Page 1

15

© LAURAMATIKAINEN

DeMorgen. VRIJDAG 09/03/2018

Luitist Jurgen De bruyn Over de magische fysica van muziek en Isabelle A

Expo Harry Gruyaert Grootse retrospectieve van een fotografiereus

► 18

► 19

30 jaar new beat Ronny’s, smileys en de Boccaccio: het ABC van een vaderlands genre ► 16-17

Neerlands Hoop Erfenis cabaretgroep in een box verzameld

Pauzeknop Damso’s WK-selectie een probleem? Eerder ironie

► 20

► 21


16 cult.opvrijdag

VRIJDAG 09/03/2018

DeMorgen.

Overzicht. Even verguisde als geliefde Belgische muziekgenre bestaat dertig jaar

‘This is the sound of C. The sound which creates a new dimension. This is a new style of music.’ Met die geuzentaal tekende new beat voor haar grootste hit én eigen grafschrift. Is new beat een onmisbaar hoofdstuk in onze vaderlandse muziekgeschiedenis, of een Belgenmop ter waarde van een smiley? GUNTE R VAN AS S CHE

A Split-Second Volgens de overlevering wordt new beat in 1986 geboren, wanneer ‘Flesh’ door een Rijselse dj in de populaire discotheek 55 (aan de Kuiperskaai in Gent) op een lager toerental wordt afgespeeld. Die single van de Belgische Electronic Body Music-groep A Split-Second vindt een platenruiter uit Rijsel beter klinken in trage modus: “Mais c’est génial!” Tussen genie en grap (zie G) blijkt slechts een jaar of drie verschil te liggen.

Erotic Dissidents Balmoral Eind jaren 80 neemt new beat een hoge vlucht in de Balmoral, een club In Gentbrugge. De oudste zoon van de eigenaar komt in 1972 mee aan het roer van de zaak, en stampt nadien ook dancing Boccaccio in Destelbergen uit de grond. Hij boetseert de hipste plaats van het land naar het voorbeeld van de megatempels in Ibiza en Engeland (zie H).

Met Nikkie Van Lierop (Jade 4 U) als zangeres, zijn clubhits als ‘Move Your Ass and Feel the Beat’ en ‘I Wanna Be Loved by You’ niet weg te denken van de dansvloer. Van Lierop is de onbetwiste Queen of New Beat, en gebruikt een dildo als micro. Maar ook voor andere doeleinden. Niet zelden legt de politie een optreden stil.

Fat Belgian Bastards The Sound of C De favoriete song van producer Vitalic (“eerste plaatje ooit”) en DJ Tiësto (“favoriete dancetrack aller tijden”). Maar de oersong van de new beat geeft ook de doodsteek aan het genre. Vanaf de eerste aflevering van Tien om te zien mogen Confetti ́ s aantreden met ‘C in China’. Daarna gaat new beat in vrije val (zie N).

Dikke Ronny Ofte: Ronny Harmsen. Notoir dj en nog beruchter grootgebruiker, die in de Antwerpse discotheek Ancienne Belgique obscure platen vertraagd draait, waardoor zijn publiek in trance raakt. Na de new beathausse raakt hij aan lagerwal. Niemand weet zeker of ook de Gentse term ‘ronnymuziek’ aan hem valt toe te schrijven.

► Muziekgroep Confetti’s zette new beat op de kaart met ‘The Sound of C’ uit 1988. © GIT-ENTERTAINMENT

“New beat, revenge of the fat Belgian bastards”, bloklettert de New Musical Express in ’88. Toch vierde het genre al een jaar eerder creatief hoogtij, terwijl Engeland de dansvloer in een roes laat verkeren met acid house.

Jan Hautekiet Eind jaren 80 doet Jan Hautekiet new beat in een BRT-reportage af als een trend. “En je weet hoe vluchtig die zijn.” Radionetten moeten uiteindelijk zwichten onder druk van het immense verkoopsucces van ‘The Sound of C’.

Grap “Eigenlijk was het één grote grap”, zegt bedenker Serge Ramaekers vandaag over het succes van Confetti’s. Op een luie zondagmiddag in oktober schrijft hij ‘The Sound of C’ met de synthesizers op zijn kamer. Ook Jo Bogaert (zie Y) loopt niet hoog op met new beat. “Het was meer een modeverschijnsel dan een muziekstroming.”

Haçienda van Destelbergen

Kil Trage ritmes, zware bassen en samples drukken hun stempel op de Belgische new beat. Het geluid was dan ook erg schatplichtig aan de kille, agressieve Electronic Body Music van Front 242 en de bodybeat van Maurice Engelen, alias Praga Khan.

Liaisons dangereuses

Londen had zijn Hyppodrome en The Rose, Manchester zijn Haçienda… en Destelbergen kreeg de Boccaccio. Het wordt de bakermat van een sound die de hele wereld zal veroveren. Het Britse stijlmagazine iD is in 1988 alvast overtuigd: “De Boccaccio binnenstappen, is als binnenvallen in een ontwrichte versie van het leven in slow motion.”

Paul Ward is de stem en Sven Van Hees de dj van Liaisons dangereuses, een programma dat vanaf 1984 op de Antwerpse vrije radio SIS loopt. De eerste classics van de new beat worden door hen gelanceerd. SIS kun je dan evenwel alleen in Antwerpen ontvangen. Van heinde en ver rijden beatfreaks met de auto naar ’t Stad om op een parking te luisteren naar de nieuwste snoepjes.

Identiteit Het regent pseudoniemen in de new beat. Maar niemand grossiert in aliassen als Morton, Sherman & Belucci (zie E). Tijdens de hoogdagen brengt dit trio aan de lopende band tracks uit voor diverse projecten.

Morton, Sherman en Bellucci Het producerstrio Morton, Sherman en Bellucci beleeft zijn hoogdagen in de new beat. Onder elfendertig aliassen maken zij de spannendste muziek uit het genre. Muzikaal wordt het trio aangevuurd door Jo Casters, Roland Beelen en Herman Gillis, die later met de Sherman Filterbox het geluid zou bepalen van The Prodigy en The Chemical Brothers.


cult.opvrijdag 17

DeMorgen. VRIJDAG 09/03/2018

Warbeat

Qui a volé ma pipe? In 1989 wordt Belgisch oud-premier Paul Vanden Boeynants ontvoerd. De persconferentie die hij na zijn vrijlating geeft is apart. “Qui a volé ma pipe?” (Wie heeft mijn pijp gestolen?), is zijn grootste bekommernis. In de new beat-scene regent het persiflages. Het bekendste nummer ‘Qui?’ bevat talloze samples uit de persconferentie. Achteraf zal VDB de helft van de royalty’s opeisen. Als revanche brengen talloze Brusselse groepjes hun eigen parodie uit.

In de hit ‘Warbeat’ van Bassline Boys worden speeches van Winston Churchill en Adolf Hitler gesampled. Het refrein klinkt: “Adolf, Adolf, you’re going to pay.” In Frankrijk brengen ze tijdens optredens de omstreden Hitlergroet uit. Het publiek doet hen slaafs na, en het Franse TF1 legt die bêtise vast. Optredens in Frankrijk worden geannuleerd.

Xtc

R.I.P. Na het succes van de Confetti’s remixt Rocco Granata zijn ‘Marina’ als new beat-hit, waarna Frank Dingenen, Lange Jojo en zelfs de gloednieuwe VTM-nieuwsdienst zich wagen aan een newbeatsingle. R.I.P new beat.

Een smiley staat gegraveerd in xtc-pillen, die onlosmakelijk zijn verbonden met het uitgaansleven van die tijd. Maar eigenlijk waren trage new beat en euforische drugs niet met elkaar te verbinden. Alleen: daar heeft het druk bekeken programma Ciel mon mardi van Christophe Dechavanne lak aan. Hij wijdt een aflevering van zijn praatprogramma volledig aan acid house en new beat. Het programma verzandt na enkele minuten in geleuter over ecstasy. Radiochefs gaan in overdrive en censureren hun playlist.

Ya Kid K Jo Bogaert drukt zijn stempel stevig op de new beat. Maar met Technotronik (eerst met een k) gaat hij op zoek naar een nieuw geluid, en een zangeres die kan rappen. De zestienjarige Ya Kid K loopt evenwel niet warm om met haar gezicht op de hoes te prijken of in de videoclip te dansen. Een zwart fotomodel uit Brussel, Felly Killingi, zal de geschiedenis ingaan als de zangeres met de blauwgestifte lippen.

Smiley De smoel van de new beat :-)

Tragic Error Heel wat hitlijsters vergaat het niet best na hun succes. Patrick De Meyer wordt geript voor de opbrengsten van ‘Tanzen’ en ruilt de synths in voor drankorgel. Zijn laatste wapenfeit in de media is een aflevering in Moerkerke en de mannen. “Ik heb mijn drankgebruik in de hand. Kijk maar. Fles in de linkerhand, nu in de rechter.”

Uitgaanscultuur

Door de internationale bijval van Confetti’s springt iedereen op de denderende trein van de new beat. Plastic Bertrand, Rocco Granata, Frank Dingenen en zelfs de VTM-nieuwsdienst zoeken hun heil in het genre, dat intussen door de pioniers ‘nougat beat’ wordt bestempeld. Ofwel: variété met een beat.

Chic et pas cher kleedt de newbeater zich. Gehaarlakte kuifjes, spannende wielerbroekjes, Swatch-horloges, neon en fluo, en natuurlijk de wereldbekende smileybadges (zie S) vormen het tenue van de fan. Maar ook Belgische fashionista’s moeien zich: simultaan met new beat maken de Zes Van Antwerpen hun opwachting.

Peter Renkens De boomlange, in Mountie-uniform opgetrokken, hyperactieve blikvanger van de Confetti’s. Tot Renkens in ’92 een punt zet achter de succesgroep. Een tweede leven in de psychiatrie is een feit. ‘Manisch-depressief’ luidt de diagnose. Want zelfs een verhaal met een smiley in de hoofdrol heeft niet noodzakelijk een happy end.

Dertig jaar geleden werd heel België bezet door new beat. Heel België? Nee, een kleine nederzetting blijft moedig weerstand bieden aan de overweldigers en maakt het leven van de new beat-bonzen bepaald niet gemakkelijk. Discotheken als Rudy’s Avant Garde in Sint-Niklaas, Club Revue in Mechelen en Belgisch Congo in Leuven laten de rage bewust aan zich voorbijgaan. New wavers durven op de dansvloer zelfs in zitstaking te gaan wanneer de dj toch een new beat-plaat oplegt.

Jongeren uit de middenklasse zetten zich af tegen de voorgekauwde, beige hitparademuziek van de radio. Het succes van new beat is een gevolg van de uitgaanscultuur.

Nougat beat

Outfit

Zitstaking

Belgian New Beat van Kristof Vandenhende verschijnt bij Uitgeverij Belgian New Beat. De vierdelige compilatie Belgian New Beat is verschenen bij N.E.W.S.

Volkswagen GTI Golf Veruit de meest populaire auto op de parking van danstempel Boccaccio. Een echte new beater draagt rond zijn nek bovendien een glimmend VW-teken, meestal eigenhandig losgewrikt.

MAAK ZELF DE COVER! Deze week: Laura Matikainen (28) Toen de Finse Laura Matikainen hoorde dat ze een cover moest bedenken bij een verhaal over New Beat, heeft ze zich helemaal ondergedompeld in de Belgische underground die eind

jaren 80 furore maakte. “Ik had er al van gehoord, ja. Mijn Belgisch lief is nogal into muziek. Maar ik heb er toch veel naar geluisterd en een documentaire over die tijd bekeken.”  Ze stelde zich de clubs voor, de euforisch dansende mensen, de dikke beats en de duistere sfeer die rond New Beat hangt en zocht naar kleuren en vormen die daar bij passen. “Mijn cover is helemaal geïnspireerd door de muziek. En net als altijd begon ik met de hand te werken: knippen en plakken met oude tijdschriften en stukken papier die thuis rondslingeren. Collages, ja.” 

ontwerper. Naast de traditionele logo’s en co. is ze de laatste tijd vooral bezig met muziek en videoclips. De video die ze maakte voor de Amerikaanse producer TJR en zijn nummer ‘Freaks’ is ondertussen al bijna 2 miljoen keer bekeken. “Dat ook deze opdracht over muziek ging, past eigenlijk perfect bij wat ik doe.” (LB) Matikainen belandde via het Erasmus-uitwisselingsprogramma aan Sint Lucas in Antwerpen en bleef hier plakken. Inmiddels heeft ze hier een man en kind én is ze aan de slag als zelfstandig grafisch

lauramatikainen.com Zin om zelf de Cult.opvrijdagcover onder handen te nemen? Stuur je portfolio naar takecover@demorgen.be.

2018 03 09 de morgen 09 03 2018 print  
2018 03 09 de morgen 09 03 2018 print  
Advertisement