Page 1

DECEMBER 2014

SPECIALE UITGAVE

droom


2

INHOUD EN COLOFON

PROJECT DROOM

04

Inhoud

08

In deze editie onder meer:

10

Colofon Oplage: 3.000 exemplaren Redactie en fotografie: afdeling communicatie & patiëntenvoorlichting Bernhoven en Wim Roefs Vormgeving: deontwerppraktijk.nl Eindredactie: valleur.nl Bernhoven Afdeling communicatie & patiëntenvoorlichting Postbus 707 5400 AS Uden Telefoon: 0413 - 40 29 10 E-mail: communicatie@bernhoven.nl Website: www.bernhoven.nl December 2014

18

04

Kwaliteit als medicijn

06

Betere zorg door minder zorg

08

De zorg in ons ziekenhuis

10

‘Op de spoedeisende hulp laten we het beste van Bernhoven zien …’

12

Meer ruimte voor een zorgvuldige afweging

14

‘In Droom beslissen de dokter en de patiënt samen’

16

Dromen om kwaliteit van zorg te behouden

18

Natuurlijk beter


VOORWOORD

3

Voorwoord

Bouw je met ons mee? H

et zorglandschap is in beweging. Ook Bernhoven heeft ermee te maken. Tot nu toe waren voor de meeste mensen stijgende kosten en minder tijd voor de patiënt de meest in het oog springende gevolgen van die veranderingen. Terwijl zorg en aandacht toch de pijlers zijn onder wat we doen. Zou het dan niet een droom zijn als we die beweging om konden draaien? Als we onze missie, samen eigentijds de allerbeste zorg bieden, kunnen koppelen aan juist een vermindering van de kosten? Na vele gesprekken met allerlei partijen besloten we enthousiast een nieuwe weg in te slaan. Als een van de eerste ziekenhuizen gaan we een verbetering van onze kwaliteit combineren met een gerichtere inzet van de zorg. Daar komt natuurlijk veel bij kijken en daarom kunnen we dat niet alleen. We doen het samen met de andere zorgverleners om ons heen, zoals de huisartsen. Samen met de zorgverzekeraars. Samen met onze patiënten. En natuurlijk ook samen met onze medisch specialisten en medewerkers. In deze brochure krijg je een overzicht van het denkwerk dat de afgelopen maanden met veel plezier en energie is verricht. Door deze achtergrond te delen met alle collega’s en partners van het eerste uur willen we laten zien dat het iets van ons allemaal is. In 2015 gaan we van dromen naar doen en onze plannen in de praktijk brengen. Heb je nog vragen? Stel ze gerust aan je teamleider of manager. Hij of zij zal je graag meer uitleg geven. Daarnaast kun je ook op de speciale intranetpagina kijken over Project Droom. Samen bouwen we aan ons droomziekenhuis. Samen bouwen we aan de toekomst. En zo schrijven we samen geschiedenis. Bouw je met ons mee? Namens het directiecomité, Peter Bennemeer Algemeen directeur Bernhoven


4

KWALITEIT

PROJECT DROOM

Kwaliteit als medicijn Iedereen wil goede zorg. Daarover bestaat geen enkele discussie. Maar tegelijkertijd is het een gegeven dat de zorgkosten voortdurend stijgen. Hoe houd je de kwaliteit en de betaalbaarheid van de zorg in balans? Bernhoven kiest met Project Droom voor een aanpak waarbij zorgkosten gereduceerd worden, juist door in te zetten op kwaliteit.

V

ersterken van de zorgkwaliteit kan als medicijn werken tegen stijgende zorgkosten, schreef Strategy& (voorheen Booz&Co) in haar rapport ‘Kwaliteit als medicijn’ (beschikbaar op intranet). Door zorgkwaliteit te verbeteren voorkomen we onnodige en vermijdbare zorg. In nauwe samenwerking met Strategy& is een op Bernhoven toegespitst model ontwikkeld waarin kwaliteit de hoofdrol krijgt. Kwaliteit in de keuze voor behandelingen, wat soms misschien betekent dat het advies moet luiden een bepaalde operatie níét te verrichten. Kwaliteit in de betrokkenheid bij de patiënt als het gaat om beslissingen over medische keuzes. En kwaliteit in de organisatie van de zorg en in de intensieve samenwerking tussen professionals. Van een systeem waarin efficiency leidend is naar een systeem waarin kwaliteit voorop staat. Door de zorg te verbeteren voorkomen we onnodige en vermijdbare zorg, met als gevolg dat de kosten dalen en er meer tijd komt voor de patiënt. Wat vervolgens weer ruimte maakt voor verdere verbeteringen in de zorg. Zo draaien we de koers van het vliegwiel om.

Zo krijgt zorg weer de betekenis die het woord moet hebben: zorgvuldigheid, aandacht, zorgzaamheid. Dat is niet alleen prettig voor de mensen om wie het draait, onze patiënten, het maakt ook het vak van zorgverlener weer leuk. En daar wordt iedereen beter van.

‘Bernhoven maakt indruk. Durven reflecteren op het eigen werk, openstaan voor nieuwe ideeën en de wil om het anders en nog beter te doen. In het afgelopen jaar heb ik de overtuiging zien ontstaan dat Bernhoven iets heel bijzonders kan doen. Een doctor’s led en patient centered hospital. Wij geloven erin!’ Sander Visser (Strategy&)


5

Droomvisie van onze dokters

‘Laten we ons een kant op duwen of zijn we zelf regisseur en houden we de ontwikkelingen in de zorg en Bernhoven in eigen hand? Laten we zelf de regisseur zijn en eigenaarschap nemen in deze dynamische tijd.’

‘Ik ben een oerdokter en houd van mijn patiënten. Ik wil niks liever dan de tijd die ik beschikbaar heb voor mijn patiënten aan hen besteden. Zodat zij rust ervaren in hun kwetsbaarheid.’

Henk Smits (radioloog) Julie van Hoogstraten (chirurg)

‘Ik ben een dokter om mensen te helpen en probeer zo blanco mogelijk de wereld in te kijken, zonder oogkleppen. Laten we een veiligheid creëren waarin we dokter kunnen zijn, los van zaken als ons inkomen.’ Gerko Moens (orthopedisch chirurg)

“De patiënt als persoon’ is de strekking van het verhaal dat prof. dr. Jan Kremer onlangs presenteerde op de bijeenkomst voor medisch specialisten op 6 november jl. Zijn presentatie is gefilmd en in een korte en lange versie beschikbaar op de intranetpagina van Droom. Wil je het korte filmpje op je telefoon bekijken? Scan dan deze QR-code.


6

BETERE ZORG

PROJECT DROOM

Betere zorg door minder zorg Bernhoven wil met Project Droom het regionale ziekenhuis van de toekomst vormgeven en tegelijkertijd invulling geven aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid om zorgkosten te beteugelen. Als een van de eerste ziekenhuizen van Nederland zet Bernhoven daarbij in op het koppelen van kwaliteitsverbetering aan volumereductie: betere zorg, niet door groei, maar door de patiënt voorop te stellen.

B

ernhoven creëert met Project Droom de kans om een agenda te formuleren die inzet op haar eigen meerwaarde. We zijn gericht op persoonlijk contact met de patiënt. We hebben korte lijnen tussen medische staf en tussen ziekenhuis en andere zorgverleners. We hebben zeer ervaren artsen en we bieden een mensgerichte omgeving. In Project Droom willen we deze eigen kracht vertalen in een nieuwe standaard voor regionale (tweedelijns)zorg. De aanpak om kwaliteitsverbetering te koppelen aan volumereductie staat soms wel haaks op het ‘systeem’. We krijgen alleen betaald voor verrichtingen, niet voor het na zorgvuldige besluitvorming afzien van een behandeling. Daarom slaat Bernhoven de handen ineen met de zorgverzekeraars CZ en VGZ om kostenbesparingen mogelijk te maken zonder dat het ziekenhuis daardoor in de financiële problemen raakt. Kwaliteit voorop en minder onnodige en vermijdbare zorg. Dat is in één zin de droom die wij willen en gaan verwezenlijken. Dat kunnen we alleen doen als we op meerdere fronten tegelijk aan het werk gaan. Een verandering van de zorg kan immers niet zonder een verandering van de organisatie zelf. En van de cultuur binnen de organisatie. En de stap die daar weer aan voorafgaat is dat we onszelf eerst de juiste vragen moeten stellen.

Bijvoorbeeld: Onze zorg: welke behandelingen en ingrepen dragen bij aan zowel een verbetering van de kwaliteit als een verlaging van de kosten? En daarmee ook: welke niet? Onze cultuur: hoe zorgen we ervoor dat die kwaliteitsgedachte nog meer door iedereen gedragen wordt? En dat elke schakel zijn eigen verantwoordelijkheid neemt, bijvoorbeeld als het gaat om het beheersen van de kosten? Onze organisatie: om de veranderingen in de zorg en de cultuur door te kunnen voeren moet ook gekeken worden naar de organisatie zelf. Wat moeten we doen om niet het aantal ingrepen en behandelingen (onze ‘productie’) voorop te stellen, maar de kwaliteit ervan? Om onze Droom te verwezenlijken staan we voor een transformatie op meerdere fronten. We gaan op een andere manier over zorg en kwaliteit van zorg nadenken, ons daarom anders organiseren en tegelijkertijd met elkaar een cultuurverandering doormaken. In het schema hiernaast laten we zien hoe factoren om onze Droom heen, allemaal hun aandachtspunten hebben als het gaat om de realisatie van die droom. 1


7

Droom vereist een transformatie op meerdere fronten Koppelen van kwaliteitsverbetering aan volumereductie

Modelkeuze en uitwerking die aansluit bij de Droom-filosofie Besturingsmodel 2015 Convenant voor meerdere jaren met ruimte om op korte termijn te investeren in ruil voor langetermijnbesparingen

Comfort van/ voor verzekeraars

Investeren in cultuurverandering Van sturen op productie naar de tijd nemen voor kwaliteit ‘Natuurlijk gastvrij’

Visie We willen het anders

Verandering wordt gestuurd en gedragen door specialisten Filosofie van ‘doctor the lead’

DROOM Inhoudelijke plannen We doen het anders

Comfort van/ voor banken

Langetermijnzekerheid voor Bernhoven en voor de bank

Organisatiestructuur ingericht op Droom Voorstel voor een organisatiemodel waarin ook echt gestuurd kan worden op gepaste zorg

Meer dan 100 plannen worden door werkgroepen uitgewerkt

‘CZ wil Droom vooral interpreteren als een nabij toekomstbeeld waarin we niet dromen over groot en groei maar juist samen realistisch kijken naar bijvoorbeeld wat kan in de eerste lijn en wat moet in de tweede. Nadenken over zinnig en zuinig en dat als een uitdaging, lees droom, zien is een stuk moeilijker dan streven naar groei. Respect daarvoor.’ Visie van zorgverzekeraar CZ op onze Droom

Een nieuw ziekenhuis verdient nieuwe zorg; kwalitatief hoogwaardig en patiëntgericht. In plaats van een stapsgewijze verbetering kiest Bernhoven voor daadwerkelijke innovatie waarbij het ziekenhuis verschil gaat maken. Een compliment voor alle medewerkers die zich hiervoor inzetten. De Droom voor VGZ is dat Bernhoven in Nederland als voorbeeld kan dienen van hoe je goede zorg kan organiseren samen met de eerste lijn. Coöperatie VGZ werkt hier graag aan mee. Visie van zorgverzekeraar VGZ op onze Droom


8

MEDISCH

PROJECT DROOM

De zorg in ons ziekenhuis Hoe gaan we de zorg in Bernhoven anders inrichten? Niet alle zorg is hetzelfde en om ons doel te kunnen bereiken vraagt elk type zorg om een eigen benadering en aanpak. Daarvoor hebben we vier zogeheten

‘De inhoudelijk plannen zijn vertaald naar een blauwdruk van hoe het Droomziekenhuis eruit zou moeten zien.‘

‘modellen’ benoemd, met elk hun eigen speerpunten.

• In de acute zorg willen we het beste van Bernhoven laten zien. We willen de expertise op de SEH verhogen waardoor wachttijden en zorgkosten verderop in de keten afnemen. • In diagnose- en indicatiestelling willen we meer tijd voor besluitvorming samen met de patiënt. Bernhoven wil recht doen aan het feit dat de meeste beslissingen in de zorg niet zwart-wit zijn, maar vaak een zorgvuldige afweging vereisen, waarbij zowel specialist als patiënt betrokken zijn. • In Interventiezorgstraten willen we de groterevolumeingrepen zo efficiënt en effectief mogelijk organiseren in zorgstraten. • In chronische zorg willen we netwerkzorg binnen en buiten de ziekenhuismuren opzetten om chronisch zieken zo goed mogelijk te begeleiden. Acute zorg Snel en adequaat acute problemen stabiliseren en oplossen. Wat zijn hier de voorwaarden voor kwaliteit? Denk aan: • Snelle doorlooptijden. • Snelle uitkomsten van kritieke behandelingen (bijvoorbeeld CVA). • Kosten voor vervolgbehandelingen voorkomen.

Diagnose- en indicatiestelling Breed aanbod van mensgerichte en gezamenlijke besluitvorming. Wat zijn hier de voorwaarden voor kwaliteit? Denk aan: • Zorgvuldige afwegingen maken bij te nemen besluiten. • Dokter en patiënt zijn allebei betrokken. Chronische zorg Chronische patiënten zijn erbij gebaat dat hun ziektelast zo laag mogelijk wordt gehouden. Wat zijn hier de voorwaarden voor kwaliteit? Denk aan: • De kwaliteit van leven centraal stellen. Interventie zorgstraten Ingrepen zo efficiënt en effectief mogelijk uitvoeren. Wat zijn hier de voorwaarden voor kwaliteit? Denk aan: • Ervaring moet zorgen voor minder complicaties en fouten. • Patiënt staat centraal van binnenkomst tot ontslag. De concretisering van projecten binnen de vier modellen In totaal zijn er al meer dan honderd initiatieven ontwikkeld door de medisch specialisten. De inhoudelijk plannen zijn vertaald naar een blauwdruk van hoe het Droomziekenhuis eruit zou moeten zien. Voor elk model is het primaire proces uitgetekend en zijn de belangrijkste vertrekpunten benoemd. Op de volgende pagina’s lees je in de interviews met leden van de kerngroep Droom meer over concrete voorbeelden binnen de verschillende zorgmodellen.


9

Speerpunten van Project Droom Op de SEH het beste van Bernhoven laten

Aanbod met

1

bovenregionale allure

zien

- hoofdaannemer voor interventies elders

• Intensiveren van de samenwerking met de HAP • Versterken inhoudelijke expertise op de SEH

• Alleen voldoendevolumeinterventies aanbieden

2

3

4

• Inrichten van een mensgerichte SEH

• Samenwerken met de regio voor laagvolumeverrichtingen

• Bijdragen aan regiovisie hoogcomplexe acute zorg

Breed aanbod van gepersonaliseerde en gezamelijke

besluitvorming

• Apart organiseren van interventies in zorgstraten

• Personaliseren van zorgproces

Netwerkzorg binnen en buiten ziekenhuismuren • Organiseren van zorg samen met de 1e lijn

• Meer mogelijk maken in en ondersteunen van de 1e lijn

• Integraal begeleiden multimorbide ouderen

• Verhogen van de kwaliteit van (monodisciplinaire) besluitvorming

• Uitbreiden van netwerkzorg

• Inzetten op integrale diagnostiek


10

SPOEDEISENDE HULP

PROJECT DROOM

Acute zorg

‘Op de spoedeisende hulp laten we het beste van Bernhoven zien …’ Een van de zorgmodellen van Droom is de acute zorg en speelt zich onder andere af op de spoedeisende hulp. Heleen Huisman, medisch leider spoedeisende hulp, lid van de kerngroep Droom en van de werkgroep Acute zorg, werkt met hart en ziel mee aan Droom. Zij vertelt graag over de visie en de plannen.

W

e staan aan de basis van iets heel groots en vernieuwends. Nú hebben we de mogelijkheid om zaken fundamenteel anders te doen”, begint Huisman haar verhaal. “Ik houd ervan om problemen aan te pakken op een verfrissende manier. Denken buiten de gebaande paden, pionieren. Denken in mogelijkheden en oplossingen. Ik krijg er energie van!” Acute zorg Huisman benadrukt dat het zorgmodel Acute zorg niet alleen om de spoedeisende hulp (SEH) gaat, maar om de hele acutezorgketen

binnen Bernhoven. Dus alle plekken waar patiënten onverwacht en met spoed binnenkomen. Het gaat hier om de spoedpost, de acute-operatiekamer, de intensive care/hartbewaking, de stroke care en de acute-opname-afdeling. Huisman: “Bij Droom gaan we de acute zorg scheiden van de geplande zorg. Hierdoor kun je de patiëntstromen efficiënter stroomlijnen en beter op elkaar afstemmen, waardoor onder andere de wachttijden korter worden. Als deze stromen niet meer door elkaar heen lopen, creëer je ook rust in de kliniek.” Plannen binnen de acute zorg De plannen voor de SEH binnen het model van de acute zorg van Bernhoven zien er als volgt uit:

‘Bij Droom gaan we de acute zorg scheiden van de geplande zorg.’ Heleen Huisman

Intensiveren van de samenwerking met de huisartsenpost “Kernwoord is ‘samenwerking’. De SEH gaat intensiever samenwerken met de huisartsenpost (HAP). Meer overleggen en over en weer meekijken. Een voorbeeld: een patiënt komt met een wond bij de HAP. De huisarts kan de wond niet goed behandelen. Dan overlegt de arts van de HAP met de SEH-arts. Indien nodig gaat de SEH-arts even kijken en neemt een hechtsetje mee naar


11

de patiënt op de HAP om het aldaar af te handelen. We zijn over en weer flexibeler. Ook kan de huisarts straks zelf foto’s aanvragen, dit hoeft niet meer door naar de SEH te verwijzen buiten kantoortijden.” Versterking van de inhoudelijke expertise en capaciteit van de SEH “Gebleken is dat als je ervaren artsen aan de poort van het ziekenhuis zet, dit zeer effectief en efficiënt is. Een goede opvang aan de voorkant zorgt voor minder opnames, minder aanvullende diagnostiek en dus minder kosten aan de achterkant. De doorlooptijd wordt korter en de kwaliteit verbeterd. Om dit te bereiken willen we 24/7 SEH-artsen op de SEH. Daarnaast willen we een internist, chirurg, cardioloog en radioloog direct inzetbaar op de SEH. Bij kwetsbare ouderen komt direct een geriater in beeld.” Ook komt er waarschijnlijk een acuteopname-afdeling, in de buurt van

de SEH. “Dit is een afdeling waar de patiënt een of twee dagen verblijft en waar veel in hoog tempo gebeurt. Onderzoeken, artsenvisites, sneldiagnostiek. Hier wordt besloten of de patiënt naar huis kan of in de kliniek wordt opgenomen. Het aantal langdurige opnames in de kliniek zal hierdoor afnemen.” Inrichten van een mensgerichte SEH “Een aantal zaken willen we aanpakken. Zo willen we de wachttijd terugdringen door hier een prestatie-indicator van te maken die we nauwkeurig gaan toetsen. Daarnaast willen we flexibeler personeel kunnen inzetten. Dus bijvoorbeeld bij grote drukte op de SEH kan personeel van de HAP of de acuteopname-afdeling bijschakelen, of andersom. Door de IT-systemen op elkaar af te stemmen, hoeft een patiënt op de SEH of HAP straks nog maar één keer zijn verhaal te vertellen.”

Droom Huisman ziet zo de spoedeisende hulp van haar dromen voor zich. “Denken in mogelijkheden, en als iets niet kan: zoeken naar een oplossing. De patiënt centraal zetten en betrekken bij het hele proces. Niet procedures zijn leidend, maar de patiënt is leidend.” Ze hoopt op veel steun van alle medewerkers, want “alleen samen kunnen we onze droom verwezenlijken!”

‘Alleen samen kunnen we onze droom verwezenlijken!’


12

DIAGNOSTIEK

PROJECT DROOM

Diagnose- en indicatiestelling

Meer ruimte voor een zorgvuldige afweging Til van Rooij, manager bedrijfsvoering bij Bernhoven en directeur Diagnostisch Centrum Bernhoven, is lid van de kerngroep Droom en van de werkgroep Diagnose- en indicatiestelling. Wat haar aanspreekt in Droom is dat de patiënt nu écht centraal staat. “We organiseren de zorg om de patiënt in plaats van om de specialist.”

H

et vraagt echt om een andere manier van denken. “Voorheen organiseerden we de zorg rondom de specialist, in het nieuwe ziekenhuis zijn we gestart met de zorg om de patiënt te organiseren. Bij Droom gaan we hiermee nog een stap verder. We gaan de hele zorgketen in de regio verbeteren, daar hoort de huisarts nadrukkelijk bij.” De inhoudelijke plannen In Droom gaan de diagnose- en indicatiestelling er anders uitzien. De inhou-

delijke plannen zijn te clusteren in drie onderdelen: ‘meer mogelijk maken en ondersteunen in de eerste lijn’, ‘verhogen van de kwaliteit van besluitvorming’ en ‘inzetten op integrale diagnostiek’.

specialist nodig. De specialist bekijkt de verwijzingen vooraf en bij twijfel overlegt hij eerst met de huisarts. Ook evalueren we achteraf of de verwijzingen juist zijn geweest.

Meer mogelijk maken en ondersteunen in de eerste lijn “We hebben de ambitie om alleen de patiënten naar het ziekenhuis te laten komen die hier daadwerkelijk thuishoren. Om dit te bereiken is er veel meer ruimte voor overleg tussen huisarts en

Daarnaast gaan we processen efficiënter organiseren. Een goed voorbeeld hiervan is het screeningscentrum bij oogheelkunde. De huisarts verwijst hier mensen naartoe met klachten over de ogen. Voorheen verwees hij ze vaak direct naar de oogarts. De optometrist


13

kan hen in veel gevallen goed helpen. Alleen als het echt nodig is gaat een patiënt door naar de oogarts. Dit is sneller, efficiënter en goedkoper. Als de zorg door de huisarts kan worden overgenomen, bijvoorbeeld bij patiënten met diabetes, zal dit gebeuren. Indien nodig kan de specialist er altijd weer bij betrokken worden, maar in principe neemt de huisarts de zorg over. Een andere mogelijkheid is dat een specialist vaker aansluit bij het spreekuur van de huisarts, zoals de dermatologen nu al doen. Dus de huisarts clustert patiënten met een bepaalde aandoening op het spreekuur en de specialist sluit aan. Dit bespaart de patiënt de weg naar het ziekenhuis en is leerzaam voor specialist en huisarts.” Verhogen kwaliteit van de besluitvorming over de behandeling “In Bernhoven gaan we meer tijd besteden aan een goede besluitvorming. We kijken niet alleen naar de aandoening, maar naar de hele mens en zijn context.” Van Rooij haalt een voorbeeld aan van Tim Weernink, orthopedisch chirurg bij Bernhoven. “Een twintigjarige man, fanatiek voetballer, heeft last van zijn knie. Hij maakt zich zorgen, want hij wil de wedstrijd met zijn team tegen de nummer twee niet missen. Hij gaat naar zijn huisarts, die verwijst hem naar het ziekenhuis. MRI, kijkoperatie, fysiotherapie, alles wordt ingezet. Na twee weken kan hij inderdaad weer spelen. Maar … wat zou er zijn gebeurd als hij de knie gewoon twee weken rust had gegeven? De kans is groot dat de knie dan ook was hersteld. Met andere woorden: het is belangrijk dat we zorgvuldig afwegen hoe en óf we gaan behandelen. Hierbij nemen patiënt, specialist én huisarts

samen de beslissing. We gaan bij belangrijke beslissingen nooit over één nacht ijs. We overleggen met de huisarts en waar nodig een gespecialiseerd verpleegkundige. Ook de familie wordt erbij betrokken. We vertellen wat de voor- en nadelen van een ingreep zijn en vervolgens is het aan de patiënt om een beslissing te nemen. Ook de spreekuren in Bernhoven gaan we flexibeler organiseren. Ze duren niet meer standaard tien minuten, maar zijn afhankelijk van de behoefte van de patiënt. Zo kan een specialist voor een slechtnieuwsgesprek de tijd inplannen die nodig is. We gaan ook uitleggen aan de patiënt waarom hij voor het ene gesprek maar tien minuten binnen is en voor het andere drie kwartier.” Integrale diagnostiek “Om tot een goede diagnose te komen kijken soms meerdere artsen samen naar een patiënt. Eerst was een spreekuur om de arts heen georganiseerd, nu om de patiënt. Dus als een longarts twijfelt over een diagnose, roept hij een collegaspecialist erbij en kijken ze samen. De patiënt hoeft dan niet nog een keer naar het ziekenhuis te komen voor een afspraak met de andere specialist.

Veel oudere patiënten hebben te maken met meerdere specialismen. De geriater ziet hen op de multidisciplinaire poli ouderenzorg. De geriater overlegt, indien nodig, met de huisarts en andere specialisten om een beleid uit te stippelen. Na overleg met patiënt, huisarts en specialist kiezen zij gezamenlijk het te voeren beleid. Hierbij kijken zij goed naar de effecten van de behandeling op de kwaliteit van leven van de patiënt. Ook voor andere aandoeningen zetten we thema-poli’s op, zoals het bekkenbodemspreekuur en de rugpoli. Een goed voorbeeld hiervan is het schoudercentrum. Hier werken de orthopeden nauw samen met onder andere de radioloog en de gespecialiseerde fysiotherapeut. Mocht het nodig zijn, dan kunnen ook de neuroloog en de pijnspecialist geconsulteerd worden.” Als afsluiting wil Van Rooij nog kwijt dat ‘de patiënt centraal’ een prachtige ambitie is die zij zeer ondersteunt. “Voorwaarde is dat alle neuzen in Bernhoven dezelfde kant op staan. Alleen als we het samen doen wordt onze Droom werkelijkheid!”

‘Alleen als we het samen doen wordt onze Droom werkelijkheid!’ Til van Rooij


14

PROJECT DROOM

SAMENWERKING

Chronische zorg

‘In Droom beslissen de dokter en de patiënt samen’ Longarts Nico van ‘t Hullenaar en cardioloog Niek Haenen leiden de werkgroep Chronische zorg. In de Droom van Bernhoven wordt de zorg voor chronisch zieken gezien als netwerkzorg. Dat wil zeggen dat de zorg die binnen de ziekenhuismuren plaatsvindt daarbuiten niet ophoudt. Bernhoven zet in op een sterk netwerk met de eerste lijn en dat betekent een grote betrokkenheid van de huisarts. Beide artsen zien het belang van een verbetering van de kwaliteit van zorg die tegelijkertijd tot kostenverlaging leidt. Verantwoorde en kwalitatief hoge zorg voor de patiënt, dat blijft hun streven in Droom. Samenwerking is het sleutelwoord.


15

I

n de zorg voor chronisch zieken speelt de huisarts een belangrijke rol. Een optimale samenwerking met de huisartsen gebeurt al op vele fronten. Het is een van de elementen van Droom die al in de praktijk zijn terug te vinden. Een ander voorbeeld: thuiszorgmedewerkers en gespecialiseerd verpleegkundigen als belangrijke aanspreekpunten voor de patiënt. Het hebben van een chronische ziekte, bijvoorbeeld reuma, hartklachten of diabetes, drukt een stempel op het leven van een patiënt. Uitgangspunt van Droom is dat de ziektelast voor de chronische patiënt zo laag mogelijk wordt gehouden. Bij chronische zorg is vooral de kwaliteit van leven belangrijk.

Van ‘t Hullenaar en Haenen zien mogelijkheden om daar verbeterslagen in te maken voor de toekomst. “Met de toenemende vergrijzing in onze regio zien we een grotere regierol voor de geriater”, leggen beide artsen uit. “Nu komt het nog te vaak voor dat de oudere patiënt door meerdere specialisten wordt gezien. Het voorstel in Droom is om deze groep patiënten naar de geriater/specialist ouderengeneeskunde door te verwijzen. Die neemt de regie over en bepaalt samen met de patiënt het behandelbeleid en of en wanneer een andere specialist moet worden geraadpleegd.”

‘Natuurlijk blijft de klinische blik af en toe wel nodig.’

Uitbreiding professionele netwerk moet onnodige zorg voorkomen “Kijken we naar patiënten met hartklachten, dan is het nu zo georganiseerd dat deze regelmatig in het ziekenhuis worden gezien door de hartfalenverpleegkundige. Deze patiënten zijn zeer gebaat bij een goede begeleiding thuis, zodat ze minder vaak naar het ziekenhuis hoeven te komen. De huisarts kan hierin door de hartfalenverpleegkundige van het ziekenhuis worden ondersteund. Ook in de nazorg voor patiënten met kanker zien we een grotere rol voor thuisbegeleiding. Natuurlijk blijft de specialist altijd aanspreekpunt. Maar door het professionele netwerk rond de patiënt uit te breiden voorkomen we onnodige bezoeken aan en wellicht ook onnodige opnames in het ziekenhuis.” Ook de zorg voor patiënten met COPD vraagt om een andere benadering. Van ‘t Hullenaar: “In vijf à zes weken wordt de diagnostiek van COPD verricht. Daarbij inventariseren we de ziektelast die de patiënt zowel lichamelijk als psychisch ervaart. Daaruit volgt een advies naar huisarts, maar ook naar de derde lijn zoals revalidatiecentra of gespecialiseerd verpleegkundigen.” Uiteraard blijft de rol van de specialist onverminderd belangrijk. “De patiënt hoeft dan misschien minder vaak naar het ziekenhuis te komen,” zegt Haenen, “maar natuurlijk blijft de klinische blik af en toe wel nodig.” Vertrouwen en respect vormen basis relatie arts en patiënt In Droom gaat het veel meer om ‘shared decisionmaking’, ofwel in gewoon Nederlands: de patiënt als partner veel meer betrekken bij diens eigen zorgproces. “Was het vroeger ‘de dokter weet het beter’, in Droom gaat het om ‘de dokter doet het samen met de patiënt’. Dat betekent dat de relatie tussen arts en patiënt gebaseerd moet zijn op vertrouwen en respect”, benadrukken longarts en cardioloog.

Niek Haenen

‘Deze patiënten zijn zeer gebaat bij een goede begeleiding thuis.’ Nico van ‘t Hullenaar

In Droom spelen ook digitale media een rol. Haenen: “E-health is een instrument dat ingezet kan worden bij de begeleiding van therapie met bijvoorbeeld apps voor medicatietrouw, een thuismonitor hartfalen en dergelijke.” Droom is ambitieus en heeft veel implicaties voor mens en ICT. Maar Droom zorgt er ook voor dat de patiënt echt het middelpunt wordt van kwalitatief hoogwaardige en veilige zorg, terwijl de kosten beheerst kunnen worden. Het eerste is, vanuit de visie van de arts, het belangrijkste, het tweede is evenzeer een niet onbelangrijke ‘bijwerking’ van Droom.


16

KWALITEIT

PROJECT DROOM

Interventie zorgstraten

Dromen om kwaliteit van zorg te behouden Chirurg Chalmer Hoynck van Papendrecht is kerngroeplid voor de werkgroep Interventie zorgstraten. Hij is helder over Droom: “We moeten zorgen dat het ziekenhuis zijn bestaansrecht houdt. Politiek en zorgverzekeraars dringen aan op het betaalbaar houden van zorg. Want de zorg is duur.” Voor dokters zijn financiën niet de belangrijkste drijfveer. “Ons gaat het erom dat de kwaliteit van zorg hoe dan ook behouden blijft.”

‘In Bernhoven verrichten we geen behandelingen die nutteloos zijn.’ Chalmer Hoynck van Papendrecht

O

verigens valt die dure zorg wel mee, nuanceert Hoynck van Papendrecht. “De curatieve zorg die op genezen is gericht is zo duur nog niet. Het is vooral de ‘care’ die mensen soms na de ‘cure’ nodig hebben die de zorg duur maakt. Denk aan thuiszorg, instellingszorg en dergelijke. In de ‘cure’ zijn we ons inmiddels wel bewust van kosten en efficiëntie. In Bernhoven verrichten we geen behandelingen die nutteloos zijn.” En daar gaat het in de toekomst steeds meer om, meent Hoynck van Papendrecht. “Veel is mogelijk en steeds meer wordt mogelijk. Mensen willen al-

les, maar moet alles? Dat is een ethische én een praktische vraag. De ethische kant van het verhaal is dat je je als arts ook moet afvragen hoe zinvol een behandeling is.” Kijk- en luistergeld “Het vreemde in het huidige systeem in Nederland is dat dokters en ziekenhuizen betaald worden op grond van het aantal verrichtingen. Dus als je iets niet doet, word je niet beloond. Maar door behandelingen niet te doen omdat ze niet zinvol of wenselijk zijn, voorkomen we extra uitgaven. In Droom moeten ziekenhuis en verzekeraars elkaar vinden in een andere benadering van

hoe de zorg gefinancierd wordt. Een consult dat alleen uit een gesprek bestaat waarin de dokter uitlegt dat een bepaalde ingreep beter niet kan gebeuren, levert het ziekenhuis niets op. Zo’n gesprek moet dus beloond worden, zeg maar een soort kijk- en luistergeld. Je geeft immers een advies en voorkomt een onnodige ingreep.” “Nu is het zo dat ziekenhuizen en medisch specialisten worden betaald op grond van de interventies die worden verricht. Zorgverzekeraars zoeken een manier om die financiële prikkel eruit te halen. Daar richt Droom zich nadrukkelijk op. Daarbij gaat het óns vooral om


17

de kwaliteit van zorg. Met een onnodige ingreep of behandeling voorkom je ook voor de patiënt veel stress en onnodige bezoeken aan het ziekenhuis.” Hoynck van Papendrecht noemt een paar concrete voorbeelden: “Het resultaat van een eerste staaroperatie is geweldig en wordt hoog gewaardeerd. Standaard wordt vaak enkele weken na de eerste ingreep ook het tweede oog behandeld. De waardering voor die tweede ingreep is bij de patiënt veel minder. Dat komt doordat het zicht met de eerste ingreep al zo sterk verbeterd is, dat de winst van een tweede ingreep niet veel meer toevoegt. In Bernhoven wordt al enige tijd om die reden het tweede oog niet automatisch geopereerd, maar wordt hier in zorgvuldig overleg met de patiënt al dan niet toe besloten.” Is de patiënt erbij gebaat? “Onze leidraad moet worden: is de patiënt na de ingreep beter af dan daarvoor? Kijk naar mijn eigen vakgebied. Ik zie veel mensen met een liesbreuk. De vraag is of de patiënt er last van heeft. Als dat namelijk niet zo is, waarom zou je dan moeten opereren? Sterker nog, soms nemen de klachten na een operatie toe. Dus de ingreep moet alleen gebeuren wanneer de patiënt echt klachten heeft.”

‘Dus de ingreep moet alleen gebeuren wanneer de patiënt echt klachten heeft.’


18

PRAKTIJK

PROJECT DROOM

‘Dromen in Bernhoven betekent dus ook ‘out of the box’ durven denken!’

Bernhoven brengt Droom al in praktijk Bernhoven is op een aantal terreinen feitelijk al bezig om Droom uit te voeren. Sterk punt van Bernhoven is dat de patiënt altijd gezien, behandeld en gevolgd wordt door de specialist. Daarnaast is Bernhoven ver in subspecialisaties. Bij chirurgie kennen we bijvoorbeeld de vaatchirurgie, en daar zijn collega’s die zich weer extra gespecialiseerd hebben in shunts of operaties aan de buikslagader via de lies. Wanneer Bernhoven de kennis niet zelf in huis heeft, zoekt de dokter de beste plek voor de patiënt ergens anders. Door dat zo te doen houdt Bernhoven zelf de regie over de beste behandeling die de patiënt nodig heeft.


19

D

at je als ziekenhuis sommige behandelingen niet meer doet is onvermijdelijk en ook goed. De patiënt vraagt daar ook om, want die verwacht specialistische kennis van en ervaring met de aandoening waar hij voor komt. Droom betekent dan ook samenwerking met andere ziekenhuizen en zo mogelijk ook zelfstandige behandelcentra. Er zijn al centra waar Bernhoven mee samenwerkt. Zo worden bijvoorbeeld blaasoperaties in het Radboudumc uitgevoerd. Neurochirurgie vindt plaats in het Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg.

te organiseren is ook een voorbeeld van Droom. Samenwerking met andere partners, of uitbesteding aan andere partners van bepaalde onderdelen van de zorg betekent niet dat Bernhoven de patiënt loslaat. Het voor- en natraject voor bepaalde behandelingen die buiten ons huis plaatsvinden blijft Bernhoven gewoon aanbieden. Zo houdt het ziekenhuis voor de patiënt de regie over de juiste zorg, ook als die zorg deels ergens anders plaatsvindt. Nieuwe blik Droom betekent ook met een nieuwe blik naar je eigen zorgprocessen durven kijken. Als iemand vage buikklachten heeft en er ook galstenen zijn aange-

Bernhoven houdt regie Samenwerking met zelfstandige behandelcentra om laagcomplexe zorg

Ons DNA

Natuurlijk inspirerend

Door de uitgangspunten van Project Droom te verbinden met de pijler natuurlijk beter krijgt onze identiteit nog meer gestalte. En geven we de patiënt het vertrouwen dat Bernhoven natuurlijk de beste keuze is voor het ontvangen van de allerbeste zorg in onze regio.

‘Zo zijn we altijd voorbereid op de zorg en de gezondheid van overmorgen’.

Mooi Schoonheid

Fit Sportief

Ontspannen Zorgeloos

Ondernemend

Prestatie Vooruitgang

Natuurlijk beter

toond, komt deze patiënt nu eerst naar de chirurg. Vervolgens stuurt de chirurg de patiënt naar de MDL-arts. Terwijl het logischer is om iemand met deze klachten eerst door de MDL-arts te laten zien. Mocht deze constateren dat er een operatie nodig is, dan kan de patiënt alsnog naar de chirurg worden doorverwezen. Daarentegen zouden patiënten met een typische galsteenklacht direct naar de chirurg gestuurd kunnen worden, in plaats van eerst naar de MDL-arts. Zo voorkom je extra en in veel gevallen onnodige consulten bij zowel chirurg als MDL-arts en onnodige onderlinge verwijzingen.

Professioneel

Verbonden Samen

Met passie

Warm Zorgzaam

Met aandacht

Natuurlijk gastvrij


20

QUOTES

PROJECT DROOM

De huisarts als partner In Project Droom is de huisarts in de regio onze partner. Verschillende huisartsen nemen deel aan de stuurgroep, kerngroep en werkgroepen van Droom. De quote hiernaast geeft de verwachting ten aanzien van

‘Het Droomproject biedt aan het ziekenhuis en huisartsen in onze regio een uitdagende maar ook unieke gelegenheid om over de muur van de eigen praktijk te kijken, en meer nog dan voorheen met elkaar verbeterprojecten te ontwikkelen om de zorg voor de patiënten in onze regio op een kwalitatief zo hoog mogelijk niveau te organiseren.’

Project Droom weer vanuit het

Zorggroep Synchroon,

perspectief van de huisarts.

Dan Hoevenaars en Anneke Bouma

Cliëntenraad denkt mee De Clientenraad van Bernhoven is vanaf de start van het project betrokken en gelooft in deze Droom voor Bernhoven.

‘Droom staat voor een mensgerichte en efficiënte professionele Bernhoven organisatie. Een Bernhoven waarin de patiënt (met diens mogelijkheden én beperkingen) als partner centraal staat. Een organisatie die, daar waar nodig, in de ketenzorg van de betreffende patiënt een initiërende rol heeft. Zo wordt SAMEN natuurlijk beter!’ Arja de Bekker, lid Cliëntenraad

De droom van Bernhoven  

Het zorglandschap is in beweging. Ook Bernhoven heeft ermee te maken. Tot nu toe waren stijgende kosten en minder tijd voor de patiënt de me...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you