Page 1

"Íååñòåñòâåíî îáåäèíåíèe íà ðàçëè÷íè íàðîäè..." Èçäàòåëñêà êúùà "Ðåíåñàíñ" ïðåäëàãà êíèãàòà íà Âåëèçàð Åí÷åâ "Þãîñëàâèÿ. Ïîñëåäíàòà áàëêàíñêà èìïåðèÿ (Èñòîðèÿ, ïîëèòèêà, åòíîñè)". Èçñëåäîâàòåëÿò çàõâàùà ñâîÿ êðàòúê ïðåäãîâîð ñ âúïðîñà: "Âèíàãè ñúì ñå ïèòàë çàùî è êàê ñå ðàæäàò èìïåðèèòå. Îùå ïî-èíòåðåñåí å âúïðîñúò çà ëè÷íîñòèòå, êîèòî îãëàâÿâàò òåçè äúðæàâè âúâ âðåìåíà íà âúçõîä è ïàäåíèå. Íî íàé-ñúùíîñòíèÿò ïðîáëåì çà âñåêè èçñëåäîâàòåë å êàêâà å åòíè÷åñêàòà è êóëòóðíà îñíîâà íà èìïåðèèòå, êàêúâ å ÷îâåøêèÿò ìàòåðèàë, êîéòî âúçäèãà êîëèçåóìè è äâîðöè, áèáëèîòåêè è õðàìîâå è â ñúùîòî âðåìå ðóøè äðóãè öèâèëèçàöèè, êàòî íå ùàäè è ñâîèòå ïîäàíèöè. È êàêúâ å â êðàéíà ñìåòêà áàëàíñúò ìåæäó ãðàäèâíîòî è ðàçðóøèòåëíîòî íà âñÿêà èìïåðèÿ". Çàâúðøâà ãî ñ îòãîâîð: "Ãèáåëòà íà Þãîñëàâèÿ ïðåç1941 è 1992 âîäè äî åäèí èçâîä: âñÿêî íååñòåñòâåíî îáåäèíåíèå íà ðàçëè÷íè íàðîäè â åäíà äúðæàâà, ëèøåíà îò äåìîêðàöèÿ è åòíè÷åñêà òîëåðàíòíîñò, êîÿòî çàëè÷àâà ìàëöèíñòâàòà* è ñúçäàâà èçêóñòâåíè íàöèè, ïðèñâîÿâà ÷óæäè òåðèòîðèè è ïðèòèñêà ñâîèòå ñúñåäè, å îáðå÷åíî íà ïðîâàë. Òîçè ïðîâàë îáà÷å îñòàâÿ êúðâàâè äèðè â èñòîðèÿòà". Ïðîñòðàííîòî (518 ñòð.) èçëîæåíèå å ïîäðåäåíî â ïåò äÿëà.  ïúðâèÿ ñå ðàçãëåæäà èñòîðè÷åñêîòî ðàçâèòèå íà ñúðáè, áîñíåíöè è õúðâàòè îò ðàííîòî Ñðåäíîâåêîâèå äî çàâúðøåêà íà Ïúðâàòà ñâåòîâíà âîéíà. Âïå÷àòëÿâà åäíî îò ïîäçàãëàâèÿòà: "Èñëÿìèçàöèÿòà íà áîñíåíñêèòå çåìè - íàñèëñòâåíà èëè äîáðîâîëíà?" Âúâ âòîðèÿ äÿë ñå ïðîñëåäÿâà ðàçâèòèåòî íà þãî* Ïîä "ìàëöèíñòâà" â òîçè ñëó÷àé ñå ðàçáèðà ïðåîáëàäàâàùîòî íàñåëåíèå â çåìèòå, çàãðàáåíè îò ñúðáèòå - á.à.

ñëàâñêàòà èäåÿ ïðåç XIX è XX âåê (äî 1918 ã.). Íàðî÷íà ãëàâà å ïîñâåòåíà íà îòíîøåíèåòî íà áúëãàðèòå êúì íåÿ äî Áåðëèíñêèÿ êîíãðåñ (1978 ã.).  äðóãà ãëàâà ñà ðàçãëåäàíè äåéñòâèÿ çà ñúçèæäàíå íà þãîñëàâñêà äúðæàâà ïðåç Ïúðâàòà ñâåòîâíà âîéíà.  òðåòèÿ äÿë å ïðåäñòàâåíà êðàëñêà Þãîñëàâèÿ. Îòäåëåíè ñà íÿêîëêî ñòðàíèöè çà êîñîâñêèòå àëáàíöè. Îòäåëåíî å ìÿñòî è çà ñúïðîòèâèòåëíèòå äâèæåíèÿ âúâ Âàðäàðñêà Ìàêåäîíèÿ è â Õúðâàòèÿ ÂÌÐÎ è óñòàøèòå.  íåìàëêî ñòðàíèöè ñå ðàçãëåæäà óáèéñòâîòî íà êðàë Àëåêñàíäúð â Ìàðñèëèÿ (9.10.1934 ã.). ×åòâúðòèÿò äÿë å îçàãëàâåí "Âîåííà Þãîñëàâèÿ" (Áè òðÿáâàëî äà áúäå:"Áèâøà êðàëñêà Þãîñëàâèÿ"). Ïîäîáàâàùî ìÿñòî å îòäåëåíî íà ñúçèæäàíåòî íà Íåçàâèñèìàòà õúðâàòñêà äúðæàâà. Ðàçãëåäàíî å è âêëþ÷âàíåòî íà Áîñíà è Õåðöåãîâèíà â õúðâàòñêàòà äúðæàâà. Íåìàëêî ñòðàíèöè ñà îòäåëåíè íà ïðèñúåäèíÿâàíåòî íà Âàðäàðñêà Ìàêåäîíèÿ êúì Öàðñòâî Áúëãàðèÿ. Ïðîñëåäåíî å áúëãàðñêîòî óïðàâëåíèå â èçêîííàòà áúëãàðñêà çåìÿ. Àâòîðúò å ðàçãëåäàë è èòàëèàíñêàòà îêóïàöèÿ/!/ íà çàïàäíà Âàðäàðñêà Ìàêåäîíèÿ. Íàðî÷íà ãëàâà ïðåäñòàâÿ êîìóíèñòè÷åñêàòà ñúïðîòèâà, íà÷åëî ñ Òèòî. Ïîêàçàíî å ñúçèæäàíåòî íà Òèòîâà Þãîñëàâèÿ â çàâúðøåêà íà Âòîðàòà ñâåòîâíà âîéíà. Ïåòèÿò äÿë å îçàãëàâåí "Êîìóíèñòè÷åñêà Þãîñëàâèÿ".  ïúðâàòà ãëàâà - "Ôåäåðàòèâíà íàðîäíà ðåïóáëèêà Þãîñëàâèÿ (1945 - 1963)" - âïå÷àòëÿâàò ïîäçàãëàâèÿòà: "Àëáàíñêàòà äåìîãðàôñêà è ïîëèòè÷åñêà åêñïàíçèÿ âúâ Âàðäàðñêà Ìàêåäîíèÿ", "Ñúçäàâàíå íà ìàêåäîíñêà íàöèÿ è åçèê - âúòðåøíè è âúíøíè ïîñëåäèöè" è "Àñèìèëàöèÿòà íà áúëãàðèòå â Çàïàäíèòå ïîêðàéíèíè". Âòîðàòà ãëàâà å ïîñâåòåíà íà Ñîöèàëèñòè÷åñêà ôåäåðàòèâíà ðåïóáëèêà (1963 1980 ã.). Òðåòàòà ãëàâà å "Þãîñëàâèÿ â åðàòà íà ñðúáñêèÿ äúðæàâåí íàöèîíàëèçúì (1981 - 1992 ã.)"("Çàùî íå "øîâèíèçúì"?-áåë.à.). Ïîñëåäíîòî ïîäçàãëàâèå å "Êðàõúò íà ÑÔÐÞ (3 îêòîìâðè 1991 - 15 ÿíóàðè 1992 ã.). Çà ñúæàëåíèå, êíèãàòà íÿìà çàêëþ÷åíèå. Ïî íàøå ìíåíèå ïðåäãîâîðúò òðÿáâàøå äà ïðåäñòàâè ïðåãëåä íà èçâîðèòå è íà êíèæíèíàòà, à ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò ñåãàøíèÿ ïðåäãîâîð äà ïîñëóæè çà çàêëþ÷åíèå. Íå ñà âêëþ÷åíè ñïèñúöè íà èçâîðèòå è íà êíèæíèíàòà, íèòî ïúê èìåíåí è ãåîãðàôñêè ïîêàçàëåö. Îò äðóãà ñòðàíà, îòðàäíî å, ÷å èìà èñòîðè÷åñêè êàðòè (öâåòíè) è ñíèìêè íà îñíîâíèòå èñòîðè÷åñêè ëèöà. Ïåòúð ÏÅÒÐΠÎÁÅÊÒÈ 23

"Неестествено обединение на различни народи..."  

Публикация на списание Обектив, брой 121 от 2005г., автор Петър Петров

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you