Issuu on Google+

ÏÎ ÑÂÅÒÀ

Ñïðàâåäëèâîñò çà Àáó Ãðàèá Ðèéä ÁÐÎÓÄÈ

Â

ñåêè èçìèíàë äåí íîñè íîâè äîêàçàòåëñòâà, ÷å ìàëòðåòèðàíåòî íà ìþñþëìàíñêè çàòâîðíèöè å øèðîêî ðàçïðîñòðàíåíî â Àôãàíèñòàí, Èðàê è çàëèâà Ãóàíòàíàìî, Êóáà è ÷å ñëó÷àÿò â Àáó Ãðàèá äàëå÷ íå å èçîëèðàí. Àôãàíèñòàíñêè àðåñòàíòè ÷åñòî ñà áèëè ïðåáèâàíè, äúðæàíè ãîëè èëè ëèøàâàíè îò ñúí çà äúëãî âðåìå. Çàòâîðíèöèòå â Ãóàíòàíàìî ðåäîâíî ñà áèëè ïîñòàâÿíè â áîëåçíåíè ïîçèöèè â ëåäåíîñòóäåíè ïîìåùåíèÿ. Ïóáëèêóâàíèòå ïðåç äåêåìâðè äîêóìåíòè îïèñâàò îêîâàíè àðåñòàíòè â Ãóàíòàíàìî, êîèòî ñà áèëè ïðèíóæäàâàíè äà ñåäÿò â ñîáñòâåíèòå ñè èçïðàæíåíèÿ, êàêòî è "ñúñòåçàíèåòî" ìåæäó âîåííèòå äðåñüîðè íà êó÷åòà â Àáó Ãðàèá "äà âèäÿò êîé ìîæå íàé-áúðçî äà íàêàðà èðàêñêèòå çàòâîðíèöè äà ñå îïèêàâàò." Òîçè ìîäåë íà íàñèëèå â òðèòå äúðæàâè íå å ðåçóëòàò îò äåéñòâèÿòà íà îòäåëíè âîéíèöè êàòî Ãðåéíúð, êîéòî íàðóøè ïðàâèëàòà. Òîé å ðåçóëòàò îò ðåøåíèÿòà íà àäìèíèñòðàöèÿòà íà Áóø ïðàâèëàòà äà áúäàò ïðå÷óïâàíè, ïðåíåáðåãâàíè è îòõâúðëÿíè. Ñåêðåòàðÿò ïî îòáðàíàòà Äîíàëä Ðúìñôåëä íàïðèìåð ïóáëè÷íî å ïîñòàâèë ïîä âúïðîñ Æåíåâñêèòå êîíâåíöèè, óêðèë å çàäúðæàíèòå îò Ìåæäóíàðîäíèÿ êîìèòåò íà ÷åðâåíèÿ êðúñò è å ïóñíàë â èãðàòà íåçàêîííè ìåòîäè çà ðàçïèòâàíå - êàòî èçïîëçâàíå íà êó÷åòà-ïàçà÷è çà ñïëàøâàíå íà àðåñòàíòèòå - êîèòî íåïðåêúñíàòî ñå ïîÿâÿâàò â äîêëàäèòå çà çëîóïîòðåáèòå. ÖÐÓ å áèëî óïúëíîìîùåíî äà äúðæè çàäúðæàíèòå áåç âðúçêà ñ âúíøíèÿ ñâÿò íà "òàéíè ìåñòà", êúäåòî òå ñà ñòàâàëè îáåêòè íà äîðè îùå ïî-æåñòîêè ìåòîäè êàòî èìèòèðàíå íà äàâåíå. Àäìèíèñòðàöèÿòà íà Áóø èìà äàííè çà ñåðèîçíè çëîóïîòðåáè â Àôãàíèñòàí ïîíå îò 2002 ã., à ïî-êúñíî è â Èðàê. Âúïðåêè òîâà íàé-íîâèòå äîêóìåíòè êàçâàò òîëêîâà çà òîâà, êîåòî ëèïñâà, êàêòî è çà íîâèòå âúçìóòèòåëíè ñëó÷àè, ñëåäíîòî: Ðúìñôåëä èëè äðóã ðúêîâîäèòåë íà âèñø äúðæàâåí ïîñò íèêîãà íå å òðîïâàë ñ êðàê â çíàê íà ïðåäóïðåæäåíèå, ÷å ìàëòðåòèðàíåòî íà çàòâîðíèöè òðÿáâà äà ñïðå. Âìåñòî òîâà, ðàçñëåäâàíèÿòà íà ñìúðò ïî âðåìå íà àðåñò çàìèðàò. Âîéíèöèòå è ðàçóçíàâàòåëíèÿò ïåðñîíàë, îáâèíåíè â ïðåñòúïëåíèÿ, âêëþ÷èòåëíî âñè÷êè ñëó÷àè íà óáèéñòâà íà çàäúðæàíè â Àôãàíèñòàí è Èðàê, ñà èçáÿãâàëè ñúäåáíè íàêàçàíèÿ, äîêàòî íå áÿõà ïóáëèêóâàíè ñíèìêèòå îò Àáó Ãðàèá ïðåç àïðèë

2004 ã. Íàñêîðî îãëàñåí äîêëàä äî Ðîáåðò Ìþëåð, äèðåêòîð íà ÔÁÐ, ñúîáùàâà çà "ïðèêðèòè" çëîóïîòðåáè. Âúïðåêè âúëíàòà íà íåäîâîëñòâî è âúçìóùåíèå îò ñíèìêèòå â Àáó Ãðàèá, Ïåíòàãîíúò íå å íàðåäèë ïîâå÷å îò äåâåò ðàçñëåäâàíèÿ. Äâà ñëó÷àÿ ïîêàçâàò, ÷å ïîëèòèêàòà çà ðàçïèòè íà Ðúìñôåëä å äîïðèíåñëà çà íàñèëèåòî è çëîóïîòðåáèòå â Èðàê è Àôãàíèñòàí. Íî ðàçñëåäâàùèòå íå ñà èìàëè ïðàâîìîùèÿòà - èëè íåçàâèñèìîñòòà - çà äà íàïðàâÿò î÷åâèäíèòå çàêëþ÷åíèÿ, çàñÿãàùè ïîëèòè÷åñêàòà èëè ïðàâíà îòãîâîðíîñò íà Ðúìñôåëä è îñòàíàëèòå êàòî ãåíåðàë Ðèêàðäî Ñàí÷åñ, àìåðèêàíñêèÿò ãëàâíîêîìàíäâàù â Èðàê, êîèòî ñà îäîáðèëè íåçàêîííèòå ìåòîäè çà âîäåíå íà ðàçïèòè.  ðåçóëòàò íà òîâà, ñàìî ñðåùó íÿêîëêî âîéíèöè ñ íèñúê ðàíã êàòî Ãðåéíúð è ðåäíèê Ëèíäçè Èíãëàíä, ñà áèëè ïîâäèãíàòè îáâèíåíèÿ çà êðèìèíàëíè äåÿíèÿ. Íèòî åäèí öèâèëåí ëèäåð â Ïåíòàãîíà èëè ÖÐÓ íå å áèë ðàçñëåäâàí. Íî íå ðåäíèöèòå è ñåðæàíòèòå ñà îòõâúðëèëè Æåíåâñêèòå êîíâåíöèè èëè ñà îòîðèçèðàëè íåçàêîííè ìåòîäè çà ðàçïèòâàíå. Äîêàòî âèñøèòå îôèöåðè, êîèòî ñà äîïóñêàëè ïðåñòúïëåíèÿòà ñðåùó çàòâîðíèöèòå, íå áúäàò èçïðàâåíè íà ñúä, âñè÷êè ïðîÿâè íà "îòâðàùåíèå" îò ñíèìêèòå â Àáó Ãðàèá íà Äæîðäæ Áóø è îñòàíàëèòå ùå áúäàò àáñîëþòíî ôàëøèâè è áåçñìèñëåíè. Åäèíñòâåíèÿò ïúò, ïî êîéòî òðÿáâà äà ñå ïîåìå ñåãà, å íàçíà÷àâàíåòî íà ñïåöèàëåí ïðîêóðîð, êîéòî äà å íåçàâèñèì îò àäìèíèñòðàöèÿòà. Ìàëêî ñëåä êàòî ñå ïîÿâèõà ïúðâèòå ñíèìêè íà àìåðèêàíñêè âîéíèöè, êîèòî óíèæàâàò è èçìú÷âàò çàòâîðíèöè â Àáó Ãðàèá, äúðæàâíèÿò ñåêðåòàð Êîëèí Ïàóúë êàçà: "Âèæòå Àìåðèêà. Ãëåäàéòå êàê ñå ñïðàâÿìå ñ òîâà. Âèæòå êàê Àìåðèêà ùå ïîñòúïè ïðàâèëíî." Íî Àìåðèêà íå ïîñòúïâà ïðàâèëíî. Ïî-ñêîðî ÑÀÙ ïðàâè òîâà, êîåòî âñÿêà äèêòàòîðñêà èëè áàíàíîâà ðåïóáëèêà ïðàâè, êîãàòî ñå ðàçêðèâàò çëîóïîòðåáèòå é: ïðèêðèâà èñòèíàòà è ïðåõâúðëÿ âèíàòà íà ïî-íèñêîñòîÿùèòå. Âñúùíîñò, àêî íå ñå ïîåìå îòãîâîðíîñòòà çà òåçè ïðåñòúïëåíèÿ, â èäíèòå ãîäèíè èçâúðøèòåëèòå íà æåñòîêîñòè ïî ñâåòà ùå ñî÷àò îòíîøåíèåòî íà ÑÀÙ êúì çàòâîðíèöèòå, çà äà îòêëîíÿò êðèòèêàòà îò ñîáñòâåíîòî ñè ïîâåäåíèå. Ñâåòúò âñå îùå ãëåäà - è ÷àêà - äà âèäè êàê Àìåðèêà ùå ñå ñïðàâè ñ òåçè ïðåñòúïëåíèÿ. www.hrw.org

ÎÁÅÊÒÈÂ 27


Справедливост за Абе Граиб