Issuu on Google+

Çàùî "Óáèéòå Ñêèòíèê"áúëãàðñêàòà è áðèòàíñêàòà äúðæàâíà ïîëèòèêà ïî ñëó÷àÿ Ãåîðãè Ìàðêîâ ñå ïðåâúðíà â ñâåòîâíà íîâèíà, à áúëãàðñêèòå èíñòèòóöèè ñå ñíèøèõà

Ò

îçè ïúò àâòîðúò íà "Ñåêðåòíîòî äåëî çà ëàãåðèòå" è "Äúðæàâíà ñèãóðíîñò ñðåùó áúëãàðñêàòà åìèãðàöèÿ", íîñèòåëÿò íà òðèòå íàé-ïðåñòèæíè íàãðàäè çà æóðíàëèñòè÷åñêî ðàçñëåäâàíå â Áúëãàðèÿ ("Ïàíèöà" çà íàéäîáðî æóðíàëèñòè÷åñêî ðàçñëåäâàíå çà 1999 ã.; "Ðàçñëåäâàùè æóðíàëèñòè" çà íàé-äîáðî æóðíàëèñòè÷åñêî ðàçñëåäâàíå çà 2001 ã. íà Öåíòúðà çà ðàçâèòèå íà ìåäèèòå, ôîíäàöèÿ "Ãàðäèúí", Âåëèêîáðèòàíèÿ è àñîöèàöèÿ "Ðàçñëåäâàùè æóðíàëèñòè", Áúëãàðèÿ, è íàãðàäàòà "×åðíîðèçåö Õðàáúð" çà íàé-äîáðî æóðíàëèñòè÷åñêî ðàçñëåäâàíå çà 2003 ã. íà Ñúþçà íà èçäàòåëèòå íà âñåêèäíåâíèöè â Áúëãàðèÿ), Õðèñòî Õðèñòîâ íàèñòèíà âêàðà Áúëãàðèÿ â ñâåòîâíèòå íîâèíè ñ åäíà êíèãà. Êíèãà çà ïðåìúë÷àâàíèòå è êàêòî ñå îêàçà ñòàðàòåëíî ïðèêðèòè ñëåäè äíè ïðåäè êîìóíèñòè÷åñêàòà âúðõóøêà â Áúëãàðèÿ äà çàïî÷íå äà ñå ñïàñÿâà, íàïóñêàéêè âëàñòòà. Òåçè ïîäðîáíîñòè, äî êîèòî íå ñè ïðèçíà äà å äîñòèãíàëî òî÷èëîòî ñå ñ ãîäèíè äúðæàâíî ðàçñëåäâàíå, ñòàíàõà îáùåñòâåíî èçâåñòíè áëàãîäàðåíèå íà ðàçñëåäâàùàòà æóðíàëèñòèêà Êîãàòî àãåíöèÿ Ðîéòåðñ ïðåäñòàâè êíèãàòà íà Õðèñòî Õðèñòîâ "Óáèéòå Ñêèòíèê" îôèöèàëíèòå áúëãàðñêè èíñòèòóöèè ãóçíî çàìúë÷àõà. Çàùîòî îùå âåäíúæ òðÿáâàøå äà ïðèçíàÿò íåëèöåïðèÿòíè ôàêòè. "Ïîëèòè÷åñêèòå íàñëåäíèöè çàïàçèõà â òàéíà àðõèâà íà Íàöèîíàëíàòà ðàçóçíàâàòåëíà ñëóæáà, êîåòî ñïîðåä êðèòèöèòå å ïîçâîëèëî ñâúðçàíèòå ñ ðåæèìà õîðà îò ìèíàëîòî äà ïðîäúëæàò äà ðàçâèâàò ñâîèòå êîíòàêòè è äà ñå ïðåâúðíàò â ìîãúùà ñèëà â áèçíåñà, ïðàâîðàçäàâàíåòî è ïîëèòèêàòà", ïîñî÷è Ðîéòåðñ.  Áúëãàðèÿ ðåàãèðàõà ïúðâè åëåêòðîííèòå ìåäèè ðàäèî"Íîâà Åâðîïà", êîåòî å ïðîäúëæèòåë íà ðàäèî "Ñâîáîäíà Åâðîïà", êúäåòî íà âðåìåòî ñà ÷åòåíè òåêñòîâå íà ïèñàòåëÿ Ãåîðãè Ìàðêîâ. Ïîñëåäâàíè áÿõà îò Áè Òè Âè, ÁÍÒ, òåëåâèçèÿ "Åâðîïà", "Äàðèê ðàäèî", "Èíôî ðàäèî", ðàäèî Áëàãîåâãðàä è Ñòàðà Çàãîðà. Îôèöèàëíèòå âëàñòè îáà÷å ñå ñíèøèõà, êàêòî ãè ñúâåòâàøå ïðåç 1990 ã. äåòðîíèðàíèÿò òîãàâà Òîäîð Æèâêîâ. Îôèöèàëíè ðåàêöèè ïðàêòè÷åñêè ëèïñâàõà. Ïðåçèäåíòúò è âúðõîâåí ãëàâíîêîìàíäâàù Ãåîðãè Ïúðâàíîâ, êîéòî ïðàêòè÷åñêè èìà íà ïîä÷èíåíèå ðàçóçíàâàíåòî, îñòàíà áåçìúëâåí. Ïðåìèåðúò Ñèìåîí Ñàêñêîáóðããîòñêè âåðîÿòíî å áèë çàåò, çà äà ðåàãèðà. Îñòàíà íåèçïúëíåíî îáåùàíèåòî, äàäåíî â ïàðëàìåíòà ïðåç îêòîìâðè: "Äîêóìåíòèòå íà ÄÑ ùå òðÿáâà äà áúäàò ðàçêðèòè, òúé êàòî ãîäèíèòå âå÷å ñà ìèíàëè" . Ãåíåðàë Êèð÷î Êèðîâ, äèðåêòîð íà Íàöèîíàëíàòà ðàçóçíàâàòåëíà ñëóæáà, êàçà ñàìî: "Íå ñúì çàïîçíàò ñ ðàçñëåäâàíåòî"; à íà 5 þíè 2005 ã. ïðåä "Äíåâíèê", êúäåòî ðàáîòè Õðèñòî Õðèñòîâ çàÿâÿâà ëàêîíè÷íî: " íàøèòå àðõèâè íÿìà èíôîðìàöèÿ, êîÿòî äà ïîêàçâà, ÷å ñëóæáè-

24 ÎÁÅÊÒÈÂ

òå çà ñèãóðíîñò ñà ó÷àñòâàëè â óáèéñòâîòî íà Ãåîðãè Ìàðêîâ". Òîëêîâà. Ïðîó÷âàíåòî íà ðàçñëåäâàùèÿ æóðíàëèñò îò â. "Äíåâíèê", êîåòî å ïðîâåäåíî â ðàìêèòå íà øåñò ãîäèíè, ïðåäñòàâÿ ñëó÷èëîòî ñå ïðåç 1978 ã. â Ëîíäîí â íàïúëíî íîâà çà ÷åòÿùàòà ïóáëèêà ñâåòëèíà è äàâà âúçìîæíîñò íà ÷èòàòåëÿ äà íàâëåçå â ñåêðåòíèòå àðõèâè, äî êîèòî ìàëöèíà ñà óñïåëè äà ñå äîêîñíàò. Òåçè 966 ñòðàíèöè íà êíèãàòà ïðåäñòàâëÿâàò óíèùîæèòåëåí äîêóìåíò çà ïîëèòèêàòà, ïðîâåæäàíà îò Ïîëèòáþðî íà ÖÊ íà ÁÊÏ è èçïúëíåíèåòî é îò Äúðæàâíà ñèãóðíîñò. "Óáèéòå Ñêèòíèê" ðàçêðèâà, ÷å Íàöèîíàëíàòà ðàçóçíàâàòåëíà ñëóæáà å ïðèêðèëà ñëåäèòå íà àãåíòà, èçïðàòåí ïðåç ñåïòåìâðè 1978 â Ëîíäîí äà íåóòðàëèçèðà ïèñàòåëÿ Ãåîðãè Ìàðêîâ. Òîâà ñå ñëó÷âà áðîåíè äíè ïðåäè ïúðâèòå èçáîðè ïðåç 1990 è òî âåðîÿòíî îò ñòðàõ îïîçèöèÿòà äà íå ñå íàó÷è. Ïðîó÷âàíåòî íà ìíîæåñòâî ñåêðåòíè àðõèâè è íà áðèòàíñêè äèïëîìàòè÷åñêè äîêóìåíòè ïîçâîëÿâà äà ñå ðàçáåðå, ÷å ñïåøíî å áèëà ïðåóñòàíîâåíà ðàáîòàòà íà áúëãàðñêèòå ñëóæáè ñ èòàëèàíåöà ñ äàòñêè ïàñïîðò Ôðàí÷åñêî Ãóëèíî, ðàáîòèë 18 ãîäèíè çà Ïúðâî ãëàâíî óïðàâëåíèå íà ÄÑ ïîä ïñåâäîíèìà "Ïèêàäèëè". Ïîñëåäíàòà ñðåùà ñ ôèçè÷åñêèÿ èçâúðøèòåë å ïðîâåäåíà îò íåãîâèÿ âîäåù îôèöåð ïîëê. Ìè÷î Ãåíêîâñêè íà 7 àïðèë 1990 ã. â Áóäàïåùà. Ïðåç 1978 Ãåíêîâñêè å ðúêîâîäåë îòäåëà â Ïúðâî ãëàâíî óïðàâëåíèå íà ÌÂÐ, êîéòî å îòãîâàðÿë çà "âðàæåñêàòà" åìèãðàöèÿ, â êîÿòî å è ðàçðàáîòêàòà "Ñêèòíèê" ñðåùó ïèñàòåëÿ-äèñèäåíò Ãåîðãè Ìàðêîâ. "Êîìóíèñòèòå è òåõíèòå íàñëåäíèöè íèêîãà íå ñà ñè ñúòðóäíè÷èëè ñ áðèòàíñêîòî ðàçóçíàâàíå, à ñà êðèåëè ÿâíèÿ óáèåö è ñà óíèùîæèëè âàæíè äîêóìåíòè ïî ñëó÷àÿ", îáÿñíÿâà æóðíàëèñòúò ïðåä ÀÏ. Ñïîðåä íåãî âñè÷êè ïðàâèòåëñòâà, êîèòî ñà óïðàâëÿâàëè Áúëãàðèÿ ñëåä ïàäàíåòî íà ðåæèìà ïðåç 1989 ã. òðÿáâà äà áúäàò äúðæàíè îòãîâîðíè çà ïðîâàëà íà ðàçñëåäâàíåòî. Ñïåöèàëíî çà "Îáåêòèâ" Õðèñòî Õðèñòîâ ñå ïîñòàâè íà ìÿñòîòî íà äúðæàâíèòå ìúæå, êîèòî è ñåãà íå å êúñíî äà ðåàãèðàò íà ðàçêðèòèÿòà. Êàêâî î÷àêâà òîé: ïðåçèäåíòúò Ïúðâàíîâ äà íàðåäè íà ÍÐÑ äà ñúòðóäíè÷è íà áðèòàíñêèòå ñëóæáè ïî äîðàçêðèâàíåòî íà âàæíè ïîäðîáíîñòè ïî óáèéñòâîòî íà ïèñàòåëÿ-äèñèäåíò. Äà íàðåäè íà ïîëêîâíèê Êèð÷î Êèðîâ äà èçâàäè ñêðèòèòå â àðõèâà íà ÍÐÑ äîêóìåíòè çà ìîêðàòà ïîðú÷êà è äà ãè ïðåäîñòàâè íà ñëåäñòâèåòî. Íàöèîíàëíîòî ñëåäñòâèå, êîåòî è áåç òîâà íÿìà ìíîãî ðàáîòà, äà ñôîðìèðà îòãîâîðåí åêèï îò îïèòíè ñëåäîâàòåëè, êîèòî äà ðàáîòÿò ñàìî ïî òîçè ñëó÷àé. Øåôîâåòå íà ïàðëàìåíòàðíè êîìèñèè â íîâîòî íàðîäíî ñúáðàíèå äà èçáåðàò ôîðìà è íà÷èí äà êîìåíòèðàò ðåçóëòàòèòå íà ðàçñëåäâàùàòà æóðíàëèñòèêà çà ïîêóøåíèåòî ñðåùó ïèñàòåëÿ äèñèäåíò.

Âàñèë ×ÎÁÀÍÎÂ


Защо "Убийте скитник"