Page 1

Êàêâà Åâðîïà èñêàìå? Òîíè ÍÈÊÎËÎÂ

Å

äèí ïðèçðàê óñèëåíî áðîäè èç Åâðîïà. Íî íå ïðèçðàêúò íà êîìóíèçìà, à íà ñòðàõîâåòå ïîêðàé ðàçøèðÿâàíåòî íà Åâðîïà è áúäåùàòà Êîíñòèòóöèÿ. Òîçè, äà ãî íàðå÷åì "êîíñòèòóöèîíåí ïðèçðàê", èçíèêíà ÷ðåç ðåôåðåíäóìèòå çà Åâðîêîíñòèòóöèÿòà âúâ Ôðàíöèÿ (29 ìàé) è Õîëàíäèÿ (1 þíè), êàòî íàìåðè âúïëúùåíèå â íîâè òèïîëîãè÷íè ôèãóðè íà âðàãîâåòå - "ïîëñêèÿ âîäîïðîâîä÷èê", "ðóìúíñêî/ áúëãàðñêèÿ ãèïñàäæèÿ", "òóð÷èíà-çàâîåâàòåë íà Ñòàðèÿ êîíòèíåíò", "êîâàðíèÿ ìàðîêàíåö". Ïîíå òàêèâà ñà, êîëêîòî è äà å ñìàéâàùî, ôîáèèòå, êîèòî ïîäâåæäàò ÷åðòàòà íà äåáàòèòå. À äåáàòèòå âúâ Ôðàíöèÿ è Õîëàíäèÿ ñà íàèñòèíà áóðíè è ñå âîäÿò íàâñÿêúäå - â êàôåíåòàòà, ïî ãàðèòå, â óíèâåðñèòåòèòå, äàæå â ñóïåðìàðêåòèòå, êúäåòî ïðèâúðæåíèöèòå íà "äà"-òî è "íå"-òî çà Êîíñòèòóöèÿòà ðàçäàâàò ëèñòîâêè è îáðàáîòâàò èìàùèòå ïðàâî íà ãëàñ. Íåáèâàë ðàçöâåò íà ïîëèòè÷åñêîòî èëè ñèìïòîì çà ñåðèîçíîòî ìó çàáîëÿâàíå? Ïî-ñêîðî âòîðîòî, êîåòî, îò äðóãà ñòðàíà, íå îïðîâåðãàâà, à ïðåïðàùà êúì ïúðâîòî. Íåîáè÷àéíîòî â ñëó÷àÿ íå å â òîâà, ÷å åäâà åäíà òðåòà îò ñïîðåùèòå (îêîëî 23 % ñïîðåä ñîíäàæèòå), ñà ïðåëèñòâàëè êîíñòèòóöèîííèÿ äîãîâîð. Íåùî, êîåòî å îáÿñíèìî: 300 ñòðàíèöè òåêñò, çàñóêàíè ôîðìóëèðîâêè, ïðåäïîëàãàùè ñïåöèàëåí èíòåðåñ. Ïîðàçèòåëíè ñà ñòðàñòèòå, êîèòî áóêâàëíî ðàçïîëîâèõà Ôðàíöèÿ (ñòðàíà-îñíîâàòåë íà ÅÑ, ÷èéòî áèâø ïðåçèäåíò Âàëåðè Æèñêàð ä'Åñòåí ðúêîâîäåøå Êîíâåíòà, ïðèåë Êîíñòèòóöèÿòà). Îáÿñíåíèÿòà ìîãàò äà áúäàò ðàçëè÷íè. Íàïðèìåð ìèòîëîãèêî-ïñèõîàíàëèòè÷íè: êàêòî Êðîíîñ ïîãëúùà äåöàòà ñè (à ðåâîëþöèèòå - ðîæáèòå ñè), òàêà è "ñòàðîåâðîïåéöèòå" ðåâíèâî ïàçÿò "çà÷åíàòàòà" Åâðîïà çà ñåáå ñè, "èçòëàñêâàéêè" íîâèÿ äîãîâîð, â îòêàç äà ÿ äàäàò íà "íîâîèçëþïåíè" åâðîïåéöè. Èëè äúëáèííî-èñòîðè÷åñêè: åâðîïåéöèòå, òâúðäè îùå Àðèñòîòåë â "Ïîëèòèêà", ñà èíòåëèãåíòíè, íî èì ëèïñâà äúðæàâíà îðãàíèçàöèÿ, çà ðàçëèêà îò àçèàòöèòå, ñïîñîáíè â èçêóñòâàòà, àëà ðîáè è ò.í. Íàé-áëèçêî äî èñòèíàòà îáà÷å êàòî ÷å ëè å êîíêðåòíî-áèòîâîòî îáÿñíåíèå: ñòðàõ çà ðàáîòíîòî ìÿñòî, ñòðàõ îò êîíêóðåíöèÿòà íà èçòî÷íîåâðîïåéöèòå, ãîòîâè äà ðàáîòÿò è çà ïî-íèñêî âúçíàãðàæäåíèå, âúîáùå ñòðàõ îò äðóãèòå, íåïðèÿçúí, ÷åñòî èçáèâàùà â êñåíîôîáèÿ. Çàùîòî íÿìà êàêâî äà ñå ëúæåì, ÅÑ èçæèâÿâà òåæêè äíè è ïîä ñúìíåíèå ñå ïîäëàãà íå ïðîñòî êîíñòèòóöèîííèÿò äîãîâîð, à ñàìàòà èäåÿ çà îáå-

äèíåíà Åâðîïà, ãðàäåíèÿò ñ òîëêîâà òðóä àëòåðíàòèâåí ïîëèòè÷åñêè ïðîåêò - çà "ìèðíà", "ìåêà" ñèëà, îïîíåíò íà àìåðèêàíñêèÿ ïðîåêò è ïàçàð. Ñïîðîâåòå ñå âîäÿò â òàçè ïëîñêîñò è òîâà å ïîâå÷å îò î÷åâèäíî. Åâðîïåéñêàòà êîíñòèòóöèÿ å òâúðäå "ëèáåðàëíà" - íàñòîÿâà êðàéíàòà ôðåíñêà ëåâèöà (êîìóíèñòè, òðîöêèñòè è ÷åñòîëþáèâè ëèäåðè êàòî áèâøèÿ ïðåìèåð-ñîöèàëèñò Ëîðàí Ôþáèþñ). Êàêâî îçíà÷àâà òîâà, íå å òâúðäå ÿñíî. "Ëèáåðàëíîòî" å äîñòàòú÷íî ñìúòíî ïîíÿòèå, äàëå÷ ïî-ïîëèòè÷åñêè êîðåêòíî îò "íàöèîíàëíîòî" èëè "ïðîòåêöèîíàëèñòêîòî" íàïðèìåð. Êîíñòèòóöèÿòà "ïî÷òè" íå å "ëèáåðàëíà" - å ïîñòîÿííîòî îïðàâäàíèå íà ôðåíñêèòå óïðàâëÿâàùè îò äåñíèöàòà è íà ñîöèàëèñòèòå.  ñïîðà òàêà è íå ñòàâà ÿñíî êîè ñà "ëèáåðàëèòå", íî áóêâàëíî ïðåäè ìåñåö ÅÑ èçïàäíà â êîëàïñ îò ìèñúëòà, ÷å òðÿáâà äà ñå ïðèëîæè ò.íàð. "äèðåêòèâà Áîëêåíùàéí", (ïî èìåòî íà íåéíèÿ ñúçäàòåë, áèâøèÿò êîìèñàð ïî ñâîáîäíàòà êîíêóðåíöèÿ Ôðèö Áîëêåíùàéí), êîÿòî íå êàçâà íè ïîâå÷å, íè ïî-ìàëêî îò òîâà, ÷å îáùîòî èêîíîìè÷åñêî ïðîñòðàíñòâî ïðåäïîëàãà ïðàâèëàòà íà ñâîáîäíàòà êîíêóðåíöèÿ: ïîðòóãàëñêè àðõèòåêò â Ïàðèæ, ôðåíñêè ñóïåðìàðêåòè â Ïîëøà (êîèòî ñà ôàêò), áúëãàðè â Èðëàíäèÿ è èðëàíäöè â Áúëãàðèÿ... Ñèòóàöèÿòà îêîëî åâðîïåéñêàòà Êîíñòèòóöèÿ îùå ïîâå÷å ñå âëîøè ñ ðåôåðåíäóìà â Õîëàíäèÿ - ñòðàíà íà ëèáåðàëèçìà è ñâîáîäîìèñëèåòî, íî íå è ñëåä óáèéñòâîòî íà ðåæèñüîðà Òåî âàí Ãîã îò ïðèâúðæåíèê íà ðàäèêàëíè èñëÿìñêè èäåè. Ïîñëåäíèòå ñîíäàæè â Õîëàíäèÿ ñî÷àò 57 % "íå" ñðåùó Êîíñòèòóöèÿòà, à å ïîâå÷å îò ÿñíî, ÷å ïðè ôðåíñêî "íå" íà 29 ìàé ðåçóëòàòúò áè áèë îùå ïî-ñåðèîçåí. Êàêâî òîãàâà ùå ñå ñëó÷è â Åâðîïà ñëåä 1 þíè? Âðúùàíå êúì òâúðäàòà áàçà íà äîãîâîðèòå îò Íèöà è Ìààñòðèõò - êàçâàò åêñïåðòè. Ñèðå÷ - êúì íàé ëèáåðàëíî-èêîíîìè÷åñêàòà ðàìêà íà îáùèÿ ïàçàð, îò êîÿòî óæ ñå îïàñÿâàò íàé-"ñîöèàëíèòå" ïðîòèâíèöè íà ñåãàøíàòà Êîíñòèòóöèÿ. Çà Áúëãàðèÿ è Ðóìúíèÿ ñëåä 2007-ìà òîâà ñå èçðàçÿâà â îòðÿçâàíåòî íà íÿêîëêî åâðîäåïóòàòñêè ìåñòà, íî î÷åâèäíî íå òîâà å íàé-âàæíîòî. Âàæíîòî å îáåäèíåíà Åâðîïà äà îöåëåå êàòî ïîëèòè÷åñêè ïðîåêò. È íàé-ãëàâíîòî: ôðàíöóçèòå è õîëàíäöèòå äà ðåøàò êàêâà Åâðîïà èñêàò - "íàöèîíàëíà", "ñîöèàëíà", "ïàçàðíà" èëè "ïîëèòè÷åñêè êîíêóðåíòíà", íà èñòèíñêîòî ðàâíèùå íà Ñòàðèÿ êîíòèíåíò. À êàêâî ùå ñå ñëó÷è, íå å ëåñíî äà ñå ïðîãíîçèðà. Áàùàòà íà êîíñòèòóöèÿòà Æèñêàð ä'Åñòåí ðàçêàçà ïðåä Áè Áè Ñè êàê ÷óë ñâîÿ ñúíàðîäíè÷êà äà îáÿñíÿâà çàùî å "ïðîòèâ" äîãîâîðà, à ñëåä òîâà äà êàçâà: "Íî ùå ãëàñóâàì ñúñ "çà", çàðàäè Åâðîïà..." ÎÁÅÊÒÈ 15

Каква Европа искаме?  

Публикация на списание Обектив, брой 121 от 2005г., автор Тони Николов

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you