Page 1

Ïðàâîòî äà ñå îòêàæåø îò ïðàâà Ãåîðãè ËÎÇÀÍÎÂ

Ê

óëòóðíèÿò ïðîäóêò “Áèã Áðàäúð”, äîêîëêîòî èìà òàêúâ, íå áåøå íà åêðàíà, à â îáùåñòâåíèòå äåáàòè, êîèòî ïðåäèçâèêà. È íàé-âàæíèÿò îò òÿõ å çà çàùèòàòà íà ëè÷íàòà íåïðèêîñíîâåíîñò êàòî ÷îâåøêî ïðàâî. Âàæåí å â åäèí øèðîê êîíòåêñò, òúé êàòî â ñúâðåìåííèÿ ñâÿò ãðàíèöèòå íà ïóáëè÷íîñòòà íåïðåñòàííî ñå ðàçøèðÿâàò çà ñìåòêà íà ÷àñòíèÿ æèâîò - òîâà å ïðåäïîñòàâåíà òåíäåíöèÿ, è êàòî òåõíîëîãè÷íè âúçìîæíîñòè, è êàòî öåííîñòíà ñèñòåìà (â îòäàëå÷àâàíåòî é îò òúé íàðå÷åíèÿ âèêòîðèàíñêè ìîðàë). Äåáàòúò å âàæåí è çàùîòî ëè÷íàòà íåïðèêîñíîâåíîñò ïðèñúñòâà êàòî äóìè â íàöèîíàëíîòî íè çàêîíîäàòåëñòâî, íî ñåìàíòèêàòà èì èäâà “íà æèâî”, îò ïðîìåíÿùèòå ñå îòíîøåíèÿòà ìåæäó õîðàòà, íå å åäèí ïúò çàâèíàãè äàäåíà, à å ðåçóëòàò îò êîíñåíñóñè “òóê è ñåãà”. “Áèã Áðàäúð” äàäå øàíñ íà çðèòåëèòå, äîêàòî ñå îãëåæäàò â ãåðîèòå îò êúùàòà, äà ñå ïîñòàâÿò íà òÿõíî ìÿñòî è äà ñå çàïèòàò: äî êàêâî îò æèâîòà ñè íå áèõ äîïóñíàë ïîãëåäà íà ïóáëè÷íîñòòà - äî òîàëåòíàòà, äî öåëóâêàòà, äî èñòåðèÿòà... Ïðåäàâàíåòî íàòðóïà ìàòåðèàë, ÷åñòî äðàñòè÷åí, çà ñâîåîáðàçíî “òåðåííî èçñëåäâàíå” íà ãðàíèöàòà ìåæäó ïóáëè÷íî è ÷àñòíî â äíåøíîòî áúëãàðñêî îáùåñòâî. Òî îáà÷å ñâúðøè ïîâå÷å ðàáîòà â îáðàòíàòà ïîñîêà, êàòî íå ñàìî òåìàòèçèðà, íî è ïðîáëåìàòèçèðà ïðàâîòî íà ëè÷íà íåïðèêîñíîâåíîñò, äîêîëêîòî ó÷àñòíèöèòå â èãðàòà äîáðîâîëíî (ïî äîãîâîð) ñå áÿõà îòêàçàëè îò íåãî. Çà ïðúâ ïúò ñå ïîÿâè êàòåãîðè÷íî âúïðîñúò: èìàø ëè ïðàâî, îñâåí äà ñå ïîëçâàø, è äà

 ôèçè÷åñêà ñèëà è ïîìîùíè ñðåäñòâà. Ñëåä

óñïåøíîòî èì èçòëàñêâàíå íà ôåðèáîòà, çëîïîëó÷íèòå áúëãàðè ïîä îõðàíà èç÷àêàëè îáðàòíîòî ìó îòïúòóâàíå - ïîâå÷å îò 10 ÷àñà. Ïðè÷èíàòà çà íåäîïóñêàíåòî äî èòàëèàíñêà òåðèòîðèÿ å ïîñî÷åíà âúâ âðú÷åíèÿ èì ïðîòîêîë, à èìåííî - ëèïñà íà äîêóìåíòè, óäîñòîâåðÿâàùè öåëòà íà ïîñåùåíèåòî è ëèïñà íà äîñòàòú÷íî ñðåäñòâà ñúîáðàçíî âðåìåòðàåíåòî è ôîðìàòà íà ïðåñòîÿ. Áóäÿò íåäîóìåíèå íÿêîëêî îáñòîÿòåëñòâà. Ïúðâîòî å êàê âëàñòèòå ñà ïðåöåíèëè ðàçìåðà íà íåîáõîäèìàòà ñóìà, ñëåä êàòî òå íå ñà áèëè ïðèêàíåíè äà îáÿâÿò ïåðèîäà íà ïëàíèðàíèÿ îò òÿõ ïðåñòîé; êàê ãðàíè÷íèòå âëàñòè ñà ðåøèëè, ÷å 1000 åâðî ñà íåäîñòàòú÷íè çà ïðåñòîÿ íà ãîñïîäèí Äèí÷åâ â Íåàïîë; ñ êàêâè äîêóìåíòè äà ñå äîêàæå åäíà òàêàâà öåë íà ïîñåùåíèåòî êàòî íàïðèìåð òóðèçúì è çàïîçíàâàíå ñ êóëòóðíîòî íàñëåäñòâî íà çàáåëåæèòåëíèÿ ãðàä; çàùî íè-

íå ñå ïîëçâàø îò ÷îâåøêèòå ñè ïðàâà. Åäèíèÿò îòãîâîð, èçðàçåí êàòî ÷å ëè íàé-îò÷åòëèâî îò ïðåäñòàâèòåëè íà ÑÅÌ, áåøå: Íÿìàø! Òîâà å ïàòåðíàëèñòè÷íàòà ïîçèöèÿ, êîÿòî ïàçè “íîñèòåëèòå íà ïðàâà” îò òÿõ ñàìèòå, èíôàíòèëèçèðà ãè. È ñïîðåä êîÿòî èíñòèòóöèèòå (èíñòèòóöèîíàëíèòå ðîëè) âèíàãè ñà ïî-äîáðè (â ìîðàëåí ñìèñúë) îò îòäåëíèÿ ÷îâåê, îò èíäèâèäóàëíàòà ñâîáîäà.  òàêàâà ïåðñïåêòèâà ÷îâåøêèòå ïðàâà ñå îêàçâàò ïðåäïèñàíèå êàêúâ òðÿáâà äà áúäåø. Äðóãàòà ïîçèöèÿ, êúì êîÿòî ñå ïðèäúðæàì è êîÿòî èçðàçÿâàõ â äåáàòà, å: ñòðàíà (êà÷åñòâî) íà ñàìîòî ïðàâî å äîáðîâîëíèÿò îòêàç îò íåãî. Çàùîòî òî íå çàùèòàâà íÿêàêâà íàëîæåíà (èíñòèòóöèîíàëíî “ñïóñíàòà”) èíäèâèäóàëíà èäåíòè÷íîñò, à òúêìî îáðàòíîòî - âúçìîæíîñòòà äà ÿ ôîðìèðàø ñàìîñòîÿòåëíî, ò.å. èìàø èíäèâèäóàëåí èçáîð. Êàòî òîâà å âàëèäíî çà âñè÷êè ÷îâåøêè ïðàâà, ñ èçêëþ÷åíèå, ìîæå áè, íà ïðàâîòî íà æèâîò: àêî èñêàø äà ñå õâúðëèø îò ïîêðèâà, èíñòèòóöèèòå ñà äëúæíè äà íàïðàâÿò îïèò äà òè ïîïðå÷àò. Âúïðåêè òîâà êàçâàì “ìîæå áè”, çàùîòî è òóê ðîëÿòà èì ñå îñïîðâà, íàïðèìåð â äåáàòèòå çà åâòàíàçèÿòà. Íàêðàÿ íåùî ñúâñåì êîíêðåòíî çà îòêàçà îò ëè÷íà íåïðèêîñíîâåíîñò: àêî ãî íÿìàøå íåãî, íÿìàøå äà èìà è “çâåçäè” - â êèíîòî, øîóòî è ïð. Òåõíèòå (“êåíòàâðè÷íè”) ïóáëè÷íè îáðàçè ñà ñëîæíî ñúñòàâåíè îò ïðîôåñèîíàëíèòå èì èçÿâè è ëè÷íèÿ èì æèâîò, ïðåâúðíàò â ìåäèéíè ðàçêàçè. À “çâåçäèòå” ñà ìèòîëîãè÷íè ïåðñîíàæè îò íàé-ìîùíèÿ ñúâðåìåíåí ìèò, ïðîèçâåäåí îò ìàñîâàòà êóëòóðà - òîçè çà ëè÷íîòî ùàñòèå.

êîé äðóã îò ïðèñòèãíàëèòå â òîçè äåí ôåðèáîòè íå å áèë ïðîó÷âàí çà öåëòà íà ïîñåùåíèåòî ñè âúâ âðúçêà ñ ÷ë.5 îò Øåíãåíñêàòà êîíâåíöèÿ; çàùî áúëãàðñêèòå ãðàæäàíè íå ñà áèëè ïîäëîæåíè íà ìèòíè÷åñêà ïðîâåðêà, à ïðîñòî âúðíàòè, ñëåä êàòî òåõíèÿò òðàíçèò ïðåç Àëáàíèÿ ñå å ñòîðèë ïîäîçðèòåëåí íà âëàñòèòå?  ìîìåíòà ãîñïîäèí Äèí÷åâ, ñ ïîìîùòà íà ÁÕÊ, ïðîó÷âà âúçìîæíîñòèòå çà îáæàëâàíå äåéñòâèÿòà íà èòàëèàíñêèòå âëàñòè ñïîðåä ìåñòíîòî çàêîíîäàòåëñòâî. Ïî âñÿêà âåðîÿòíîñò íà ã-í Äèí÷åâ å áèëà íàëîæåíà ïðèíóäèòåëíà ìÿðêà “çàáðàíà çà âëèçàíå â Èòàëèÿ” èëè, êîåòî å ìíîãî ïî-òåæêî, çàáðàíà çà âëèçàíå â öÿëàòà Øåíãåíñêà çîíà (ò.íàð. SIS alert). Ïîñëåäíîòî å ïðàêòèêà, ñ êîÿòî èòàëèàíñêèòå âëàñòè ñà ïå÷àëíî èçâåñòíè â öÿëà Åâðîïà è ïðåäñòâàëÿâà ãðóáî íàðóøåíèå íà ïðàâîòî íà ñâîáîäíî ïðèäâèæâàíå êàòî åäíî îò îñíîâíèòå ÷îâåøêè ïðàâà. ÎÁÅÊÒÈ 21

Правото да се откажеш от права  

Публикация на списание Обектив,брой 117,автор Георги Лозанов

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you