Page 1

Жумакадыр АКЕНЕЕВ:

БИР ЖАКАДАН БАШ, БИР ЖЕЎДЕН КОЛ ЧЫГАРАЛЫ

Токмокто карыган бейбаш єтїп бараткан кишинин кулагын кесип салган 3 6

Жаратканым жар болсун!

Коомдук–саясий гезит •

aybatkg@mail.ru •

¹ 26 • 12-àïðåëü, 2013

Рысалиев жердешчилигин кайрадан карматтыбы?

2

ТОГУЗ ТАБЫЛГЫДАЙ БИРИНДЕБЕЙ,

ТЇНДЇКТЇ КЄТЄРГЄН УУКТАРДАЙ БИРИГЕЛИ Жеўиш МОЛДОКМАТОВ:

АТАДАН АЙРЫЛУУНУ ЭЧ КИМГЕ КААЛАБАЙМ 9

5

Бактыгїл Бадыеванын тою єзгєчє єттї

8

Динара ЫСАМАНБЕТОВА:

5 МЛН. СОМДУН ДАЙЫНЫ КАЙДА ЄМЇРКУЛОВ МЫРЗА?

2

АК ТАЛААДА ЭКИ АЙЫЛДЫ КЄЧЇРЇЇ МАСЕЛЕСИ КАРАЛЫП ЖАТАТ

7


2

АЙБАТ ПРЕСС 5 МЛН. СОМДУН ДАЙЫНЫ КАЙДА ЄМЇРКУЛОВ МЫРЗА?

РЫСАЛИЕВ ЖЕРДЕШЧИЛ БОЛУП КАЛГАНБЫ?

Мурдагы ИИМ министри Зарылбек Рысалиев аталган кызматта иштеп турганда артынан жаман сєз ээрчиген жок эле. Баскан турганынан баштап, жасаган ишинде да кынтыгы жоктой сезилчї. Журналисттер менен болгон мамилесинде да ачык айрымдуулугу байкалып турчу. ИИМ министри кезинде “Ата Мекен” фракциясынын лидери Є. Текебаевдин телефон чалып коркутканынан бери ЖКнын жыйынында айтып чыкканы маалым. Анан эле азыркы Жазаларды аткаруу Мамлекеттик Кызматынын башчысы кызматына баргандан бери тїштїктїк кадрларды кууруй баштагандыгы, кызматтан куубалап жаткандыгы тууралу сєздєр чыга баштады. Бул маселени ЖКнын депутат айымы Нарматова да айтып, ал кишиге З. Рысалиев куугунтуукка алган кызматкер подполковниктери баш болушуп арызданып келип жатышканын бир нече мисалдар менен далилдеп жиберди.

Шаарыбыздагы авто унаалар токтоочу жайлардан укмуштай каражат тїшєєрї тууралуу депутат айым Гїласал Садырбаева айтып чыкты. Ал маалыматка таянсак, бир айда тїшкєн каражат 11 млн. сомду чапчыйт экен. Анын 6 млну гана шаар казынасына тїшсє калганы кайпып єтїп, шаар жетекчиликтеринин капчыгын кампайтканы айтылууда. Ошол 6 млн. сом кайсы иштерди бїтїрїп жатканы да белгисиз. Жолдун тешиктерин болсо топурак менен толтурганга єтїп алышты. Болбосо бул каражатка канча жолду бир жылда асфальттап койсо деле болмок. Дагы бир акыркы маалыматтарга караганда эки айдан бери авто унаалар токтоочу жайлардын акысы эки эсе кєбєйтїлгєн. Буга чейин бир авто унаа токтоочу жайлардан кїнїнє 2 миўден сом жыйналып келсе, 4 миўден сом жыйнала баштаган. Ал эми унаа ээлери баягы эле 10 сомду ар бир машинага тєлєп келишет. Шаар мэринин мындай аракетине нааразы болушкан авто унаалар токтоочу жайлардагы каражат чогулткан адамдар митинг, пикетке чыгабыз дешип турган учуру.Шаар мэри Иса Ємїркулов мырза кызматтан кетет-кетпейт дегенден бери єз камын кєрє баштаганбы дене сыяктуу кїмєн суроолор пайда болбой койбойт?

САМАКОВ САТЫБАЛДИЕВГЕ ТИШ САЛДЫ

Єкмєт башчылык кызмат кийинки мезгилде кєкбєрїгє айланчу болду. Кєпчїлїк коалиция каалаган кїнї єкмєт акенин курсагын жара тартышып, кайрадан тїзє салышат. Салыштыруу иретинде ушундай айтсак болот. Мурдагы премьер-министр Є. Бабановдун отчотун укпай туруп, бир жылга жеткирбей кызматтан куулаганын а киши азыр да айтып тїгєтє албай келет. Муну менен Ємїрбек Токтогуловичтин ич кїптїчї ичинде кеткендей болгон. Эми болсо, башбакандык кызматка иштегенине алты айга араў жеткен Жантєрє Сатыбалдиевдин адресине карата да “кет- кет” сєзї жаўыра баштады. Мындай пикирин ЖКнын жыйынында К.Самаков мырза кєтєрїп чыкты. Карганбек мырзанын бул маселени кєтєрїп чыкканына караганда єкмєт башчы кєкєйїнє тийген сыяктуу. Же болбосо жакында єкмєт курамынын кайра єзгєрїп, министрлик кызматтан кол жуучу айрымдардын кабыргасын катуу кайыштырып жатабы? Кийинки мезгилде “кетсин” деген лексикон биягы Россияга чейин, тиягы Аравия мамлекеттерине чейин жеткени кимге жашыруун.

КЇН ЫСЫК.. ДЕПУТАТТАР ИЛЕЎ САЛАЎ...

АКУН БАТУКАЕВГЕ АДВОКАТ БОЛГОНДО

Крим дїйнєсїнїн аталыгы аталган Батукаев ооруга чалдыкты деген шылтоо менен Чеченстанга аттандырып,-тондондуруп жиберишкендиктери кєпчїлїктї таў калтырып туру. Батукаевдин качырып жиберїї боюнча маалыматтын бир ай мурда эле пайда болгондугу маалым. Кыргызда “шамал болбосо, чєптїн башы кайдан кыймылдасын” деп бекер жерден айтпаса керек. Атайын маалыматтарга таянсак, Батукаевдин жазасынын жарымысы бар болчу. Тактап айтканда дагы сегиз жылын єтєш керек болчу. Тилекке каршы шашылыш качырып жиберишкендиктерине караганда чоў кїчтєрдїн бул ишке аралашканы байкалбай койбойт. Эми болсо, баары мыйзамдуу дешип жатып калышты. Ал эми Акыйкатчы Турсунбек Акун болсо, крим аталык ак кан оорусуна чалдыканын, анын жакында єлєєрї тууралуу да божурап, адвокат болуп жиберди. Мынчалык болгонуна караганда айтор, кїмєн чоў. Анын оорусунун кїмєн экенин айткандар да жок эмес. Ал эми мыйзам боюнча ооруган адамдар атайын ооруканада дарыланып, кайтарууда турушу керек эле да. Иши кылып жергебиздеги, коомубуздагы мындай кєз жумдум, кир аракеттерге кєнгєндєй болдук окшойт.

Гезит ээси:

"Айбат Аймак" коомдук фонду Башкы редактор:

Каныбек САПАРОВ 12-апрель, 2013-жыл

Кечээги ЖКнын Жыйыны жаз келгени ого бетер ныксырай тїшкєндєй сезилди. Бул кїнї адаттагыдай эле ар кандай маселелер менен башталат эмеспи. Эрте мененки бир сааттык ар кандай маселелерди айткан жыйын баш аягы 20 га жетпеген депутаттар менен башталды. Депутаттардын залда аз экенинин айынан депутаттар Нарматова менен вице спикер Сасыкбаева бир аз кайым айтыша да тїштї. Мурдараак журналист кесиптештерибиз депутаттардын жыйынга катышпай жаткандыгын айтышса териге тїшкєн депутаттар азыр андай сєздєргє кулактары да бышып бїттї кєрїнєт. Кыскасы ишке келбегени жагынан бул ЖКнын депутаттары тарыхта кала тургансып калышты.

Редактордун орун басары: Тєлєбїбї КАСЫМАЛИВА Жооптуу редактор: Улукбек КУТМАНБАЕВ Тел: 0770 56 94 88 Редакциялык жамаат: Акинай АЙДАРОВА Мелис АРТЫКОВ Мирбек АСАНАЛИЕВ Самара САЛАМАТОВА

Электрондук каттар їчїн дарегибиз: aybatkg@mail.ru Редакцияга келген материалдар жана сїрєттєр кайтарылбайт.

Гезит редакциянын компьютердик басма бєлїмїндє терилип, жасалгаланды. Жарнама бєлїмї: 0555 71 96 78, 0772 14 79 42

ПАСПОРТ ЧЕТ ЭЛДИКТЕРГЕ 7 МИЎ ДОЛЛАРГА БААЛАНЫП ЖАТАБЫ?

Паспорт деген балээ болду. Кандай бийлик келбесин баягы эле паспорт сатмайлардын аягы тыйылбай тургансып калды. ЖКнын жыйынында К. Дыйканбаев кытай жарандарына кыргыз пасторттору 7-8 миў доллардан сатылып жатканы, ал єлкєнїн жарандары кыргыз кыздарына їйлєнїшїп балалуу чакалуу болушуп жатканы тууралуу айтып чыкты. Паспортторду берїї мекемесинде жетекчиликте “Ата Мекен” партиясынын єкїлї отурганын эске алганда талап тоноочулук касиети бул партияга тийешелїї кєрїнїшпї деген кїмєн суроо пайда болбой койбойт. Мындай кєрїнїш дагын эле улана берчї болсо, кытай жарандары бат эле ала тоо мекенине толтуруп жиберебиз анык. Буга чейин Їзєнгї Кууш, Каркыра сыяктуу жерлерибизди чет мамлекеттерге карматып келсек кыздарыбызга, анан катындарыбызга кол сала башташканда эле эске келбесек кыйын болуп калды окшойт?

Гезитте жарыяланган материалдар редакциянын кєз карашын чагылдырбайт. Макала жана интервьюлардагы чындыкка дал келбеген маалыматтарга макала жазган жана интервью берген инсандар єздєрї жоопкер. Жарнамалардын мазмунуна жарнама берїїчїлєр жооптуу. Жарнамалык материалдар:

Кыргыз Республикасынын Адилет министрлигинде катталган, Каттоо № 1853 Гезит «ММК колдоо боюнча борбор» фондунун басмаканасында басылды Гезит келишим баада.

Буйрутма №938

Нускасы: 5000


3

КЇН МАЕК

Жумакадыр АКЕНЕЕВ, Кыргызстан нефтетрейдерлер ассоциациясынын президенти, коомдук ишмер:

«БИР ЖАКАДАН БАШ, БИР ЖЕЎДЕН КОЛ ЧЫГАРАЛЫ»

- Жумакадыр мырза, жыйырма жылдан бери карай бийлик менен оппозиция тирешип гана келатканын билебиз. Анын айынан єлкєбїздїн бардык тармактарында єнїгїї деген нерсе унутта калды. Тирешпей, биргелешип иштєєнїн жолу барбы? - Албетте, андай жолду табууга болот. Биз азыр оппозиция десе эле «бийликти кулатуу» деп тїшїнїп калбадыкпы. Бул аябай чоў жаўылыштык. Туура, оппозициянын негизги максаты – бийликке келїї болуп саналат. Бирок, бийликти кулатып эмес, шайлоо аркылуу жеўишке жетип келїїсї керек. Биз азыр жаўыдан гана єнїгїп келаткан мамлекетпиз. Жыйырма жыл анчалык деле кєп убакыт эмес. Андыктан азыр дагы мамлекеттин келечеги їчїн ар бирибиз чын дилибизден кїйїп, аны оўдоого багыт алганыбыз туура болот. Мисалы, килейген Америкада негизинен эки партия саясатта чоў роль ойнойт.

Алардын бири республикалык, бири демократиялык партия. Бири бийликке келсе, экинчиси оппозицияда калат. Ушинтип кєп жылдардан бери орун алмашып келишет. Бирок, алар эч качан бийликти кулатуу тууралуу ойлонуп коюшпайт. Албетте, кєзкараштары, позициялары ар башка болушу мїмкїн. Бирок, АКШнын єнїгїїсї їчїн багытталган иштердин 90 пайызын биргелешип жасашат. Биз болсо ал деўгээлге азырынча жете элекпиз. Бирок, ошондой болууга аракет кылышыбыз керек. Мамлекетке чындап кїйгєн адам єзї бийликте турабы же оппозициядабы айырмасы болбошу керек. Бир гана максаты єз мамлекетинин жаркын келечеги їчїн иштеши кажет. Бизде болсо азырынча мындай ынтымак, биргелешип иштєє деген нерселер байкалбайт. Бийликтин туура жасап жаткан иши болсо дагы, оппозиция аны кєрбєйт. Оппозиция туура талаптарды коюп жатса дагы бийликтин уккусу келбейт. Айтор, бири-бирине карама-каршы турушат. Талашкандары бир эле бийлик. Образдуу айтканда, рингдеги эки боксердой эле болуп келебиз. Эптеп ыўгайы келе калса, бири экинчисин нокаутка жыга чабууну кєздєйт. Бул тескери кєрїнїш. Андыктан бардыгыбыздын максатыбыз мамлекетибизди єнїктїрїї, анда жашаган жарандардын жашоо-турмушун жакшыртуу болушу керек. - Туура айтасыз, бирок дагы деле бийликти кулатууга аракет кылгандар жок эмес. Дагы бир революция бизге эмне бериши мїмкїн? - Кандай гана революция болбосун, ал алтын революциябы, же кїмїшпї, айыр-

масы жок, жоготууларды гана алып келет. Эч кандай ийгилик алып келбейт. Мына ушундай башаламандыктан пайдаланып мародерлор чыгат, єзїнїн кызыкчылыгын кєздєгєндєр байып алат. Ал эми карапайым эл эч нерсе утпайт. Муну буга чейинки революциялар деле далилдеп отурат. Экинчи революцияда канча балдар шейит кетти. Алардын жакындарынын кайгысы али єчє элек. Мына ушуну азыркы бийлик дагы, оппозиция дагы унутпашы абзел. Эми бир гана мамлекетибиздин, элибиздин кызыкчылыгы їчїн чуркап иштеш керек. - Бийликке оппозиция тарабынан коюлуп жаткан талаптарга кандай карайсыз? Ошол талап коюп жаткандарга мамлекеттин эртеўин ишенип тапшырууга болобу? - Жок, ишенип тапшырууга болот деп айта албайм. Бийликке талап коюп турган жакшы. «Бийлик таза иштесин, адилеттїї иштесин, сот адилеттїї болсун» деп айтып турган жакшы эле кєрїнїш. Бирок, бийлик бїгїнкї кїнї аткара албай турган талаптарды койбош керек. Ошол эле учурда «Биздин талаптарды аткарбасаўар, антебиз, минтебиз» деп коркутуу да туура эмес. Туура, азыркы бийлик деле аябай жакшы иштеп атат деп айта албайбыз. Бирок, Атамбаев мурунку бийликтегилердей їй-бїлєлїк башкарууну жасаган жок. Бул дагы жакшы кєрїнїш. Андыктан ыркырашып-чыркырашып жїрє бербей, «бир жакадан баш, бир жеўден кол чыгарып» ынтымакта иштей турган мезгил келди. Акинай АЙДАРОВА

САБОТАШЧЫЛ САРЫБАЕВ

Кочкор районун мурдагы акими Рысбай Сарыбаев деген орто билимдїї эргул бар эмеспи. Акимчиликтен сот аркылуу кетирилгени маалым. Ошол азамат бир жылдан ашыгыраак иштеген менен эки жылдан берки арызданып бїтпєй койду. Болгон арызы иштеген убагында 98 млн. сом инвестиция районго киргизиптир. Анысы деле мурдагы келишимдер боюнча Эл аралык финансы мекемелери тарабынан берилчї каражат экен. Рысбай мырза келеби же башка бири келсе деле ал каражаттар баары бир келчї жардамдар экени койчу, малчыга деле дайын дечи. Бирок, ошол акчаларды азыр да кєрїнгєн жерде колко кылып жїргєнїнє кантип таў калбайсыў. Деги ушу Кочкор району эзил кайран СССР тарагандан бери акимге жарыган жок. Баягы эскилиги жеткен имараттар, баягы эле адамдар иштеп келе жатышат. Анчалык эле кыйын болсо, єзїнїн айлыгын жетим жесирлерге берсе сооп да таап, элден бата да алмак.

Кїн собол Элибизде ынтымак бар жерде, ырыс бардеп айтылат эмеспи. Анын сыўары акыркы учурларда мамлекетибиздин жоголуп кетїї коркунучуна капталган учурлары кєп эле кездешип келет. Айрыкча элибиз 2005-жылы революциядан, тїштїктєгї улуттар аралык коогалаўдан улам араў эле сакталып калды. Мындай кєрїнїштєн азыр деле арылдык деп айтуу эртелик кылат. Мамлекетїїлїгїбїздїн жок болуп кетишин жана ар дайым кыргыз жергесинде ызы чуунун болуп турушун каалаган ар кандай сырткы, алардын аракетин колдогон ичик кїчтєр да жок эмес. Андыктан ынтымак элибизге аба менен суудай зарыл болуп турганын эске алып айрым бир карапайым адамдарга ушул ыўгайда суроо узаттык. Талант АБДЫСАГЫНОВ АБДЫСАГЫНОВ,, айдоочу:

МИТИНГ ТЫЙЫЛСА ЭЛЕ ЄЛКЄБЇЗ ЄНЇКЄНЇ ТУРАТ

Элибиздин тарыхына кєз салсак, эчен кыйынчылыктарды бир жеўден кол чыгаруу менен жеўип келиш-

кендиги байкалат. Эл менен бийксиў, элден чыксаў кийиксиў-деп Калыгул олуя атабыз таамай айткан. Менин пикирим боюнча азыркы саясатчылар ушул лакапты бекем эстеринен чыгарышпай кєкїрєгїндє туя билишсе дейм. Азыр бизге ынтымак эле жетишпей жатат. Ынтымак болсо эле экономикабыз єнїгєт. Мына жылда жаз-кїздє митинг, пикеттерди єткєрє берип, сырткы инвесторлорду чоочутуп келебиз. Инвесторлорго кандай мамлекет болбосун тынчтык керек. Кытай мамлекетинде демократия жок деген менен дїйнєнїн бїт инвесторлору ошол жакка кызыгышат. Себеби, алардын тынч иштешине кепилдик бар. Кыргызстанда мына быйыл тынчтык болуп баштады эле туристтердин жергебизге келишип эс алууга аракеттери абдан єстї. Келечекте Кыргызстанды туризм менен бакса деле болот. Акыркы жылдары тоо туризми дїйнєдє єсїп жатат. Жергебиз тоолуу болгондуктан бизге келчїлєрдїн катары арбыйт. Нарын, Ысык Кєл, Жалал Абад, Алай болобу ал жакта жашаган эл каражат тапканга шарт тїзїлєт эле. Жеўиш ТЇЛКЇЕВ, ишкер:

КОРРУПЦИЯЛЫК ЖОЛ МЕНЕН БАЙЫГАН АЙРЫМ БИР ОППОЗИЦИЯДАГЫЛАР ЖАКЫР ЭЛИБИЗДИ ПАЙДАЛАНЫШКАНЫН ТОКТОТУШСА

Биздин саясатчылар жеке кызыкчылыгын єлкєбїздєн кызыкчылыгынан бийик коюп кел и ш ке н д и г и кейитет. Болбосо єнїгє турган учур келди. Бир эмес эки революцияны баштан єткєрдїк. Дагы бир революцияны республикабыз кєтєрє албайт. Экономикабыз артка кетип жатат. Эл аралык донорлор баш болушуп каражат бергенден баш тартып жатышат. Єкмєткє, президентибизге иштегенге мїмкїнчїлїк беришибиз керек. ЖКнын депутаттары министрлерди беш ай иштетип бошотуп жиберип жатышат. Бийлик туруктуу болбогон жерде єнїгїї болбойт. Кен байлыктарыбызды инвесторлорго таза жол менен берсек элибиз иш менен камсыз болушуп, єлкєбїздїн казынасы байыт эле. Акыркы жылдары жер жерлердеги кен байлыктарды иштеткенге каршы кїчтєр пайда болушуп, элибиздин жашоо шартынын єнїгїїсїн артка тартканга аракет кылышып келишет. Мекенибиз кен байлыктарга бай. Акыркы жылдары элибиз митинг, пикетти жумушка айландырып алышты. Бул абдан жаман кєрїнїш, адат болуп бара жатат. Коррупциялык жол менен байыган айрым бир оппозициядагылар жакыр элибизди пайдаланышканын токтотушса дейм.

Курманбек САКЕЕВ, фермер:

ТЫНЧТЫКТЫН ЖОКТУГУНАН КАЛКЫБЫЗ ЧЕТ ЖЕРДЕ ЖАШАГЫЛАРЫ КЕЛИП ЖАТАТ

Эл эч качан бєлїнбєйт. Элди бєлїп жаргандар саясатчылар. Анткени алардын арам жол менен тапкан байлыктары бар. Байлыктарын сактап калышы їчїн бийлик керек. Анан бийликке ар кандай жолдор менен жетсек дешет. Биз кыргыздар бир ууч элбиз. Болгону 5 млн калкыбыз бар. Анын да 1 млну чет мамлекеттерде жан багып жїрїшєт. Мына жакында кайсы бир эл аралык уюм КМШ мамлекеттерине суроо салышкан экен кыргызстандын калкы сыртка барып жашагысы келгендердин алдыўкы катарына чыкканы айтылды. Калкыбыздын 18 пайызы чет мамлкеттерге барып жашагысы келишкенин билдиришкен. Ар дайым эле ызы чуу боло берсе, иш жок болсо анан кантип бала чакасын багышсын. Ушундай абал бийликтегилер менен оппозициянын ортосунда ынтымак болбогондугунан, жашоонун абалы тємєн кеткендигинен болуп жатат. Элибизге тынчтык болуп, кичине кредит саясаты оўолсо эле элеттин эли бутунан туруп кетет. Аида ИШЕНГУЛОВА 12-апрель, 2013-жыл


4

АКЫНДАР КЕП САЛАТ

Майрамкан АБЫЛКАСЫМОВА, Кыргыз эл акыны:

«САБАККА БАРА ЖАТЫП, ЖОЛДОН ТЕЗЕК МЕНЕН ОТУН ТЕРЕ КЕТЧЇБЇЗ» Соўку мезгилде коомчулукта: «Оппозиция менен бийлик бир мунасага келип, тирешкенди токтотуп, мамлекетти биргеликте єнїктїрбєйбї» деген демилгелер кєтєрїлє баштады. Мындай демилгени Эл акыны Майрамкан Абылкасымова да колдоорун биздин гезитке курган маегинде билдирди.

- Чечилбей турган кєйгєй болбойт. Эгер адам баласы чындап эле ынтымакты, кандайдыр бир жакшылыкты жасагысы келсе, ага барчу жол табылат. Илгери Ленин кантип кат тааныбаган жумушчу-дыйкандар менен революция жасап койгон деген суроого кийинчерээк ойлончу болдум. Ошол революциянын алдында Ленин айткан экен: «Биринчи кезекте поезд жолун, типографияны, анан почтону алыш керек» деп. Мен буга жаш кезимде тїшїнчї эмесмин. Кєрсє мына ушул нерселерде бир идеология жатат экен. Ал кезде гезит чыкпагандыктан типографиядан баракчаларды чыгарып, анда ар кандай карапайым жумушчуларга жага турган лозунгдарды жазып таратышкан. Элди жеке менчикке эмес, коллективдїї турмушка їндєгєн. Анын аркасы жаман болгон эмес. Бирок, биз СССРди талкалап алгандан бери єтє ээнбаш болуп кеттик. Союз маалында курулган заводдордун бардыгын талкалап тындык. Анын эсебинен азыраак эле адамдар чириген байларга айланып калышты. Демократия деп жатып элибиз дагы єтє бейбаш боло баштады. Биздин бала кезибиз Улуу Ата-Мекендик согуш маалына туш келген. Ал мезгилде курсагыбыз тое тамак ичкен эмеспиз. Эптеп-септеп айран кошулган, кээде сїт кошулган жарма ичип коюп эле жїрчїк. Нанга кээде гана жетчїбїз. Ошого карабастан тытынып иштеп келгенбиз. Ал мезгилде эч кандай заводфабрикалары жок эле кыргыз эли айыл

чарбасы менен, жерди айдап оокат кылып, єлбєй эле жашап келген. Муздак класстарда окучубуз. Ошол мектептин чатырын дагы єзїбїз камыш оруп келип, жаап алган элек. Сабакка бара жатып, жолдон тезек менен отун тере кетчїбїз. Ошону менен кантрамаркага от жагып, жылынчубуз. Бирок, аныбызды эч кимге милдет кылган эмес элек. Азыр кичине кыйынчылык болсо эле, аны милдет кылып чыгабыз. Мен єзїм Эркиндик бульварын пенсияга чыкканча эле тазалап жїрдїм. Анткени мен кийин Кыз-келиндер институтунда, азыркы Арабаев атындагы университетте окугам. Кийин «Ала-Тоо» журналында иштедим. Анан бат-баттан ошол жерде ишембилик жасап турчубуз. Шаарыбыз Киевден кийинки эле жашыл шаар деп аталчу. Самолет менен учуп баратып карасаў бактардын кєптїгїнєн їйлєр кєрїнбєй дагы калчу. Мына ошол жапжашыл шаарыбыздын дагы кейпин бузуп алдык. Элибиз боорукер эле, бири-бирине карамдуу болчу. Азыр бир ууч шылуундардын гана оозун карап отурабыз. Идеология деген нерсе жоголду. Нукура билимди, тилдин нукуралыгын жоготтук. Ушундай жол менен эле кете берсек, келечегибиз бїдємїк болуп калат. Ошону сезбей жатканыбыз єкїнїчтїї. Кайсы бир саясатчынын жеке кызыкчылыгы їчїн азыноолак акчага кыйкыра берген долу аялдар пайда болду. Ошондуктан эсибиз барда этек-башыбызды жыйып, ынтымакка келишибиз керек.

єзї тараптан кандай катачылыктар кетип жатканын, кандай иштерди жасасак боло тургандыгын сурап, аксакалдардан кеўеш алчу. Жаштардын атынан мен дагы ар кандай кем-карчтарды айтчумун. Ошентип азыркы депутат Эгемберди Эрматов, Сагын Акматбекова, Жылкычы Жапиев, жана башка дагы ошол учурдагы кєптєгєн жаш акын-жазуучуларга їй алып бергенге салым кошуптурмун. Бїгїн дагы бийлик башында турган адамдар интеллигенция єкїлдєрї менен жолугуп, маданиятка, адабиятка, илимге эмгеги сиўген аксакалдар менен жолугуп, алардын кеўешин алып турушса жаман болмок эмес. Ошол эле учурда оппозиция жагындагылар да курулай кыйкыра бербей, кепке келип, улуу муундун сєзїн, кеўешин укканы туура болмок. Мен єзїм дагы азыркы єкмєткє кеп-кеўешимди берейин деп кайрылып кєргєм. Бирок, кабыл албай жатат. Бул бир жагы. Экинчи жагынан элдин аў-сезимин кайрадан жаўылоо зарыл. Анткени азыркы кїндє элдин басымдуу бєлїгї, айрыкча жаштар китеп окубай калды. Анын ордуна жеўил-желпи окуялар камтылган гезиттерди окушат, эртеден-кечке компьютерде отурушат. Ал эми чыныгы тарбия бере турган, адам баласын эмгекке, тартипке, ыймандуулукка їндєй турган нерсе – бул адабият, маданият. Ушул жагына кєбїрєєк кєўїл буруу зарыл. Ошондо гана азыркыдай жеўил-желпи кєрїнїштєр азайып, акылду, нускалуу ойлор жарала баштайт.

- Ынтымакка баруунун далилдїї кандай жолун кєрїп турасыз? - Турдакун Усубалиев Кыргыз ССРинин башында турганда маданият, адабият жаатында эмгектенген, эмгеги сиўген аксакалдарды єзїнє чакырып, ар дайым кеўешип турчу. Алар менен чогуу жаштардын атынан мен дагы барчумун. Усубалиев

- Азыркы кырдаалдан чыгып кетїї їчїн єнєр адамдары, чыгармачыл адамдар кандай аракеттерди жасаш керек деп ойлойсуз? - Мен жогоруда айтып єткєнїмдєй эле чыгармачыл адамдар элди ыймандуулукка, тартипке жана эмгекке їндєйт. Бирок, буга мамлекет тарабынан дагы кандайдыр

бир жардамдар, колдоолор болушу керек. Илгери кыргыз жазуучу-акындары элдин маданиятын, турмушун чагылдырып жазып турчу. Маданиятыбыз, адабиятыбыз укмуштуудай єскєн. Бїбїсара, Таттыбїбїлєр кайдан чыкты? Дїйнєлїк адабиятта орду бар Чыўгыз кайдан чыкты? Ушунун бардыгы ошол учурдагы идеологиянын бар болгондугунан, мамлекеттин кєўїл буруусунан чыккан. Бирок, азыр бизге мамлекет кєўїл бурбай калды деп кейип-кепчип жатып алган да туура эмес. Мен єзїм азыр дагы патриоттук ырларды жазып келатам. Биз кандай болгон кїндє да кыргыз эли їчїн, мамлекетибиздин бїтїндїгї їчїн ар дайым бир болушубуз керек. Акинай АЙДАРОВА

Сагын АКМАТБЕКОВА, Кыргыз Эл акыны:

«ТААЖЫ МЕНЕН ТАКТЫНЫ ОЙЛОЙ БЕРБЕЙ, ЭЛИБИЗДИН БАКТЫСЫН ОЙЛОЙЛУ» - Эгемендїїлїк алганыбызга жыйырма жылдан ашуун убакыт єтсє деле экономикабыз дагы, маданиятыбыз дагы, адабиятыбыз дагы кєтєрїлбєй келет. Сиздин оюўузча, буга эмне себеп? - Бул бардыгыбызга алаканга салгандай эле кєрїнїп турат. Тынч ала албай жатабыз. «Сен кыйын, сенден дагы мен кыйын» дегендер кєбєйїп, элибизди бєлїп-жарып, мамлекетибиздин байлыгына кол салышып, айтор чакчелекей будуў-чаў менен жашоо єтїп жатпайбы. Биринчи президентибизди куудук, анын артынан экинчиси дагы качты. Кандай талап-тоноолор болду. Канча балдардын бейкїнєє каны акты. Ушундай кєрїнїштєр болуп турса, бизде кайдан єнїгїї болмок эле? - Сиз айткандай саясат12-апрель, 2013-жыл

тагы ар кандай оюндардан улам мамлекетибиздин бїтїндїгїнє доо кетчїдєй болуп калды. Анда канткенде саясатчыларды ынтымакка чакыра алабыз? - Ошол эгемендїїлїк алган жылдардан тарта эле: «Ынтымак керек, биримдик керек» деп сайрап эле келатабыз. Бирок аны уккан киши жок болуп жатат. Саясатчыларыбыз бир багытты, тїпкїлїктїї максаттарды ойлобой, єз кызыкчылыктары їчїн эле кїрєшїп келишет. Бийликке жеткени да, жетпегени да таажы менен такты їчїн гана кїрєшїп келїїдє. Анын кесепетинен мамлекетибиздин абалы аябай оор кырдаалга кептелди. Эми эсибизге келишибиз керек. Жок дегенде кошуна мамлекеттерди карап, алардагы єсїштєрдї кєрїп деле уялып, ой-максаттарыбызды мамлекеттин кызыкчылыгына бурушубуз

керек. Коўшулаш Казакстанды, Кытайды карагылачы. Кандай єсїп-єнїгїїлєр болуп атат. - Эгер саясатчыларыбыз эсине келбей дагы деле бийликти кїч менен алууну уланта берсе, мышык ыйлаар кырдаалга кептелбейбизби? - Эми андай кїч колдонуп бийликти алмаштыруудан алыс бололу. Анда эле мамлекетибиздин пайдубалына доо кетет. Биздин саясатчылардын ыркырашып бийлик талаша бергенинен башка бирєєлєр пайдаланып кетишет. Ансыз деле пайдаланып келишет. Убагында Цезарь минтип айткан экен: «Разделяй и властвуй». Биз ынтымакка келбесек, башка кїчтєр оўой эле бизди бєлїп алат дагы, єз бийлигин жїргїзє беришет. Ошентип бизге кєздєрїн артып турган башкаларга жем болобуз. Ансыз да кооз жерибизге,

кен байлыктарыбызга сугун артып, алдыртан карап тургандар аз эмес. Ошолордун куралы болуп калбайлы. - Чыныгы элдин кызыкчылыгын, мамлекеттин кызыкчылыгын ойлогон инсан кандай касиеттерге ээ болушу керек? - Биринчиден акыйкат, чынчыл, уурдабаган, бирєєнїн эмгегин жебеген инсан болушу шарт. Элдин кызыкчылыгын єзїнїн кызыкчылыгынан жогору коюшу керек. Азыркы саясатчылардын басымдуусу эле бийликке єз кызыкчылыктарын ишке ашыруу їчїн келип жатышпайбы? Экинчиден, эл башы болом деген адам алысты кєрє билген кєрєгєч, тереў билимдїї, элди артынан ээрчитип кете ала турган каситеттерге ээ болуусу кажет. - Азыр бийликке ар кандай

дооматтарды, талаптарды коюп жаткан саясатчыларга кєз карашыўыз кандай? - Мен ал саясатчылардын коюп жаткан дооматтарын дагы, талаптарын дагы єз кызыкчылыктары їчїн жасап жатышат деп эсептейм. Азыркы бийликтин иштеп жатканына аз гана убакыт болду. Ага убакыт бериш керек. Колдон келсе, сын айта бербей, сунуш айтып, жардамга келишсин. Анан улам эле бийликти кїч менен кулатып, башкалардын келе бергенине каршымын. Мына ушундай кєрїнїштєрдєн улам биз баткакка белчебизден батып алып отурабыз. Элибиз, мамлекетибиз жакырданды. Бутубузга тура албай кыйналып калдык. Мунун баарын кєрїп туруп, так талашып, єзїнє гана бак талашып отургандарды колдой албайм. Аида ИШЕНГУЛОВА


5

ЫНТЫМАК БАР ЖЕРДЕ…

ТОГУЗ ТАБЫЛГЫДАЙ БИРИНДЕБЕЙ, ТЇНДЇКТЇ КЄТЄРГЄН УУКТАРДАЙ БИРИГЕЛИ

Байыркы замандан бери эле «ырыс алды - ынтымак» деп кыргыз эли жєн жеринен айтып келбеген экен. Ынтымагы жок элден кут качарын тарых барактары деле айтып турат. Кыргыз эл жомоктору да «бар экен, жок экен, илгери єткєн заманда» деп башталып, аягында «жыргап-куунап» жашап калышыптыр деп аяктаганы менен анын ички мааниси турмуштун сабактарынан алынганы кєрїнїп турат. Маселен, тогуз уулу бар аксакал балдарынын ынтымагы жогуна ичинен єксїп жїрїп, аларды токойго жєнєтїп, бирден табылгы таап келїїсїн талап кылат эмеспи. Анан ал тогуз табылгыны бириктирип, балдарынын ар бирине берип, сындыруусун талап кылат. Биздин кїчїбїздї сынап жатат го деген балдары, канча аракет кылса да тогуз табылгыны бирдей сындыра албай коюшат. Анан аксакал кайра тогуз табылгыны ар бирине бирден таратып, «сындыргылачы» десе, акылы жок балдары биринен-бири ашыга чыртылдатып сындырып коюшат эмеспи. Ошондо аксакалдын айтып турган сєзї бул болчу: «Мынакей балдарым, эгер силер тогузуўар бирдиктїї болуп, ынтымакта жїрсєўєр, силерди эч ким сындырып, кор кыла албайт. Тогузуў тогуз жакты карап турсаў, жанагы силер бирден чыртылдатып сындырган табылгыдай сындырып кетишет». Мына ушул жомокту бїгїнкї кїндє саясат айдыўында кыл чайнашып жаткан эрендерибиздин эсине дагы бир жолу салып койгубуз келип турат. Болбосо, биз бирибизге бирибиз кыйын болуп жатып, башка бир кїчтєрдїн курмандыгына чалынчудай болуп калдык. Эгемендик алганыбызга жыйырма жылдан ашуун убакыт єтсє дагы, саясатыбыз турукташпай, улам бир бийликти кєтєрїп чаап жатып, дїйнє элдерине кїлкї болуп баратабыз. Ырас буга чейинки алгачкы эки бийликтин їй-бїлєлїк башкаруусу карапайым элдин нааразычылыгын кїчєтїп, натыйжада революцияга алып келген. Бирок, анын натыйжасы талап-тоноочулук, кайгы-

муў боло тургандыгын тїшїнгїдєй болдук. Андан экономикабыз да жабыркап, элдин аў-сезими дагы бейбаштыкка ооп кетерин билдик. Ошондон улам элибизге белгилїї, аттуу-баштуу инсандар бїгїнкї кїнї элди ынтымакка чакыра баштады. Маселен, генерал Рашид Тагаев: «Буга чейинки басып єткєн издерибизге жакшылап саресеп салып карап, ынтымакка келчї убакыт келди. Жок болуп кете элегибизде эсибизге келишибиз кажет. Азыркы тирешїїлєрдї чоў тирешїїгє айлантпашыбыз керек. Бийлик менен оппозиция тирешсе эле ортодо їчїнчї, тєртїнчї кїчтєр чыга калып, ар кандай башаламандыктарды жаратып, єрттєп, талап-тоноп кетишїїдє. Башка дїйнє єлкєлєрїндє болуп жаткан кайгылуу окуялардан сабак алалы» деген пикирин ортого салды. Туура, биздин єлкєдє башаламандыктын болуп турушу кайсы бир єлкєлєр їчїн пайдалуу болушу мїмкїн. Єздєрїнїн кызыкчылыктары їчїн єлкє ичиндеги айрым саясатчыларды каржылап жаткандары дагы белгилїї. Бирок, ал саясатчылар єздєрїнїн Мекенине чыккынчылык жасап жаткандарын тїшїнєєр бекен? Ошондон улам илгертен «єздєн чыккан жат жаман, єзєктєн чыккан єрт жаман» деген кеп айтылып калса керек. Кандай жол менен болсо дагы бийликке жетїїнї кєздєгєн саясатчыларыбыз дагы бар. Убагында єзї дагы бийликте туруп, бирок эзели оозун «аа» деп ачпаган маселелерди бийликтен кеткенден кийин кєтєрїп чыга калышат. Бул туурасында белгилїї кинорежиссер Темир Бирназаров мындай дейт: «Алар элди єздєрїнє тартуу їчїн гана элдин кєйгєйїн кєтєрїп чыгышууда. Эгер бийликке келип калышса, ошол замат эле єздєрї кєтєрїп жїргєн кєйгєйлєргє кєздєрїн чылк жуумп коет. Анан аларга каршы дагы бир оппозиция пайда болот. Анан алар дагы мурунку оппозиция кєтєрїп жїргєн кєйгєйлєрдї кєтєрїп чыгышат. Ошондуктан бизге биринчи кезекте тартип керек экендигин айттым. Бийликке келген адам-

дын эки гана жолу болушу керек. Биринчиси, мамлекетти ар тараптан гїлдєтїп єстїрїї, экинчиси, эгерде андай кыла албай, тескерисинче элдин ырыскысына кол салса, тїрмєгє отуруу. Болду башка жолу жок. Ошондо гана бийликке жутунгандар ойлоно баштайт. Жоопкерчиликтен кача башташат». Менимче, абдан туура айтылган кеп. Биздин азыркы саясатчыларыбыз бийликке келип, єздєрїнїн жеке жашоолорун жакшыртып алууну гана кєздєшєт. Тактап айтканда бийликке келгенге чейин эл катарында эле жашап жїргєндєр, бир-эки жылдын ичинде чириген байларга айланат. Демек, мамлекеттин казынасына колун салып жатканын тїшїнєсїў. Болбосо, жалаў айлык акы менен (єздєрї декларацияда кєрсєткєн) кабаткабат хансарайларды салууга, катар-катар автоунааларды алууга дегеле мїмкїн эмес. Бирок, эл алдында таза саясатчы єўдєнїп сїйлєп жатышса, кїйбєгєн жериў кїл болот. Балким бул дагы бекем тартипти кармаган СССР ыдырап кеткенден кийинки эгемендиктин шапатасы менен кирип келген демократиянын эпкининин натыйжасы болсо керек. Биз демократияны бейбаштык, єзїм билемдик катары тїшїнїп алдык. Эмгек кылып маўдай тер менен оокат кылуу эмес, эптеп бирєєнї алдап, же болбосо кимдир-бирєє акча тєлєп берсе митингге чыгып кыйкырып оокат кылганга єттїк. Анча-мынча кат таанып калгандардын бардыгы эле єздєрїн єлкє башчысы катары кєрє баштады. «Акылым жетпесе, муштумум менен башкарам» дегендер чыкты. Айтор, саясатчыларыбызда мурункудай интелектуалдык деўгээл деген жоголду. Кыйкырып сїйлєгєндєрдїн бардыгы єздєрїн патриот сезе баштады. Ал эми ушундай кадамдарыбыз менен єлкєбїздї жылдан-жылга туўгуюкка такап жатканыбызды тїшїнбєй турабыз. Ырасында тїшїнїп туруп деле тїшїнмєксєн болуп жаткандар арбын. «Эсиў барда этегинди жап» дейт элибизде. Анын сыўарындай, жомоктогудай тогуз табылгынын кейпин кийип кала электе эсибизге келип, бардыгыбыз бир муштумга биригели. Муштум дагы катуу тїйїлїп турса, ага даап эч ким каршылык кєрсєтє албайт, кол салбайт. Ал эми биздин жалгыз гана мамлекетибиз бар, ал – Кыргызстан. Ошол Кыргызстаныбызды кєздїн карегиндей сактайлы, келечек муунга єнїккєн єлкєнї калтыралы. Эгер мамлекеттїїлїгїбїз жоголсо анда биз эч ким болбой калабыз. Ушуну саясатчылардан тартып карапайым адамдардан бери тїшїнсє деген ниет. Колдой турган демилге бекен?

Бир бїркїм

БАБАНОВ "КЫРГЫЗСТАН" БАНКЫНЫН МУРДАГЫ АКЦИОНЕРЛЕРИН СЫЗГА ОТУРГУЗГАНБЫ?

Акча їчїн эмнени гана кылбаган кадимки Ємїрбек Бабанов єзїнїн "Кыргызстан" деген аталышындагы коммерциялык банкынын айланасындагы кептерден кийин Бабанов чет мамлекетте жїргєнїнє карабастан келип актануусунун артында кєп сєз жаткандай. Анткени, 11-апрель кїнї Бабановдун бакыйган банкынын мурдагы акционерлери єз акциясын сатууга мажбурлашканын жар салып атайын маалымат жыйын єткєрїп чыкты. Банктын мурдагы акционерлеринин бири Калича Умуралиева кєп нерсенин башын кылтыйтты. Анын кебине кулак тєшєсєк, мурдагы премьер-министр банк банкрот болуу алдында сатып алгам деп калп айтууда дейт. Умуралиева "Кыргызстан" банкынын акцияларын сатып алып атканда ал банкрот болуу алдында эмес болчу дейт. Болгону ошол убакта шылуундук жол менен Бабанов банкты єзїнє ыйгарып алуунун жолу менен ушундай иштерди жасап турганын Умуралиеванын кебинде бадырайып турбайбы? Ошондой эле Банктын мурдагы акционерлеринин белгилєєсїндє ошол кезде Банктын кассасында 200 млн сом бар болчу. Банктын карамагында жетиштїї тїрдє кыймылсыз мїлктєр да болгон. Анын баасы ошол убакта 70 млн сом деп бааланган. Бир гана баалуу кагаздардын жалпы суммасы 497 млн сом болчу. Кайсыл банкрот тууралуу сєз болуп атат?",- деп суроо салды ал. Демек, Бабановдун былыктарынын дагы бир учугу чыкты. Эмки саясий кадамы кайсы жакка оорун, убакыт єзї кєрсєтєєр...

ЖЕРЇЙ 15 МИЛЛИАРД ДОЛЛАРГА БААЛАНАТ

Жерїй 15 млрд долларга бааланат. Мындай пикирин 11-апрель кїнкї Жогорку Кеўештин жыйынында “Ар-Намыс” фракциясынын депутаты Айнуру Алтыбаева билдирди. Эл єкїлїнє єлкєдєгї 2-ири кендин баасы кандай бычылгандыгы тїшїнїксїз. “Жерїйдї иштетїї укугуна баа кайдан алынгандыгы белгисиз. Адистердин маалыматында ал жакта 101 тонна алтын бар, анын 63 тоннасын казуу аркылуу, калганын ачык тїрдє алуу керек. Башкача айтканда Жерїйдє алтындын камы 5 млрд доллардан ашык деп эсептелїїдє”, - деди А.Алтыбаева. Ал адистердин жана биржалардын маалыматы боюнча жакын арада алтындын баасы 3 эсе кєтєрїлєрїн белгиледи. “Бул жайдын кенинин баасы 10 млрд долларга чейин кєтєрїлєрїн билдирет”,дейт депутат. Эл єкїлї кенди иштетїїгє мамлекет єзї киришип, же долбоорго їлїштїк катышка жергиликтїї инвесторлорду чакыруусу керек, деп эсептейт.

12-апрель, 2013-жыл


6 КАДАМЖАЙ СУРЬМА КОМБИНАТЫНЫН МЕКЕМЕЛИК ЇЙЇ ООР АБАЛДА

АЙМАК ЖАЛАЛ-АБАД ШААРЫНДА БАТКЕН СОГУШУНДА КУРМАН БОЛГОНДОРГО АРНАЛГАН ЭСТЕЛИК АЧЫЛДЫ

Кадамжай сурьма комбинатынын мекемелик їйї оор абалда экенин Жогорку Кеўеш жыйынында «Ата-Мекен» фракциясынын депутаты Наталья Никитиенко айтып чыкты. Анын айтуусунда, Кадамжай сурьма комбинаты азыр толук иштебей турат. Ал эми єзїнїн бїт ємїрїн бул комбинатка арнаган шаар тургундарынын жашоосу оор абалда. Алардын кєпчїлїгї комбинатка тиешелїї болгон мекемелик їйдє жашашат экен. Їй абдан оор абалда турат.

ТАЛАСТА МЕНЧИК NEXT TV ТЕЛЕКАНАЛЫ ОБОГО ЧЫКТЫ

Талас шаарында менчик NEXT TB телекєрсєтїїсї обого чыга баштады. Аталган телеканалдын башкы директору – Айбек Турдалиевдин айтымында, NEXT TB телекєрсєтїїсї болсо суткасына 24 саат эфирге чыгат. Телекєрсєтїї азырынча эки автордук программа менен иштеп атат. КР Президенти жарыялаган «Иштерман» жылында «Иштерман» жана «Ынтымак ырлары» деген рубрикалар ачылган. Ошондой эле Талас шаарынын, Талас, Бакай-Ата райондорунун телекєрїїчїлєрї документалдык тасмаларды, эстрада клиптерин, сериалдарды, облуста болуп жаткан кїнїмдїк жаўылыктарды кєрє алышат. Телеканалда азырынча болгону 5 адам иштейт. Телекєрсєтїї жаўыдан иштеп жаткандыктан кесипкєй журналисттер, видеоаппаратуралар жетишпейт.

КЇРЇПСАЙ ГЭСИНИН БИРИНЧИ ГИДРОАГРЕГАТЫН ОЎДОО БОЮНЧА ТЕНДЕР ДАГЫ ЄТПЄЙ КАЛДЫ

11-апрелде Жалал-Абад шаарында Баткен согушунда курман болгон жоокерлердин элесине курулган эстеликтин ачылуу аземи «Жеўиш» эс алуу багында єткєрїлдї. Салтанатка ЖК депутаты Токтогул Туманов, калаа башчысы Муктар Арапбаев баштаган шаар активдери, Баткен согушуна катышкан ардагерлер катышты. ЖалалАбад шаарынан Баткен согушуна 100дєн ашык жоокер катышып, андан эки жоокер курман болгон. Анын бирєєсїнїн атын тїбєлїккє сактап калуу максатында Санжар Кандыбаевдин аты Курмабек аймактык башкармалыгы тарабынан шаардын бир кєчєсїнє аты коюлган, ал эми калган согуш ардагерлерине жардамдар берилип турат. Бул эстеликтин орнотулушуна 450 миў сом берилген. Єлкєнїн стабилдїїлїгї їчїн Баткен согушунун ардагерлери чоў салым кошуп келишет.

КАРАКОЛ ШААРДЫК МЭРИЯСЫНДА КОРРУПЦИЯЛЫК ФАКТЫЛАР АНЫКТАЛДЫ

УКМКнын Коррупцияга каршы кїрєшїї кызматы тарабынан єткєрїлгєн атайын иш-чаранын негизинде Ысык-Кєл облусунун Каракол шаарында жер тилкелерин мыйзамсыз бєлїї фактылары аныкталды. Маалым болгондой, 2012-жылы Каракол шаарындагы мыйзамсыз жер бєлїїгє жер комиссиясынын мїчєлєрї жана шаардык мэриянын жетекчилеринин тиешеси бар экени аныкталган. Бул факт боюнча Кылмыш кодексинин 305-2-беренеси (Кыргыз Республикасынын жер мыйзамдарын бузуу) боюнча кылмыш иши козголду. Тергєє амалдары жїрїїдє.

АЛА-БУКА РАЙОНУНУН АКИМИНЕ ЖАНА РАЙАДМИНИСТРАЦИЯНЫН 8 КЫЗМАТКЕРИНЕ КАРАТА «Электр станциялары» акционердик коомунун сатып алуулар бєлїмїнє «Каскадэнергомонтаж» акционердик коомунан табыштама тїшїптїр. Гидроагрегат оўдоону бул компания 7 миллион 196 миў 942 сомго баалаптыр. Бирок «Мамлекеттик сатып алуулар» жєнїндє мыйзамдын 18-беренесине ылайык тендерге эки же андан кєп талапкер катышуусу керек.

12-апрель, 2013-жыл

КЫЛМЫШ ИШИ КОЗГОЛДУ

Жалал-Абад облусттук прокуратурасы тарабынан Ала-Бука районунун акими Р.А. жана райадминистрациянын 8 кызматкерине карата кылмыш иши козголду. Аталган жарандарга карата КР Кылмыш кодексинин №152, №304, №315 беренелери боюнча кылмыш иши козголду. Аталган райондун акими Р.А. жана башкы эсепчи А.Б., райадминистрациянын жана башка жооптуу жетекчилери кызмат абалынан кыянаттык менен пайдаланышып, 2012жыл ичинде жана 2013-жылдын биринчи кварталында республикалык бюджеттен айлык маяна їчїн которулган 146 мин сом акча каражатын максатсыз пайдалынышкан. Мындан сырткары, алар кїйїїчї майлоочу майдын алынгандыгы тууралуу жалган документтерди жасашып жана ишке жараксыз унаанын айдоочусуна айлык маяна тєлєє боюнча документтерди жасашып 59 миў 647 сом акча каражатын єздєрїнє ыйгарып алышкан. Жыйынтыгында аталган жарандар мамлекетке 206 миў 414 сом зыян келтиришкен. Бул фактынын негизинде иликтєє иштери жїрїп жатат.

Жалал-Абад облусунун Ноокен районунда «Жыл мугалими–2013» кароо-сынагынын жыйынтыгы чыгарылып, анда биринчи орунду №1 Ж.Бєкєнбаев атындагы мектептин информатика сабыгынын мугалими Замирбек Орунбаев жеўип алып, облустук кароо-сынакка жолдомо алды. Ноокен райондук билим берїї бєлїмїнєн алынган маалыматка караганда, аталган кароо-сынактын биринчи туруна район боюнча ар кайсы предметтен сабак берген 12 мугалим катышты. Ал эми экинчи турда мугалимдер ачык сабактардан фрагменттерди жана мастер-класстарды кєрсєтїштї. Аталган кароо-сынактын ишине райондун акими Абдрахман Осмонов єзї катышып, катышуучуларга жана жеўїїчїлєргє ардак грамоталар менен акчалай сыйлыктар, баалуу белектер тапшырылды.

ЖЕТИ-ЄГЇЗ РАЙОНУНДА СУГАТ ТАРМАКТАРЫНДАГЫ АРЫКТАР АШАР ЫКМАСЫ МЕНЕН ТАЗАЛАНУУДА

ОШ ШААРЫНДА БИРИНЧИ ЖОЛУ ОРУС ТИЛИНЕН ДИКТАНТ ЖАЗЫШТЫ

10-апрель кїнї Ош Мамлекеттик университетинин орус филологиясы факультетинде шаардыктар їчїн орус тилинен «Тотальный диктант» деп аталган акциясы болуп єттї. Акциянын максаты адамдардын орус тили боюнча канчалык сабаттуу экенин аныктоо болгон. Иш-чара акысыз жана жалпыга жарыя кылынбаган шартта єткєрїлдї. Орус тили боюнча єз сабаттуулугун текшерїїгє 87 адам катышты. Алар студенттер, окуучулар, укук коргоочулар жана юристтер болушту. Анын жыйынтыгында бир дагы катышуучу «5» деген баага жаза алган эмес. 9 адам «4»кє, калгандары «3» жана «4» деген жыйынтыктарды кєрсєтїштї. Буга окшогон иш-чаралар дїйнєнїн ар кайсы шаарларында єтїп келет. Мисалы, Орусиянын Барнаул шаарындагы акцияга 316 адам катышып, алардын бирєє гана диктантты «5» деген баага жазган. Жат жазууну жакшы жазгандарга Россиянын Оштогу Башкы консулу Сергей Барсуков сыйлыктарды тапшырды.

КЫРГЫЗСТАНДЫН 5 ГЭСИН ОЎДОО КЕРЕК, ОЎДОО...

Жогорку Кеўештин вице-спикери Бакыт Тєрєбаев Жогорку Кеўештин жыйынында республиканын гидроэлектростанцияларын оўдоо зарылдыгы тууралуу маселени кєтєрдї. Анын айтымында, учурда Токтогул, Кїрп-сай, Таш-кємїр, Їч-коргон жана Шамалды-Сай ГЭСтери оўдоого муктаж. “Эгерде биз азыр бул маселеге кєўїл бурбасак, келечекте анын кесепеттери менен кїрєшїїгє туура келет. Єкмєт “Электр станциялары” ААК оўдоо иштерине каражат бєлїїсї тийиш. Болбосо ГЭСтер иштєєгє жараксыз болуп, єлкє жарыксыз калуусу ыктымал», - деди Б.Тєрєбаев.

НООКЕН РАЙОНУНДА «ЖЫЛ МУГАЛИМИ – 2013» КАРОО-СЫНАГЫ БОЛУП ЄТТЇ

Областтык сугат тармактар жана суу бассейндер башкармасынын начальнигинин орун басары Акмаалы Иренчиевдин билдирїїсїнє караганда, мындай арыктардын єрєєн боюнча 910 чакырымы жазгы тазалоодон єткєрїлїїгє тийиш. Жети-Єгїз районундагы Чырак айылындагы гидроучасткада 30 адам иштеп жатат. Тазаланган арыктар аркылуу Кабак, Жети-Єгїз жана чырак айылдарынын 3600 гектар жери суу ичет. Ал эми Тилекмат айылынан чыгышкан кыркка чукул демилгечилер 1 чакырым аралыктагы арыкты тереўдетип казуу менен алек. Даркан айылында болсо18 чакырым арыкты тазалоо кєйгєйї турат. Эгерде ал арык дыкат тазалоодон єткєрїлсє, Даркан жана Жаргылчак айыл округдарынын фермердыйкандары жана жеке адамдары 2,5 миў гектар аянтын сугат суулары менен камсыз кыла алышат. Ошол эле учурда мындагы Светлая-Поляна айылында дагы каналдарды ремонттоо жана тазалоо жумуштары кеўири колго алынган. Сугат сууларынын тартыштыгынан жана арык-каналдардын тиешелїї деўгээлде тазаланбагандыктан былтыр район боюнча айыл чарба єсїмдїктєрїнїн тїшїмдїїлїгї тємєн болуп калган. Ошондуктан райондун дыйканфермерлери жана жеке адамдары бул ишти азыркы кїндєн тартып колго алышууда.

ТОКМОКТО КАРЫГАН БЕЙБАШ ЄТЇП БАРАТКАН КИШИНИН КУЛАГЫН КЕСИП САЛГАН

Токмокто мас абалындагы бейбаш киши курмандыгынын кулагын кесип алганын Чїй ИИББдин басма сєз кызматы билдирди. Маалыматка ылайык, милицияга 36 жаштагы Токмок шаарынын тургуну кайрылган. Анын айтымында, "Мїрєк" базарынан бейтааныш мас абалындагы киши єтїп бараткандарга асылган. Алардын бирєєнї кармап, кулагын кесип алган. Милиция бул ишке шектїї деп Ысык-Ата районунун 61 жаштагы тургунун кармашты. Ага "Бей башчылык" беренеси боюнча айып тагылды. "Айбат пресс"


7

ЭЛЕТ МАЕК

Динара ЫСАМАНБЕТОВА, Ак-Талаа районунун акиминин орун-басары:

“АК ТАЛААДА ЭКИ АЙЫЛДЫ КЄЧЇРЇЇ МАСЕЛЕСИ КАРАЛЫП ЖАТАТ” - Динара айым, Ак-Талаа районунун мурдагы акимдин орун басары Турук кємїр кенинен мыйзамсыз т ї р д є а к ча же ге нд и г и боюнча айыпталып жатты эле... Бул окуянын чоо жайы эмне болду? - Аз камсыз болгон їй-бїлєлєргє бериле турчу кємїр єз даректерине жеткирилбестен єзї пайдаланып алган деген арыз эл тарабынан келип тїшкєн. Бирок, ал иш боюнча териштирїї жїргєн. Анын кылмышка шектїї иштери сот тарабынан аныкталган эмес. Азыркы учурда ал акимдин орун-басары башка кызматта иштеп жатат. - Турук кени Ак-Талаа районунун толугу менен камсыз кыла алабы? Анткени, жергиликтїї тургундар кємїрдїн толугу менен жетпей жатканы боюнча нараазычылыктарын билдирип жїрїшєт? - Толугу менен эле жетип жатат. Мамлекеттик, социалдык мекемелерге толугу менен жетип, ал тургай жергиликтїї тургундар да камсыз болуп келет. Быйыл кышында кємїр кенен эле жетти. - Бардык эле райондордо дыйкандар єкмєттїн 10 пайыздык насыясын толук ала албай жатабыз деп жатышат. Сиздердин райондун дыйкандары да ушул кєйгєйлєрдї айтышууда? - Жетип атат, алып атышат. Бирок, кичи насыя компаниялардын кєбєйїп кеткендигине

байланыштуу бир жерден алган насыясы болуп калгандыктан єкмєттїн 10 пайыздык кредиттеринен кол жууп калууда. Ошол себептен дыйкандардан “кредиттер толугу менен жетпей жатат” деген кеп чыгып жатат... - Сиздердин районунда эч кандай єндїрїш жок. Бул жагынан кандай иштерди аткарып жатасыўар? - Азыркы маалда мамлекеттен жардам сурап эле кайрылып жатпайбызбы, бирок, мамказынада элди талабын толугу менен

камсыздай турган акча каражаты тартыштык болуп жатканы бардыгыбызга эле маалым. Андыктан донорлор менен иштешїїгє туура келет. Ошентип, айрым айылдарда чакан ишканаларды иштетїїгє болгон аракеттерди кєрїїдєбїз. Сїт иштете турчу, єсїмдїк єстїрє турган теплицаларды иштетип жатабыз. Бара-бара элдер мамлекеттин ал абалын тїшїнїшїп єздєрї каражат табуунун булактарын ойлонушуп, алдыўкылары жакшы иштерди жасаганга жетишїїдє. Мамлекет чоў ишканаларды куруп берїїгє, жумуш орундары менен камсыз кыла албагындыгын тїшїнгєн жергиликтїї тургундар чакан ишканалар менен иштешїїдє майнап чыгаарын аўдап билип, иштетїїгє белсеништи. - Кайсы айылдарда бар? - Мисалы, “Ак-Тал” айылында теплицалар бар. - Ак-Талаа районуна буудай жакшы чыгат эмеспи, буудайды сатуу иштери кандай болуп жатат. Анткени, кєпчїлїк дыйкандар буудайын арзан баада сатып, актабай жатканын айтып жатышат? - Дыйкандар туура айтышат. Буудайды оўгулукту баага єткєзє албай убара болуудабыз. Буудайды канчалаган мээнет менен єндїрїп алып, кышы менен сата албай кыйналышат. Дыйкандардын эмгеги акталбай калып жатат. Мисалы, бирин экин колунда барлар Бишкекке чейин алып барып єткєрїшсє, колунда жоктор арзан баага эле сатууга аргасыз мажбур болууда.

- Бул боюнча кандай аракеттерди кєрїп жатасыўар? - Жакында биздин райондун дыйкандары Жогорку Кеўештин депутаттары менен Ош жакка барып келишти. Ал жактан кєптєгєн тажрыйбаларды алып келишти. Андыктан чоў тегирмендерди куруп, буудайды ун кылып иштетип, ун тїрїндє сатуу керектиги замандын талабына ылайык болуп турат. Бирок, азырынча алака тїзїп же сїйлєшїїлєр болуп жатат. Чоў тегирмендер курула турган болсо, ун тїрїндє сатуу

дыйкандар їчїн абдан жеўил жана эффективдїї болмок. - Чоў тегирмендер качан курулат? - Азырынча так айтуу эрте. Бирок, аракеттерди кєрїп тездетип курдурууга белсенип жатабыз. - 6 айылда жерден суу кєтєрїлїп жатат. Суу чыгат турган аймактарга сууну соруктуруп алчу арыктарды куруп койсо болбойт беле? - Албетте, антип койсок болмок. Суунун нугу башка жакка тартылып, айылдарга залакасын тийгизмек эмес. - Эмне себептен сууну соруктуруп алчу арыктарды куруп койгон жоксуўар? - Негизинен СССР маалында коюлуп, эч кандай кєйгєйї жок эле элдер жашап келген. Эгемендїїлїккє жетишкени анын баардыгы тазаланбай, кароосуз калган. Эл єзї менен єзї алпурушуп калгандан кийин арыктардын баардыгы толуп кеткен. Ошол кездеги жетекчиликке деле кїнєє коё албайбыз, бирок, кєз жаздымда калып калган иштин кесепети болуп жатат.

- Сууну соруктуруп алчу арыктар азыркы тапта тазаланып жатат. Єз убагында маани бербегендиги элдин чоў кїнєєсї. Чындыгында арыктарды тазалабай, казбай калганыбыз биздин кїнєєбїз, аны чындыгында мойнубузга алышыбыз керек. Бул иш биз їчїн чоў сабак болду. Эми сууну соруктуруп алчу арыктар тазалоо же казуу иштерин єзїбїз ишке ашырышыбыз зарыл. - Эки айылды башка жакка кєчїрєбїз деп жатасыўар, эч жакка кєчїрбєстєн эле сууну соруктуруп алчу арыктарды куруу менен маселени чечип коюуга болобу? - Бул маселе боюнча тиешелїї адисттер мониторинг жїргїзїп 3-4 жылдан бери карап жатышат. Алардын иликтєєлєрїндє сарыгып башка жактан келбестен, жердин астынан суу кєтєрїлїп чыгып жатат. Ошол себептен Ак чий жана Жаўы Тилек айылдарын Кара Тоо аймагына кєчї-

рїї маселеси козголуп жатат. Ал эми калган 4 айылды арыктарды куруу менен чечсе болот. - Кара Тоо аймагына эки айылды кєчїрїї їчїн азыркы тапта башкы планы тїзїлбєй жатыптыр... Эгерде башкы план иштелип чыгып, айылды кєчїрїїгє уруксат берилсе тургундар мамлекеттен алган ссуданын негизинде турак-жайын тургузат экен. Мамлекеттен берилген 200 миў сом эмнеге жетмек эле? - Туура бул каражатка там тургузууга мїмкїн эмес. Єткєндє Жогорку Кеўештин депутаттары да келгенде бериле турган акчанын кєлємїн кєтєрїї маселеси менен кайрылганбыз. - 6 айылда канча эл жашайт? - 10 миўдей тїтїн, 30 миўдей калк жашайт. Улукбек КУТМАНБАЕВ

- Сиздин иштеп жатканыўызга канча жыл болду? - Иштеп жатканыма 3 жыл болду. - 6 айылга сууну соруктуруп алчу арыктарды курууга же тазалоого канча каражат керек экен? Кєп деле кетпесе керек? Эмне себептен 3 жыл ичинде бул маселени чече албадыўыздар? 12-апрель, 2013-жыл


8

ШОУ ЖАЎЫЛЫКТАР ИЛЬЯЗ АНДАШ ЄКЇЛ АТА БОЛДУ

Биздин башкы биринчи сабыбызды кєрїп, сиз бир топ эле аў таў болсоўуз керек? А биз сиздерге маалыматыбызды толук сунууга шашабыз. Кєрсє бул жаш, таланттуу аткаруучубуз эми єкїл ата! "Менин єкїл баламдын аты Эрлан, Ысык-Кєлдїн кулуну, ал дагы музыка дїйнєсїнїн єкїлї. Мен єзїм бойдок болгондуктан, бул жоопкерчиликтен баш тарткым келген, бирок Эрлан менин чыгармачылыгымды баалап, менин жакын инимдей болуп калгандыктан, жок дей алган жокмун. Буюрса, мен да жубайлуу болуп калсам, Эрлан келинчеги экєє єкїл апалуу болуп калат деген ишеничтемин", - дейт бактылуу єкїл ата. Ильяз апрель айын бекер єткєрбєстєн, чыгармачылыгынынын їстїндє талыкпай эмгектенип, репертуарын жаўылап жаўы ыр жаздырууда. Сєзї Алтынбек Алымовго, обону єзїнє таандык бул музыкалык чыгарманы жакынкы арада тыўдай алат экенбиз.

КЛИПМЕЙКЕР ЭРНИСТ СЫДЫКОВ КЫТАЙ ЭЛ РЕСПУБЛИКАСЫНА САПАР ТАРТАТ

Белгилїї клипмейкер, кєптєгєн шоу бизнес жылдыздарынын ишенимине жана алкышына арзыган Эрнист Сыдыков єзїнїн маанилїї жана татаал жумушунан абдан чарчаганбы же жєн гана мекенибиздин жазгы кєрїнїшїнє суктангысы келдиби, айтор, таланттуу жигит бир жумага єзїнїн кичи мекени болгон Ош облусунун Ноокат районуна сапар тартты. "Келинчегим менен уулум їйдє калышты. Чынын айтсам аларды абдан сагынам, уулум Замир кїндєн кїнгє чоўоюп кїлкїсї менен їй бїлєбїзгє болуп кєрбєгєндєй жылуулукту тартуулап жаткан учуру. Ал эми эс алуум тууралуу айтсам, жаз келгенде туулуп єскєн жерим єзгєчє бир кооздукка бєлєнєт, ал нерсени кєрбєй коюш болбойт чынында. Дал ошону менен биргеликте жаўы дем, жаўы идеялар менен буйруса жумушума барам",дейт Эрнист мырза. Эрнист Сыдыков эс алуудан келээри менен, Нурлан Насип, Султан Садыралиев єўдїї ырчылар менен биргеликте Кытай Эл Республикасына сапар тартмакчы.

ЄКТЄМ САПАР УУЛУНУН СТУДИЯСЫН ТОНОП КЕТИШТИ

Элибиздин улуу муунундагы адамдардын алкышына татыган, мыкты ырлардын аткаруучусу Єктєм Сапар уулу їн жаздыруучу студия ачып, аны ийгиликтїї иштетип жаткан эле. Дал ошол студия 4-апрелден 5-апрелге караган тїнї белгисиз адамдар тарабынан тонолгондугу бизге маалым болду. Ырчы мырзабыздын айтымында, студияда 20 000 АКШ долларын тїзгєн жалаў жаўы атайын ыр жаздыруучу аппаратура коюлган болчу. "Чыгаша болмоюнча киреше кирбейт",- деген жакшы сєз бар эмеспи элибизде. Єктєм Сапар уулуна сабырдуулук каалап, бул окуяны кандай гана болбосун жакшылыкка жооруп, ийгиликтен їмїт їзбєєсїнє чын дилибизден тилектешпиз.

БАКТЫГЇЛ БАДЫЕВАНЫН ТОЮ ЄЗГЄЧЄ ЄТТЇ

Їй-бїлє бул ыйык нерсе. Бул кичинекей мамлекет. Ошол мамлекетте тынчтык, бейкутчулук болсо ал элге їлгї болчу їй-бїлєдєн болот. Дал ушул айтылган сєзгє жалпысы эле кошулса керек. 5-апрелде катарыбызга дагы бир бактылуу їй - бїлє кошулуп отурат. Ал бактылуу жуп, шоу - бизнестин кєрїнїктїї, белгилїї ырчысы Бактыгїл Бадыева жана ал айымдын сїйїктїї жолдошу Алмаз. Той борборубуздагы “Золотой Дракон” ресторанында єттї. Той башында анан аягында гана ата-энелердин батасы менен башталып батасы менен бїттї. Башка бир да тост сїйлєнгєн жок. Буга чейинки макалаларыбыздын биринде, ырчы айымдын боло турган їлпєт тою тууралуу кабарладык эле. Дал ошол кече борборубуздагы белгилїї ресторандарынын биринде болуп єтїп, ырчы айымдын сахналаш достору, туугандары жана жакындары чогулушту. Алардын бири алып баруучу Назира Айтбекова той бїтєєр замат, єзїнїн Facebook сайтынын расмий баракчасына: "Бактыгїл Бадыеванын тоюнда бутубуз тїшїп, эсибиз оогуча бийледик, чиркин! Керемет болду! Чарчагандын баарын чыгарып, жыргадык! Бакуля баардыгын табит менен шумдук жасаган экен! Заманбап той болду! Кєзїмєн жашым тегеренип, Бактыгїлгє бакыт тилеп турдум! Эх, кыздар, ар бириўер бактыўарды таап, бактылуу, жомоктогудай жашагыла! ", -деген комментарий калтырган. Тойго чыгармачыл адамдар, Бактыгїл менен Алмаздын санаалаштарынын курчоосунда єтїп, тойго Назгїл Насиева да барып, буларды айтты: “Оюн-зооктор ыр бийлер коштолуп атып тойдун бїткєнїн да байкабай калдык. Тамада атайын Бактыгїл менен жолдошу Алмазга тиешелїї суроолорду берип атып арасында мен да той ээлеринен белек утуп алдым. Ал белек жїрєктїн элесин берген эки конфетница. Анан кєздїн жоосун алган аппапакай той гїлї ар бир столдо отурган бир конокко берилди арасынан мен да ээ болдум ал гїлгє. Ушу кїнгє чейин гїлдїн керемет жыты їйїмдє буркурап турат”, - дейт продюсер Назгїл Насиева. 12-апрель, 2013-жыл

НУРЗАТ ТОКТОСУНОВА GANGNAM STYLE БИЙИН БИЙЛЕДИ

Кыргызстандын эў мыкты алып баруучуларынын бири Нурзат Токтосунова эми бийчи. Нурзат айым бир айдан ашык бийге барганын айтты. Кыргыз опера балетинде болуп єткєн майрамдык кечеде белгилїї ырчы мырза Арстан Абдылдаев менен бир жуп болуп бийдин кєп тїрїн бийлеген. Кандай бийлерди деп кызыгып турсаўыздар Латин Америкалык сальса бийин чимирилте бийлеп,дїйнєнї дїўгїрєткєн "гангнам стайл" бийи менен да кєптєрдї таў калтырууга їлгїрдї. Нурзат айымдын айтуусу боюнча жуп болуп бийлєє башында кєп кыйынчылыктарды жараткан,бирок ага карабастан даярдануу учурунда эў кызыктуу жана позитивдїї мїнєттєр эсте калаарлык болду.


9

БЕЙНЕ

Жеўиш МОЛДОКМАТОВ, Кыргызстан Жаштар Кеўешинин Нарын облусунун тєрагасы:

“АТАДАН АЙРЫЛУУНУ ЭЧ КИМГЕ КААЛАБАЙМ” Саясатта жаштар аз дейбиз. Карапайым калкыбыз качан гана саясый муун алмашканда мамлекетибиздин, экономикабыздын оўолушунан їмїт эткен сыяктуу. Андыктан кийинки кїндєрї коомчулугубузга жаўыдан коомдук иштери менен таанылып келе жаткан жаштарыбыз да жок эмес. Адам укугун коргоп, кен байлыктарыбыздын инвесторлорго берилїїсїнїн туура эмес иштерин ачыкка чыгарып, саясатчылардын кылган тескери иштерин тескери, оў ишин оў деп калыс сєзїн сїйлєп жїргєн Кыргызстан Жаштар Кеўешинин Нарын облусу боюнча тєрагасы Жеўиш Молдокматов бала чагы, їй бїлєсї, коомдук иштери тууралуу буларды сїйлєп берди.

БАЛА ЧАГЫМ

Алгач бала чагым тууралуу кыскача айтсам. Мен єзїм Нарын облусуна караштуу, Ак-Талаа районунун Куртка деген табигаты кооз, абасы таза айылда тєрєлїп, ошол жакта єскєм, Куртка айылынын кулунумун. Алты бир тууганбыз. Атам жєнїндє эскерїї мен їчїн ар дайым оор. Элибизде “эне кєргєн кийиз, ата кєргєн кылыч кесет”-деп айтылат эмеспи. Атабыз Ємїргазы оору менен алпурушуп жїрїп бул дїйнєдєн кєзї єткєнїнє 22 жыл болду. Атам илимпоз, физика илимдеринин кандидаты болчу. Союз учурунда кандидаттыкты жактоо єтє оор болгон. Орусияга барып Ленинграддан кандидаттыгын жактап, 3 жыл ооруган соў жалган жашоо менен кош айтышкан. Ал учурда жаш болсом да атамдын тарбиясынан улам, билим алганга умтулуп, туура жана таза жашоого їйрєндїк. Атамдын насааттары, акыл сєздєрї алигиче эсимде: “Адамга канча жакшылык кылсаў, Кудайым єзї бакыт берет” деп, кєп айтчу. Андыктан, ар бир кадамымды атамдын айткан насаатын эске алуу менен жазайм. Атадан эрте калган абдан оор, ошондуктан атадан айрылышын эч кимге каалабайм. Бїгїнкї кїнї тилекке каршы атанын баркын билбей келгендер кєбєйїп барат, бул єтє єкїнїчтїї. Атаны кєрїп уул єсєт деп бекеринен кыргызымда сєз айтылбаса керек. Андыктан, атанын тарбиясы канча туура жана таасирдїї болсо, уул ошончо єзїнє жана коомго бекем єсєт.

ЇЙ-БЇЛЄМ

Атабыздан айрылып алты бир тууган жарым жетим калып, бизди апам жалгыз багып чоўойтту. Азыр апам кичїї иним менен Нарын шаарында турушат. Менден улуу тєрт эжем бар. Алардын баары їйлїї-жайлуу болуп, бул турмуштан єз жолдорун таап, їйбїлєлїї, бала-бакыралуу. Єзїм їйлєнгєм, 3 жаштагы кызым бар. Їй-бїлєє мен їчїн эў бийик бакыт. Їй-бїлєў канчалык бекем болсо, саясатта жїрєсїўбї же башка тармакта иштейсиўби кайсы жаат болбосун ишиў илгери жїрїп, бекем болосуў, - деп бекеринен айтылбаса керек. Кудайым буюрса, менин їй-бїлєм да бекем. Келинчегим экєєбїздїн баш кошконубузга 3-жылдын жїзї болсо да бир жаман сєз айтышып, бири-бирибизге жаман да карай элекпиз. Кудайым ушундан жаздырбасын.

АЛГАН БИЛИМИМДИН АРКАСЫНДА ЖАКШЫ ИШТЕРДИ КЫЛЫП КЕЛЕ ЖАТАМ

Алган билимим тууралуу айтсам, биз кєчїп жїргєнгє байланыштуу, бир жагынан турмуштун оорунан атабыз каза болгондон

кийин Куртка айылында окудум, Ысык-Кєл обулсуна барып Каракол шаарынан да окуп калдым. Андан кийин борборубуз Бишкек шаарына келдим.Азыр эстесем мектепте 11 жыл окуп 12 классты алмаштырыптырмын. 8-класска чейин эў мыкты (отличник) окугам. Андан кийин єспїрїмдєрдїн єткєєл курагы болот экен, ошол куракта окуума “4” деген баалар да аралаша баштады. Мектепте окуп жїргєн учурда эле тил жагына, дипломатия жагына кызыгып, мамлекеттик кызматка кирсем деген жакшы ой тилектерим бар болчу. Ошого байланыштуу, Жогорку окуу жайга тапшырган соў, Эл аралык долбоорлор менен кєп иштештим. Баш аягы 7 жыл долбоор жазып иштеп жїрїптїрмїн. Эгерде эсептеп кєрсєк, Нарын облусуна 50 миллиондун тегерегинде инвестиция тартып келдик. Алардын арасынан эў чоў долбоордун бири, Нарын Мамлекеттик университетинин Эл аралык бєлїмїндє иштеп жїргєндє, Еврокомиссиянын “”Эрасмус” деген долбооруна киргенбиз. Мына ошол жерде долбоорду толугу менен иштеп чыгып, 3 миллион 500 миў еврого жазылып, Кыргызстандан 149 студентти чет жакка чыгарганга кємєктєшкєм. Єзїм да Испанияга барып келгем. Ал жерден башкаруу боюнча окуп келгем. Венгрия мамлекетинин Будапешт шаарында 3 жыл атайын муниципалу дык башкаруу, уу мамлекеттик башкаруу жана этникалык конф-

ликттерди чечїї жолдорун аныктоо боюнча курстарды ийгиликтїї аяктап келдим. 2010-жылы Убактылуу Єкмєттїн атайын токтому менен жаўы муундарды мамлекеттик жана муниципалдык кызматтарга дайындоо боюнча программасынын атайын 3 айлык курсун єтїп бїткєм. Андан тышкары толук беш жыл кыска мєєнєттєгї курстар, тренинг, семинарларга катышып, бїгїнкї кїнї гранттык долбоорлорду жазуу боюнча “сертификацияланган тренер” деген квалификациям бар. Андан сырткары бизнес пландоо боюнча, стратегиялык пландоо боюнча тренерликке жетиштим. Бара-бара жерлерди кыдырып келип, бїгїнкї кїндє саясатка аралашып калган учурум.

САЯСАТКА КИРИШИМЕ КЫРГЫЗ ЭЛИМДИН ООР ТУРМУШТА ЖАШАП ЖАТКАНЫ БОЛДУ

Саясатка аралашуумдун бирден-бир себеби, кыргыз мамлекетинде кыргыз элинин ушундай оор турмушта жашап атканына кайдыгер карап отура албайт экенсиў. Ошондуктан, жок дегенде єзїм їчїн эмес, эл їчїн да бир кызмат , кыргыз элимдин жакшы жашоосу їчїн колуман келишинче аракет кылайынчы деп билек тїрє саясатка кириштим. Баарын жасап жиберем деп так айткандан алысмын. Себеби, ар бир жаран єзїнїн убактысын єзїнє гана эмес, элине жерине ыйгарса албетте зор жетишкендиктер болот деген їмїттємїн.

БОЛГОН БАЙЛЫГЫМ - АТАМАН КАЛГАН ЭКИ БЄЛМЄЛЇЇ БАТИРИМ

Азыр коргой турган, же кєздєй турган бизнесим жок. Бїгїнкї мамлекеттик ї ї ї кїндє ї чиновниктер, депутаттар, саясий элитанын у єкїлдєрїнїн кєбї єзїнїн жеке кызыкчылыгында, єзїнїн бизнесин коргоо максатында бийликке келип отургандар. Мисалы, у Жогоркуу Кеўеште 120 депутаттын барын эл у тааныбайт. Алардын арасында иштеп жаткандары болсо 20-30 гана депутаты болсо керек. Калганы ишке келип атабы, ууктап аны эч отурабы у ким билбейт. Муну менен 120 депутаттын арасынан 60-70 пайызы єз кызыкчылыгы їчїн келгендер деп эсептесек болот. Анткени, эл добушун алган депутат, эл їчїн кызмат

кылып, эл їчїн камчысын чабыш керек. Бїгїнкї кїндє андай депутаттар кєрїнбєй жатат. Менин болгон байлыгым - атаман калган эки бєлмєлїї батирим.

АРТЫМДА КАЛГАН ИЗДЕРИМ

Бїгїнкї кїндє Нарын облусунда єзїмдїн инилеримди єстїрїп, таптап келе жатам. Алардын арасынан жакында эле єткєн жергиликтїї шайлоолордо депутат болуп шайланышты. Жада калса айыл єкмєтїнїн кишилери, айыл єкмєтї кылып шайлайбыз дегенге чейин барышты. Алардын болгону 22-25жаштарда. 5-6 жылдан кийин алар саясатта бышып, элдин элегинен єтїп, шайлоого аттанганга даяр болуп калышат.Мына ошол жигиттер таза, билимдїї, илимдїї, тїз жїргєн, таасирдїї сєзїн сїйлєп, тарыхта изин калтыра турган азаматтар. Дагы бир ички дїйнєлїк тарыхта калтырган издерим Кыргызстандагы Жетим-Тоо, Сандык, Терек-Сай ж.б. кен байлыктарын сактап калуу боюнча, лицензияларын жокко чыгаруу боюнча чуркагандыгым, адамдардын укугун коргоо боюнча, кыргыздын кыздарын чет элдин жарандары зордуктап, мыкаачылык менен єлтїргєндєр кылмышкерлерге жаза тарттырып, укугу тепселенген жарандарыбыздын укугун коргогонго жетиштим. Мына ошолордун ата-энелеринин кєз жаштарынын їстїнєн алган баталарым менин эмес менин бир туугандарыма да сообу тиет деп ойлойм. Дагы бир чоў соопчулук болду. Жїрєгї ооруган ымыркайлар бизге кайрылганда, биз колубуздан келишинче жардам бергенге аракет кылып, ар кайсы жерден чуркап, демєєрчїлєрдї таап берип жатабыз. Жакында эле АтБашыдан келген бир ымыркай жїрєк оорусунан жабыркаптыр. Ага жардам бердик. Балдак менен баскан, Азамат деген жигитибиз 2 миў доллардын тегерегинде операция болмок, ошого жардам бердик. Жакында басып калат буюрса. Азаматтын басып калсам їйлєнєм деген тилеги бар. Буюрса басып калса, анын їйлєнїї їлпєтїнє кїбє болуп, кубанычы менен теў бєлїшєбїз деген їмїттєбїз. Эгер ошол тилеги ишке ашса мен єзїмдї бактылуумун деп эсептейм. Анткени бул дїйнєдє бир адамга жардам берсеў да сооп.

АЙРЫМ МИНИСТИР, ЧИНОВНИКТЕРДИН КЫЛЫКТАРЫН, КОРРУПЦИЯЛЫК СХЕМАЛАРЫН КЄТЄРГЄНДЄ КОРКУТУУЛАР БОЛУП КЕЛЕТ

Бїгїнкї кїндє коркутуулар бар. Мисалы,Кыргызстанда тєртїнчї саясий орунду ээлеп турган Кыргыз Республикасынын Борбордук Шайлоо комиссиясынын тєрагасы Туйгуналы Абдраимовдун кылган тескери иштерин кєтєрїп чыкканда албетте кооптуу болду. Кєп адамдар келип, єлтїрїп кетпесин дегенге чейин барышты. Бирок, эгерде ар бирибиз єзїбїздїн керт башыбызды калкалап, коркуп жылуу їйдє отура берсек, алдыга бир карыш да жылыш болбойт. Айтор, айрым министрликтердин кээ бир коррупциялык иштерин кєтєрїп чыкканыбызда дагы їйгє чейин келишип “кызыў бар экен”- деп коркутушкан кїндєрї деле болгон. А мен єзїм бир гана

(Уландысы 10-бетте) 12-апрель, 2013-жыл


10

АР БИР КЕСИП АРДАКТУУ

ЖУМГАЛ ЭЛИ МЄЄНЄТСЇЗ НААРАЗЫЧЫЛЫК АКЦИЯСЫН БАШТАДЫ

Нарын облусунун Жумгал райондук мамлекеттик администрациясынын алдында 50дєн ашык Кєк-Ой айылынын тургундары кїтїїсїз митингке чыгышты. Алардын максаттары, Кєк-Ой айылынын тургундарынын їлїш жерлерин азыркы айыл єкмєт менен айылдык кеўештин депутаттары жер китептерине карабай 29га жерди айылдын жери жок жаштарына бєлїп берип салышкан, жерибизди мыйзамсыз алып башкаларга бєлїп салып єз билгенин кылып атат деген айыл тургундары 11-апрель кїнї райондун акимине чогулуп келишип, Жумгал райондук прокуратурасы тарабынан Ы.Ємїров буга чейин белгилїї болгондой Кєк-Ой айыл єкмєтїнїн жаўы дайындалган айыл єкмєт башчысы Ы.Ємїров айыл тургунун сабап єз бєлмєсїнєн їстєл менен башка чаап, жабырлануучунун ден-соолугуна залака тийгизген деген айып менен райондук прокуратурасында иши каралып жаткан айыл єкмєт башчысы Ы.Ємїровду кызматтан кетишин талап кылышууда. Райондун акими А.Исагулов бардыгы мыйзам чегинде болоорун сот, прокуратура органдары жер маселесин иликтеп жаткандыгын айтып элди ынтымакка чакырды, нааразычылык иш-чарага чо-

гулган айыл тургундары айыл єкмєтї кызматтан кетмейин, о.э. їлїш жерлери кайрадан ээлерине берилмейин нааразычылыктарын токтотпостон, нааразычылык акцияны токтотпоорун айтышууда. Ал эми учурда Жумгал райондук мамлекеттик администрациясы, укук коргоо органдары менен биргеликте айылга жыйын єткєрїп эки жаат болуп бєлїнгєн айыл тургундарынын ишин кылдаттык менен иликтээрин жана айыл єкмєт башчысынын тагдырын чечїїнї максат кылып жатышат. Болуп єткєн нааразычылык жыйында, райондун акими, райондун прокурору жана укук коргоо органдарынын кызматкерлери менен жеринен буйрук менен тааныштырууда айыл єкмєт башчысы Ы.Ємїров «бул буйрукту кабыл албайм, билген жериўерге баргыла мени депутаттар шайлаган бир гана депутаттар кызматтан ала алат, имараттан мени эч ким кууп чыгара албайт деп» райондун жетекчисинин жана укук коргоо органдарынын кызматкерлерин укпай кыжылдашууга барды.

Жеўиш МОЛДОКМАТОВ, Кыргызстан Жаштар Кеўешинин Нарын облусунун тєрагасы:

“КОРРУПЦИЯЛЫК ИШТЕРДИ КЄТЄРЇП ЧЫККАНЫБЫЗДА ЇЙГЄ ЧЕЙИН КЕЛИШИП КОРКУТУШКАН КЇНДЄР БОЛДУ” (Башталышы 9-бетте) бизди жараткан Алладан корком. Албетте їй-бїлєў їчїн кооптоносуў. Бирок, антип отура берсеў єлкєў алдыга жылбайт. Эл їчїн кызмат кылам дегендер ак дилден кызмат кылып, жанын эл їчїн арнаш керек. Їйдєн чыгып деле машине коюп кетсе, ажалыў машинеден болуп єлєсїў. Адам єлгєндє да кадыр-баркыў менен, балдарыў атасы менен сыймыктанып тургандай болушу зарыл. Жакшы иш жашоону жаўыртат, анан дагы жакшы иш менен тарыхта калган да жакшы.

АЗЫР ЖАЎЫ АДАМДАР МЕНЕН ЖАЎЫЧА ИШ АЛЫП БАРЫП ЖАТАБЫЗ

Эў тїпкї багыт жаўы муундарды, жаш-кары деп бєлбєй жаўы адамдарды даярдоого умтулуп атабыз. Жер-жерлерди кыдырып билгер, сезимтал, сабырдуу, кєтєрїмдїї патриот, мекенчил балдар менен жоолугуп, алар менен кабарлашып би-

12-апрель, 2013-жыл

ригип аткан кезибиз. Аны бир гана убакыт кєрсєтєт. Жакын арада анын баары ачыкка чыгат. Азыртадан ар бир кадамыўды ачыкка чыгара берсеў, бийлик болобу, оппозициясы болобу каршы пикирлерин билдирип, бєгєт коюла баштайт. Ошондуктан азыр биз жер-жерлердеги жаштар менен иш алып барып жатабыз. Биз революция же митинг жолу менен эмес, мыйзамды сыйлаган жаран катары мыйзам жолу менен элдин элегинен єтїп, шайлоодон шайланышыбыз керек. Элдин добушун алгандан кийин элдин атынан сїйлєп, элдик мандат менен иш кылсаў болот. Андыктан, єлкєбїздє митинг-пикет эмес, аўсезимдин революциясы тынымсыз жїрїш керек. Кыргыз элиме таза шайлоону Кудайым єзї буйрусун. Таза инсандар, адилеттїї, мурастуу, сабырдуу, патриот, мекенчил, билимдїї-илимдїї, тажрыйбалуу, кадыр-барктуу жаштардын келиши учурдун талабы!

БИЙЛИККЕ КЕЛСЕМ ДА,

ЖАН САКЧЫСЫ ЖОК, ЭЛ КАТАРЫ ЖЇРЄМ

Жан сакчы деп єзї айтып тургандай эле, адамдын жанын сактаган бир гана Аллах бар. Адамдын жанын качан алып, качан беришти бир гана Аллах єзї билет. Мен эч кандай жан сакчысыз эле жїрєм. Кудайым буйруса мен бийликке келем деген максатым бар. Бийликке келсем да, жан сакчысы жок эле эл менен эл катары жїрєм. Анткени, эл адаммы болгондо эл аны єзї колдойт, эч ким ага тийбейт. Эгер анын арты таза, жазаган иштери адилеттїї жана эл кызыкчылыгында болсо ага эч кандай коопсуздук жаралбайт. Кыргыз элим качан оўолот? Качан ар бирибиздин жїрєгїбїз эл-жер їчїн соккондо оўолобуз. Кыргыз элим качан оўолот? Качан кыргыз элим туура инсандарды тандаганда оўолобуз.

Тєлєбїбї КАСЫМАЛИЕВА

Суроо Сизден, жооп бизден!!!

НОТАРИУСКА СУРООЎ БАРБЫ?.. Нарын облусунун юстиция башкармалыгынын нотариат боюнча башкы адиси Назгїл Тентимишова жооп берет... - Нотариуска документтерди кїбєлєндїрїї їчїн кайрылган учурда сєзсїз паспорт менен баруу керекпи?

Жылдыз Каниметова Нарын шаары. - Кыргыз Республикасынын нотариустары тарабынан нотариалдык иш аракеттерди жасоонун тартиби жєнїндє Нускаманын 17-пунктуна ылайык, нотариалдык иш-аракеттерди жасоодо нотариустар нотариалдык иш-аракеттерди жасатуу їчїн кайрылган жарандардын, алардын єкїлдєрїнїн же юридикалык жактардын єкїлдєрїнїн инсандыгын аныкташат. КР жарандарынын инсандыгы Кыргыз Республикасынын жаранынын паспортунун негизинде аныкталат. Жарандыгы їй-бїлєлїк абалын же жашаган жерин аныктоонун зарылдыгы жок учурда нотариалдык иш-аракеттерди жасоодо адамдын инсандыгы жарандын инсандыгын аныктоодо эч кандай шек туудурбаган башка документтердин негизинде аныкталат, Єлкєдєн тышкары туруктуу жашаган жана Кыргыз Республикасынын жаранынын паспорту жок КР жаранынын инсандыгы анын жалпы жарандык паспорту боюнча анда дипломатиялык єкїлчїлїктїн же консулдук мекеменин консулдук эсеби же туруктуу жашаган жери боюнча же єзї жашаган єлкєдєгї жашоо укугу жєнїндє белги коюлган болсо аныкталат. Бїтїмдєрдї кїбєлєндїрїїдє жана ээликтен ажыратыла турган (кїрєєгє коюлган, пайдаланууга єткєрїп берилген) мїлктїн ээсинин инсандыгын жогоруда кєрсєтїлгєн паспорт боюнча аныктоо зарылдыгы болгон учурда нотариус туулгандыгы тууралуу кїбєлїктїн кєчїрмєсїн же актылардын жазууларынын кєчїрмєнї же инсандыгын ырастоодо шек туудурбаган башка документтерди кошумча талап кылууга жана аларды нотариалдык документтерге кошо тиркєєгє тийиш. Їй-бїлєєлїк абалын аныктоо зарылдыгы болгон учурда нотариус ошондой эле нике мамилесин ырастаган документтерди же їй-бїлєєлїк башка абалын ырастаган (мисалы, ЖААК органдарынын никеге катталгандыгы жєнїндє маалыматтын жоктугу тууралуу маалым каты, ажырашканы жєнїндє кїбєлїк ж.б.) документтерди талап кылат. Жалпы жарандык (чет єлкєлєр їчїн) паспорту боюнча жарандын колунун аныктыгын кїбєлєндїрїї учурунда нотариалдык иш-аракетти кайрылган адамдын аты-жєнїнїн латын тамгалары менен жазуу аркылуу каттоого жол берилет. 16 жашка чыга электердин инсандыгы туулгандыгы тууралуу кїбєлїктїн негизинде аныкталат жана мыйзамдуу єкїлї же кєзємєлчїсї (камкорчусу) тарабынан ырасталат. Аскер кызматчыларынын инсандыгы аскердик бєлїк-

тєрдїн жана аскердик мекемелердин командирлери гарабынан берилген инсандык кубелуктун же аскердик билеттин негизинде аныкталат. Эркиндигинен ажыратылган жерлерден бошотулган адамдардын инсандыгы бошогондугу жєнїндє маалым каттын негизинде аныкталат. Кыргызстандын аймагында жашаган чет єлкєлїк жарандардын жана жарандыгы жок адамдардын инсандыгы Кыргыз Республикасында жашоо укугунун негизинде же улуттук паспорту же Кыргыз Республикасынынмыйзамдарында каралган башка документтер боюнча аныкталат. Документтердин же алардын кєчїрмєлєрїнїн аныктыгын кїбєлєндїрїїдє жарандын инсандыгын аныктоо милдеттїї эмес. Ким болбосун документтин кєчїрмєсїнїн анын тїп нускасына салыштырмалуу тууралыгын кїбєлєндїрїї їчїн кайрылууга укуктуу. - Баламдын туулгандыгы тууралуу кїбєлїгїндєгї кээ бир жазуулар єчїп калган, кєчїрмєсїн кїбєлєндїрїї керек болууда. Угушумча мындай документтерди нотариус кїбєлєндїрбєйт экен, эмне їчїн? К. Бекешова, Нарын шаары - Сиз бул тууралуу туура уккансыз, себеби Кыргыз Республикасынын нотариустары тарабынан нотариалдык иш аракеттерди жасоонун тартиби жєнїндє Нускаманын 153¬-пунктуна "Нотариат жєнїндє" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 71-беренесине ылайык, нотариустар юридикалык жактар, ошондой эле жарандар тарабынан берилген документтердин кєчїрмєлєрїнїн жана алардан кєчїрмєлєрдїн тууралыгын бул документтер мыйзамга карама-каршы келбеген, юридикалык мааниге ээ болгон жана кєчїрмєлєрїнїн жана алардан кєчїрмєлєрдїн тууралыгын кїбєлєндїрїї мыйзам аркылуу тыюу салынбаган шартта гана кїбєлєндїрєт. Медициналык документтердин. ишкердїїлїктї ишке ашырган жеке адамдарды каттоо жєнїндє кїбєлїктєрдїн, лицензиялардын, сертификаттардын, уруксаттардын, бухгалтердик. каржылык жана бажы документтеринин, юридикалык жактын (жактардын) ички документтеринин, нотариалдык кїбєлєндїрїлбєгєн жана ырасталбаган, жеке адам (дар) жана юридикалык жак(тар) тарабынан єз алдынча тїзїлгєн, алардын колдонуудагы мыйзамдарга ылайык келишин текшерїї мїмкїндїгї болбогон, ошондой эле схемаларды, жадыбалдарды, башка графикалык сїрєттєрдї камтыган, документтин текстинин єзїнєн кєчїрмє алууга же кїбєлєндїрїїгє мыйзам аркылуу жол берилбеген башка документтердин кєчїрмєлєрїн кїбєлєндїрїїгє тыюу салынат. Мирбек АСАНАЛИЕВ, Жумгал


ИСЛАМ

КУРАН ОКУСАК БОЛОБУ, ТУУГАНЫМ?

Мусулманчылыгыбыз акырындап єзїнїн жолун таап, коомубуздун татыктуу єсїп-єнїгїїсїнє салымын кошуп жатат. Жарандарыбыздын динге болгон табигый умтулуусу, алардын изденїїлєрїнє, анын жыйынтыгында, кээ бир учурларда пикир келишпестиктерге алып келїїдє. Албетте бул табигый жараян экендиги талашсыз. Арийне, талаштан тактык жаралат эмеспи... Мына ушул кєўїл чалгыткан маселелердин бири Куран окуп, анын сообун маркумдарга багыштоо, белек кылуу, хадия этуу туурасында болмокчу. Маселе талаштуу болуусу, албетте, маселени так эмес тїшїнїїдєн келип чыгат. Маркумдарга Куран окуу, маркумдарга Куран окутуу, Хатмы тїшїрїї сыяктуу айтылып келген тїшїнїктєр да бир тартипке келїїсїнїн келкели келип тургансыйт. Маркумдарга Куран окутуу дегенде маркумдар окулган Куран аяттарын угуп, андан жандары сеп алат деген тїшїнїк талаштуу маселе экендиги анык. Себеби, маркумдардын угуусу, уккан кїндє да андан соопко эгедер болуусу Куран аяттарына, хадистерге туура келбеген тїшїнїк. Себеби, бул учурда маркум, маркумдардын ааламына кошулгандан кийин да амал аткарууну улантып жатат. Ал маркум болгондон кийин да амал кылууга мїмкїнчїлїк таап жатат. Ал эми тирїїлєр тарабынан маркумдарга сооптор белек кылынганда, анын жетїїсї туурасында талаш болуусу мїмкїн эмес, аят жана хадис менен коштолгон кереметтїї тїшїнїк. "Салафийлик" жамаатка таандык деп эсептелген пикир катары айтылып жаткандыктан, ушул жамааттын имамдарынын китептеринен алардын пикирлерин берїїнї туура кєрїп турам. Кайсы бир маселе шииттерге таандык болсо алардын китептеринен, мааликийлерге таандык болсо анда алардын китептеринен келтирїї ынсаптуулук эмеспи. Єзїм ханафий мазхабын кармангандыктан, макаламдын акырында ханафийлердин китептеринен да мисал келтирїїнї унутта калтыргым келбеди, анда эмесе кеп оролуна єтсєк. Шейхуль Ислам Ахмад бин Таймиянын "Мажмууьул фатаавасынын" 24-том, 324-бетинде мындай айтылат: "Суралды: Маркум ээлери Куран кыраат кылса сообу жетеби? Тасбих, тахмид, тахлил жана такбир айтса, булардын соопторун маркумга багыштаса сообу жетеби же жетпейби? Жооп берди: Маркум ээлеринин Куран кыраат кылуусу, тасбихтери, такбирлери, жана башка бардык Аллах Тааланы зикир кылгандары –эгер соопторун маркумга хадия этишсе – анын сооптору жетет. Валлооху аьлам". Тїшїндїрмє: Шейхуль Исламдын фатвасынан кєрїнїп тургандай, Куран кыраат кылып, же "субхааналаах" деп тасбих айтып, "алхамдулиллаах" деп тахмид айтып, "лаа илааха иллаллоох.." деп тахлил айтып, "Аллааху акбар" деп такбир айтып, же андан башка зикирлер аркылуу Аллах Тааланы эстеп зикир кылса, мына ошолордун баарынын сообун багыштаган болсо, маркумга анын сообу жетет. Бул жерде Куранды кыраат кылганды маркум їчїн эмес, тирїї адам єзї їчїн окуп, пайда болгон соопторду маркумдарга багыштоо темасында кеп жїрїп жатат. Шейхуль Исламдын бул маселедеги пикири айдан ачык билинип турат. Акыйкат кайсы тарапта болсо да, ошол акыйкатты карманууга далалаты белгилїї болгон бул аалымдын ыктыяры, маселедеги берген таржихи (туура деп табуусу) деп тїшїнсєк болот.

Мына ушул эле китептин 323-бетинде мындай айтылат: "Суралды: Бир адам жетимиш мин мертебе тахлил (лаа илааха иллааллооху) деп айтып маркумга анын сообун багыштаса, маркум тозоктон кутулат деген хадис "сахих хадиспи" же кандай? Эгер бир адам жетимиш миў ирет "тахлил" айтып маркумга сообун багыштаса жетеби же жетпейби? Жооп берди: Эгер инсан жетимиш миў ирет, же андан кєп, же андан аз "тахлил" айтып, анын сообун маркумга багыштаса, Аллах Таала анын сообунун пайдасын маркумга тийгизет. Ал эми бул маанидеги "сахих хадис" да, "сахих эмес хадис" да жок. Валлооху аьлам". Тїшїндїрмє: Бул маселе да бизде талаш болуп келе жаткан маселелерден. "Талил таш" же "Далил таш" деп да айтылат. Мындан їч-тєрт жыл илгери "талил таш" айтуунун бидьат эмес экендиги, сїннєт деп ишеним кылбастан туруп, жєн гана айтып, сообун багыштаса боло тургандыгын ханафий аалымы Ибн Аабидин айткандыгын далилдеп фатва чыгарганым бар эле. Ошол эле биздин фатвабыздын маанисинин дал єзїн Шейхуль Ислам баяндап олтурат. Ал убакта Ибн Таймиянын ушундай фатвасы бар экендиги оюма келбептир. Ал эле эмес Ибн Таймия болбойт деп айтса керек деген пикирде болчумун. А бирок акыйкат, илим издеген адамдар їчїн жалгыз эле болот турбайбы? Ал эми ушул эле китептин 299-бетинде мындай деп айтылат: " Суралды: Маркумга багыштоо їчїн "хатмы Куран" кылынат, ижаарага окуган каарылар да бар. Ушулардын окугандыгынын сообу маркумга жетеби? Же жетпейби?... Жооп берди: Маркумдарга сообун багыштоо їчїн каарыларды ижаарага алган шариатта жок нерсе. Бир да аалым жакшы кєргєн эмес. Себеби, Аллах Таала їчїн гана окулган Курандын сообу тийет. Ал эми Аллахтын ыраазылыгы їчїн окуп бересиў деп айтып, ижаарага каарыларды алып окуткан болсо - каарылар єздєрї маркум їчїн окуганын белек кылбаса – Аллах Таалага ибаадат кылгандыгына ижаарага алынгандыгы себептїї анын сообу жетпейт. А бирок Куран окуган адамга, маркумдун ээси маркум їчїн садака берсе, же каарыдан башка адамга деле берсе, бардык мусулмандардын пикиринде, ал сооптон маркум пайдаланат. Ошондой эле сооп їмїт кылып (ихтисаб ниетинде) Куран окуп, анын сообун маркумга багыштаса, маркумга пайдасы тиет. Валооху аьлам." Тїшїндїрмє: Бул маселе да чала молдолор арасында талаш туудуруп келет. Арак куюлган бєтєлкєнїн капкагын жыттап мас болгондой эле, илим жазылган китептин мукабасын араўдан зорго окуп, ошону менен илимдїї болуп калгандай сезгендер ар нерсени бир айтып адамдардын башын оорутуп келет. Эч бир молдо мен билгенден, Куран окуганымдын акысын эле бергиле деп айтпайт. Убактысын кетирип келип, кєўїл айткандыгы їчїн, эў улук зикир болгон Куран окуп сообун чын ыкластан маркумга багыштагандыгынын урматына ал адамга садака иретинде бир аз ырыскы ыроолошсо анын эмнеси жаман. Кыргызда сыйга-сый, сыр аякка бал дейт эмеспи. Ал эми Куран окуганга ижаара акы деп алуунун арам экендиги баарыбызга маалым. Ибн Таймиянын бул китеби Абдурахман бин Мухаммад бин Каасим аль Ьаасимий ан Наждий аль Ханбалий жана анын уулу Мухаммад тарабынан чогултулуп, тартипке салынып, басмага даярдалган. Эки Харам мечитинин кызматчысы Сауд Араб падышалыгынын королу Малик Фахд бин Абдульазиз Ааль Суьуудтун буйругу менен Эки Харам мечитинин башкы башкармалыгы тарабынан басылып, Ислам ааламына бекер вакф катары таркатылган 37 томдук эмгек. Каалоочулар китептин тїп нускасын менден кєрсє болот. Ушул эле Ибн Таймиянын эў жакын шакирти катары таанылган Ибнул Коййим бул маселеде єзїнїн пикирин тємєндєгїдєй билдирет: "Ал эми, чын ыкластан, ижаарасы жок, Куран окуп, анын сообун маркумдарга багыштоо туурасында айта турган болсок, ажылыктын, орозонун сообун багыштаганда жеткендей эле, мунун да сообу жетет. А бирок кээ бирлер айтуусу мїмкїн: Пайгамбарыбыз алайхис салам

орозонун, ажылыктын, садаканын сообу жетээрлиги туурасында айткан. Ал эми Куран окуп сообун багыштаса жетет деп айткан эмес ко? Сообу жете турган болсо Пайгамбарыбыз алайхис салам айткан болоор эле? Ага жооп тємєнкїдєй берилет: Пайгамбарыбыз алайхис салам бул маселелерди єзї баштап айткан эмес. Суроолорго жооп катары айтылган. Бирєєсї келип єтїп кеткен маркумга ажылыктын сообун багыштаса болобу (?) деп сураган, ага уруксат берген. Экинчиси келип орозонун сообу жетеби (?) дегенде, ага да уруксат берген. Їчїнчїсї келип садаканын сообу жетеби (?) деп сураганда, анын сообунун жетээрлигин баяндаган. Булардан башканы тыйган эмес. Ниет кылып эч нерсени жебей койгон орозонун сообу жетет да, зикир менен кыраат кылгандын сообу жетпей калабы? Айырмасы эмнеде? Маселенин ток этер жери, сыры – сооптор ошол сооптун пайда болусууна себепкер болгон амалды кылган адамдын менчиги. Кимге кааласа, сообун багыштайт, Кудай Таалам ал соопту жеткизет. Мына ушул берекелїї иштен Куран окугандын сообун эмне себептен чыгарып коюу керек? Эмне себептен мусулман бир тууганына сообун багыштаса жетпей калуу керек? Бул илгертеден эле аалымдар инкар (каршылык) кєрсєтпєй амал кылып келе жаткан нерсе эмеспи!". Бул маселе Шамсуддин Абу Абдулла Мухаммад бин Абу Бакр Аз Зурьий Димашкий, Ибну Коййим ал Жавзийя деген ат менен белгилїї болгон аалымдын "Рух" деген китебинин 345-бетинде айтылган. Китеп Юсуф Алий Бадавий тарабынан кызмат кылынып, жарыкка Ибн Касиир басмаканасынан 2002-жылы жарык кєргєн. Бешинчи басылышы. Китептин каалоочулар менден кєрсє болот. Азыркы кїнгє чейин Сауд Аравиясында урук-тукуму диний бийликтин бучкагын чоюп келе жаткан, китептери колдон тїшпєстєн окулган Шейхуль Ислам Мухаммад бин Абдулвахааб єзїнїн "Ахкааму таманнийил маути" китебинин 75-бетинде мына бул эки риваятты келтирет: Саьд Занжааний Абу Хурайрадан марфууь риваятта мындай дейт: "Ким мїрзєлєргє кирип, ошол жерде Фатиха сїрєєсїн, Ыхлас сїрєєсїн, "Алхаакумут такаасур" сїрєєсїн окуса, андан соў "Оо Кудай Таалам, Сенин сєзїндєн окуган ушул аяттардын сообун ушул кабырда жаткан бардык мусулман эркектер менен мусулман аялдар їчїн багыштадым" деп айтса, мына ошол окулган аяттар Алах Тааланын алдында шапаатчы болушат". Абдулазизз (Саахибул Халлааль) єзїнїн санады менен Азирети Анастан марфуь риваятта мындай дейт: "Ким мїрзєлєргє кирип, Ясиин сїрєєсїн окуса, Кудай Таалам ошол жерде жаткандарга жеўилдик берет, окуган адамга болсо ошол жерде жаткандардын санынча жакшылык соопторду жазат!" Тїшїндїрмє: Мухаммад бин Абдулваххаб адатта китептеринде аят-хадистерди келтирїї менен гана чектелет. Мисалы, "Таухид" китебинде да ушундай эле кєрїнїш кайталанат. Айтайын дегени келтирген риваяттар анын пикиринде далил келтиргенге жарагандыгы їчїн, жок эле дегенде "Хасан лигойрихи" даражасына жетип, амал кылууга жарактуу экендигине ишаарат берет. Эгер далил келтирїїгє жарабаса китебине келтирбес эле. Андан сырткары "фазааилил аьмаал" маселелеринде далил болууга ылайыктуу хадистер бул темада ого эле кєп. Шейхуль Исламдын бул китеби Сауд Аравиянын азыркы таптагы эў чоў аалымдары эсептелген Шейх Абдурахман бин Мухаммад Садхан менен Шейх Абдулла бин Абдурахман Жибриндер тарабынан кызмат кєрсєтїлїп, Мекке шаарындагы "Имдаадия" басма їйїндє жарык кєргєн. Жогорудагы эки шейх теў Саудия уламалар кеўешинин мїчєлєрї болушкан. Китепти каалоочулар менден кєрїшсє болот. Ханафий аалымы Шейхуль Ислам Бурхаануддин Маргиинааний "Хидааясында," Шейх Шамсуддин Абул Аббаас Саружий Ханафийдин "Нафахаатус насамаат.." китебинде, Бадруддин Айний Ханафийдин "Шархул Канзында", Хаатиматул мухак-

11

кикиин Ибн Аабидин Ханафийдин "Раддул мухтаарында", "Фатаава хиндия" аттуу ханафийлердин сыймыгы болгон їлкєн фатва китепте, Мулла Алий Каары Ханафийдин "Лубабка" берген шархында шексиз-кїмєнсїз, тирїїлєр тарабынан аткарылып, сооптору маркумдарга жиберилсе жетет деп айтып, алардын катарына Куран окуп анын сообун багыштаганды кошушкан. Мааликий аалымы Ибн Рушд, Ибну Хилал Мааликий "Наваазилинде", Имам Караафий Мааликий, Шейх Ибнул Хааж Мааликий "Мадхалында", Шейх Абу Хайд Фаасий Мааликий, Аллаама Абдулхак Ашбиилий Мааликий "Аакиба" китебинде "Окулуп, сообу багышталган Курани Каримден маркумдар пайдаланат" деп айтып кетишкен. Шаафеьий аалымы Аллаама Шарбииний "Сираажул мунииринде", Ибну Солаах Мааликий, Шейх Абуль Маьаалий Алий бин Аби Суьудд Сувейдий Мааликий "Акдус самиин" китебинде "Кырааттан жана башкадан пайда болгон менчигиндеги соопторунан маркумдарга белеке берген болсо, бул башка бирєє їчїн садака бергенге тете..." деп айтышкан. Ханбалий аалымы Ибн Таймиянын, анын шакиртинин сєздєрїн жогоруда келтирдик. Белгилїї Ханбалий эмгек "Умданын шархы Уддада" Курандын сообу жетээрлиги туурасында "Ижмааь" бар экендигин баса белгиленген. Ханбалий аалымы Имам Абдулла бин Мухаммад бин Хумейд атайын ушул теманы камтыган "Хукмул кираа, ати лил амваат. Хал ясилу саваабухаа илейхим" деген китепчени жазып калтырып, маркумдарга Куран окуп сообун багыштагандын пазилеттїїлїгїн зерикпей баяндап чыккан. Шейх акыркы кылымда Сауд Аравиясынын эў жогорку каазылык кызматын аркалаган (жогорку сот). Уулу Шейх Саалих бин Хумейд азыр да Харам мечитинин имамы. Мен Меккеде окуп жїргєн мезгилде бул адам Сауд Аравиянын парламентинин тєрагасы болуп турган учурунда мага компьютер белекке берген. (Компьютер азыр да їйїмдє сакталуу турат) Бул кишинин уулу Шейх Мухаммад Умм ал Куро университетинин окутуучусу. Илимий байланыштарыбыз болгон. Ал эми китеп болсо, белгилїї ханафий аалымы Абдулхафиз Малик Абдулхак Маккий тарабынан кызмат кылынып жарык кєргєн. Каалоочулар менден кєрсє болот. Мына ушул эле китептин акырында далил катары он бир хадисти келтирет, толук "тахриижи" менен гезит бети чектелїї болгондуктан алардын баарын келтирїї кыйынга тураарын баарыбыз билебиз. Шамал болбосо теректин башы кыймылдабайт демекчи далил болбосо бул аалымдар бекер жеринен сїйлєбєйт. Андан сырткары да бир нече китептер ушул теманын єзїн кенен кесири чагылдырып берген. Каалоочулар издеп таап окуса болот. Акырында айтаарым. Урматтуу мусулман бир тууганым. Сен экєєбїздї бир кыбыла, бир Куран, бир Пайгамбар, бир Шариат бириктирип турат. Єлсєк мазарыбыз бир, тирїї болсок базарыбыз бир. Эмне їчїн фыкыхый-фарьий маселедеги болоор-болбос талаш маселени эл арасына алып чыгуу керек болот? Талаш маселени болоор-болбос дегеним, чындыгында эле мына ошондой болоор-болбос. Маани бере турганчалык олуттуу деле талаш эмес. Анын їстїнє кєптєгєн сахаабалар алар кємїлгєн учурда Куран окуп туруууну осуят кылып калтыргандыгын баарыбыз билебиз. Мисалы, Абдулла бин Умар – белгилїї сахааба – жерге берилген убакта Бакара сїрєєсїнїн башы менен этегин окуп турууну осуят кылгандыгын Ибн Таймия фатаавасында (24\317) зикир кылат. Андыктан эл арасында, журт ичинде фитна чыгарууга эч кандай орун жок. Кала берсе момундардын арасында фитна-жаўжал чыгаруу адам єлтїргєндєн да чоўураак кїнєє экендиги Куранда ачык айтылат эмеспи. Бакара сїрєєсїнїн 191-аятында "Фитна –адам єлтїргєндєн да жаманыраак!". Сени урматтап, Кудай Тааламдан оомат, ийгилик тилеп изги каалоолорум менен бир тууганы Чубак ажы. 12-апрель, 2013-жыл


12

БИЛИП АЛ

О О Д З Ы С М А К а н а ж Ї Ї З И ЭМ

нын айл мєєнєт ичинде бала лдык Бу ат. ал е эн им лк ба ента ес, - тойгонунан гана эм сеанс «заряд» лана чєйрє менен фунд ам ын мїнєр ан , би мээриминен толук нышуусу калыптанып ери кєрїнє к. Антпесе, соска таа алганынан болсо кере н кєєнї анча- зїнїн келечектеги белгил жыл бою и аркылуу тойгон баланы ир єксїгєн- баштайт. Анын їстїнє эк ду гу нд а гед ор не мк эм ка ес, чє эм гє ак єз ун ин ку к ин лы ая л эр а пайдубал рг да ум т. ре тук сїп сезиле бе лгону келерки бо айд па да є їн є камкордугу деп Эмизїї - эненин єз - болот. Атанын єзгєч ин толуккандуу де ин ен эн н не ме її ла эмизген энен луу, анткени эмиз заттардын ал- – ба ануусун, кийим кечеден жана кт несиндеги химиялык ма та арылуусун ганизм жашара машуусу тез болуп, ор атта мээрим- башка муктаждыктардан ин физиоад ен ер эн ел Эмизген баштайт. Андай эн болу- айтса болот. їк нч мє абалы нак сїй лы га ла ия ог ба п, ол дїї келиши гиялык, псих ло її из эм ал ма ты айып же такыр шат. Бир кїндє беш ал чардаса анын сїтї аз , ошондуктан да т ло бо су гуу шы ма їн п ке тїїсї мїмк – мээримдїїлїк н да кайгы-ку- качы єтє сылык андай эне башкаларды кєрїп калат. ата бул учурда жубайына у зарыл. єт у со жа ос банычын єзї аркылу жана сыпайы мамиле изїїнї каалаагы нд су то ор н ны ла эм ба к, чындыгында Ал эне менен чыкпаганз ба йл ан ыш - Биро кє згє кє рї нг їс ты гы жїрєгїн болк ганы менен эмчегинен сїт жубайлар де им ын жолу башка. Балк энелерди «бала деген арын - эстеген дард дабаасы таэтетке» жеткирсе, балд са кылат. Ти- анын ыкмаларын издешсе ларда эмур сайын эне жытына ку ш энелердин былар. Адатта, мындай уч аса болот. жа лд ы жа рк ди азы ер ы ел рш эн ка чї е из кк ле ондон чек эм ош ы ан оору сырлг а ка ал н ей ды этп жїрєгї болк рок, аларды ал Би ан нд ты жа єз е, абалын изилболсо керек. Антпес коолугун, психикалык данган эмчек шкы , ып ат ыр рк чы эл ем ен тт ер чыккан баласын деп кєрїї зарыл. Жал Эн ен ин сї тї нд єг ї се зин, тын кыраан чилдесинде бирєєнїн дар- эне соопчулук їчїн эмизбеген болсо аў угу ул ам ду ад ал к ан нї ци шї ор тї оп тсин?! Эне деген й, алардын пр а кандай эне таштап ке ысын тєлєє жакшы. Па гу н би р да ї, анын мээрими ди минде алгач эмчек сїт керек. Эне эм- то юм ду ул уг ун , ба ал уулу байт. Эне базасын бєгїн ажатканага чєктїрїп анын сїт ак с.а.в. да єз энесинен башбє з менен ассоциацияланса енти алдын- ад ам колу менен жасай ал балдар- Тєрєп, «энени» жер бети кантип кє- гамбарыбы лима энебиздин эмчегин рз он Ха гєн пе йг ын тїр ўо її лд єл чо из ая эм ип ка н эм туралуу н толук чеги мене учур жєнїндє асирлерге тєрїп жїрєт?! Аларга эмизїї Аллах ыйык Ку- сїтї эмип чоўойгон жана ал уялар тарыхлБа к. дагы милдети экенин чеги менен єз дын - ар тїрдїї тышкы та ре ке о ос лб бо ок ї її ти кїчт реметтї їрїї оўой ранда: «Тєрєгєндєр эм л эмизишет, туруштуулугу – иммуните уту, дене тїшїнд ердин ыйыктыгы алардын кєптєгєн ке ел -б жы эн м. лу и м ко лы эк ки к п, ма лу лу тан то то гу т. Чучу балдарын сына белгиинде? й балдаршїн каалашса» боло Айтмакчы, адам бала ын ич ин де їшї тез торолуп, анда т. Буга эмизген нен кыргызда «Эне тилим – эгер эмизїї толук бїтї белгилейт. зїл тї рд да ам са тиле Бекери и лї ї болг он мы йз а эмчек эмизїїгє («Бакара»,233) деп ба їїчї аял тап- дын аў сезими да бат же кийинки п айтылбайт. Бала тилд де » из їм ан эм сїт а ын е м шариаты ган шк яс эн ба ци сы лю во ата Эгер Октябрь ре анын мээрими Исла ани берет жана эмчектеш бир у, лу ыл , кы таб ын ар ї сы тт ма ия сїт аб ык ин а ад ен шк н, – эн ыздагы илимди йнєдєгї зор ма са же эмизїїнїн ба Аялагы) эне бала- кырг ктери кїбє. менен алат. Бул ыкманы дї гия ал- туугандык институтун киргизет. ын са (атайын балдар там тартууга акы- маданияттын жетишкенди ло ар но лд универсиы жок бирєєнїн ба лингвистикалык тех ш сын єзї эмизїїдєн ба мдин эмчегин Ал эми азыр академиялык, жана орто бир да а албайт. Балким биздин бал- дар уруксат к. Эгер андай жагдайга ре у ки ыр ке рк є эч шт го к ма эмизбє шка жо луу. Бирок, бєбє менен теттик жана ба ын козу карындай кє- дар єз тилин сїйлєй албай калганы да жол берилсе эмизген аял ал жєнїндє ма ык а шк ба на жа о зажайларын эмбей койс -энесине билдирїїсї и торпедо н болуп жїрбєсїн. їнчїлїк табыл- окуу тамактандырууга мїмк єзї эмизїїгє бєйгєнїнє карабай – илгер азыр бир ушунда эмген бала їйдє болот. Та- баланын атаи, кээ бир Ислам окумушз екет Эмчек - рыл. Анткен баса эне баласын сєзсї чыгарып келген мамл албай аны да ча бир тамчы да аны гундегинде ку ан тк ай ак а ра гы гар уларынын оюу боюн агына жетчы ту к шы же ка а рг ин милдеттїї. ла юм ня ал ня каналарынан аны - да- рутуп, заары куюлган болсо да бєбєктїн курс Бєбєктї атайын сїт аш н азыктан- кытайдан сатып алып жатк берїїнїн каже ти сїт болсо ал эмизилди деп эсептелет а ан ын ас шк кч бы не а ба ме нд р ар лу ла лд ко ты ба эне, табиячы кен алынган продук л боло алат. Адам синде Алт. Балага энеден єткєн эмизген аял - балага элде болуп кєр- ли дыруу мурда биздин жоосун айыл- тамак башка – эненин дене ярдалган болбой менен баланын ортосундагы да эмчегин - ата, балдары кадимкил жок. Эне ын жубайы лї менен да бєгєн. Бирок, азыр бу шїнєт. Ал тилди ан эле бир тууган болуп калат. Ошенэм- лахтын кєзємє тї – а жї еп ган е себ нд єє си зги эк не ги и де лд Не ти ин ы. й лйт жана де к башка. Энен га жете баштад йдан улам эмизилип ка ар тїшїндїрє алышпа н би ри да луусу – болго- тама чектен сїт чыкпай ка а фигуранын рї п жаткан пр оц ес стерди калбайт. башкал раган балада тарбия толук- тип ар жагда р тууган болуп калышат. нд энеси ка ган балдар би з жаздымында ну менен, анын арты тууган бай- кандуу болот. кєрї- Аллахтын кє й ме да ла ун ба Уш ген т. ра эм ктеш бир туугандык ту к че ы че Эм эм и нє эк тї н їс не кызыкчылыг ын ри тосунда Ан ке н мїнєзї лизациясы секс Куранд а эмизїїгє бе изген эне- ланышына кирет жана алар ор нїштєр батыш циви є баштаганда нен бєтєлкє соргон баланын жердей. Эм . ат. йт ын єт жылдык чек коюлба никелешїїгє тыюу сал га асман мене боштондугун єркїнд асын байкаган адам єнєттє бала бїтпєйт ймє гур бе , ал фи а ин да им юн эр кереметтери ар бо н мэ Ал ке е . ни эн Ни ен жайылган эк тип табиин Эмчек эмген бала уш оїн со єс а п лє да ын -бї ал ыл їй аў ак е ар китебинен алынды аяптыр. Азыр врачтар ураўа пайда» пилдикти, тынчтыкты адам ет, алат. жана эн жол ме не н пл ан да шт ыр ып е иг сез эл н «ф й о не гы аган жолдор ме лап, дагы эле болс изгени кєндїрє сыйб ктїн кубанганы деп жатып баласын эм Курсагы тойгон бєбє баштаптыр.

ИЧ КИЙИМ ТЄШЄКТЄГЇ ТЕМПЕРАМЕНТИНЕН КАБАР БЕРЕТ

жактырбаса, ага таарынбай эле коюўуз. Мындай жигиттер сексти абдан жакшы кєрїшєт. Ал эми тєшєктєгї кыймыл-аракети анын маанайынан кєз каранды. Ич кийимди такыр кийбеген мырзалар бат кєўїлї калып, жаўы ачылыштарды издегенди сїйїшєт.

Айымдар эле ич кийимине кылдат карабастан бул маселе эркектерге да тиешелїї экени талашсыз. Кєрсє мырзалардын кийген ич кийимине карап туруп эле алардын тєшєктєгї табитинен,темпераментинен аздыр-кєптїр кабар алууга мїмкїн экен…

Плавки кийгендер: тєшєктє рахат алганды жана тїгєйїнє да рахат тартуулаганга жєндємдїї келишет. Мындай эркектер єзїнїн сырткы келбетине, боюна єтє жакшы карап жїрїшєт. Сыр бєлїшїп, оюн ачык айта албай каалаган нерсесинин 12-апрель, 2013-жыл

дээрлик баары ичинде сакталып кала берет. Тєшєктє кєбїнчє єнєктєшїнїн каалоoсуна кєз каранды болуп, єзїн экинчи планга калтырышат. Боксер: Мындай турсий кийгендер жашоодо оригиналдуу идеялар менен жашайт, бирок тєшєктє єзїмчїл келишет. Тамашакєй, шайыр мїнєзї менен каалаган бийкечин тузакка тїшїрє алышат, тилекке каршы тєшєктє аларды єз каалоoсун канааттандыруунун куралы катары пайдаланышканга эптїї. Стринг: Стрингди да эркектер кийеби? – деген суроо туулушу мїмкїн. Мындай суроого тїздєн-тїз эле «ооба» деп жооп бериш керек. Анткени, эркектер да стринг кийишет. Бирок, мындай турсий кийгендер тартынчаак, уялчаак мїнєздє болушат. Ошондуктан, єнєгїўїз стринг кийип жїргєнїн кєрсєўїз, тєшєктє єзїўїз биринчи сунуш киргизип, єзїўїз башташы-

ўыз керек. Парашют: Турмушунда чечкинсиз, унутчаак келишет. Тєшєк жаатында жакшы деле жєндємї жок, дайыма бир нерсени туура эмес кылып кыжырыўызга тийиши мїмкїн. Ошентсе да жагдайды оўдоп жакшыртыш сиздин гана колуўузда. Такыр ич кийим кийбегендер: Кокус сиздин жигитиўиз ич кийим кийгенди

Самара САЛАМАТОВА


13

БИЛЕ ЖЇР

Кєздїн єўїнє карап тїгєйїўїздї аныктаўыз Ким эле єзїнїн жарымын тапкысы келбесин. Болгондо да бири-биринин мамилеси келишип калса, абдан эле сонун болот да. Илимдин єнїгїшї менен жаныўдын жарымын ар кандай жолдор менен тапсаў болот. Мисалы психологдор, астрологдор, нумерологдордун жардамын алсаўыз болот. Буга чейин кандын тобуна, жылдыз белгисине карап болочок жолдошуўуз ким болсо жакшы жашаарыўыз тууралуу айтып келсек, бул жолкусунда кєзїўїздїн єўї боюнча болочок жолдошуўузду аныктап бермекчибиз.

КЄГЇШ КЄЗ – КЄГЇШ КЄЗ

Сиздер бири-бириўиздерди бир кєз караш аркылуу тїшїнє аласыздар. Ошондуктан, бул жерде кандайдыр бир комментарий берїїнїн деле кажети жок. Кандай гана маселе болбосун бири-бириўерди колдоп, ооруўарды колдон, жеўилиўерди жерден алган тїгєйлєрдєнсїўєр. Кєгїш кєздїїлєр кєбїнчє эс алуу учурунда бири-бирине єтє жакын болуп кетишет. А эгер кїндєрдїн бир кїнїндє ажырашууну тура кєрсєўїздєр, жєнєкєй эле эч кандай єч алуусуз ажырашасыздар.

КЄК КЄЗ – ЖАШЫЛ КЄЗ

Экєєўєрдїн союзуўар жашыл кєздїї башкарса гана бекем болот. Эгер кєк кєздїї жашыл кєздїїнїн сєзїн уга турган болсо, бул жашоодо кєп ийгиликтерге жетишет. Єзїм билемдик менен эч бир ийги-

ликти багынта албайт. Эгер суу баш ийбесе анда жаўжал да чыгып кетиши мїмкїн.

КОЙ КЄЗ – КЄК КЄЗ

Сиздер башталышында каршылаш болушуўуздар керек. Анткени суу жана єрт бири-бири менен душман. Єрт суну кайнаткандай эле кой кєздєр кєк кєздєрдї алдыга сїрєп, ичиндеги чыкпай жаткан таланттын чыгышына чоў єбєлгє тїзїшєт. А суу єрттї єчїрїп коёт эмеспи, эгерде кой кєздїї жоошураак болсо, кєк кєздїї єнєк бат эле башына "чай кайнатып" алат. Ошондуктан жаныўыздын жарымы кєк кєз болсо єзїўїздїн бар экениўизди билдирип, кыялыўызды кээде кєрсєтє жїргєнїўїз да жакшы.

КОЙ КЄЗ МЕНЕН КОЙ КЄЗ

Сиздер бири-бириўиздерди єтє тез тї-

СААТКА КАРАП ИШ КЫЛЫЎЫЗ Ар бир адам иш кїнїн ар кандай тїзїп алат. Мисалы кээ бири эртеў менен эрте туруп иштесе иштери эрте бїтсє, кээ бири тїштєн кийин гана иштегенге кєўїлї келе баштайт. Окумуштуулар адамдын организминин убактысын эчак эле аныктап коюшуптур.

- Ýðòå¢ ìåíåíêè ñààò òîãóçäà òèø äîêòóðãà áàðóó ¿÷¿í òóóðà óáàêûò. - Ñààò îíäîí áàøòàï èøêå æºíäºìä¿¿ë¿ê æîãîðóëàéò. Áóë óáàêòà ñïîðò ìåíåí ìàøûãûï àëñà¢ûç, êàäèìêèäåé æå¢èëäåï, ºç¿¢¿çä¿ ñåðãåê ñåçèï êàëàñûç. - Ñààò 13:00äº áàø èøòåáåé êàëãàí óáàêûò áîëîò. Áóëë

ó÷óðäà ý÷ íåðñåíè îéëîíáîé êî¸ òóðãàí æàêøû. Ñààò 15:00äºí áàøòàï ýðòå¢ ìåíåí áàøòàãàí èøè¢èçäè óëàíòóóãà æºíäºìä¿¿ë¿ã¿¢¿ç àðòûï, áàøòàãàí èøè¢èçäèí àÿãûíà æåòèøåñèç. - Êå÷êè ñààò 17:00äº ìààíàéû¢ûç êºòºð¿ë¿ï, ìàññàæ àëóóãà û¢ãàéëóó óáàê áîëîò äàãû, êºá¿ðººê ñ¿éëºï êàëàñûç.

шїнїп, тез тил табышып кете аласыздар. Бирок, кээ бир жерлерден єзїўїздїн жеке кызыкчылыгыўызды да ойлоп кетип, жуурканды єзїўїзгє тартып кетишиўиз мїмкїн. Ошол эле учурда болочок жолдошуўуз дун да ушуга окшош кыялын байкай аласыз. Бул жагынан экєєўїздїр теў окшош болосуздар. Бирєєўїздєрдїн башыўыздарга кїн тїшїп калса, экинчиўиздер сєзсїз тїрдє жардамга келесиздер. Эшгерде сиздердин каардуу каршылаштарыўыздар экєєўїздєрдїн ортоўуздарды бузганга аракет кылса, сїйїїўїздєр кєп

убакыт сакталып, ошончолук бекем болосуздар. Эгерде атаандашыўыздар алсызыраак болсо, мамилеўиздер да салкын болушу ыктымал.

КЄГЇШ КЄЗ – ЖАШЫЛ КЄЗ

Сиздер ар башка адамдарсыздар. Бириўер жактырганды башкаўар сїйє бербейсиздер. Эгерде бирге болсоўуздар чыныгы сїйїї гана кармай алат. Эгерде кєк кєз жашыл кєздїїнї башкарам деген ою болсо, экєєнїн мамилеси алыс узабай айрылышат.

Мына кызык!

КЫТАЙЛЫК ВАН 26 КГ ААРЫНЫ ДЕНЕСИНЕ ЖАБЫШТЫРДЫ

Кытайда аарычылар арасында сынак жїрїп, ким бал аарыларын денесине кєп жабыштырган болсо, ошол оюнчуну жеўїїчї деп табышмак. «Синьхуанын» билдирїїсї боюнча аталган сынак бир саатка созулуп, болгону эки адам гана мыендай кордукка чыдоо максатында эр жїрєктїгїн кєрсєтїп катышты. Сынактын жеўїїчїсї болуп 42 жаштагы Ван Далинь аталды. Ван Далинь бери дегенде эле 26 киллограмм аарыны денесине жабыштырып тура алды. А атаандашы Лю Кунцзян 23 киллограмм аары жабыштырып Данилден жеўилип калды. Сынактын катышуучулары денесине аары жабыштырууда аарынын уюгун жабыштырып алышкан. Аарылар чактыбы же жокпу билине элек. Денесине аары жабыштыруу боюнча дїйнєлїк рекорду Америкалык Мурак Бьянканьелло 1998-жылы 39,4 киллограмм аарыны денесине жабыштырып койгон.

ОПТИМИЗМ ИНСУЛЬТТУ АЛДЫН АЛАТ

Америкалык окумуштуулар оптимизм инсульту алдын алат деген чечимге келишти. 50 жатшан єткєн 6 миўге жакын адамды изилдегенде, оптимист адамдарда инсульт оорусу катталган эмес. Ал эми кайгырып, жашоодон їмїтїн їзгєн адамдардын дээрлик 80 пайызынан инсультка чалдыгышкан. Самара САЛАМАТОВА 12-апрель, 2013-жыл


14

КЄП ТЇКЇРСЄ...

НАЗБИЙКЕГЕ КОЛ СУНГУЛА Береги сїрєттї карап туруп, ушу кыздын эки бєйрєгїнєн жабыркап жатканы эч кимдин оюна да келбейт болуш керек. Эми элден айланса болот, карапайым адамдардын жардамы менен Назбийкени ата-энеси Москва шаарына 4 жолу алып барып келишти. Догдурлардын койгон диагнозу боюнча кыздын ичкен-жеген тамагынан бєйрєгїнє таш пайда боло берет. Организмде бир элемент жетишпейт дешет. Ушу кїнгє чейин догдурлар Назбийкеге 11 жолу опе-

рация кылышты. 1-топтогу майыпка чыгарып коюшкан. Баланын ооруганы эне їчїн кандай азап экенин ар бир эне билет болуш керек. Ушу кезде Назбийке сиздердин жардамыўыздарга муктаж. Май айында кайра Москва шаарына алып барыш керек. Назбийкенин апасы Гїлжамал редакциябызга келип, буга чейин Москва шаарына алпарууга кандай гана азап-тозок менен каражат издегенин єзїбїздїн чиновниктердин эшиктерин канча жолу каккылага-

нын айта отурду. Їмїт деген жакшы нерсе турбайбы, адамды алдыга сїйрєгєн. Назбийкенин апасынын їмїтї дагы эле сиздерде, кадырман калайык журт! Кєп тїкїрсє кєл болот эмеспи, колуўардан келген жардамыўарды берет деген їмїттє сиздерге кайрылып турабыз. Ар бир кошкон салымыўыздар Назбийкенин ємїрїнє ємїр кошот деп ишенебиз. Алдынала сиздерге ыраазычылык билдиребиз.

АКБ “Кыргызстан” БИК 103001 Єздїк эсеби 1030120212000707 Керимбаева Гульжамал Качкыновна Тел: 0550-47-22-54, 0771-85-25-54 Кирип келген экєєнї кєргєндє апасы менен кызы селейип калышты. Кубан колу бошой тїшкєнгє Алмашка булкуна берээрде Казыбек кармап калды да алы жок тыртайган немени дегдеўдете сїйрєп барып ички їйгє камап салды. Мас неме эмне болуп кеткенин деле тїшїнбєстєн тарс кулады. Акыбалыўар ушундай экен го дегендей Турганбї теўсинбегенин ачык билдире шылдыўдуу сїйлєдї: - Мен небереме келдим. Кебетеўер ушул болсо кантип багалмак элеўер. - Бербейм. Сиздин акыўыз жок, - деди Асел буулугуп. Єзїнє жараша жооп берейин деп бирок дале болсо Талантынын апасы їчїн унчуга албады. - Хе, акым жокпу. Їйїўєрдє сындырым наныўар жок. Неберемди ачка коймоксуўбу. Турганбїнїн керилип турушу, бул сєзї энеси менен кызынын сєєгїнє жетти. Асел катуу айтайын деп бирок табиятынан улууга каяша сїйлєбєгєн тарбиясы, дале болсо Талант їчїн єзїн карманды. - Сизди билбесем экен. Сизден кандай сєз чыгаары белгилїї эмеспи. - Оозуўа карап сїйлє, Турганбї. Сен... - Коюўуз, апа, теўелбеўиз. Сиздин айтканыўыз таасир этпейт. Эч нерсе дебеўиз, апа. Бирок баламды бербейм. Бала апасы менен болот. - Атаны жамандар десе. Буларды кєрсєў. Бала атага дагы бирдей. Силерге окшогон томаяктар бала багалабы. Алкаш атаў нан таап бере алабы. Сїйрєлгєн апаў ушул кебетеси менен неберемди ачка коёт. Кебетеўерди кара, жашаган їйїўєр ушу болсо... Талант уулун сагынды. Иштин жєнїн тїшїнє койгон сиўдиси Дамира баланы кєтєргєн бойдон тыз койду. Бирок илмейген кызга Казыбек дароо жетти. - Турганбї, жакшы ооздон жакшы сєз, жаман ооздон жаман сєз чыгат. Болду, жетишет сеники. - Їчєє баланы талашып жулкулдашып жатканда Казыбек апасы менен кызын эки жакка жыга тїртїп, баланы кїч менен алышты да машинасына тїшїп кете беришти. «Талант уулун сагынды» ушул сєз Аселдин жанын кейитип, салбыраган Талантты сыздай эстеди. Олбурлуу эркекке алы жетпей, баланы алып кала алышпай, экєє эки жерде дал болуп кала беришти. Асел бышактап ыйлап ийди. Апасын кордогон сєз айтып жатса дагы коргой албаганына, Талант їчїн анын атасы менен апасына барибир катуу айталбасын билип жаны кейиди. Сїт тийген эмчеги сыздап оорутуп, эне-кыз салбырап отурушту. - Куураган кызым ай, эмчек сїтїўдї саап таштачы. Кел жоолук менен байлап берейинчи. Сїтї кайтсын. Эмчегине сїт толуп жанын кєзїнє кєргєзє ооруп жатты. Апасынын кор болгон ємїрїн аяды. - Байкуш апам ай, ушул алкашка эмне деп тийдиўиз эле. Биз кичинебизде ажырашып кетпейт белеўиз. Алкаш болсо дагы атаўар деп жїрїп мына акыры эмне болду. Ата деп аташка оозу барбай койду. - Гїлчырак Аселим, эсиўе келчи, бул кїндєр дагы єтєєр. - Апам ай, апам, Маралынан келгенде эле киргизбей койсоўуз болмок. Ошол кезде Кубан теўселип чыга келди. Мастын кєкїрєгї соо. Экєєнїн сїйлєшкєнї кулагына чала-була илиндиби, сєгїнє кетти. - Ошолордун байлыгынын как атасынын чокусу. Керсейишет тим эле. - А сен ичпе, оонап ичип жатсаў сени бирєє тоготобу. - Ичсем алардын акчасына ичип атамбы. Кубан менин кусамды бул экєє тїшїнмєк беле деп бултуйду. Баласы эсине тїшїп ыйлагысы келип, ызасын эмнеден чыгараарын билбей турду. - Сага айткан кайран сєз. Эртеўкиўди ойлоор кїнїў болобу. Кыздар чоўойду. Аселдин тагдыры дал сенин айыўдан эмне болуп атат. Ата катары сезбейсиў. - Дагы акылдуусуна баштадыўбы. - Їч кызды ойлосоў боло. Алар теўтуштарынан... 12-апрель, 2013-жыл

- Алмаш дейм, жаагыўды бас дейм. Алмаш унчукпай калды. Мээсине баары бир жетпесине кейиди. Ачууну басыш кандай кыйын. Сабыр кылуу андан бетер оор. - Ата, кєчєдє оонап жатсаўыз кыздарым уялат деп ойлобойсузбу? Сиз менин жашоом эмне болуп жатканын билип жатасызбы?! Атасы кызын ормоё тиктеди. Їч кїндєн бери кызы эмне азапта жїргєнї менен иши болбогон ал орой тийди: - Чык їйдєн саксайбай! Сен атаўа акыл айтчу болуп калдыўбы. Кызы да жєн калбады, ата экенине карабай жаны кашая айтып калды: - Атамсызбы? Ата болуп їч кызга уят гана алып бердиўиз. Ата болуп бизди таштап башка аялга кетип калганыўызбы. Алмаш кургур буту кїйгєн тооктой тыбырап экєєнїн айтышын токтото албай убара.

БУРУЛ БАЯН

ДЇЙНЄ ЄМЇР

(Сандан санга)

ПОВЕСТЬ

- Эй, Алмаш, мына сенин тууган кызыў. Атасы менен айтышып. - А сиз апама асылбаўыз. Кайран апам сизге кор болгон. - Гїлчырагым, эсиўе келчи. Унчукпай эле койчу атаўа. - Апа, жетишет мындай жашоо. Атам сизди, бизди таштап башка аялга эмнеге кетти, эмнеге кайра келди. Буга атамдын мээси жетеби. - Ушуну сен їйрєттїў, Алмаш. - Ата, єзїмдїн башым жетпейби? Сиз ичпесеўиз Марал сизди айдап ийбейт болчу. Эмнеге сизди кєчєгє тїртїп чыгарып койду. Ойлойсузбу? - Сен, кыз, жаагыўды басасыўбы же жокпу. - Баспайм жаагымды. Алкаштын кыздары деген сєздї угуу бизге жеўилби. Алмаш кургур атасы менен кызынын айтышын кєтєрє албады. Жаны кашайып турган кызы тилин тыйсачы. Тїшїнїп турат кызын. Атасы єз кїнєєсїн билип, кызынын тагдырын талкалап салганын сезсечи. Ичип жїрїп кайын-журтуна, кїйєєсїнє уят кылдым, неберемди алып кетишти, эми ичпейин, аракты таштайын, кыздарым уя-

лат экен деш мээсине жете бербеди. Анын кєкїрєгїндє Тилегине болгон кусалык гана кыйнап жаткан. Бул кусалыкты арак ичип гана басып жїрєт. Кубан баарына кол шилтеди да кечке жоголду. Кечкурун бутуна туралбай ылжыган бойдон келип улагадан єтєєрї менен эле кулады. Алмаш улагада сулап жаткан аны карап мелтиреп отура берди. Ал оозун ачкан боюнча кышылдап уктап жатат. Агарып бараткан тармал чачтары сапырылат. Жаш кезинде ушул чачтары, капкара болуп кєзїнє єтє сїйкїмдїї эле. Эми жек кєрїп, жїрєгї ооруп турат. - Апа, атам эч качан арагын таштабайт турбайбы, - деди кызы муўкана. Атасы болсо уулунун кїйїтїн арак менен басып жїргєнїн кызы тїшїнє албайт эле. Апасы укчукпады. Кїйєєсїнє карата жїрєгїнїн бир жеринде жылуулук жїрїїчї. Маралга кетип калганда, кайрадан келип ит болдум, кечир деп шїмшїйїп кирип келгенде дагы ошол жылуулукту єчїрє албай койгон. Эми ошол жылуулук такыр єчтї. Анын ордуна жек кєрїп, кєўїлї калганы, муздай болуп кєкїрєгїнє тїйїлїп туруп алды. Буга чейин мас болуп келгенде кыздары менен сїйрєп барып тєшєккє жаткызып, їстїн жаап койчу эле. Бул жолу антпеди. Єлїп кет, сенин єлїп калаар кїнїў кайда экен. Сага окшогон алкашка єлїм да жок деген ой келе калып кайра чочуду. Эмне деп жатам мен. Тобоо дейинчи. Кубан ошол бойдон сыз жерде, улагада жата берди. Мастыгы таркаганда, как жерде жаткандыктан бели сыздап ойгонду. Каны катып суусап калыптыр. Башы салмактанат. Кєнгєн адатынча баш жагына кол созду. Алмаш дайыма муздак чалапты даярдап башына коюп койчу. Жутуп алып, теў жарылып турган башы єзїнє келип жеўилдээр эле. Азыр колуна эч нерсе урунбады. Мас болуп келсе дагы Алмаштын камкордугуна кєнгєн неме эмнеге минтип жатып калганына мээси жете бербеди. Ичкен эркек эч качан айыпты єзїнєн кєрбєйт. Уулун кєтєрїп кирип келишкен ата-энесин кєрїп Талант дал боло тїштї. Уулун кєргєндєгї кубанычын ата-энесине билгизїїдєн уялып, аталык сезимин араў тыйып сыртка чыгара албады. Анан дароо ойлоду: «Тармал чачым, сен Баэлди бербейт болчусуў. Мени тїшїнїп, абалымды билип, экєєбїздї ойлой берип саргайбасын дегениў го. Мени аяганыўан баланы берээрин бериптирсиў. Анда єзїўчї, сен кантип чыдайсыў. Же ата-энем колуўдан кїч менен жулуп келиштиби. Бул алардын колунан келет. Ата-эне бала їчїн ыйыктыгын сезип мага кїнєє койбодуў, асылзаадам. Бирок муну ата-энем тїшїнбєй койду, асылзаадам». Єзїнєн тартынып турганын сезген апасы баланы карматты дагы сыртка чыгып кетишти. Ал баласын бооруна басып єпкїлєй берди. Эмчек эмген баланын жытына эч нерсе окшошпойт, ал ушул жытты тойбой жыттап, Аселинин жытын эстеп сыздап кетти. Ушинтип эле экєє эки жерде томсоруп кала беришеби. Уулуна элжиреп боору эзилди. Ошондо атасы дагы єзїн ушинтип кучактап элжирегенин туюп капаланды. Мени дагы атам ушинтип чоўойткон. Ошол атам азыр Аселдин азабын тартаарымды эмнеге тїшїнгїсї келбейт. Мейли, єзїнє жаккан жерден келин алышып, уулуна нааразы болушпасынчы. Бирок ошол келе турган келин Аселдей боло алабы? Талант уулун бооруна басып отуруп ушинтип ойлонот. Керилген эки аял тим эле болбой калышты. Ааламда экєє гана жанда жок акылдуу болуп чыга келишти. Башкалар экєєнє теўелиш кайда. Биринин оюн бири айттырбай тїшїнїшїп, тил табышты. Турганбї ушуну кїткєн, ушундай жерден куда кїтїїнї самаган. Оюндагыдай аял экен Гїлзар. Короосун тоскон бийик эшигин кєрїп эле кєўїлї толбодубу. Айылы боюнча мындай бийик, оймо-чиймелїї эшик жок экен. Киргенде эле заўгыраган їй кєзгє урунат. Ичи толгон дїнїйє, эмеректер, килемдер, чет элдик идиш-аяктар. Короо толгон малы, їч дїкєнї, шаарда їйї бар экен. Келечекте кудагый боло турган аялдын кийимин, кулагындагы алтын сєйкє, манжаларындагы алтын шакектеринин кымбатын айт.


15

СКАНВОРД

АКЫЛДУУ БАЛА — ЭЛПЕК, АКЫЛСЫЗ БАЛА — ТЕНТЕК.

1

1

2

3

12-апрель, 2013-жыл


16 Улукбек Уулу Ырысбек:

ЭСИ ЖОК МАЎКУРТТАР...

ФЕЙСБЕТ дирилип араў жашоодо жашап жаткан эле. 1931-жылы ШАЙЛОО ЖОЛУ менен бийликке келген Адольф Гитлер тїн уйкудан калып, канчалаган кол салуулардан коркпостон 5-айдын ичинде Германияны державалуу мамлекеттин катарына кошту.

КЫРГЫЗ МЫРЗАЛАР БИЙЛЕГЕНБИ?

Mirzat Mukanov:

ЄЗЇН АЯБАЙ БААТЫР СЕЗИП...

руп, жумуштан кийин їйгє шашчу болдум. Келээрим менен колума кїрєк, кетмен кармап дыйканчылык кылып атам. Алаксып жакшы экен. Мээ ооруткан ойдон кутуласыў. Кадимкидей рахат аласыў. Жашоонун рахаты ак эмгек, маўдай терде экен. Адат да болуп калды. Эртеў менен эрте туруп бир сыйра топурактарын жумшартып, суу себелеп... Мелис Совет уулу:

ЖЕСИР КОРОЗУМА УБАЛ БОЛДУ

11-апрель кїнї "Бишкек Парк" соода борборунун ачылышы єттї. Азем тїрк тилинде ачылып, кыргыз тили экинчи орунга койулду. Ал эми Тїркиянын экономика министри Зафер Чаглаян эл алдында, биздин Экономика министри Темир Сариевге тїрк тилинде сїйлєп, анын бир дагы сєзї кыргыз тилине которулган жок. Биз эмне Тїркиянын бир аймагына айланып кеттик беле? Уйуштуруучуларды жоопко тартыш керек. Jakshilik Berdibek Yyly:

КЫРГЫЗСТАНГА ГИТЛЕР КЕЛСЕ ОЎОЛОБУЗ!

Кошунанын 4 жашка келип калган небереси бар. Экєєбїз кез келе калганда эле «жєєлєшє» кетчїбїз. «Машыгып кел, анан мушташабыз» деп койгом. Бїгїн жумушка шашып чыгып келатсам эшиктин алдында кїтїп туруптур. «Мушташканы келдим» дейт. «Мен костьюм-шымчан элем мушташпай эле койбойлубу» десем, болбойт, кєгєрїп. «Анда, ме-сага!» деп чапанымды чечип ыргытып, экєєбїз башка-кєзгє койгулап, єлгїдєй бир мушташтык. Аягында «Байке, бїгїн эфирим бар, кєзїмдї кєгєртє койбо» деп атып кутулдум. «Тууй ата, сен кїндє машыгып атып, кїчтїї болуп кеткен турбайсыўбы» десем, єзїў аябай баатыр сезип алып, калды...

Достор менен чогулуп, же той-топурга барып калганда тааныштарым «эмне бийлебейсиў» дей беришет. Чынында бий – мен їчїн эместей. Їйрєнїїгє аракет кылып да кєрбєдїм. Тааныштардын кєўїлїн кыйбай калп болсо да «кыйшаўдамыш» этип эле четке чыга качам. Анан кызыгып, «кыргыздар бийлегенби» деген суроого жооп издеп кєрдїм. Адабияттарды окудум. Интернеттен карадым (быйыл эле бул суроого жооп издебей элем). Бирок, бир да маалыматты окуй албадым. Балким, силерде маалымат бардыр, КЫРГЫЗ МЫРЗАЛАР БИЙЛЕГЕНБИ? Силерде маалымат болсо бєлїшкїлєчї. Бирок, тиешелїї ФАКТЫЛАР МЕНЕН айтып берсеўер, сураныч (МУНУ МЕНЕН БИЙЛЕГЕНДИ ЖАКШЫ КЄРГЄНДЄРГЄ ТАШ ЫРГЫТПАЙ ЭЛЕМ). Дайырбек Орунбеков:

Кыргызстанга Гитлер келсе оўолобуз! Себеби, ал єз элин, мамлекетин єзїнєн дагы жакшы кєрєт, Мекени їчїн акчасын эмес кан-жанын аябайт... Гитлердин 1 пайыздык мїнєзї жок биздин чиновниктер арабаны алдыга эмес артка сїйрєп баратышат... Германия дїйнєгє карыз, кемсинген улут катары 1-дїйнєлїк согуштун чыгашаларын тєлєп берїїгє милдеттен-

ЖАШООНУН РАХАТЫ АК ЭМГЕК, МАЎДАЙ ТЕРДЕ ЭКЕН

10 кїндєн бери їй ишине кєп кєўїл бу-

“БЇТКЇЛ ДЇЙНЄЛЇК МУСУЛМАН ЖАШТАРЫНЫН АССАМБЛЕЯСЫ” КООМДУК БИРИКМЕСИ 2013 – ЖЫЛДЫН ИЮНЬ АЙЫНДА, ЖАШТАРДЫ ЖАКЫНДАН КОЛДОП, ЭЛЇЇ ЖУПТАН ТУРГАН ЖАШТАРДЫ ЇЙЛЄНДЇРЇЇ МАКСАТЫНДА “МАМЛЕКЕТ ЄЗЄГЇ – ЇЙ БЇЛЄ” АТТУУ ДОЛБООР ЖАРЫЯЛАЙТ. ДОЛБООРГО КАТЫШУУНУ КААЛАГАНДАР ЇЧЇН КОЮЛГАН НЕГИЗГИ ТАЛАПТАР: 1. Катышуучулар биринчи жолу никеге туруп жаткандардан болуусу. 2. Турмуш курууга каражаты жок, социалдык жактан аз камсыз болгон жакыр їй-бїлєдєн болуп, бирок мектепти же университетти артыкчылык аттестат же диплом менен бїтїргєн жигиттер жана кыздар. 3. Долбоорго катышып жаткан жубайлардын биринин мїмкїнчїлїгї чектелген болуусу. 4. Эрте жашында томолой же атасынан айрылып, балдар їйїндє чоўойгон жигиттер жана кыздар. 5. Ошондой эле 2010 - жылдын 7 - апрелинде курман болгон азаматтардын уулдары же кыздары катыша алышат.

БЇТКЇЛ ДЇЙНЄЛЇК ЖАШТАР АССАМБЛЕЯСЫ ТАРАБЫНАН, ЖАЎЫ ЇЙЛЄНГЄН ЖАШТАРГА БЕРИЛЕ ТУРГАН БЕЛЕКТЕР: 1 – Мейманкана бєлмєсїнїн эмеректери 2 – Уктоо бєлмєсїнїн эмеректери 3 – Тамактануучу бєлмєнїн эмеректери 4 – кїнїмдїк тиричиликке колдонулуучу буюмдар: муздаткыч, кир жуучу машина, кичи толкундуу мэш, чаў соргуч жана їтїк.

МЫНДАН СЫРТКАРЫ ЖАЎЫДАН НИКЕГЕ ТУРУП ЖАТКАН ЖАШТАРДЫН ЇЙЛЄНЇЇ ЇЛПЄТ КИЙИМИН ЖАНА КЫРГЫЗДЫН САЛТЫ МЕНЕН ЄТЄ ТУРГАН ТОЙДУН БААРДЫК ЧЫГЫМДАРЫН, “БЇТКЇЛ ДЇЙНЄЛЇК ЖАШТАР АССАМБЛЕЯСЫ” КООМДУК БИРИКМЕСИ КАРЖЫЛАЙТ.

Документтерди кабыл алуу 2013–жылдын 5-апрелинен 20-апрелине чейин жїргїзїлєт. Долбоорго кабыл алынган жуптардын тизмеси 7-майда жарыяланат.

БАЙЛАНЫШ ЇЧЇН ТЕЛЕФОНДОР: 0555 83 18 89, 0771 19 21 00, 0779 00 07 57 12-апрель, 2013-жыл

Жашоо кызык экен. Бойдок эркектер кыз-келин издесе мен жалгыз корозума тоок издеп жатам. Корозду Кеминден жездем союп жегиле деп тирїїлєй салып берген. Соелу десек арыгыраак экен. Кол барбайт. Аны короодогу жащикке салып койгонбуз. Жем жебей эле биз жеген тамактардан жеп, эртеў менен короздук милдетин аткарып кыйкырып коет. Кыскасы ошол. Жесир тоокторуўар болсо кайрылгыла! Жесир корозума убал болду.

Айбат - коомдук-саясий гезити  

Айбат, Кыргызстан, Бишкек, газета, аймак, саясат, коом, экономика, маданият, шоубизнес, маек, bekturb