Issuu on Google+

Öâåòúò íà âàøàòà êîæà èìà çíà÷åíèå Áîéêî ÁÎÅÂ

Í

à 9 îêòîìâðè òàçè ãîäèíà âúâ âå÷åðíàòà åìèñèÿ íà ÁèÒèÂè áåøå èçëú÷åí ðåïîðòàæ çà çàäúðæàíåòî íà "èçâúðøèòåëèòå íà íàé-òåæêîòî ïðåñòúïëåíèå â Ñîôèÿ". Ïðè âíèìàòåëíîòî ïðîñëåäÿâàíå íà èíôîðìàöèÿòà ñòàíà ÿñíî, ÷å ðåïîðòàæúò êàñàå ñúäåáíî ðàçãëåæäàíå íà èñêàíå îò ñòðàíà íà ïðîêóðàòóðàòà çà çàäúðæàíå â àðåñòà íà íÿêîëêî äóøè, îáâèíåíè â èçâúðøâàíå íà óáèéñòâî ïî îñîáåíî æåñòîê íà÷èí. Ìàêàð ÷å çàäúðæàíèòå îòðè÷àõà ñâîåòî ó÷àñòèå â ïðåñòúïëåíèåòî è îùå íå áÿõà îñúäåíè, ðåïîðòåðêàòà íå ñå âúçäúðæà äà ãè íàðå÷å "èçâúðøèòåëè" è äà êàæå íà íÿêîëêî ïúòè, ÷å òå ñà ðîìè. Íîâèíàòà òàêà, êàêòî áåøå ïðåäñòàâåíà, ïîâäèãà ñëåäíèòå âúïðîñè: Äîêîëêî å êîðåêòíî â êîíêðåòíèÿ ñëó÷àé æóðíàëèñòèòå äà îáÿâÿâàò åòíè÷åñêàòà ïðèíàäëåæíîñò íà çàäúðæàíèòå? Èìàò ëè ïðàâî ïîëèöàèòå äà ïðåäîñòàâÿò íà ìåäèèòå èíôîðìàöèÿ çà åòíè÷åñêèÿ ïðîèçõîä íà çàäúðæàíèòå? Ìîãàò ëè òå äà ñúáèðàò åòíè÷åñêè äàííè è çàùî? Íàðóøàâàò ëè æóðíàëèñòèòå è ïîëèöàèòå ïðàâîòî íà çàäúðæàíèòå äà áúäàò òðåòèðàíè êàòî íåâèííè äî äîêàçâàíå íà òÿõíàòà âèíà â ñúäà? Ïðåäè âðåìå â ñïèñàíèå "Îáåêòèâ"1 èìàøå èíôîðìàöèÿ çà ïðîâåäåíî èçñëåäâàíå, ñïîðåä êîåòî ïîëèöåéñêèòå ñëóæèòåëè ìàñîâî ñïèðàò ÷åðíîêîæèòå â Áúëãàðèÿ çà ïðîâåðêà íà äîêóìåíòè. Öèòèðàíàòà ñòàòèÿòà ïîâäèãà âúïðîñà äàëè ïîëèöèÿòà äåéñòâà çàêîíîñúîáðàçíî êàòî ïðåäïðèåìà äåéñòâèÿ ãëàâíî ñïðÿìî âèäèìî îòëè÷àâàùèòå ñå ÷óæäåíöè. Äàëè ïîëèöàèòå ùÿõà äà äåéñòâàò çàêîíîñúîáðàçíî, àêî èìàõà èíôîðìàöèÿ, ÷å ÷åðíîêîæèòå ïî-÷åñòî ïðåáèâàâàò â ñòðàíàòà íåëåãàëíî? Àíàëîãè÷íî, äàëè å çàêîíîñúîáðàçíî äà áúäàò ñïèðàíè çà ïðîâåðêà ãðàæäàíèòå îò ðîìñêè ïðîèçõîä, àêî å äîêàçàíî, ÷å èçâúðøèòåëèòå íà êðàæáè íà âåùè ñà ãëàâíî ðîìè? Ìîæå ëè ñàìî öâåòúò íà êîæàòà äà å îñíîâàíèå çà ïîäîçðåíèå?  ñâîÿ òðåòè äîêëàä çà Áúëãàðèÿ Åâðîïåéñêàòà êîìèñèÿ ñðåùó ðàñèçìà è íåòîëåðàíòíîñòòà èçðàçè çàãðèæåíîñò çà ñëó÷àè íà íåçàêîííà óïîòðåáàòà íà ñèëà îò ñòðàíà íà ïîëèöèÿòà ñïðÿìî ðîìèòå â ñòðàíàòà è îòáåëÿçà, ÷å ïðåäîñòàâÿíåòî íà ñëóæåáíà àäâîêàò-

1

Àíòîàí Ìàêèòó, Òàðèôè çà ÷åðíîêîæè, ñï. “Îáåêòèâ”, áðîé 120, ñòð. 9.

ñêà çàùèòà è äîñòúï äî ëåêàð íà çàäúðæàíèòå ðîìè íà ïðàêòèêà íå ñå îñúùåñòâÿâà. Âúïðîñíàòà èíôîðìàöèÿ íè êàðà äà ñå çàïèòàìå çàùî å íåîáõîäèìî äà ñå ðàçãëåæäà ïîëîæåíèåòî íà çàäúðæàíèòå ñ îãëåä òåõíèÿ åòíè÷åñêè ïðîèçõîä è äàëè îáðúùàíåòî íà ïî-ñïåöèàëíî âíèìàíèå íà ïîëîæåíèåòî íà çàäúðæàíèòå ðîìè íå å ôîðìà íà äèñêðèìèíàöèÿ. Êîéòî å ðàçãëåæäàë ãîäèøíèòå ñòàòèñòè÷åñêè äàííè çà îáðàçóâàíèòå íàêàçàòåëíè ïðîèçâîäñòâà ïî îòäåëíèòå ïðåñòúïëåíèÿ â Áúëãàðèÿ ñèãóðíî å óñòàíîâèë, ÷å èìà ïðåñòúïëåíèÿ, çà êîèòî ìíîãî ðÿäêî ñå òúðñè îòãîâîðíîñò. Ñðåä òÿõ å óïîòðåáà íà íàñèëèå ñïðÿìî ãðàæäàíèòå ïî ðàñèñòêè ïîäáóäè. Îçíà÷àâà ëè òîâà, ÷å ó íàñ ïîäîáíè ïðîÿâè íà ðàñèçúì íå ñà íàëèöå, ò.å. ÷å ñìå òîëåðàíòíè êúì åòíè÷åñêèòå è ðàñîâèòå ãðóïè? Íå èçâúðøâàò ëè ñêèíàðèòå âúïðîñíîòî ïðåñòúïëåíèå, êîãàòî áèÿò àðàáè, ÷åðíîêîæè è ðîìè? Íà êàêâî ñå äúëæè ïðîïóñêúò íà ïîëèöèÿòà è ïðîêóðàòóðàòà äà ðàçñëåäâàò æàëáè ñðåùó ñêèíàðè? Íàðóøàâàò ëè ñå ïðàâàòà íà æåðòâèòå ïðè òåçè ïðîïóñêè? Îòãîâîð íà âñè÷êè ãîðíè âúïðîñè ñå îïèòâà äà äàäå Êîìèòåòúò íà ÎÎÍ çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà ðàñîâàòà äèñêðèìèíàöèÿ. Íà 17 àâãóñò 2005 ã. òîé ïðèå "Ïðåïîðúêà çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà ðàñîâàòà äèñêðèìèíàöèÿ ïðè îñúùåñòâÿâàíå íà ïðàâîñúäèåòî è ôóíêöèîíèðàíåòî íà íàêàçàòåëíàòà ñèñòåìà".2 Êîìèòåòúò çàÿâÿâà, ÷å "íèòî åäíà ñòðàíà â ñâåòà íå ìîæå äà ñ÷èòà, ÷å å ïðåäïàçåíà îò ðàñîâà äèñêðèìèíàöèÿ ïðè îñúùåñòâÿâàíåòî íà ïðàâîñúäèåòî..., íåçàâèñèìî îò âèäà íà ïðèëàãàíèòå çàêîíè èëè îò ñúäåáíàòà ñèñòåìà, áèëà òÿ ñúñòåçàòåëíà, ñëóæåáíà èëè ñìåñåíà". Öåëòà íà ïðåïîðúêàòà å áîðáàòà ñðåùó âñè÷êè ôîðìè íà äèñêðèìèíàöèÿ ïî îòíîøåíèå íà æåðòâè íà ïðåñòúïëåíèÿ, íà îáâèíÿåìèòå, ïîäñúäèìèòå è îñúäåíèòå. Êîìèòåòúò ïðèåìà ôàêòè÷åñêè è ïðàâíè èíäèêàòîðè çà èçìåðâàíå íà ðàñîâà äèñêðèìèíàöèÿ è ïðåïîðú÷âà íà äúðæàâèòå äà èçðàáîòÿò êîíêðåòíè ñòðàòåãèè çà íåéíîòî ïðåäîòâðàòÿâàíå ïðè ðàçñëåäâàíåòî íà ïðåñòúïëåíèÿ îò ïîëèöèÿòà è ïðîêóðàòóðàòà è ðàçãëåæäàíå íà äåëà îò ñúäà. 2

Îðèãèíàëíîòî èìå íà ïðåïîðúêàòà å Recommendation on the Prevention of Racial Discrimination in the Administration and Functioning of the Criminal Justice System, CERD/C/GC/ 31/Rev.4 (Future).

ÎÁÅÊÒÈÂ 23


Цветът на вашата кожа има значение