Issuu on Google+

×óâñòâèòåëíîñò, íî è çíàíèÿ Ñáîðíèêúò “Ñëó÷àè ñ êîìåíòàð”1 å èçêëþ÷èòåëíî ïîëåçíî ÷åòèâî. Ðàçäåëåíî íà 8 ÷àñòè, ñúäúðæàíèåòî íîñè ñòðóêòóðàòà íà êíèãàòà: ïðàâî íà ðàâåíñòâî ïðåä çàêîíà, ïðàâî íà ñâîáîäà è ñèãóðíîñò, ïðàâî íà ñàìîîïðåäåëåíèå è äð. Èçëàãàò ñå îòäåëíèòå ñëó÷àè íà íàðóøåíèÿ íà òåçè ïðàâà, ñëåä êîåòî ñå ïðåäñòàâÿ ðåëåâàíòíîòî çàêîíîäàòåëñòâî è ïðàêòèêè. Àâòîðèòå2 ïðåöèçíî ñà ïîäáðàëè èíôîðìàöèÿ îò ïîâå÷å îò 80 íåïðàâèòåëñòâåíè îðãàíèçàöèè, ÷èèòî ìàíäàò äà ïðåäñòàâëÿâàò èíòåðåñèòå íà òóðöè, âëàñè, ðîìè, ïîìàöè, àðìåíöè, êàðàêà÷àíè, ãàðàíòèðà îáåêòèâíîñò è åêñïåðòíîñò. Òàêèâà ñà äàííèòå êàêòî íà Èíñòèòóòà çà ñîöèàëíà ïîëèòèêà è ñîöèàëíà ðàáîòà, òàêà è íà Ðîìàíè Áàõ, Ïðîåêò Ïðàâà íà ÷îâåêà, Áúëãàðñêè õåëçèíêñêè êîìèòåò, Åâðîïåéñêè öåíòúð çà ïðàâàòà íà ðîìèòå. Ñâîé ïðèíîñ çà ïóáëèêóâàíå â ñáîðíèêà íà îñîáåíî ñèìïòîìàòè÷íè äèñêðèìèíàöèîííè ïðîÿâè èìàò è íÿêîè îáëàñòíè ñúâåòè ïî åòíè÷åñêè è äåìîãðàôñêè âúïðîñè. Îáõâàòúò íà èçíåñåíèòå íàðóøåíèÿ íà ïðàâàòà íà ìàëöèíñòâàòà âêëþ÷âà: äîñòúï äî îáùåñòâåíè óñëóãè; ïðàâî íà çäðàâåîïàçâàíå; ïðàâî íà ñâîáîäà è ñèãóðíîñò íà ëè÷íîñòòà; ïðàâî íà îáðàçîâàíèå; ïðàâî íà îáó÷åíèå ïî ìàé÷èí åçèê; ïðàâî íà èçïîâÿäâàíå íà ðåëèãèÿ è óáåæäåíèÿ, ñëåäâàò ëîãèêàòà íà ðàòèôèöèðàíèòå îò Áúëãàðèÿ îñíîâíè ìåæäóíàðîäíè çàêîíè. Åòî åäèí ïðèìåð: ñëó÷àÿò “Ñ.À. ñðåùó Òðåòà ãðàäñêà áîëíèöà, ãð.Ñîôèÿ”. Ñòàâà äóìà çà ìîìè÷åíöå îò ðîìñêè ïðîèçõîä îò êâ. “Ôàêóëòåòà” â Ñîôèÿ, êîåòî ïðåç 2002 ã. å íà äâå ãîäèíè. Ïîðàäè âèñîêà òåìïåðàòóðà ïîëîæåíèå-

òî ìó ñòàâà ìíîãî òåæêî. Ðîäèòåëèòå ïîâèêâàò “Áúðçà ïîìîù”, íî ëèíåéêà íå èäâà. Ïî-êúñíî ïðè ïîâòîðíîòî èì îáàæäàíå îò öåíòðàëàòà îòãîâàðÿò, ÷å íå ìîãàò äà èçïðàùàò ëèíåéêè â öèãàíñêàòà ìàõàëà, çàùîòî ïúòèùàòà ñà ìíîãî ëîøè è êîëà íå ìîæå äà ìèíå... Òîãàâà ðîäèòåëèòå îòèâàò ñ äåòåòî â Òðåòà ãðàäñêà áîëíèöà è ìîëÿò çà ñïåøíà ïîìîù. Êàçâàò èì, ÷å íÿìà äåæóðåí. Íå èì ïîçâîëÿâàò äà îñòàíàò. Îòèâàò ñ äåòåòî â Ïåòà ãðàäñêà áîëíèöà. Òàì äåòåòî å ïðèåòî íåçàáàâíî ïîðàäè êðèòè÷íîòî ìó ñúñòîÿíèå. Çàêîíîäàòåëñòâîòî ïî ñëó÷àÿ - Êîíñòèòóöèÿòà íà ÐÁúëãàðèÿ, ÷ë.6,àë1,àë.2, êîÿòî èìà ïðÿêî äåéñòâèå, êàêòî è Çàêîíúò çà çàùèòà ñðåùó äèñêðèìèíàöèÿòà - å äàëî âúçìîæíîñò ñåìåéñòâîòî íà äåòåòî äà çàâåäå ñúäúáåí èñê ñðåùó Òðåòà ãðàäñêà áîëíèöà.  èñêà ñå êàçâà, ÷å íà äåòåòî ìó å îòêàçàíî ëå÷åíèå ïîðàäè åòíè÷åñêè ïðîèçõîä.  ñáîðíèêà “Ñëó÷àè ñ êîìåíòàð” ñà ïðèëîæåíè êàêòî ìåæäóíàðîäíè è íàöèîíàëíè çàêîíè, òàêà è àäðåñè íà èíñòèòóöèèòå, èìàùè îòíîøåíèå êúì ïðàâàòà íà ìàëöèíñòâàòà â Áúëãàðèÿ.

Þ.Ì.

1 “Ñëó÷àè ñ êîìåíòàð - Ïîìàãàëî. Ïðàâàòà íà åòíè÷åñêèòå ìàëöèíñòâà”, èçä. Èíñòèòóò çà ñîöèàëíà ïîëèòèêà è ñîöèàëíà ðàáîòà” ñúñ ñúäåéñòâèåòî íà Ìåæäóíàðîäíèÿ êîìèòåò çà çàùèòà íà ïðàâàòà íà ìàëöèíñòâàòà , 2004 2 Ìèëà Ìàðèíîâà, Íàäåæäà Ñòåôàíîâà, Äàíèåëà Ìèõàéëîâà, Ðîñèöà Ñòîéêîâà

Äîêóìåíòè çà áúëãàðî-òóðñêîòî ñïîðàçóìåíèå îò 1904 ã.* Èçñëåäîâàòåëñêèÿò òðóä íà èñòîðèêà ä-ð Âàëåíòèí Êèòàíîâ èçëèçà â áèáëèîòåêà “Áúëãàðñêà ïàìåò” è ïðåäñòàâëÿâà ðîäîëþáèâî íà÷èíàíèå íà êíèãîèçäàòåëñòâîòî. Ñúñòàâèòåëÿò å ïðåïîäàâàòåë â êàòåäðàòà “Áúëãàðñêà èñòîðèÿ è àðõåîëîãèÿ” íà Ïðàâíî-èñòîðè÷åñêèÿ ôàêóëòåò ïðè Þãîçàïàäíèÿ óíèâåðñèòåò “Íåîôèò Ðèëñêè” â Áëàãîåâãðàä (Ãîðíà Äæóìàÿ). Ïðåïîäàâà äèñöèïëèíàòà “Èñòîðèÿ íà áúëãàðñêèÿ íàðîä ÕV - ÕÕ â.” íà ñòóäåíòè îò ñïåöèàëíîñò “Èñòîðèÿ”. Îòêîëå áðîäè èç äåáðèòå íà áúëãàðî-òóðñêèòå îòíîøåíèÿ ïðåç ÕIÕ- ÕÕ â.  ïðîñòðàííèÿ ñè ïðåäãîâîð èñòîðèêúò ðàçãëåæäà ìèíúëîâåä÷åñêàòà îöåíêà çà áúëãàðî-òóðñêîòî ñïîðàçóìåíèå îò 26 ìàðò 1904 ã. Èçòúêâà, ÷å íå èìà íàðî÷íî èçñëåäâàíå çà íåãî. Âî âúâåæäàùàòà ñè “ñòóäèÿ” èçñëåäâà÷úò íàé-íàïðåä ñå îïèòâà äà ðàçêðèå ñ íÿêîëêî æèòèåîïèñíè ÷åðòèöè ëè÷íîñòòà íà Íà÷îâè÷à, ïî ñúõðàíåíèÿ îáðàç îò íåãîâèòå ñúâðåìåííèöè. Ñìÿòà, ÷å ñ åçèêà íà äîêóìåíòèòå, îáíàðîäâàíè â òîÿ ñáîðíèê “ùå ñå îòêðîè êàêòî ïðèíîñúò, òàêà è îáðàçúò íà åäèí èçêëþ÷èòåëíî îòãîâîðåí ïðåä íàðîäà ñè äèïëîìàò, à íå ñàìî ïðåä òåçè, êîèòî ñà ãî ïðàòèëè íà òîâà íåâðàëãè÷íî è âåòðîâèòî ìÿñòî, êàêâîòî âåêîâå å áèë ãðàäúò êðàé Áîñôîðà. Íåãîâèÿò îáðàç, ìàêàð è ïîçíàò äîíÿêúäå íà èñòîðèöèòå, å îñòàíàë íåèçâåñòåí íà øèðîêàòà áúëãàðñêà îáùåñòâåíîñò, òúé êàòî è íà ïîëåòî íà äèïëîìàöèÿòà ñå ïîäâèçàâàò íå ñàìî ïðèçâàíè è óäîñòîåíè.” Ñúñòàâèòåëÿò ñìÿòà, ÷å ñ ïðåäëàãàíèÿ ñáîðíèê îò äîêóìåíòè ìîæå äà ñå ñëîæè äîáðî íà÷àëî íà ïîïðåäìåòíîòî èçñëåäâàíå è îáíàðîäâàíå íà äîêóìåíòè çà çíà÷è-

ìè ìèãîâå îò äèïëîìàòè÷åñêîòî íè ìèíúëî, îñòàíàëè íåäîñèòú÷íî îñâåòëåíè îò íàøåòî ìèíúëîâåäåíèå. Íå ïðîïóùà äà ðàçêðèå, ÷å òîÿ âúïðîñ èçîáùî íå å áèë ïðåäìåò íèòî íà èçäàíèÿ, íèòî íà èçäèðâàíèÿ îò ñòðàíà íà òóðñêè èñòîðèöè. “Òîâà ùå áúäå è åäèí ñêðîìåí ïðèíîñ çà ïðîó÷âàíå íà âçàèìîîòíîøåíèÿòà íà äâåòå ñúñåäíè äúðæàâè, ïðèíóäåíè îò ìèíàëîòî è îò èñòîðèÿòà äà æèâåÿò êàòî äîáðè ñúñåäè â åäíè è ñúùè ãåîãðàôñêè øèðèíè”.  ïðåäëàãàíèÿ ñáîðíèê ñà âêëþ÷åíè 556 íóìåðóâàíè äîêóìåíòà è ãîëÿì áðîé ïðèëîæåíèÿ (äîêóìåíòè, ñòàòèè è äð.) Êàòî ïðèëîæåíèå â çàâúðøåêà ìó ñà äàäåíè è îòêúñëåöè îò íåîáíàðîäâàíèÿ äíåâíèê íà Íà÷îâè÷, êîèòî èçÿñíÿâàò îùå ðåäèöà ìèãîâå îò òèÿ ñúäáîíîñíè ïðåãîâîðè. Äîêóìåíòèòå ñà ïîäðåäåíè ïî âðåìåòî íà ïîÿâàòà ñè - çàäúëæàâàùî ïðàâèëî ïðè òîÿ ðîä íàó÷íè èçäàíèÿ. Îáíàðîäâàò ñå öÿëîñòíî, “áåç êàêâèòî è äà áèëî ïðîìåíè”. (Íå ñëó÷àéíî ñëàãàìå â êóêè÷êè ñëåäíèòå ñëîâåñà.  ñúùíîñò, ñúñòàâèòåëÿò å “çàáîðàâèë” äà ïðåäóïðåäè, ÷å ïðàâîïèñúò å “îñúâðåìåíåí”, ñèðå÷ èçîïà÷åí. Íî òîâà å íåäîñèòúê íà ïîâå÷åòî èçäàíèÿ îò òîÿ ðîä).  çàâúðøåêà íà èçäàíèåòî ñà ïðèëîæåíè ïåò èçëîæåíèÿ âî êðàòöå íà òóðñêè, íà ðóñêè, íà ôðåíñêè, íà íåìñêè è íà àíãëèéñêè åçèê, êàêòî è äâà ïîêàçàëåöà - èìåíåí è ãåîãðàôñêè.

Ïåòúð ÏÅÒÐΠ* “Ïðèíîñ êúì äèïëîìàòè÷åñêàòà èñòîðèÿ íà Áúëãàðèÿ. Ãðèãîð Íà÷îâè÷ è áúëãàðî-òóðñêîòî ñïîðàçóìåíèå îò 1904 ã. Äîêóìåíòàëåí ñáîðíèê”, è.ê. “Ñèíåâà”

ÎÁÅÊÒÈÂ 19


Чувствителност, но и знания