Issuu on Google+

ÓÇÁÅÊÈÑÒÀÍ Êðàñèìèð ÊÚÍÅ Áðîÿò íà óáèòèòå ïî âðåìå íà áóíòîâåòå â Àíäèæàí îò 13 ìàé ìîæå äà å 1000 äóøè. Îùå îêîëî 2000 äóøè ñà áèëè ðàíåíè. Òîâà å ñòàíàëî ñëåä êàòî ïðàâèòåëñòâåíèòå ñèëè ñà îòêðèëè êàðòå÷åí îãúí ïî ìèðíè äåìîíñòðàíòè, ïðè êîåòî â ðåäèöà ñëó÷àè ñà äîóáèâàëè ðàíåíè. Òîâà ñúîáùèõà â ñúâìåñòíî çàÿâëåíèå Ìåæäóíàðîäíàòà õåëçèíêñêà ôåäåðàöèÿ çà ïðàâàòà íà ÷îâåêà (ÌÕÔÏ×) è Äðóæåñòâîòî çà ïðàâàòà íà ÷îâåêà â Óçáåêèñòàí íà áðèôèíã âúâ Âèåíà íà 19 ìàé 2005 ã. Ïðàâèòåëñòâîòî íà Óçáåêèñòàí ñúîáùè, ÷å íà 12 è 13 ìàé å èìàëî îïèò çà âúîðúæåí ïðåâðàò, ÷å å çàâçåò çàòâîð, îñâîáîäåíè ñà çàòâîðíèöè è ñà âçåòè çà çàëîæíèöè ñëóæèòåëè íà ðåäà. Òî îáâèíè çà êúðâàâèòå ñúáèòèÿ èñëÿìèñòèòå, îðãàíèçèðà ðàçõîäêà çà çàïàäíè äèïëîìàòè è æóðíàëèñòè â Àíäèæàí è îáåùà äà íàïðàâè ñâîå ïàðëàìåíòàðíî ðàçñëåäâàíå êàòî îòõâúðëè èñêàíèÿòà çà ìåæäóíàðîäíî ðàçñëåäâàíå, îòïðàâåíè îò íÿêîëêî ìåæäóíàðîäíè îðãàíèçàöèè è ïðàâèòåëñòâà. Ñúùåâðåìåííî òî ïðåäïðèå ìàùàáíè "çà÷èñòêè" àðåñòè íà ó÷àñòíèöè â äåìîíñòðàöèÿòà è äèñèäåíòè. Ìàùàáèòå íà àíäèæàíñêîòî êðúâîïðîëèòèå ñà íåâèæäàíè â íîâàòà èñòîðèÿ íà Óçáåêèñòàí. Àâòîðèòàðíèÿò ðåæèì íà ïðåçèäåíòà Èñëàì Êàðèìîâ* óïðàâëÿâà òàçè ñòðàíà ïðåç öåëèÿ ïîñòñúâåòñêè ïåðèîä ÷ðåç ñóðîâè ðåïðåñèè, íî íèêîãà äîñåãà çà òîëêîâà êðàòúê ïåðèîä íå å áèë îòíåìàí òîëêîâà ìíîãî ÷îâåøêè æèâîò. Íå ñà íåîáè÷àéíè îáà÷å èäåîëîãåìèòå íà ðåæèìà. Îùå îò ñðåäàòà íà 90-òå ãîäèíè Êàðèìîâ çàïî÷íà äà òúðñè îïðàâäàíèå çà ñâîÿòà äèêòàòóðà â "èñëÿìñêàòà çàïëàõà". Ïðè òîâà òîé êîëêîòî ñå áîðåøå ñ íåÿ, ìíîãîêðàòíî ïîâå÷å ÿ ïðîâîêèðàøå. Áÿõà èçâúðøåíè ìàñîâè àðåñòè íà õîðà, êîèòî ïðîïîâÿäâàõà ôóíäàìåíòàëèñòêè èñëÿì, íî áåç äà ñå àíãàæèðàò ñ êàêâàòî è äà å àíòèêîíñòèòóöèîííà äåéíîñò. Áðîÿò íà ïîëèòè÷åñêèòå çàòâîðíèöè íàäõâúðëè 7000. Òå áÿõà îñúæäàíè ïî ôàáðèêóâàíè îáâèíåíèÿ ñëåä æåñòîêè èçòåçàíèÿ. Ïðåç 2002 ã. òîãàâàøíèÿò ñïåöèàëåí äîêëàä÷èê íà ÎÎÍ ñðåùó èçòåçàíèÿòà Òåî âàí Áîâåí ïîñåòè Óçáåêèñòàí è â ïóáëèêóâàíèÿ ïî-êúñíî ñâîé äîêëàä îïðåäåëè èçïîëçâàíåòî íà èçòåçàíèÿ â äîñúäåáíîòî ïðîèçâîäñòâî òàì êàòî ñèñòåìà. Áÿõà ñúçäàäåíè ñïåöèàëíè ìåñòà çà ëèøàâàíå îò ñâîáîäà, â êîèòî ïîëèòè÷åñêèòå çàòâîðíèöè áÿõà ïîäëàãàíè íà ñïåöèàëåí ðåæèì íà "ïðåâúçïèòàíèå" ñ öåë äà áúäàò ïðèíóäåíè äà íàïèøàò "ïîêàÿòåëíè ïèñìà" äî ïðåçèäåíòà. Äî 2001 ã. íèêîé â ñâåòà íå ñè ïðàâåøå èëþçèè çà õàðàêòåðà è öåëèòå íà ðèñóâàíàòà îò óçáåêñêèÿ ðåæèì êàðòèíà íà "èñëÿìñêà çàïëàõà". Ñëåä 2001 ã. îáà÷å Óçáåêèñòàí ñòàíà ñòðàòåãè÷åñêè ñúþçíèê íà ÑÀÙ â "áîðáàòà ñðåùó òåðîðèçìà". Íà òåðèòîðèÿòà ìó áå ñúç* Âæ. Îáåêòèâ ¹116, äåêåìâðè 2004 ã.

22 ÎÁÅÊÒÈÂ

- äèêòàòóðàòà, êîÿòî îòíîâî ïðèñâè âåæäè äàäåíà àìåðèêàíñêà âîåííà áàçà, êîÿòî áå èçïîëçâàíà çà àòàêàòà ñðåùó Àôãàíèñòàí. Òàçè áàçà ñúùåñòâóâà è äî äíåñ. Óçáåêñêîòî ïðàâèòåëñòâî ïîëó÷àâà çíà÷èòåëíà àìåðèêàíñêà âîåííà ïîìîù. Ïîëèòè÷åñêè àìåðèêàíñêîòî ïðàâèòåëñòâî ñå îðèåíòèðà êúì âúòðåøíî ðåôîðìèðàíå íà ðåæèìà ñ öåë íàìàëÿâàíå íà íàòèñêà ñïðÿìî îïîçèöèÿòà, çàïî÷âàíå íà äèàëîã ñ ãðàæäàíñêîòî îáùåñòâî, à â ìåæäóíàðîäåí ïëàí ñìåê÷àâàíå íà íåãîâèÿ îáðàç íà åäíà îò íàé-æåñòîêèòå äèêòàòóðè â ñâåòà. Íåçàâèñèìî îò òîâà, Äúðæàâíèÿò äåïàðòàìåíò ïðîäúëæè åæåãîäíî äà îïèñâà òåæêèòå íàðóøåíèÿ íà ÷îâåøêèòå ïðàâà â ñòðàíàòà. Òîâà, ðàçáèðà ñå, íå ïîïðå÷è íà ðåæèìà íà Êàðèìîâ äà âúðòè ëàòåðíàòà íà "èñëÿìñêàòà çàïëàõà" è äà ïðîèçâåæäà "äîêàçàòåëñòâà" çà íåéíîòî íàëè÷èå ïðè âñåêè óäîáåí ñëó÷àé. Âåðîÿòíî ùå áúäå òðóäíî äà ñå îòðå÷å èçîáùî ñúùåñòâóâàíåòî è äåéíîñòòà íà ïîëèòè÷åñêèÿ èñëÿì â Óçáåêèñòàí, âêëþ÷èòåëíî â íåãîâèòå êðàéíè àãðåñèâíè ôîðìè. Äîðè àêî òîé íå å ñúùåñòâóâàë â òàçè ïîñòêîìóíèñòè÷åñêà ñòðàíà â ìèíàëîòî, øèðîêîìàùàáíèòå ðåïðåñèè íà ðåæèìà ñðåùó ìèðíè ìþñþëìàíè áåç ñúìíåíèå ñà ðàäèêàëèçèðàëè åäíà ÷àñò îò òÿõ. Êàêâà å ðîëÿòà èì â ñúáèòèÿòà â Àíäèæàí îò 13 ìàé îáà÷å âåðîÿòíî íèêîãà íÿìà äà ñå ðàçáåðå áåç åäíî áåçïðèñòðàñòíî ìåæäóíàðîäíî ðàçñëåäâàíå. Êàêòî çàÿâè åäíà îò ãîëåìèòå óçáåêñêè ïðàâîçàùèòíè îðãàíèçàöèè "Åçãóëèê" ïî ïîâîä íà òåçè ñúáèòèÿ: "Ïðàâèòåëñòâîòî íà Óçáåêèñòàí âå÷å íÿêîëêî ïúòè îôèöèàëíî çàÿâè, ÷å ñúáèòèÿòà â Àíäèæàí ñà áèëè ùàòåëíî ïîäãîòâåíè è îñúùåñòâåíè îò èñëÿìèñòêè òåðîðèñòè÷íè ãðóïèðîâêè. Àêî òîâà å òàêà, îòêðèâàíåòî íà äîñòúï äî íåçàâèñèìî è íåçàáàâíî ðàçñëåäâàíå íà äàäåíèÿ ñëó÷àé ùå ïîñëóæè ñàìî â ïîäêðåïà íà òàêèâà çàÿâëåíèÿ íà ïðàâèòåëñòâîòî." Òàêúâ äîñòúï îáà÷å áåøå âå÷å íååäíîêðàòíî êàòåãîðè÷íî îòêàçàí. Íà ìåñòíàòà è íà ìåæäóíàðîäíàòà îáùåñòâåíîñò ïðàâèòåëñòâîòî ñå ãîòâè äà ïðåäñòàâè åäíà âåðñèÿ çà ñúáèòèÿòà, êîÿòî ùå èìà äîñòàòú÷íî âðåìå è ðåñóðñè äà èçôàáðèêóâà. À ìåæäóâðåìåííî - ðåïðåñèèòå è àðåñòèòå ùå ïðîäúëæàò. Óçáåêñêèòå ïîëèöèÿ è ñèëè çà ñèãóðíîñò â ïîñëåäíèòå ðàçìèðèöè ñà óáèëè îêîëî 1000 íåâúîðúæåíè öèâèëíè, çàÿâèõà ÌÕÔ×Ï è Îáùåñòâîòî çà ÷îâåøêè ïðàâà â Óçáåêèñòàí. Òàëèá ßêóáîâ, äèðåêòîð íà óçáåêñêàòà îðãàíèçàöèÿ êàçà, ÷å î÷àêâà ñëåäâàùè ðàçìèðèöè è ïðåäóïðåäè, ÷å òå ìîæå äà áúäàò òâúðäå êúðâàâè. Òîé ïðèçîâà Çàïàäà äà äåéñòâà ïî-òâúðäî ñðåùó óçáåêñêèÿ ðåæèì êàòî ïðåäóïðåäè, ÷å íåñïîñîáíîñòòà äà ñå ïîñòèãíå òîâà ìîæå äà áúäå ÷àñòè÷íàòà ïðè÷èíà çà áúäåùî óëè÷íî íàñèëèå.


Узбекистан - диктатурата, която отново присви вежди