè?". Òàì, êúäåòî ñëîâîòî ñòàâà òèøèíà, òî÷íî òàì, íà îíîâà ðàâíîîòäàëå÷åíî îò ñïîíòàííîñòòà è êóëòèâèðàíîñòòà ìÿñòî, ñòîè Âàñêîâîòî öèãàíñêî ëÿòî, íàøåòî ìúäðî ëÿòî. È àêî íÿìàõ òàçè êðàéíî ëè÷íà ìîòèâàöèÿ, íÿìàøå äà ñòàíà ó÷àñòíèê â íàé-íåëèöåìåðíàòà ëèòåðàòóðíà ïðåìèåðà, íà êîÿòî ñúì ïðèñúñòâàë. P.S. Íà ïðåäñòàâÿíåòî íà "Öèãàíñêî ëÿòî", ñúñòîÿëî ñå íà 10 íîåìâðè ò.ã. â ×åðâåíàòà êúùà, ìîòèâàöèîííîòî ìè ïèñìî ñå äîïúëíè ñ îùå åäíà ïðè÷èíà: â 7-8 êíèæêà íà ñï. "Ïëàìúê" îò òàçè ãîäèíà Âàñèë ×àïðàçîâ ñ ìíîãî âêóñ è òàêò å ïðåäñòàâèë ðîìñêîòî âêëþ÷âàíå â áúëãàðñêàòà ëèòåðàòóðà. Íî êíèæêàòà èçèñêâà äðóã òåêñò. ÎÁÅÊÒÈ 11


"Циганското лято" на Васил Чапразов