Issuu on Google+

Èíòåãðàöèÿòà íà Òóðöèÿ â ÅÑ ïðåäèçâèêà ïðîòèâîðå÷èâè ðåàêöèè Ðåøåíèåòî íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç äà çàïî÷íå ïðåãîâîðè çà ÷ëåíñòâî ñ Òóðöèÿ ïðåäèçâèêâà â Áúëãàðèÿ çàêúñíÿë äåáàò, â êîéòî ðåàêöèèòå âàðèðàò ìåæäó êàòåãîðè÷íà ñúïðîòèâà è ïúëíà ïîäêðåïà. Çà Áúëãàðèÿ, êîÿòî î÷àêâà äà ñòàíå ÷ëåí íà ÅÑ ñëåä ïî-ìàëêî îò 500 äíè, ðåøåíèåòî íà Åâðîïåéñêèÿ ñúâåò äà îòêðèå ïðåãîâîðèòå íå å àêàäåìè÷åí âúïðîñ. Òóðöèÿ, îò êîÿòî ÿ äåëè 260-êèëîìåòðîâà ãðàíèöà, å íåèí âàæåí òúðãîâñêè ïàðòíüîð è áåøå åäèí îò íàéëîÿëíèòå çàùèòíèöè íà êàíäèäàòóðàòà é çà ÷ëåíñòâî â ÍÀÒÎ. Àëáåíà ØÊÎÄÐÎÂÀ, Balkan Insight*

Ï

îâå÷å îò 10% îò áúëãàðñêîòî íàñåëåíèå ñà åòíè÷åñêè òóðöè, è åäíî îò òåõíèòå ïîëèòè÷åñêè ïðåäñòàâèòåëñòâà - Äâèæåíèåòî çà ïðàâà è ñâîáîäè, å âàæåí ïîëèòè÷åñêè èãðà÷.  äîïúëíåíèå, íà òåðèòîðèÿòà íà Òóðöèÿ æèâåÿò îêîëî 350 000 äóøè, èçñåëåíè îò Áúëãàðèÿ ìåæäó 1950 è 1989 ã., ìíîãî îò êîèòî íàïîñëåäúê âúçñòàíîâèõà áúëãàðñêîòî ñè ãðàæäàíñòâî è ãëàñóâàò íà èçáîðèòå â Áúëãàðèÿ. Ñïîðåä áúëãàðñêèòå ìåäèè íÿêîè îò òåçè õîðà èìàò ãîëÿì èíòåðåñ äà ñå çàâúðíàò è âå÷å êóïóâàò çåìè â þãîèçòî÷íàòà ÷àñò íà ñòðàíàòà. Âúïðåêè ñèëàòà, ñ êîÿòî ñúáèòèÿòà â Òóðöèÿ ìîãàò äà ðåôëåêòèðàò â Áúëãàðèÿ, íèòî ïîëèòèöèòå, íèòî îáùåñòâîòî îáðúùàõà îñîáåíî âíèìàíèå íà àìáèöèèòå íà Àíêàðà çà ÷ëåíñòâî â ñúþçà. Îôèöèàëíàòà ïîçèöèÿ èçêàçâàøå îáùà ïîäêðåïà çà ÷ëåíñòâîòî íà Òóðöèÿ è ïðåäëàãàøå ïîäêðåïà â ïðîöåñà íà ïîäãîòîâêà. Íî íîâèíàòà çà îòêðèâàíåòî íà ïðåãîâîðèòå ïðåäèçâèêà ïðîòèâîðå÷èâè ðåàêöèè, êîèòî ñî÷àò, ÷å äåáàòúò ïðåäñòîè. Ïúðâà ðåàãèðà íåãàòèâíî íàöèîíàëèñòè÷åñêàòà ïàðòèÿ "Àòàêà", êîÿòî å ÷åòâúðòàòà ïî ãîëåìèíà â áúëãàðñêèÿ ïàðëàìåíò ñëåä èçáîðèòå ïðåç þíè. Íåéíèÿò ïðåäñòàâèòåë Äèìèòúð Ñòîÿíîâ çàÿâè ïðåä ó÷àñòíèöè â àíòè-òóðñêà äåìîíñòðàöèÿ â Áðþêñåë íà 3 îêòîìâðè, ÷å å íååñòåñòâåíî åäíî îáùåñòâî, èçãðàäåíî âúðõó õðèñòèÿíñêè öåííîñòè, äà ñå îáåäèíÿâà ñ ìþñþëìàíñêà äúðæàâà, êîÿòî ïðè òîâà å èçâúí ãðàíèöèòå íà Åâðîïà.

*Àëáåíà Øêîäðîâà å ðåäàêòîð íà Balkan Insight è äèðåêòîð íà Áàëêàíñêàòà ìðåæà çà ðàçñëåäâàùè ðåïîðòàæè (ÁÌÐÐ) â Áúëãàðèÿ. Balkan Insight å îíëàéí èçäàíèå íà ÁÌÐÐ

Óòâúðäåíèòå ïîëèòè÷åñêè íàáëþäàòåëè è êîìåíòàòîðè çàåõà ïî-óìåðåíè ïîçèöèè. Îñâåí î÷åâèäíî ïîëîæèòåëíèÿ ôàêò, ÷å èíòåãðàöèÿòà íà Òóðöèÿ â ÅÑ ùå çàòâúðäè äåìîêðàòè÷íîòî é óïðàâëåíèå è ùå äîïðèíåñå çà ñòàáèëíîñòòà â ðåãèîíà, òå ñî÷àò è äðóãè ïðåäèìñòâà çà Áúëãàðèÿ îò òîçè ïðîöåñ. Íàòîâàðåíà ñ îòãîâîðíîñòòà äà îõðàíÿâà âúíøíàòà ãðàíèöà íà ÅÑ ñëåä 1 ÿíóàðè 2007 ã., ñòðàíàòà ùå ñðåùíå ïî-ìàëêî çàòðóäíåíèÿ, àêî ìîæå äà ðàç÷èòà íà ïîäêðåïàòà íà þãîèçòî÷íàòà ñè ñúñåäêà. "Çà íèêîÿ ñòðàíà íå å èçãîäíî äà áúäå âúíøíà ãðàíèöà íà åäíà îáùíîñò è äà îñúùåñòâÿâà êîíòàêòèòå é ñ âúíøíèÿ ñâÿò, îùå ïîâå÷å ÷å ñòàâà âúïðîñ çà ãðàíèöàòà ñ Òóðöèÿ, êîÿòî å è ãðàíèöà ìåæäó äâå ðåëèãèè è äâà êîíòèíåíòà", êàçâà Îãíÿí Ìèí÷åâ, ïîëèòîëîã îò Èíñòèòóòà çà ðåãèîíàëíè è ìåæäóíàðîäíè èçñëåäâàíèÿ. Ñïîðåä äåïóòàòà îò ÄÏÑ ×åòèí Êàçàê, èíòåãðèðàíà êúì Åâðîïà, Òóðöèÿ, ñúñ ñâîèòå ñèëíà àðìèÿ è äîáðå îõðàíÿâàíè ãðàíèöè ùå å â ïîäîáðà ïîçèöèÿ îò Áúëãàðèÿ äà ñïèðà òðàôèêà íà íàðêîòèöè, õîðà èëè îðúæèå êúì ñòàðèÿ êîíòèíåíò. Ïîëèòè÷åñêèòå íàáëþäàòåëè äîðè äîïóñêàò, ÷å ïðèñúåäèíÿâàíåòî íà Àíêàðà ìîæå äà ðàçðåøè îêîí÷àòåëíî íÿêîè âèñÿùè êóëòóðíè ïðîáëåìè íà áúëãàðèòå, ïðîèçòè÷àùè îò òÿõíàòà ñâúðçàíà ñ Îñìàíñêàòà èìïåðèÿ èñòîðèÿ. "Òîâà ìîæå äà èçáàâè áúëãàðèòå îò èäåÿòà çà "òóðñêîòî ðîáñòâî", êàçâà Àíòîàíåòà Ïðèìàòàðîâà îò Öåíòúðà çà ëèáåðàëíè ñòðàòåãèè, êàòî ïðèïîìíÿ, ÷å Èðëàíäèÿ è Âåëèêîáðèòàíèÿ ñà èç÷èñòèëè ïî ïîäîáåí íà÷èí îáðåìåíåíèòå ñè îò èñòîðèÿòà îòíîøåíèÿ. Íî íå âñè÷êè ïîëèòîëîçè ñà îïòèìèñòè÷íî íàñòðîåíè. Ñïîðåä íÿêîè îò òÿõ èíòåãðàöèÿòà íà Òóðöèÿ êðèå è ðèñêîâå çà Áúëãàðèÿ. Ïðîäúëæàâà íà ñòð. 22 ÎÁÅÊÒÈ 21


Òóðöèÿ â ÅÑ èëè Åâðîïà îòâúä Áîñôîðà Ïðîäúëæàâà îò ñòð. 20 êàêâà å òÿ? Îñòàâà îòêðèòî ïèòàíåòî äàëè "äà áúäåø åâðîïååö" å ñâúðçàíî ñ íÿêàêâî ìÿñòî èëè ñ èäåÿ?  åäèíèÿ ñëó÷àé Åâðîïà å ãåîãðàôèÿ. Òîãàâà â Áðþêñåë ïðîñòî ñëåäâà äà ðàçäèïëÿò êàðòàòà è äà ïðîêàðàò ÷åðòà ñ ìàðêåðà. Èëè Åâðîïà å èñòîðèÿ. Òîãàâà àáñîëþòíî ïðàâ ùå å àâñòðèéñêèÿò åâðîäîêëàä÷èê Ñëîáîäà, ÷å ùîì òóðöèòå äâà ïúòè ñà îáñàæäàëè Âèåíà, ñúîòâåòíî ïðåç XVI è XVII â., òîãàâà ïðîñòî íÿìàò ìÿñòî â Åâðîïà. Åâðîïà å õðèñòèÿíñêà, êàêòî ñìÿòà è ñåãàøíèÿò ïàïà Áåíåäèêò XVI. À íà âúçðàæåíèÿòà íà òóðñêèÿ ïðåìèåð Åðäîãàí, ÷å òàêà íà ïðàêòèêà Åâðîïà ñå

ïðåâðúùà â "õðèñòèÿíñêè êëóá" è ñå ïðåïîòâúðæäàâà òåîðèÿòà íà Õúíòèíãòúí çà "ñáëúñúêà íà öèâèëèçàöèè", ñëåäâà âúïðîñ: "À çàùî Òóðöèÿ ÷ëåíóâà â îðãàíèçàöèÿòà "Èñëÿìñêà êîíôåðåíöèÿ"?  äðóãèÿ ñëó÷àé, îòâúä ãåîãðàôèÿòà è èñòîðèÿòà, Åâðîïà å ïîëèòè÷åñêà èäåÿ. Ïðè òîâà äîêàçàëà ñâîÿòà åôèêàñíîñò äà ïîìèðÿâà: ôðàíöóçè è ãåðìàíöè, ñåòíå ãåðìàíöè è ïîëÿöè, íàñêîðî óíãàðöè è ðóìúíöè. Çàùî â òåíäåíöèÿ äà íå ïîìèðè êèïúðöè - òóðöè è ãúðöè. Èëè òóðöè è àðìåíöè? Íàèñòèíà, çàùî íå? Îáðàòíîòî áè îçíà÷àâàëî åâðîôîáèÿ. È îòêàç îò âúçìîæíîñòòà ÷îâåøêèòå ïðàâà äà ñå ïðåâúðíàò â ïîëèòè÷åñêè èíñòðóìåíò çà âëèÿíèå.

Èíòåãðàöèÿòà íà Òóðöèÿ â ÅÑ ïðåäèçâèêà ïðîòèâîðå÷èâè ðåàêöèè

Ïðîäúëæàâà îò ñòð. 21 Îãíÿí Ìèí÷åâ, çà êîéòî àðãóìåíòèòå "ïðîòèâ" ñà ïîâå÷å è ïî-âàæíè îò òåçè "çà", ñå îïàñÿâà, ÷å å âúçìîæíî íà Áàëêàíèòå äà ñå îôîðìè "Òóðñêà Åâðîïà". "×ëåíñòâîòî íà Òóðöèÿ áè ïðåìàõíàëî ãðàíèöèòå ìåæäó äâåòå ñòðàíè è áè ïîñòàâèëî Áúëãàðèÿ, êîÿòî å â äåìîãðàôñêà ñòàãíàöèÿ, â îðáèòàòà íà åêñïàíçèîíèñòè÷íàòà Òóðöèÿ", ñìÿòà òîé. Ñïîðåä íåãî Áúëãàðèÿ å èçïðàâåíà ïðåä ñåðèîçíè åòíè÷åñêè ïðåäèçâèêàòåëñòâà, ñâúðçàíè ñ íàðàñòâàùîòî ðîìñêî ìàëöèíñòâî è ñ àìáèöèèòå íà ÄÏÑ äà ðàçïðîñòðå ïîëèòè÷åñêîòî ñè âëèÿíèå âúðõó öÿëàòà ìþñþëìàíñêà îáùíîñò â ñòðàíàòà. ×åòèí Êàçàê îò ÄÏÑ ñìÿòà, ÷å òîâà òâúðäåíèå å ïðåóâåëè÷åíî, êàòî ïðèïîìíÿ, ÷å ìíîãî ìàëêè äúðæàâè ñúùåñòâóâàò áåç ïðîáëåìè êðàé ïî-ìîùíè ñòðàíè â Åâðîïåéñêèÿ ñúþç. Íåãîâîòî îáÿñíåíèå îáà÷å åäâà ëè å äîñòàòú÷íî äà ñìåê÷è îáâèíåíèÿòà êúì ÄÏÑ êàòî ñèëà, êîÿòî îêàçâà íåïðîïîðöèîíàëíî íà èç-

22 ÎÁÅÊÒÈÂ

áèðàòåëèòå é âëèÿíèå âúðõó ïîëèòèêàòà. Ïðåç ïîñëåäíèòå 10 ãîäèíè ïàðòèÿòà å êëþ÷îâ ïàðòíüîð âúâ âñÿêî ïðàâèòåëñòâî è èìà äóìàòà ïî âñè÷êè âàæíè âúïðîñè, âúïðåêè ÷å íÿêîãà å ïå÷åëèëà ìåæäó 6 è 14 ïðîöåíòà îò ìåñòàòà â ïàðëàìåíòà. Îãíÿí Ìèí÷åâ ñìÿòà, ÷å Áúëãàðèÿ òðÿáâà òâúðäî äà îïðåäåëè ïàðàìåòðèòå íà îòíîøåíèÿòà ñè ñ Òóðöèÿ â ðàìêèòå íà ÅÑ, ïîäîáíî íà íà÷èíà, ïî êîéòî Ïîëøà íàïðàâè òîâà ñ Ãåðìàíèÿ. Íî ñïîðåä íåãî å âúçìîæíî ÄÏÑ äà áëîêèðà òàçè âúçìîæíîñò. Òîé ïðèçíàâà, ÷å èäåÿòà òóðñêîòî ÷ëåíñòâî äà çàñòðàøè íåçàâèñèìîñòòà íà Áúëãàðèÿ ìîæå äà å ïðåñèëåíà, íî íàñòîÿâà, ÷å å âàæíî òåçè âúïðîñè äà ñå âçèìàò ïîä âíèìàíèå è äà ñå îáñúæäàò. Äîêàòî òîé è äðóãèòå áúëãàðñêè ïîëèòè÷åñêè íàáëþäàòåëè çàïî÷âàò ðàöèîíàëíà äèñêóñèÿ îêîëî èíòåãðèðàíåòî íà Òóðöèÿ â ÅÑ, íàöèîíàëèñòèòå â ñòðàíàòà åäâà ëè ùå îñòàíàò òîëêîâà âúçäúðæàíè.


Интеграцията на Турция в ЕС предизвика противоречиви реакции