Issuu on Google+

ÏÐÎÊÓÐÎÐÈÒÅ ïðàâîçàùèòíèöè Âàñèë ×ÎÁÀÍÎÂ

Ñ

êîãî ñå áîðè áúëãàðñêàòà ïðîêóðàòóðà? Îòãîâîðúò "ñ âñè÷êè" íå å äî êðàé ïðåöèçåí, çàùîòî ìàëêà ÷àñò îò êîðóìïèðàíèòå è èñòèíñêè ñåðèîçíèòå íàðóøèòåëè íà çàêîíèòå ó íàñ âñå îùå íå ñà â ÷èñëîòî íà ïîïàäàùèòå ïîä óäàðèòå íà çàêîíà (ñ èçâèíåíèå çà áàíàëíèÿ èçðàç). Òàçè íåãîëÿìà ãðóïà, êîÿòî âå÷å âèäèìî è çà îáùåñòâîòî ñå îêàçâà íåäîñåãàåìà(!) çà çàêîíà, äîáè ñàìî÷óâñòâèå ñëåä äúëãè ãîäèíè ñòðàõîâå äàëè íÿìà äà áúäå ïîòúðñåíà îò ïðîêóðîðà. Êîãàòî òîâà ïî åäíà èëè äðóãà ïðè÷èíà íå ñå ñëó÷è, ñåãà òå "ñïîêîéíî" ñå ðàçõîæäàò ïðåä îáùåñòâîòî. Äîðè ñå íàëàãà äà ñå äâèæàò ñ åäíàêâè êîëè è äæèïîâå, çà äà áúäàò îòëè÷åíè îò îñòàíàëèòå. Ïî òîçè ïîâîä âëÿçîõ â ëåê ñïîð ñ ïðåäñòàâèòåë íà äúðæàâíîòî îáâèíåíèå è ïîëó÷èõ îáÿñíåíèåòî, ÷å çàùèòíèöèòå íà çàêîííîñòòà íÿìàëè ïðàâî äà ïðîâåðÿâàò âúïðîñíèòå ïðåâîçíè ñðåäñòâà è äðóãèòå âèäèìè àòðèáóòè íà áëàãîïîëó÷èå è íåäîñåãàåìîñò. Òîâà åñòåñòâåíî å ñàìî äåòàéë îò èíà÷å ðàçãîðåëèÿ ñå îòíîâî â îáùåñòâîòî äåáàò çà ìÿñòîòî íà îáâèíåíèåòî â ðàçäåëåíèòå ïî êîíñòèòóöèÿ âëàñòè. Íîâîòî ïðåâðúùàíå íà äúðæàâíîòî îáâèíåíèå â ïîâîä çà ïîëèòè÷åñêî ãîâîðåíå ïîëó÷è èíôîðìàöèîíåí òëàñúê îò åäíà ïîçäðàâèòåëíà çà áúëãàðñêèòå ñúäèè ðå÷. Èçðå÷å ÿ äèïëîìàò (Äæåéìñ Ïàðäþ), ãðàæäàíèòå íà ÷èÿòî ñòðàíà ñå îêàçàõà ïðÿêî ïîòúðïåâøè îò íååôåêòèâíîòî è ìóäíî ïðàâîðàçäàâàíå ïî áúëãàðñêè. Ñðåä ïîõâàëèòå çà áúëãàðñêàòà ñúäåáíà ðåôîðìà òîçè äèïëîìàò íå ïðîïóñíà äà íàïîìíè, ÷å îò 30èíà ïîêàçíè óáèéñòâà, îòêàêòî òîé ïðåäñòàâëÿâà ó íàñ âåëèêàòà ñè ñòðàíà, â áúëãàðñêè ñúä îùå íÿìà "âëåçëè" îáâèíåíèÿ, îò êîèòî äà ñëåäâàò îñúæäàíèÿ. Êúì êðèòèêàòà íà äîñúäåáíàòà ôàçà íà áúëãàðñêîòî ïðàâîðàçäàâàíå â ãîäèøíèòå äîêëàäè íà Åâðîïåéñêàòà êîìèñèÿ ñå ïðèáàâèõà è êðèòèêèòå êúì ïðîêóðîðèòå. Ñèñòåìàòà èëè ëè÷íîñòèòå â íåÿ ñà óÿçâèìè? Îòãîâîðúò å â íàïîìíÿíèÿòà, ÷å: - çàâåæäàò äåëî íå ñðåùó óëè÷åíèòå â êîðóïöèÿ â åäèí ñåêðåòåí äîêëàä, à ñðåùó íåãîâèÿ àâòîð; - íå ñðåùó ïîñëîâè÷íèòå êîðóïöèîííè ïðàêòèêè íà áúëãàðñêèòå ìèòíè÷àðè, à

ñðåùó æóðíàëèñòà, êîéòî ñå îïèòâà äà ãè èçîáëè÷àâà. Íèêîé íå ïîìèñëÿ äà ïðîâåðè Èâàí Ñëàâêîâ (è òîâà íèêîãà íå ñå å ñëó÷âàëî, ïîíå çà èçâèíåíèå), à ñå îòêðèâà ïðîêóðîðñêà ïðîâåðêà ñðåùó òåçè, êîèòî ñà èçâàäèëè íåãîâà êîðóïöèîííà ãîòîâíîñò íà ïîêàç. Äàëè òàêà ïðîêóðàòóðàòà íå çàãúðáâà ñâîèòå êîíñòèòóöèîííè çàäúëæåíèÿ è ôàêòè÷åñêè ïðåâðúùà âúâ ôèëîñîôñêè âúïðîñà îò êîÿ ñòðàíà íà áàðèåðàòà ñòîè â áîðáàòà ñðåùó ïðåñòúïíîñòòà... Âå÷å íå å ÿñíî ùî çà ïðîêóðîð å ÷îâåêúò, èçïîëçâàù â ïðèëèâ íà èçâîðåí ïàòðèîòèçúì îïðåäåëåíèÿ êàòî "ìåæäóíàðîäåí øàðëàòàíèí", "ìèðèçëèâ ìóøìîðîê" è "âîíÿùî âëå÷óãî" (Ñïàðòàê Äî÷åâ). È íàçîâàâàíåòî íà òàçè ðå÷ "ãàíãñòåðñêè åçèê" çâó÷è íàïúëíî îïðàâäàíî è àâòåíòè÷íî.  ñôåðàòà íà ÷àêàíèòå îòãîâîðè îñòàâà è èçâèíåíèåòî íà ïðåäñåäàòåëÿ íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä Èâàí Ãðèãîðîâ, ÷å òîé ëè÷íî ïðåäëîæèë îùå ïðåç 1997 ã. òîãàâàøíèÿ ñâîé êîëåãà-ñúäèÿ îò Âúðõîâíèÿ ñúä Íèêîëà Ôèë÷åâ çà âèñîêèòå åòàæè íà âëàñòòà, çàùîòî áèë "ñêðîìåí, èçïúëíèòåëåí è äîáúð þðèñò". Òàêà ñòèãàìå äî ïðîçðåíèåòî, ÷å ïðîêóðîðúò òðÿáâàøå äà áúäå ïðàâîçàùèòíèê è äà ïàçè äúðæàâíèÿ èíòåðåñ. Âñåêè ïðîêóðîð ñïîðåä êîíñòèòóöèÿòà òðÿáâà äà ñëåäè çà ñïàçâàíå íà çàêîííîñòòà, êàòî ïðèâëè÷à êúì îòãîâîðíîñò ëèöàòà, êîèòî ñà èçâúðøèëè ïðåñòúïëåíèÿ, è ïîääúðæà îáâèíåíèåòî ïî íàêàçàòåëíè äåëà. Ïðîêóðîðúò å äëúæåí äà óïðàæíÿâà íàäçîð ïðè èçïúëíåíèå íà íàêàçàòåëíèòå è äðóãè ïðèíóäèòåëíè ìåðêè - òîâà îçíà÷àâà îòíîâî çàùèòà ïðàâàòà íà íåâèííèòå äî äîêàçâàíå íà ïðîòèâíîòî. Íàé-ïîñëå ïðîêóðîðúò òðÿáâà äà ñå ïðèåìà çà ïðàâîçàùèòíèê, çàùîòî òðÿáâà äà ñúäåéñòâà çà îòìÿíà íà íåçàêîíîñúîáðàçíè àêòîâå. Ñëåä âñè÷êè òåçè àðãóìåíòè òðÿáâà îùå ïîñòðîãî äà ïðîäúëæèì äà ïàçèì äúðæàâíîòî îáâèíåíèå îò ïîñåãàòåëñòâà. Çàùîòî ïðîêóðîðèòå ñà äúðæàâíèòå çàùèòíèöè íà ïðàâàòà è íà çàêîííîñòòà. Àêî íå ñà òî÷íî òàêèâà, òîãàâà äåáàòúò íàèñòèíà òðÿáâà äà çàïî÷íå îòíîâî. Íî òî÷íî îò òóê. Ïðîêóðîð - ïðàâîçàùèòíèê. ÎÁÅÊÒÈ 3


Прокурорите - правозащитници