Page 1

 êðàÿ íà àïðèë 2005 ã. ãðóïà ëèøåíè îò ñâîáîäà îáÿâèõà ãëàäíà ñòà÷êà â Ñîôèéñêèÿ öåíòðàëåí çàòâîð. Áðîÿò èì å çíà÷èòåëåí - îêîëî 50 äóøè, à îñîáåíîòî å, ÷å âñè÷êèòå ñà ÷óæäåíöè, îñúäåíè â áúëãàðñêèòå ñúäèëèùà è îñòàâåíè äà èçëåæàâàò ïðèñúäàòà ñè ó íàñ. Ñòà÷êàòà ïðîäúëæè äåñåò äíè, ïîñëåäâàõà êðàòêè êîìåíòàðè â ïðåñàòà, ñðåùà ñ Ðàéîííà ïðîêóðàòóðà, ñìúòíè îáåùàíèÿ è ñëó÷àÿò å ïðèêëþ÷åí.

ÏÐÎÁËÅÌÚÒ ÄÀ ÑÈ ×ÓÆÄÅÍÅÖ Â ÁÚËÃÀÐÑÊÈ ÇÀÒÂÎÐ

ÑÊÐÈÒÈÒÅ ÍÎÐÌÈ Ïîëîæåíèåòî íà ëèøåíèòå îò ñâîáîäà ó íàñ ñå óðåæäà îò Çàêîíà çà èçïúëíåíèå íà íàêàçàíèÿòà è ñúîòâåòíèÿ ïðàâèëíèê.  îáíîâåíèòå íîðìè íà äâàòà àêòà çàêîíîäàòåëèòå èçêëþ÷èòåëíî ñà âíèìàâàëè äà íå âêàðàò äèñêðèìèíàöèîííè òåêñòîâå è òàêà ñà ïðîïóñíàëè äà óðåäÿò ñòàòóòà íà ïðåáèâàâàùèòå â íàøèòå çàòâîðè ÷óæäè ãðàæäàíè. Êîåòî ëèïñâà â çàêîíà îáà÷å, ñå óðåæäà äîïúëíèòåëíî îò òàéíè çàïîâåäè è âúòðåøíîâåäîìñòâåíè àêòîâå, èçäàâàíè îò ìèíèñòúðà íà ïðàâîñúäèåòî è íåãîâèòå ñëóæèòåëè îò Ãëàâíà äèðåêöèÿ "Èçïúëíåíèå íà íàêàçàíèÿòà". Òàêà, ïðåñêà÷àéêè îñíîâíèÿ íîðìàòèâåí àêò, êúäåòî ëèøåíèòå îò ñâîáîäà íå ñå äåëÿò íà áúëãàðè, òóðöè èëè åòèîïöè, ñëóæèòåëèòå íà ïðàâîñúäèåòî èçãðàæäàò ñâîÿ ñîáñòâåíà äèñêðèìèíàöèîííà ñèñòåìà, â êîÿòî äà îöåëååø êàòî ÷óæäåíåö â áúëãàðñêè çàòâîð å ìèñèÿ ïî÷òè íåâúçìîæíà.

ÍÀÐÓØÅÍÈÒÅ ÏÐÀÂÀ Äèñêðèìèíèðàíåòî íà ÷óæäèòå çàòâîðíèöè ó íàñ ñå ïðîñòèðà îò íàé-æåëàíèòå "ïðèâèëåãèè" êàòî óñëîâíî-ïðåäñðî÷íî îñâîáîæäàâàíå, òðàíñôåð è ïðåìåñòâàíå â îáùåæèòèå îò îòêðèò òèï äî ìàëêèòå ñîöèàëíè ïðèäîáèâêè íà âñåêèäíåâíèÿ æèâîò - ïðàâîòî íà òðóä, îòïóñê, ñðåùè ñúñ ñåìåéñòâîòî, îáðàçîâàòåëíè ïðîãðàìè è èíôîðìàöèÿ íà äîñòúïåí åçèê. Óñëîâíî-ïðåäñðî÷íîòî îñâîáîæäàâàíå å ïðîáëåì, êîéòî ñòîè ïðåä âñè÷êè ëèøåíè îò ñâîáîäà. Èíñòèòóòúò íà óñëîâíî-ïðåäñðî÷íîòî îñâîáîæäàâàíå å ôîðìóëèðàí íåÿñíî â Íàêàçàòåëíèÿ êîäåêñ è ñå òúëêóâà ïðåâðàòíî îò ïðèëàãàùàòà ãî êîìèñèÿ. Èçèñêâàíèÿòà íà ÷ë.70 îò ÍÊ âêëþ÷âàò èçòúðïÿíî íå ïî-ìàëêî îò ïîëîâèíàòà íàêàçàíèå, êàêòî è ïðèìåðíî ïîâåäåíèå è ÷åñòíî îòíîøåíèå êúì òðóäà. Êàòî èçêëþ÷èì èçëåæàíèÿ ïåðèîä, îñòàíàëèòå èçèñêâà24 ÎÁÅÊÒÈÂ

Ìèëà ÁÎßÍÎÂÀ

íèÿ òúðïÿò ñóáåêòèâíà ïðåöåíêà è ïîíÿêîãà ìèíèìàëíè ïðîâèíåíèÿ è çëå èçòúëêóâàíè ñèòóàöèè ñïúâàò ïðåäñðî÷íàòà ñâîáîäà. Äðóã å âúïðîñúò, ÷å òàêà ôîðìóëèðàíàòà ïðîöåäóðà ñúçäàâà âúçìîæíîñò çà êîðóïöèÿ. Çà îñúäåíèòå ÷óæäè ãðàæäàíè ïðîáëåìúò íå ñïèðà äîòóê. Çà òÿõ ñà ñúçäàäåíè äîïúëíèòåëíè ïðàâèëà, êîèòî èì ïðå÷àò äà íàìàëÿò íàêàçàíèÿòà ñè, äà ïîèñêàò òðàíñôåð â çàòâîð â ñîáñòâåíèòå ñè äúðæàâè èëè äà ïîëçâàò ïîëàãàùèÿ èì ñå ãîäèøåí îòïóñê. Ëèöàòà, îñúäåíè çà òðàôèê íà íàðêîòèöè, êîåòî å è íàé-ñðåùàíîòî ïðåñòúïëåíèå ñðåä ÷óæäåíöèòå, îáèêíîâåíî äúëæàò íà äúðæàâàòà ãëîáè â ãîëåìè ðàçìåðè. Íåâúçìîæíîñòòà çà ïëàùàíå âîäè äî îòêàç çà òðàíñôåð è ïðåäñðî÷íî îñâîáîæäàâàíå. Ïîëçâàíåòî íà îòïóñê å ïðåïÿòñòâàíî îò ëèïñàòà íà ïîñòîÿíåí àäðåñ, à ïîñòîÿííîòî ïðåáèâàâàíå å çàäúëæèòåëíî èçèñêâàíå çà íàñòàíÿâàíå â çàòâîðíè÷åñêè îáùåæèòèÿ ñ ïî-ëåê ðåæèì. Çà ïîâå÷åòî ÷óæäåíöè èçïëàùàíåòî íà ãëîáàòà å íåâúçìîæíî ïîðàäè ìèíèìàëíèòå/íåñúùåñòâóâàùè äîõîäè â çàòâîðà, êàêòî è ëèïñàòà íà ïîäêðåïà îò òåõíèòå ñåìåéñòâà. È ìàêàð òóê äà íÿìà äèñêðèìèíàöèÿ â íà÷èíà, ïî êîéòî äúðæàâàòà ñå îïèòâà äà ñúáåðå äúëãîâåòå, ðåàëíî ïëàùàíå ðÿäêî ñå îñúùåñòâÿâà, à ïðàçíèíàòà â íîðìèòå îñòàâà ãîëÿìà.  Åâðîïåéñêàòà êîíâåíöèÿ çà òðàíñôåð íà îñúäåíè ëèöà ñå ïîñî÷âà, ÷å íàêàçàíèåòî ñå èçïúëíÿâà ïî íà÷èí, ïî êîéòî ñå ñïîðàçóìåÿò äâåòå ñòðàíè - îñúäèëàòà è èçïúëíÿâàùàòà òðàíñôåðà. Òîâà îçíà÷àâà, ÷å íàøàòà äúðæàâà áè ìîãëà äà ïîòúðñè êîìïðîìèñåí âàðèàíò, ïðè êîéòî äà òðàíñôåðèðà îñúäåíèòå ÷óæäåíöè, äà îïèòà äà ñúáåðå èíà÷å íåñúáèðàåìèòå ãëîáè â ñúòðóäíè÷åñòâî ñ îòâåòíàòà äúðæàâà è äà ñïåñòè íà áþäæåòà èçäðúæêàòà òàçè ãðóïà çàòâîðíèöè, êîÿòî ñå ïëàùà ñ ãîäèíè.

ÈÇÎËÀÖÈßÒÀ Âñåêèäíåâèåòî íà ÷óæäåíöèòå â Ñîôèéñêè öåíòðàëåí çàòâîð ñúùî íå ïðîòè÷à ëåñíî è ïî ïðàâèëàòà. Çà-


êîíúò ïîñòàíîâÿâà òå äà áúäàò îòäåëåíè îò áúëãàðèòå, êîåòî ïðåäïîëàãà îáîñîáåíè ÷àñòè îò çàòâîðà, êîðèäîðè è îáùè ïîìåùåíèÿ. Âìåñòî òîâà çàòâîðíè÷åñêàòà àäìèíèñòðàöèÿ ïðåäïî÷èòà äà ãè ïîñòàâÿ â ñâîåîáðàçíà èçîëàöèÿ, êîÿòî îáèêíîâåíî ñå íàëàãà ïðè ïîòåæúê ðåæèì èëè íà îñúäåíèòå çà ðåöèäèâ. Òàêà ÷óæäåíöèòå, íÿêîè îò êîèòî îñúäåíè çà ïðúâ ïúò, ïðåêàðâàò âðåìåòî ñè çàòâîðåíè ïî êèëèèòå áåç âúçìîæíîñò çà êîíòàêò ñ îñòàíàëèòå èëè äîñòúï äî îãðàíè÷åíèòå ðàçâëå÷åíèÿ â çàòâîðà. Îò äðóãà ñòðàíà ðàçäåëåíèå ìåæäó îñúäåíèòå çà ïðúâ ïúò è ðåöèäèâèñòèòå ñðåä ÷óæäåíöèòå íÿìà. Òå òúðïÿò íàêàçàíèÿòà ñè çàåäíî, êàòî ïúðâèòå ïîíàñÿò âñè÷êè ïîñëåäèöè îò íåáëàãîïðèÿòíîòî îáùóâàíå. Åçèêîâàòà áàðèåðà ñúùî å ïðîáëåì ïðè ïðåáèâàâàíåòî íà ÷óæäèòå ãðàæäàíè â çàòâîðà. Âúïðåêè ÷å ÇÈÍ áëàãîñêëîííî äàâà âúçìîæíîñò íà âñåêè, êîéòî æåëàå äà áúäå âêëþ÷åí â îáðàçîâàòåëíà ïðîãðàìà, ÷óæäèòå ãðàæäàíè ðÿäêî ñå îáëàãîäåòåëñòâàò. Äîñòúï äî êíèãè, âåñòíèöè è òåëåâèçèÿ íà äðóãè åçèöè íÿìà, à èçîëàöèÿòà ïðå÷è è íà èçïèòàíèÿ ìåòîä íà îãðàìîòÿâàíå îò áúëãàðñêèòå çàòâîðíèöè. Îòòóê ïðîèçëèçàò è ñåðèîçíè ïðîáëåìè êàòî íåäîñòàòú÷íàòà èíôîðìèðàíîñò ïî îòíîøåíèå âúòðåøíèòå àêòîâå íà çàòâîðà, êàêòî è íåâúçìîæíîñòòà çà ðàçáèðàíå è îáæàëâàíå íà ïîñòàíîâåíèòå ïðèñúäè è íàëîæåíè ñàíêöèè.

ÏÐÀÂÎÒÎ ÍÀ ÒÐÓÄ Ïðàâîòî íà òðóä è ñúîòâåòíî íàìàëÿâàíå ñðîêà íà íàêàçàíèåòî ÷ðåç ðàáîòíè äíè ñúùî å ñèëíî îãðàíè÷åíî çà ÷óæäèòå ãðàæäàíè, ëèøåíè îò ñâîáîäà. Ñ ïðîìåíèòå â ÇÈÍ ïúðâîíà÷àëíîòî çàäúëæåíèå íà çàòâîðíè÷åñêàòà àäìèíèñòðàöèÿ äà îñèãóðè ðàáîòà çà âñè÷êè, êîèòî èìàò æåëàíèå äà ñå òðóäÿò áå ïðåâúðíàòî âúâ âúçìîæíîñò èëè ïî-òî÷íî áëàãîïîæåëàíèå. Ðàáîòíèòå ìåñòà â çàòâîðèòå îò êðàé âðåìå ñà îãðàíè÷åíè è ñèëíî æåëàíè, êîåòî îòíîâî âîäè äî íàðóøåíèÿ è êîðóïöèîííè ïîõâàòè. Äîðè â ðåäêèòå ñëó÷àè, êîãàòî ÷óæäåíöè ñà íàñòàíåíè íà ðàáîòà â çàòâîðíè÷åñêèòå ðàáîòèëíèöè, êóõíÿ èëè ïå÷àòíèöà, ôîðìóëàòà 2 ðàáîòíè äíè íàìàëÿâàò ïðèñúäàòà ñ 1 äåí íå ñå ïðèëàãà çà òÿõ. Îáÿñíåíèå èëè íÿìà, èëè å íåëîãè÷íî è íåñúîáðàçåíî ñ äåéñòâàùèÿ íîðìàòèâåí àêò, à îòðàçÿâà âîëÿòà íà àäìèíèñòðàòèâíèÿ îðãàí.

Çàðàäè âñè÷êè òåçè ôàêòè âå÷å èìà ïîäàäåíè æàëáè íà ÷óæäè ãðàæäàíè, èçëåæàâàùè ïðèñúäè ó íàñ ïî Çàêîíà çà çàùèòà ñðåùó äèñêðèìèíàöèÿ, êîèòî ìàêàð è îáåêòèâíî äà äîêàçâàò äèñêðèìèíàöèÿ íà îñíîâà íàöèîíàëíîñò, çàñåãà óäðÿò íà êàìúê â áúëãàðñêèòå ñúäèëèùà. Äà ñå ãîòâè Åâðîïåéñêèÿò ñúä ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà â Ñòðàñáóðã.

Ïðîäúëæàâà îò ñòð. 17 íåãî. Çíàåòå, ÷å åäíà îò ïðè÷èíèòå çà îòïàäàíåòî å, ÷å íà ìíîãî äåöà ðîäèòåëèòå íÿìàò âúçìîæíîñò äà èì êóïÿò ó÷åáíèöè. Èìàìå óãîâîðêà ñúñ ÑÁÓ è ñ Ìèíèñòåðñòâîòî íà òðóäà è ñîöèàëíàòà ïîëèòèêà äà ñå èçìåíè ôîðìàòà íà ñîöèàëíîòî ïîäïîìàãàíå - êàêòî íà ñîöèàëíî ñëàáè ñåìåéñòâà ñå äàâàò ïîìîùè â íàòóðà, òàêà äà ñå äàâàò è ó÷åáíèöè çà äåöàòà.  ìîìåíòà êîëåãèòå ïèøàò ïèñìîòî äî ÌÒÑÏ îò èìåòî íà íàøèÿ ìèíèñòúð. À ùî ñå îòíàñÿ äî ïðîãðàìàòà "×àøà òîïëî ìëÿêî â ó÷èëèùå", òÿ å íà ÌÒÑÏ è òÿ ùå ïðîäúëæè è ïðåç ñëåäâàùàòà ãîäèíà â ñúùèÿ îáåì. Îáñúæäà ñå è èäåÿ çà ðàçøèðÿâàíå íà îáõâàòà íà ðàçäàâàíå íà áåçïëàòíè ó÷åáíèöè. Äîáúð ðåçóëòàò äàâà îáâúðçâàíåòî íà ñîöèàëíîòî ïîäïîìàãàíå ñ ïîñåùåíèåòî íà ó÷èëèùå, êàêòî è çàäúëæèòåëíàòà ïðåäó÷èëèùíà ïîäãîòîâêà. Âå÷å èìàìå íàä 200 ó÷èëèùíè àâòîáóñà è òîâà ñúùî ïîìàãà, çàùîòî ÷àñò îò äåöàòà îòïàäàò ïîðàäè ãîëÿìîòî ðàçñòîÿíèå îò äîìà äî ó÷èëèùåòî. Èçâîçâàíåòî å çàäúëæåíèå íà îáùèíèòå, äîñåãà òå ãî ïðàâåõà ñ ÷óæäè àâòîáóñè, à ñåãà - ñúñ ñîáñòâåíè. Èìàìå è èíôîðìàöèîííà ñèñòåìà ñ èìåíàòà íà âñè÷êè äåöà, êîèòî ïîäëåæàò íà çàäúëæèòåëíî îáðàçîâàíèå. Òàêà ùå ìîæåì ïî-ëåñíî äà ñëåäèì êîé ïîñåùàâà ó÷èëèùå è êîé íå è çàùî. Äà íå ãîâîðèì, ÷å âå÷å íÿìà ó÷èëèùå áåç êîìïþòðè. - ÁÕÊ îò ãîäèíè ñå çàíèìàâà ñ ò.íàð. ÂÓÈ è ÑÏÈ, çà êîèòî íàñòîÿâàìå, ÷å â òîçè ñè âèä òðÿáâà äà áúäàò çàêðèòè èëè ïðåîáðàçóâàíè. - Òàì, è íàé-âå÷å â ÑÏÈ, èìà ïðîáëåìè çà ðàçðåøàâàíå. Ñëåä èçìåíåíèåòî íà Çàêîíà çà áîðáà ñ ïðîòèâîîáùåñòâåíèòå ïðîÿâè íà ìàëîëåòíè è íåïúëíîëåòíè ó÷åíèöèòå òàì íàìàëÿâàò è ñåãà ñà îáùî îêîëî 1000. Öåëòà íè å äà îïòèìèçèðàìå ìðåæàòà, äà ïðåìàõíåì ó÷èëèùàòà ñ ëîøè ìàòåðèàëíè óñëîâèÿ. Îò 1995 ã. äîñåãà ñà çàêðèòè 11 ÑÏÈ.  ìîìåíòà ïðàâèì öÿëîñòíà îöåíêà íà âñÿêî îò òÿõ è âå÷å èìà íîâ Ïðàâèëíèê çà óñòðîéñòâîòî è äåéíîñòòà íà ÑÏÈ è ÂÓÈ, êîéòî ñëåä ñúãëàñóâàíåòî ùå âëåçå â ñèëà.  íåãî ñå ïðåäâèæäà äà ñå ðàáîòè â ìàëêè ãðóïè ñúñ çàäúëæèòåëåí ïñèõîëîã è ñîöèàëåí ïåäàãîã è äà ñå çàñèëè ïðîôåñèîíàëíîòî îáðàçîâàíèå. Ïî ïîäîáåí íà÷èí ñòîè è âúïðîñúò ñ ïîìîùíèòå ó÷èëèùà. Èçãîòâåí å ïðîåêò çà íîâà íàðåäáà çà òåçè 69 ó÷èëèùà. Âå÷å èìà ïîìîùíè ó÷èëèùà, êîèòî â íà÷àëíèÿ åòàï íÿìàò äåöà, çàùîòî êîìèñèèòå êúì ÐÈÎ èìàò ïîëèòèêà ïúðâî äà íàñî÷âàò äåöàòà êúì èíòåãðèðàíî îáó÷åíèå. Íî îùå èìà ïîìîùíè ó÷èëèùà, â êîèòî ñå îáó÷àâàò ìåñòíè äåöà, çàùîòî â íàñåëåíîòî ìÿñòî íÿìà äðóãî ó÷èëèùå. Íàñêîðî ðàçèñêâàõìå ñ ìèíèñòúðà âúïðîñà êîè ïîìîùíè ó÷èëèùà ìîãàò äà áúäàò ïðåîáðàçóâàíè, òàêà ÷å äà ñòàíàò îáùèíñêè. Òîâà ùå ñúãëàñóâàìå ñ îáùèíèòå, à äåöàòà ñúñ ñïåöèàëíè îáðàçîâàòåëíè ïîòðåáíîñòè ùå áúäàò íàñî÷åíè êúì äðóãè, äåéñòâèòåëíî ïîìîùíè ó÷èëèùà. Òîâà å â èíòåðåñ è íà äâåòå ñòðàíè - íà çäðàâèòå äåöà, è íà òåçè ñúñ ñïåöèàëíè íóæäè. Äîêîëêîòî çíàì, îò îáùèíèòå íÿìà âúçðàæåíèÿ. Èíòåðâþòî âçå Åìèë ÊÎÅÍ ÎÁÅÊÒÈ 25


Проблемът да си чужденец в български затвор  

В края на април 2005г. група лишени от свобода обявиха гладна стачка в Софийския централен затвор.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you