Issuu on Google+

"Àòàêà" ïî ñòúïêèòå íà "Âåëèêà Ðóìúíèÿ"? Ñòèëèÿí ÄÅßÍÎÂ

Ñ

àìî äîïðåäè ìåñåö ìîæåøå ãîðäî äà êàæà íà êîëåãèòå ñè â Áóêóðåù èëè Ïàðèæ, ÷å Áúëãàðèÿ å åäíà îò ìàëêîòî ñòðàíè â Åâðîïà, êúäåòî ñëåä 1989 ã. íàöèîíàëèñòè÷åñêà ïàðòèÿ íå å ïðåêðà÷âàëà è äîðè íå å áèëà áëèçî äî ïðåñêà÷àíåòî íà 4ïðîöåíòîâàòà áàðèåðà, çà äà âëåçå â ïàðëàìåíòà.  ïîñëåäíèòå äíè ñúùèòå òåçè êîëåãè åæåäíåâíî ìå ïèòàò êàêâî ñå ñëó÷è, çàùî ñå ñëó÷è, êàêâè ñà ïðèëèêèòå è ðàçëèêèòå ñ ïîçíàòèòå âå÷å íàöèîíàëèñòè÷åñêè ïàðòèè. Ðàçáèðà ñå, âñÿêà åäíà îò íàöèîíàëèñòè÷åñêèòå ïàðòèè â Åâðîïà å ðîäåíà â ðàçëè÷åí ïîëèòè÷åñêè è ñîöèàëåí êîíòåêñò, îò õîðà ñ ðàçëè÷íî ìèíàëî, èäåè è öåëè è çàðàäè òîâà ñðàâíåíèåòî èçèñêâà îáñòîéíî èçñëåäâàíå íà ïîëèòè÷åñêèÿ äèñêóðñ, íà ïîëèòè÷åñêèòå äåéñòâèÿ, íà ïðèâúðæåíèöèòå è ëèäåðèòå é. Áåç ïðåòåíöèÿòà çà îáñòîéíî èçñëåäâàíå, ïðåäëàãàì êðàòêîòî ðàçãëåæäàíå íà ñëó÷àÿ "Âåëèêà Ðóìúíèÿ", êîåòî, ñòðóâà ìè ñå, áè áèëî ïîëåçíî êàêòî ñ îãëåä íà ðàçáèðàíåòî íà ÿâëåíèåòî "Àòàêà", òàêà è ñ îãëåä íà íà÷åâàíåòî íà äåáàò çà íàöèîíàëèñòè÷åñêèòå ïàðòèè â Åâðîïà êàòî öÿëî. Çàùîòî èçãëåæäà, ÷å èìåííî ëèïñàòà íà ñúùèíñêè äåáàò èëè íåóñïåõúò âñè÷êè çàèíòåðeñîâàíè äà áúäàò âúâëå÷åíè â íåãî å åäíà îò ïðè÷èíèòå çà ðàçâèòèåòî íà òåçè ïàðòèè. Ïðåäè ñåäìèöà âåñòíèê Ðîìàíèÿ ëèáåðà, ïðàâåéêè àëþçèÿ çà åâðîïåéñêèòå è íàé-âå÷å çà ìåñòíèòå ðóìúíñêè íàöèîíàëèñòè, îòáåëÿçà èðîíè÷íî: "åòî ÷å "âåëèêèòå" êñåíîôîáñêè äóõîâå ñå ñðåùàò - è Âîëåí Ñèäåðîâ, ëèäåðúò íà "Àòàêà", ñå õâúðëè äà îáÿñíÿâà â ðàçãîðåùåíèòå ñè ðå÷è ñëåä îáÿâÿâàíåòî íà ðåçóëòàòèòå îò èçáîðèòå êàê ñòîÿò íåùàòà ñ "ïîëèòè÷åñêàòà ìàôèÿ", óïðàâëÿâàùà ñòðàíàòà è äà îáâèíÿâà íàñòîÿùåòî ïðàâèòåëñòâî, ÷å áèëî âúâëå÷åíî â òúðãîâèÿ ñ äðîãà è îðúæèå..." Ïàðòèÿòà "Âåëèêà Ðóìúíèÿ" (ÏÂÐ) å ðîäåíà íåïîñðåäñòâåíî ñëåä 1989 ã. è îò ñàìîòî íà÷àëî íåèí ëèäåð å Êîðíåëèó Âàäèì Òóäîð, ïîñðåäñòâåí ïèñàòåë, êîéòî ïðåç 80-òå, íàé-ñòðàøíèòå ãîäèíè îò äèêòàòóðàòà íà ×àóøåñêó, ñúòðóäíè÷è àêòèâíî íà ñïèñàíèå "Ñàïòàìúíà", êúäåòî ïóáëèêóâà ìàòåðèàëè, âúçõâàëÿâàùè ðåæèìà è ëè÷íî äèêòàòîðà, êàêòî è òåêñòîâå ñ ÿâíî àíòèñåìèòñêî ñúäúðæàíèå, ïðåäèçâèêàëè îñòðè ðåàêöèè ñðåä ðóìúíñêèòå åâðåè. "Íàêàçàí" ÷ðåç çàáðàíàòà äà ïèøå â ñïèñàíèåòî â ïðîäúëæåíèå íà äâå ñåäìèöè, òîé îñòàâà â "Ñàïòàìúíà" äî 1989 ã. è ïîääúðæà ñúùèÿ äèñêóðñ, êîéòî ÿâíî å â ïúëåí ñèíõðîí ñ êðàéíèÿ íàöèîíàëèçúì, ïðî-

ïîâÿäâàí îò ðóìúíñêèÿ êîìóíèñòè÷åñêè ðåæèì ïðåç 80-òå. Ñïèñàíèåòî å îñíîâíèÿò îðãàí íà îôèöèàëíàòà èäåîëîãèÿ - òàêà íàðå÷åíèÿò "ïðîòîõðîíèçúì", ñïîðåä êîéòî ðóìúíöèòå ñà â îñíîâàòà íà ïîâå÷åòî âåëèêè îòêðèòèÿ íà ÷îâå÷åñòâîòî - èíñóëèíà, êèáåðíåòèêàòà, ìíîæåñòâåíàòà òåëåôîíèÿ... - íåñïðàâåäëèâî íåïðèçíàòè îò çàïàäíèòå àâòîðèòåòè "ôàêòè". Èäåîëîãèÿ, ñïîðåä êîÿòî ðóìúíöèòå, íàñëåäíèöè íà äàêèòå (íàé-ñìåëèòå ñðåä âñè÷êè òðàêè), òðÿáâà äà ïðåîäîëåÿò êîìïëåêñà ñè çà ìàëîöåííîñò ïðåä ãíèëèÿ çàïàäåí êàïèòàëèñòè÷åñêè ñâÿò. Èäåîëîãèÿ, ñïîðåä êîÿòî ðóìúíñêàòà êðúâ òðÿáâà äà îñòàíå ÷èñòà è ÷óæäåíöèòå äà áúäàò åêñïóëñèðàíè (òàêà ñå ñòèãà äî ïðîäàâàíåòî íà ñàêñîíöèòå îò Òðàíñèëâàíèÿ íà Ãåðìàíèÿ çà ïî íÿêîëêî õèëÿäè ìàðêè íà ãëàâà è äî áóðíèòå ïðîòåñòè íà óíãàðöèòå, ÷èèòî ñåëà áèâàò ðàçðóøàâàíè, à íàñåëåíèåòî áèâà ïðåìåñòâàíî ñ öåë àñèìèëàöèÿ).  êðàéíà ñìåòêà òàçè èäåîëîãèÿ, mutatis mutandis, ëåñíî ìîæå äà áúäå ïðåâåäåíà íà áúëãàðñêè - ñìÿíà íà èìåíàòà, èçñåëâàíå íà áúëãàðñêèòå òóðöè... Ðàçáèðà ñå, â Ðóìúíèÿ âñè÷êî òîâà å ïîäñèëåíî îò ãîëÿìàòà èêîíîìè÷åñêà êðèçà, áåäñòâåíîòî ïîëîæåíèå íà íàñåëåíèåòî, âåçäåñúùàòà äúðæàâà. Êàçâàì âñè÷êî òîâà, çàùîòî íàöèîíàëèñòè÷åñêèÿò äèñêóðñ ñå âúçïèòàâà è çàòîâà îáåçàòåëíî òðÿáâà äà áúäå âïèñàí â longue duree - íàöèîíàëèçìúò ñëåä 1989 ã. íå ñå ðàæäà îò íèùîòî. Îòêðîâåíî "ïðîòîõðîíè÷åñêèòå" ïóáëèêàöèè, òèðàæèðàíè â æúëòàòà, à è â ñ÷èòàíàòà çà íå òîëêîâà æúëòà ïðåñà â Áúëãàðèÿ, êàêòî è â Ðóìúíèÿ ñëåä 1989 ã. èìàò âå÷å ôîðìèðàíè àâòîðè è àóäèòîðèÿ è íà ñâîé ðåä ôîðìèðàò. Òîâà ðàçáèðà ñå íå îçíà÷àâà, ÷å êîìóíèñòè÷åñêèÿò íàöèîíàëèçúì îò 80-òå å åäèíñòâåíîòî îáÿñíåíèå, íàïðîòèâ, òîâà å åäíà îò ïîñîêèòå íà àíàëèç, êîÿòî îáà÷å íå òðÿáâà äà ïðîïóñêàìå, êîãàòî ãîâîðèì çà íàöèîíàëèçìà ñëåä 1989 ã. È òàêà, âåäíàãà ñëåä ñâàëÿíåòî íà ×àóøåñêó ñïèñàíèå "Ñàïòàìúíà" ñå ïðåâðúùà â ñïèñàíèå Romania Mare ("Âåëèêà Ðóìúíèÿ"), îðãàí íà åäíîèìåííàòà ïàðòèÿ, ñúçäàäåíà îò ïîåòà-æóðíàëèñò Âàäèì Òóäîð. Îòòîãàâà äîñåãà ïàðòèÿòà å ÷àñò îò ïîëèòè÷åñêèÿ æèâîò íà ñåâåðíàòà íè ñúñåäêà - âúïðåêè èäåèòå äà áúäå çàáðàíåíà ÷ðåç çàêîí, âúïðåêè ÷å Âàäèì Òóäîð å ñúäåí è îñúæäàí ìíîæåñòâî ïúòè (â ïîâå÷åòî ñëó÷àè ïëàùà îáåçùåòåíèÿ). Ïàðòèÿòà å ñ÷èòàíà îò ïîâå÷åòî àíàëèçàòîðè çà íàöèîíàëèñòè÷åñêà, êñåíîôîáñêà, àíòèñåìèòñêà, àíòèóíãàðñêà, àíòèöèãàíñêà, çà êîåòî åäâà ëè Ïðîäúëæàâà íà ñòð. 11 ÎÁÅÊÒÈ 3


Ïðîäúëæàâà îò ñòð. 3 ëèïñâàò äîêàçàòåëñòâà. ÏÂÐ å è àíòè ïîëèòè÷åñêàòà ñèñòåìà êàòî öÿëî, íî òàçè ïîçèöèÿ å áåç ñúìíåíèå òðóäíà çà ïîääúðæàíå ñëåä 15-ãîäèøíî ó÷àñòèå â ñúùàòà òàçè ñèñòåìà, êúäåòî ïàðòèÿòà å íàìåðèëà ñâîåòî ìÿñòî, ñâîÿ åëåêòîðàò, ñâîèòå ôèðìè è èíòåðåñè. Ðàçáèðà ñå, ïîçèöèÿòà é ñå ïîäõðàíâà îò îïîçèöèÿòà ñ UDMR (ïàðòèÿòà íà óíãàðöèòå â Ðóìúíèÿ). Íå íà ïîñëåäíî ìÿñòî, êàêòî ïîäñêàçâà è ñàìîòî é íàèìåíîâàíèå, ïàðòèÿòà å âäúõíîâåíà îò îñúùåñòâåíèÿ ìåæäó äâåòå âîéíè ðóìúíñêè èäåàë çà åäèíñòâî íà âñè÷êè "íàöèîíàëíè" òåðèòîðèè, à ñúùî è îò òðàäèöèîííèÿ ìåæäó äâåòå âîéíè ðóìúíñêè àíòèñåìèòèçúì. Îôèöèàëíèÿò äèñêóðñ íà ïàðòèÿòà äíåñ å ïðîìåíåí, òàêà äà ñå êàæå "ïðåâúçïèòàí" - òðóäíî ìîæå äà ñå íàìåðÿò íàöèîíàëèñòè÷åñêè íîòêè â ïðîãðàìíèòå é äîêóìåíòè è äîðè êîãàòî ñå íàìèðàò, òå ñå ïðîêðàäâàò ïîä çàäúëæèòåëíàòà íîðìà "ñ îãëåä ïðèåìàíåòî íà Ðóìúíèÿ â ÅÑ". Òàêà íàïðèìåð åäèíåíèåòî íà âñè÷êè "ðóìúíöè" ùå ñå ñëó÷è ñëåä ïðèåìàíåòî íà ñòðàíèòå, êúäåòî òå æèâåÿò (èìà ñå ïðåäâèä îñíîâíî Ìîëäîâà, íî çàùî íå Óêðàéíà, Ñúðáèÿ èëè Áúëãàðèÿ) â ÅÑ. Ðàçñòîÿíèåòî ìåæäó îôèöèàëíèÿ äèñêóðñ, äèñêóðñà çà ïðåä èçáèðàòåëèòå è äåéñòâèÿòà íà ïàðòèÿ å ìíîãî ãîëÿìî. Òàêà íàïðèìåð ìèíàëàòà ãîäèíà Âàäèì Òóäîð äîðè ñå èçâèíè íà åâðåèòå çà ïðåäèøíîòî ñè îòíîøåíèå êúì òÿõ, êîåòî áåøå ïîñðåùíàòî ñ ÿâíî íåäîâåðèå îò ïîëèòè÷åñêèòå íàáëþäàòåëè. Èçñëåäâàíåòî íà áèîãðàôèèòå íà êàíäèäàòäåïóòàòèòå, ïðîâåäåíî îò ðóìúíñêè íåïðàâèòåëñòâåíè îðãàíèçàöèè è ïóáëèêóâàíî íà ñàéòà contracoruptie.org.ro âêëþ÷âà 46 èìåíà íà ÷ëåíîâå íà ÏÂÐ, êîèòî íå îòãîâàðÿò íà êðèòåðèèòå çà "ìîðàëíîñò" çà êàíäèäàòèðàíå çà äåïóòàòñêî ìÿñòî (ñðåùó 95 îò PSD, 9 îò äÿñíàòà êîàëèöèÿ DA è 3 îò UDMR). Ïðèìåð å áèâøèÿò êìåò íà ãðàä Êëóæ, Ãåîðãå Ôóíàð, èçâåñòåí ñ àíòèóíãàðñêèòå ñè äåéñòâèÿ, ñòèãíàë äîòàì äà íàðåäè áîÿäèñâàíåòî íà ïåéêèòå, ñòúëáîâåòå, êîø÷åòàòà çà áîêëóê â öåëèÿ ãðàä â öâåòîâåòå íà íàöèîíàëíèÿ ôëàã. Èëè ïúê Äóìèòðó Äðàãîìèð, èçâåñòåí ôóòáîëåí áîñ, ÷ëåí íà ÏÂÐ, ïóáëèêóâàë "ñïèñúê íà åâðåèòå" â ñïèñàíèåòî ñè "Àòàêà ñðåùó ëè÷íîñòòà" è ïðåäóïðåäåí îò ÔÈÔÀ çà òåçè ñè äåéñòâèÿ. Çàðàäè íàöèîíàëèçìà, íåîäîáðåíèåòî íà ìåæäóíàðîäíàòà îáùíîñò è íåïðåäâèäëèâîñòòà íà ïàðòèÿòà, ñëåä èçáîðèòå â êðàÿ íà 2004 ã. ÏÂÐ å åäèíñòâåíàòà ôîðìàöèÿ, èçêëþ÷åíà îò ñìåòêèòå çà ñúñòàâÿíå íà óïðàâëÿâàùà êîàëèöèÿ äîðè îò ñòðàíà Ñîöèàëäåìîêðàòè÷åñêàòà ïàðòèÿ (íàñëåäíèêúò íà Êîìóíèñòè÷åñêàòà ïàðòèÿ â Ðóìúíèÿ).

Êàêâî îòãîâàðÿì íà êîëåãèòå ëè? Îòãîâàðÿì, ÷å "Àòàêà" å íà ïúðâî ìÿñòî ïðîäóêò íà íåèçìåííèÿ ïðîòåñòåí âîò â Áúëãàðèÿ ïðåç ïîñëåäíèòå ãîäèíè. Ñëåä êàòî âñè÷êè óïðàâëÿâàùè ÁÑÏ, ÎÄÑ íà Êîñòîâ è ÍÄÑ áÿõà íàêàçàíè, ëîãè÷íî å, ÷å òðÿáâà äà áúäå íàêàçàíà è ïîëèòè÷åñêàòà ñèñòåìà êàòî öÿëî. "Àòàêà" å ïðîäóêò íà îíåçè ñèëè, êîèòî ïîäñòðåêàâàò åòíè÷åñêèÿ âîò. "Àòàêà" å ïðîäóêò íà ëèïñàòà íà àäåêâàòåí ðàçáèðàåì åçèê, íà êîéòî äà ñå îáñúæäàò ðåàëíèòå ïðîáëåìè íà áúëãàðñêèòå ãðàæäàíè, íà ðàçñòîÿíèåòî ìåæäó èçáèðàòåëè è ïîëèòè÷åñêè åëèò, íà ëèïñàòà íà îáù ïðîåêò, íà íåóñïåøíèÿ îïèò íà ðåäèöà íåïðàâèòåëñòâåíè îðãàíèçàöèè äà âúïëúòÿò èçêóñòâåíî â Áúëãàðèÿ òîâà, êîåòî å ïðèåòî çà ïîëèòè÷åñêè êîðåêòíî íà çàïàä, íà ÷óâñòâîòî çà íåâúâëå÷åíîñò è ìàðãèíàëèçèðàíå, íà îñòàâåíèÿ äà ñå ðàçðàñòâà "ïðîòîõðîíèçúì" â ìåäèèòå... "Àòàêà" å ïðîäóêò, íî è âúïëúùåíèå íà ëèïñàòà íà äèàëîã çà íàøåòî áèâàíå çàåäíî, çàùîòî òàçè ïàðòèÿ îòõâúðëÿ èìåííî äèàëîãà. "Àòàêà" íå å ïðîäóêò íà íèòî åäíî îò ïîñî÷åíèòå ïî-ãîðå òâúðäåíèÿ ñàìî ïî ñåáå ñè, à íà âñè÷êè òÿõ çàåäíî. Ãëàñóâàëèòå çà íåÿ íå ñà íåïðåìåííî èëè èçêëþ÷èòåëíî ëóìïåíè, ôàøèñòè èëè íàöèîíàëèñòè, à è õîðà â áåçèçõîäèöà, ìàðãèíàëèçèðàíè îò ïðåõîäà, çàãóáèëè âÿðàòà, ÷å èìàò äóìàòà è ÷å ñúùåñòâóâà ïîëèòè÷åñêî ïîëå, îò êîåòî è òå äà ñà ÷àñò. "Àòàêà" å îïàñíî ÿâëåíèå, çàùîòî îòõâúðëÿ íà÷åíêèòå íà ãðàæäàíñêî îáùåñòâî â Áúëãàðèÿ è çàùîòî èçðàçÿâà òîâà "àíòè" (êîåòî íå å íîâî â áúëãàðñêèÿ ïîëèòè÷åñêè æèâîò), íà åçèêà íà íàöèîíàëèçìà (à òîâà å íîâî). Îòäåëÿíåòî íà íàñòðîåíèÿòà "àíòè" îò íàöèîíàëèñòè÷åñêèÿ äèñêóðñ è èçâëè÷àíåòî íà ïîòåíöèàëíèòå ãëàñîïîäàâàòåëè íà "Àòàêà"îò òàçè ôîðìàöèÿ ÷ðåç âúâëè÷àíåòî èì â îáùèÿ áúëãàðñêè ïîëèòè÷åñêè äåáàò å êàòî ÷å ëè íàé-äîáðîòî, êîåòî ìîæå äà ñå ñëó÷è â ñëåäâàùèòå ÷åòèðè ãîäèíè. Êîàëèöèÿòà ìîæå äà ñå ðàçïàäíå, çàùîòî íÿìà òâúðä åëåêòîðàò. Òÿ íå å ïðèçíàê çà ìåæäóåòíè÷åñêî íàïðåæåíèå â Áúëãàðèÿ, êîåòî ïîêàçâà è ñëàáèÿò ðåçóëòàò íà ôîðìàöèÿòà â Êúðäæàëè, íî å ñèãíàë, ÷å òðàäèöèèòå íà ìåæäóåòíè÷åñêà òîëåðàíòíîñò â Áúëãàðèÿ òðÿáâà äà áúäàò ïîäêðåïåíè è íàñúð÷åíè. Îòãîâîðíîñòòà íà ñëåäâàùèÿ êàáèíåò, íî è íà âñè÷êè íàñ å ãîëÿìà, çà äà ìîæå "Àòàêà" äà íå ñå âúïëúòè â ïîëèòè÷åñêàòà ñèñòåìà â Áúëãàðèÿ, äà íå âëåçå â "êðúãîâåòå îò ïðèÿòåëñêè ôèðìè" è ñòðàíàòà íè ñëåä ÷åòèðè ãîäèíè äà îñòàíå ïðèÿòíî èçêëþ÷åíèå íà äúðæàâà áåç íàöèîíàëèñòè÷åñêà ïàðòèÿ â ïàðëàìåíòà â þãîèçòî÷íèÿ úãúë íà Åâðîïà. ÎÁÅÊÒÈ 11


"Атака" по стъпките на "Велика Румъния"?