Page 1

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

ชื่อ …....นางสาวศิริพร……. นามสกุล ………คุม้ ผิวดํา……… ชื่อเล่ น …….พลอย…….. E–mail ........Siriporn.Khum@gmail.com …….. โทรศัพท์ ........084 – 669 - 3099...... ชื่อสถานทีป่ ระกอบการ .......บริ ษทั ออดิท เฮ้าส์ จํากัด........

ทีอ่ ยู่ .............19 ซอยลาดพร้าว 120 ถนนลาดพร้าว แขวงพลับพลา เขตวังทองหลาง จังหวัดกรุ งเทพมหานคร 10310 โทรศัพท์ ......0-2530-6887-90...... โทรสาร .......0-2934-0607....... ตําแหน่ งงานทีฝ่ ึ กงาน ........ผูต้ รวจสอบบัญชี......... รายละเอียดงานทีท่ าํ .....ตรวจสอบการทํางบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารของบริ ษทั ลูกค้า ตรวจสอบบัญชีรายได้ ค่าใช้จ่ายต่างๆ ของบริ ษทั ลูกค้า ตรวจสอบรายการการจ่ายชําระภาษี รวมถึงการเก็บรวบรวมรายละเอียด และบันทึกข้อมูลในแบบแสดงรายการ ภาษีเงินได้บริ ษทั หรื อห้างหุน้ ส่วนนิติบุคคล เพื่อนําไปยืน่ ที่กรมสรรพากร ตรวจสอบบัญชีลูกหนี้ เจ้าหนี้ และทดสอบการ คํานวณค่าเสื่ อมราคาของสิ นทรัพย์ ข้ อคิดหรือข้ อแนะนําสําหรับน้ องๆ ……….มีการสอนงานก่อน หากเกิดความสงสัยสามารถถามได้ ทําให้เราได้ใช้ความรู ้ที่ได้ศึกษามาได้อย่างเต็มที่ ได้ฝึกการ ปฏิบตั ิงานจริ งทําให้รู้สึกเหมือนได้ทาํ งานจริ ง พี่ๆที่ทาํ งานเป็ นกันเองทุกคน ใจดีมากบางครั้งพี่ๆที่ทาํ งานก็พาไปเลี้ยง และยังได้ ค่าขนมอีกด้วย ที่สาํ คัญเราควรมีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมาย เหมาะสมให้นอ้ งฝึ กงานต่อ

ไม่เหมาะสมให้นอ้ งฝึ กงานต่อ


กิตติกรรมประกาศ

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การศึกษาหลักสูตรปริ ญญาบริ หารธุรกิจบัณฑิต (การบัญชีบริ หาร) คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรี ราชา มีการจัดให้นิสิตสาขาการบัญชีบริ หารเข้ารับการฝึ กงานเพื่อต้องการให้นิสิตได้รับความรู ้ และประสบการณ์ จากสถานที่ฝึกงาน และสามารถนําความรู ้ที่ได้ไปใช้กบั การทํางาน และการดําเนินชีวติ ประจําวัน จากการเข้ารับการฝึ กงานที่บริ ษทั ออดิท เฮ้าส์ จํากัด ระหว่างวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ.2556 ถึง 31 พฤษภาคม พ.ศ.2556 นั้นทําให้ขา้ พเจ้าพบว่า ในการปฏิบตั ิงานจริ งจะต้องอาศัยความรู ้ที่ได้รับจากการเรี ยนในชั้นเรี ยน ซึ่งในทฤษฎีการเรี ยนไม่ สามารถนําความรู ้ไปใช้ได้โดยตรงจะต้องนํามาประยุกต์ใช้กบั การทํางาน และจะต้องปฏิบตั ิงานด้วยความระมัดระวัง รอบคอบ เพื่อให้งานที่ได้รับมอบหมายเป็ นไปได้ดว้ ยดี นอกจากนั้นในการฝึ กงานครั้งนี้ยงั ช่วยสร้างความสัมพันธ์กบั เพื่อนร่ วมงาน รู ้จกั การแก้ไขปั ญหาเฉพาะหน้าที่เกิดขึ้น เมื่อจบการศึกษาและต้องออกไปปฏิบตั ิงานจริ งจะทําให้ขา้ พเจ้ามีประสบการณ์ในการ ทํางานที่มากมาย แต่อย่างไรก็ตามรายงานฝึ กงานเล่มนี้จะไม่สามารถสําเร็ จลุล่วงได้หากไม่ได้รับความอนุเคราะห์ สนับสนุนทั้ง ด้านการเงิน แรงงาน และกําลังใจ จากบุคคลที่เกี่ยวข้องดังต่อไปนี้ ขอขอบคุณบริ ษทั ออดิท เฮ้าส์ จํากัด ที่ให้ความอนุเคราะห์ในการรับนิสิตฝึ กงาน และคอยให้ความรู ้ และคําปรึ กษาใน เรื่ องของการตรวจสอบบัญชี การจัดทําเอกสารต่างๆ รวมไปถึงความรู ้ที่สามารถนําไปปรับใช้กบั ชีวติ ประจําวันได้ ขอขอบคุณคณาจารย์ประจําสาขาการบัญชีบริ หาร และสาขาอื่น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรี ราชา ที่ให้ ความรู ้เกี่ยวกับบัญชีในเรื่ องต่างๆ ให้คาํ ปรึ กษาเมื่อนิสิตเกิดข้อสงสัย และคอยสนับสนุนให้นิสิตได้เข้ารับการฝึ กงานเพื่อให้มี ประสบการณ์ที่สามารถใช้ในการทํางานได้ในอนาคต ขอขอบคุณบิดา มารดา รวมถึงญาติพี่นอ้ ง ที่คอยเป็ นกําลังใจ และให้ความช่วยเหลือในด้านต่างๆ ตลอดมา ตลอดจน คําแนะนําที่ได้รับทําให้ขา้ พเจ้านําไปปรับแก้ไขในการปฏิบตั ิงานจริ ง ขอขอบคุณเพื่อนนิสิตสาขาการบัญชีบริ หาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรี ราชา ทุกท่านที่ให้ความช่วยเหลือ ในการทํารายงานเล่มนี้จนสําเร็ จลุล่วงไปได้ดว้ ยดี ขอขอบคุณผูท้ ี่อยูเ่ บื้องหลังความสําเร็ จของรายงานเล่มนี้อีกมากมาย ซึ่งข้าพเจ้าต้องขอขอบคุณมาไว้ ณ ที่น้ ีดว้ ย ท้ายที่สุดนี้ หากมีสิ่งใดขาดตกบกพร่ องหรื อผิดพลาดประการใด ผูจ้ ดั ทําขออภัยเป็ นอย่างสูงในข้อบกพร่ อง และความ ผิดพลาดนั้นมายัง ณ ที่น้ ีดว้ ย


คํานํา

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

รายงานนี้เป็ นส่วนหนึ่งของการศึกษาหลักสูตรปริ ญญาบริ หารธุรกิจบัณฑิต (การบัญชีบริ หาร) คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรี ราชา โดยผูจ้ ดั ทําได้รวบรวมเนื้อหาความรู ้เกี่ยวกับเรื่ อง เงินสด และเงินฝากธนาคาร การ ตรวจสอบเงินสด และ เงินฝากธนาคาร การตรวจสอบงบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร และขั้นตอนการตรวจสอบเงินสด และเงิน ฝากธนาคาร สาระสําคัญของรายงานเล่มนี้คือ ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับ เงินสด และเงินฝากธนาคาร การควบคุมเงินสดให้มี ประสิ ทธิภาพ งบ พิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร ประโยชน์ของงบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร การตรวจสอบการพิสูจน์ยอดเงินฝาก ธนาคาร และขั้นตอนการตรวจสอบการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร ซึ่งนิสิต นักศึกษา หรื อผูท้ ี่มีความสนใจสามารถนําความรู ้ที่ ได้น้ ีมาประยุกต์ใช้ ปรับปรุ งในการศึกษาหรื อในการทํางาน เพื่อให้ข้ นั ตอนการตรวจสอบเป็ นไปอย่างถูกต้อง และมีความเป็ น ระบบมากยิง่ ขึ้น ผูจ้ ดั ทําหวังเป็ นอย่างยิง่ ว่า รายงานเล่มนี้จะเป็ นส่วนหนึ่งในการช่วยทําให้นิสิต นักศึกษา ตลอดจนผูท้ ี่สนใจในการ ตรวจสอบการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร สามารถเข้าใจในกระบวนการตรวจสอบมากยิง่ ขึ้น หากรายงานฝึ กงานเล่มนี้เกิด ข้อผิดพลาดประการใด ผูจ้ ดั ทําต้องขออภัยมา ณ ที่น้ ีดว้ ย

ศิริพร คุม้ ผิวดํา ผูจ้ ดั ทํา


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์ บทที่ 1 บทนํา ความสําคัญของการฝึ กงาน จากรู ปแบบการศึกษาในปั จจุบนั ที่เน้นผูเ้ รี ยนเป็ นสําคัญในการศึกษาหาความรู ้เพิ่มเติมด้วยตนเองนอกเหนือจากความรู ้ ในชั้นเรี ยน รวมทั้งประสบการณ์ที่ได้จากการปฏิบตั ิงานจริ งยิง่ เป็ นผลดีต่อการศึกษาหาความรู ้ซ่ ึงจะช่วยพัฒนาทักษะความรู ้ ความสามารถต่ออนาคตการประกอบอาชีพการงาน โดยเฉพาะอาชีพทางด้านบัญชีซ่ ึงต้องอาศัยประสบการณ์ ความรู ้ ความสามารถในการปฏิบตั ิงาน และสําหรับงานด้านสอบบัญชีซ่ ึงเป็ นจุดมุ่งหมายหลักของผูศ้ ึกษา ด้วยความสําคัญของวิชาชีพ บัญชีที่ตอ้ งเน้นคุณภาพ ความรู ้ความสามารถของตัวผูส้ อบบัญชีเองแล้วยังต้องอาศัยคุณธรรม ความซื่อสัตย์ ความเที่ยงธรรม นํามาซึ่งการรักษาผลประโยชน์ของชาติและสังคมเอาไว้ ซึ่งต้องมีทกั ษะความรู ้ความสามารถสูงโดยเฉพาะทักษะด้านการทํางาน ในลักษณะการปฏิบตั ิงานจากเหตุการณ์จริ ง และการผลิตนิสิตการบัญชีบริ หารที่ดีมีคุณภาพนั้น จะให้การศึกษาหาความรู ้ ภาคทฤษฎีอย่างเดียวคงไม่ได้ ในช่วงก่อนจบการศึกษาจึงจําเป็ นให้มีการฝึ กภาคปฏิบตั ิให้มากเพียงพอจนสามารถปฏิบตั ิงานใน หน้าที่ได้อย่างดี มีความมัน่ ใจ และมีความเชื่อมัน่ ในการทํางาน โดยส่วนใหญ่จะทําการฝึ กงานในช่วงปิ ดภาคเรี ยน ประมาณสอง ถึงสามเดือน ซึ่งเป็ นประสบการณ์ที่สาํ คัญยิง่ เพราะเป็ นช่วงเวลาที่สาํ คัญที่นิสิตจะนําเอาวิชาความรู ้ที่ได้ศึกษษมาใช้ในการ ปฏิบตั ิงานจริ ง และเป็ นการเพิ่มทักษะในด้านการทํางานเพื่อเตรี ยมความพร้อมในการก้าวสู่โลกแห่งการทํางานอย่างแท้จริ ง


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์ วัตถุประสงค์ หลักของการฝึ กงาน การฝึ กประสบการณ์วชิ าชีพ (ฝึ กงาน) ของนิสิตสาขาวิชาการบัญชีบริ หาร เพื่อให้นิสิตได้ศึกษาเรี ยนรู ้สภาพงานของ วิชาชีพ และทําการปฏิบตั ิงานจริ ง จําเป็ นจะต้องพัฒนาทักษะทุกๆด้านจากสถานที่ฝึกงานที่มีแหล่งทรัพยากร จึงกําหนด วัตถุประสงค์หลักดังนี้ 1. เพื่อให้นิสิตได้ฝึกประสบการณ์วชิ าชีพทางด้านการตรวจสอบบัญชี 2. เพื่อให้นิสิตสามารถวิเคราะห์ปัญหา และหาแนวทางแก้ปัญหาร่ วมกับผูอ้ ื่นให้ลุล่วงไปได้ 3. เพื่อให้นิสิตได้ฝึกประสบการณ์ที่เกี่ยวกับโปรแกรมสําเร็ จรู ปทางการบัญชีต่างๆ 4. เพื่อให้นิสิตสามารถศึกษาปั ญหา และรู ้จกั เก็บข้อมูลต่างๆ ที่ได้จากการฝึ กงาน สามารถนําความรู ้มาแก้ปัญหากับ งานของตนในอนาคตเมื่อได้ปฏิบตั ิงานจริ ง 5. เพื่อให้นิสิตได้พฒั นาบุคลิกภาพในการเป็ นนักบัญชีอย่างสมบูรณ์แบบ 6. เพื่อให้มีมนุษยสัมพันธ์อนั ดี สมกับเป็ นบัณฑิตการบัญชีบริ หาร ประโยชน์ ทคี่ าดว่ าจะได้ รับจากการฝึ กงาน 1. ได้ประสบการณ์จริ งจากการทํางานฝึ กงาน 2. ได้เรี ยนรู ้การปฏิบตั ิตวั ในขณะฝึ กงาน 3. การเรี ยนรู ้การทํางานร่ วมกับผูอ้ ื่น วัฒนธรรมองค์กรที่เราทํางาน 4. ได้มีโอกาสทําความเข้าใจกิจการต่างๆที่ได้ทาํ การตรวจสอบเพื่อเป็ นความรู ้ ประสบการณ์ในภายหน้า 5. ได้เรี ยนรู ้ส่ิ งใหม่ๆจากการฝึ กงานมากยิง่ ขึ้น 6. ได้ฝึกตนเองในเรื่ องรับผิดชอบต่อหน้าที่การงานที่ได้รับมอบหมาย 7. ได้ฝึกตนเองให้เป็ นคนที่มีระเบียบวินยั มากยิง่ ขึ้น เช่น การเข้าทํางานให้ตรงต่อเวลา 8. ได้เข้าใจหลักการทํางานมากยิง่ ขึ้น มีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมาย 9. ได้มีโอกาสรู ้จกั เรี ยนรู ้นิสยั บุคคลอื่นมากยิง่ ขึ้น 10. ได้เรี ยนรู ้วธิ ีการปรับตัวเพื่อให้สามารถเข้ากับผูอ้ ื่น และสังคมได้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์ บทที่ 2 การฝึ กงาน ณ บริษัท ออดิทเฮ้ าส์ จํากัด สถานทีต่ ้งั สํานักงานตั้งอยูเ่ ลขที่ 19 ซอยลาดพร้าว 120 ถนนลาดพร้าว แขวงพลับพลา เขตวังทองหลาง จังหวัดกรุ งเทพมหานคร 10310 โทรศัพท์ : 0-2530-6887-90 โทรสาร : 0-2934-0607 ประวัติ บริษัท ออดิท เฮ้ าส์ จํากัด 

บริ ษทั ออดิท เฮ้าส์ จํากัด เรี ยกเป็ นภาษาอังกฤษว่า Audit House Corporation Limited หรื อ Audit House Corp., Ltd. จดทะเบียนเป็ นนิติบุคคลประเภท บริ ษทั จํากัด เลขทะเบียนนิติบุคคลที่ 0105533124941

บริ ษทั ออดิท เฮ้าส์ จํากัด ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2533 โดยเป็ นสํานักงานที่ให้บริ การตรวจสอบบัญชี ตรวจสอบภายใน (Internal Audit) และบริ การด้านอื่นทางวิชาชีพบัญชี บริ ษทั ออดิท เฮ้าส์ จํากัด มีบุคลากรมืออาชีพทางด้านการตรวจสอบและการบัญชี โดยมี Certified Internal Auditor ผูส้ อบบัญชีรับอนุญาต และเจ้าหน้าที่ผเู ้ ชี่ยวชาญร่ วมกันเป็ นทีมงานที่เปี่ ยมด้วยคุณภาพ เพื่อคอย ให้บริ การแก่ลูกค้า บริ ษทั ออดิท เฮ้าส์ จํากัด และบริ ษทั ในกลุ่ม มีบริ การด้านวิชาชีพเกี่ยวกับการให้คาํ ปรึ กษาด้านการบริ หาร การเงิน และการให้คาํ ปรึ กษาด้านธุรกิจแบบครบวงจร โดยลูกค้าสามารถเลือกใช้บริ การที่ตอ้ งการจาก สํานักงานและบริ ษทั ในกลุ่มได้อย่างครบถ้วน บริ ษทั ออดิท เฮ้าส์ จํากัด มีผบู ้ ริ หารและผูส้ อบบัญชี 5 ท่านคือ นายธนา วงศ์แสงนาค นางบุญมาก วงศ์แสง นาค นางไพศรี วุฒิไกร นายศิริพงษ์ วุฒิไกร และนายฉัตรชัย จันทศิริ

ลูกค้ าของสํานักงาน สํานักงานมีลูกค้ามาใช้บริ การมากกว่า 100 ราย ตั้งแต่ธุรกิจขนาดเล็ก กลาง จนถึงกิจการขนาดใหญ่ ซึ่งประกอบธุรกิจ หลากหลายประเภท อาทิเช่น  

สายการบิน และธุรกิจท่องเที่ยว ตัวแทนนายหน้าธุรกิจขนส่ง


       

กิจการอู่ต่อเรื อ อุตสาหกรรมโลหะมีค่า โรงแรม และ Service Apartments บริ ษทั ประกันวินาศภัย ศูนย์การค้า และธุรกิจอาคารสํานักงาน ธุรกิจก่อสร้าง และพัฒนาอสังหาริ มทรัพย์ โรงงานอุตสาหกรรม และ Exporters Convenience Store และธุรกิจซื้อมาขายไป

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

บริการของสํานักงาน สํานักงานมุ่งมัน่ ในคุณภาพของการบริ การและความสําเร็ จของงานตามวัตถุประสงค์ ซึ่งเป็ นปั จจัยสําคัญที่เสริ มสร้าง ความเชื่อมัน่ ให้กบั ลูกค้า ทําให้การประกอบวิชาชีพของสํานักงานประสบความสําเร็ จและเป็ นที่ไว้วางใจของลูกค้าตลอดมา

สํานักงานให้บริ การตรวจสอบบัญชี และให้คาํ ปรึ กษาในด้านต่าง ๆ ดังต่อไปนี้       

ตรวจสอบบัญชีประจําปี และตรวจสอบเป็ นกรณี พิเศษ ตรวจสอบภายใน (Internal Audit) ตรวจสอบการปฏิบตั ิดา้ นภาษีอากร (Tax Audit) ให้คาํ ปรึ กษาทางภาษีอากร และการวางแผนภาษีอากร (Tax Planning) วางระบบบัญชีและระบบการรายงานเพื่อการบริ หาร บริ การที่ปรึ กษาด้านการตรวจสอบฐานะการเงินของกิจการ หรื อการทํา Due Diligence บริ การที่ปรึ กษาด้านการบริ หารการเงิน ซึ่งรวมถึงการจัดทํางบประมาณ การประเมินมูลค่ากิจการ และการปรับ โครงสร้างทางการเงินของกิจการ


คําอธิบายลักษณะงาน

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

ประธานกรรมการ บุคคลที่มีอาํ นาจในการกําหนดนโยบายบริ ษทั วางแผนรายได้และค่าใช้จ่ายของบริ ษทั เพื่อให้ได้ผล ประกอบการตามเป้ าหมาย รองประธานกรรมการ บุคคลที่มีอาํ นาจรองลงมาจากประธานกรรมการในการช่วยกําหนดนโยบายบริ ษทั วางแผน รายได้และค่าใช้จ่ายของบริ ษทั เพื่อให้ได้ผลประกอบการตามเป้ าหมาย ฝ่ ายงานทะเบียน มีหน้าที่สนับสนุนการทํางานของแผนกบัญชี โดยการจัดเตรี ยมเอกสารที่แผนกบัญชีตอ้ งใช้งาน เช่น รายชื่อผูถ้ ือหุน้ ของบริ ษทั ลูกค้า (บอจ.5) รายงานของผูส้ อบบัญชี และเอกสารต่างๆ ที่มีความสําคัญในการยืน่ งบการเงิน แผนก ทะเบียนยังมีหน้าที่ในการตรวจสอบเอกสารต่างๆที่มาจากแผนกบัญชีเพื่อตรวจสอบความถูกต้อง ทําหน้าที่ในการติดต่อกับ ลูกค้า ฝ่ ายการเงิน มีหน้าที่ควบคุมการรับ – จ่ายเงินทุกด้านของบริ ษทั และมีหน้าที่บริ หารงบประมาณและทรัพยากรให้ สอดคล้องกับการปฏิบตั ิงานของบริ ษทั จัดทํางบประมาณเพื่อควบคุมการเบิกจ่ายที่จะเกิดขึ้น ฝ่ ายบัญชี บุคคลที่มีหน้าที่จดั เก็บรวบรวม จําแนกเอกสารต่างๆ ทางการเงินของบริ ษทั ลูกค้า และจัดทําบัญชีในรอบ บัญชีหนึ่งๆ ฝ่ ายงานสอบบัญชี มีหน้าที่ในการปฏิบตั ิงานสอบบัญชีที่ได้รับมอบหมายจากผูจ้ ดั การ และทําหน้าที่กาํ กับดูแลและ สอบทานงานของผูช้ ่วยผูส้ อบบัญชี ฝ่ ายทรัพยากรบุคคล มีหน้าที่ในการสรรหา ว่าจ้าง จัดอบรม จัดทดสอบความรู ้ อํานวยการบุคคลและประเมินผล ฝ่ ายพาหนะและดูแลอาคารทัว่ ไป พนักงานขับรถ ทําอาหาร ขนเอกสาร และดูแลทําความสะอาดภายในอาคาร


บทที่ 3

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

เงินสดและเงินฝากธนาคาร เงินสดเป็ นสิ นทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงในการดําเนินงานจัดเป็ นสิ นทรัพย์หมุนเวียนของกิจการ เงินสดนํามาใช้เป็ น สื่ อกลางในการแลกเปลี่ยนสิ นค้าหรื อบริ การระหว่างกัน และใช้เป็ นตัวกําหนดมูลค่าทางเศรษฐกิจโดยทัว่ ไป เงินสดเป็ น สิ นทรัพย์ที่ความเสี่ ยงต่อการสูญหายหรื อถูกโจรกรรมได้ง่าย กิจการจึงจําเป็ นต้องมีระบบการควบคุม การจัดการเกี่ยวกับเงินสด ให้มีประสิ ทธิภาพ เพื่อป้ องกันมิให้เงินสดสูญหายและป้ องกันการทุจริ ตที่อาจเกิดกับเงินสด เงินสดมีความสําคัญต่อการดําเนิน กิจการและเป็ นรายการที่ได้รับความสนใจในจากบุคคลหลายกลุ่มในการวิเคราะห์กิจการ เนื่องจากสามารถนํารายการเงินสดใน งบดุลมาใช้ในการประเมินความสามารถในการจ่ายชําระหนี้สินหมุนเวียนของกิจการ ดังนั้นผูบ้ ริ หารจึงควรให้ความสนใจ ดูแล การบริ หารเงินสด เก็บเงินสดไว้เท่าที่จาํ เป็ น เนื่องจากเงินสดเป็ นสิ นทรัพย์ที่ไม่ได้ก่อให้เกิดรายได้โดยตรงต่อกิจการ จึงควรมี การวางแผนเกี่ยวกับเงินสด เพื่อให้เกิดความมัน่ ใจว่ากิจการจะมีเงินสดเพียงพอกับความต้องการในการใช้จ่ายในระยะสั้น และ จะได้นาํ เงินสดที่มีเหลือเกินความจําเป็ นไปลงทุนก่อให้เกิดประโยชน์ต่อกิจการ ในบทนี้จะอธิบายเกี่ยวกับการบันทึกบัญชีเงิน สด การควบคุมภายในเกี่ยวกับเงินสด การแสดงรายการในงบการเงิน และระบบสารสนเทศทางการบัญชี ความหมายของเงินสด นักบัญชีและผูส้ อบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทยได้ให้ความหมายของเงินสดไว้ดงั นี้วา่ เงินสด หมายถึง เงินสดใน มือและเงินฝากธนาคารทุกประเภท แต่ไม่รวมเงินฝากประเภทที่ตอ้ งจ่ายคืนเมื่อสิ้นระยะเวลาอันกําหนดไว้ เงินสดในมือ รวมถึง เงินเหรี ยญ ธนบัตร เช็คที่ยงั มิได้นาํ ฝาก เช็คเดินทาง ดราฟท์ของธนาคาร และ ธนาณัติ จากความหมายดังกล่าว เงินสดในทาง บัญชีจึงหมายถึง เงินสดในมือของกิจการ ได้แก่ เหรี ยญกษาปน์และธนบัตร เอกสารทางการเงินที่สามารถซื้อขาย แลกเปลี่ยน เป็ นเงินสดได้ เช่น เช็คส่วนบุคคลที่ได้รับจากลูกค้าและสามารถนําฝากธนาคารหรื อขึ้นเงินได้ทนั ที ดร๊ าฟท์ของธนาคาร (Bank Draft) แคชเชียร์เช็ค (Cashier ‘s Cheque) เช็คเดินทาง (Travellers Cheque) ธนาณัติ (Money Order) ตัว๋ แลกเงินไปรษณี ย ์ นอกจากนี้เงินสดยัง หมายถึง เงินฝากธนาคารประเภทจ่ายคืนเมื่อทวงถาม เช่น เงินฝากกระแสรายวัน เงินฝากออมทรัพย์ และ เงินฝากประจําโดยจะต้องเป็ นเงินฝากธนาคารที่สามารถเบิกถอนได้ทนั ทีที่ตอ้ งการและ รวมถึงเงินฝากสถาบันการเงินที่ไม่มีขอ้ จํากัดในการใช้เงินฝาก เงินสดย่อยที่กิจการจะกันไว้เพื่อใช้จ่ายหมุนเวียนรายจ่าย เล็กๆน้อยๆของกิจการ ส่วนรายการต่อไปนี้จะไม่นบั รวมเป็ นเงินสดของกิจการ เช่น ตัว๋ เงินรับ เช็คลงวันที่ล่วงหน้า (Postdated Cheques) จะไม่นบั รวมเป็ นเงินสดจนกว่าจะถึงวันที่ในเช็คและสามารถขึ้นเงินได้ เงินที่ให้พนักงานยืมเพื่อทําธุรกิจให้แก่กิจการ โดยมีใบยืมเงิน (I.O.U.s) เป็ นหลักฐานโดยจัดเป็ นรายการลูกหนี้เงินยืมของกิจการ เช็คที่ธนาคารคืนมา (Non-Sufficient-Fund cheques: N.S.F.cheques ) เป็ นเช็คของลูกค้าที่กิจการได้นาํ ฝากธนาคาร แล้วแต่ธนาคารไม่สามารถเรี ยกเก็บเงินได้จึงคืนมาให้แก่ กิจการหรื อเรี ยกว่าเช็คคืน (Cheques Returns) ดวงตราไปรษณี ยากรและอากรแสตมป์ ที่คงเหลืออยูจ่ ดั เป็ นวัสดุสิ้นเปลือง เงินฝาก ธนาคารที่มีขอ้ จํากัดของการใช้เงิน เงินมัดจําตามสัญญาที่กิจการรับมาก่อนล่วงหน้าจะไม่นบั เป็ นเงินสดของกิจการ


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การควบคุมภายในเกีย่ วกับเงินสด เนื่องจากเงินสด เป็ นสิ นทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูง สามารถเปลี่ยนมือได้ง่ายและมีโอกาสที่จะเกิดการทุจริ ตได้ง่าย ดังนั้นกิจการจึงต้องกําหนดให้มีระบบการควบคุมภายในเกี่ยวกับเงินสดที่ดีมีประสิ ทธิภาพ เพื่อที่จะสามารถป้ องกันมิให้เกิดการ สูญหาย และเกิดการทุจริ ตได้ การควบคุมภายในที่เข้มงวดเกี่ยวกับเงินสดจึงเป็ นสิ่ งจําเป็ นสําหรับกิจการหลักการควบคุมภายใน โดยทัว่ ไปประกอบด้วย การกําหนดหน้าที่ความรับผิดชอบ การแบ่งแยกหน้าที่ กระบวนการใช้เอกสาร การใช้เครื่ องมือ เครื่ องจักร และอุปกรณ์ช่วยในการควบคุม การสอบทานอย่างอิสระ และการควบคุมภายในอื่นๆ (กชกร เฉลิมกาญจนาและคณะ ,2545 ,หน้า 24) โดยมีรายละเอียดดังนี้ 1. การกําหนดหน้าที่ความรับผิดชอบ กิจการควรกําหนดหน้าที่ให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งเป็ นผูร้ ับผิดชอบเงินสดและการ อนุมตั ิรายการทางการเงินโดยเฉพาะเจาะจง 2. การแบ่งแยกหน้าที่ ควรแยกหน้าที่การดูแลรักษาเงินสด และหน้าที่บนั ทึกบัญชีเงินสดออกจากกัน และกําหนดให้มี ผูร้ ับผิดชอบที่ชดั เจน พนักงานเก็บรักษาเงินสด และพนักงานบันทึกบัญชีเงินสด จะต้องไม่ใช่พนักงานคนเดียวกันและ ไม่ใช่เครื อญาติกนั เพื่อลดโอกาสการทุจริ ตและความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น 3. กระบวนการใช้เอกสาร เอกสารจะเป็ นหลักฐานที่ดีในการนํามาใช้เป็ นหลักฐานในการบันทึกบัญชี กิจการควรทํา ทะเบียนคุมเอกสาร กําหนดเล่มที่ เลขที่ของเอกสารไว้ล่วงหน้า การใช้เอกสารเรี ยงตามลําดับเล่มที่และเลขที่ หากมีการ ยกเลิกให้ประทับตรายกเลิกและเก็บไว้กบั ต้นฉบับ เอกสารที่ใช้ในการจ่ายเงินควรเป็ นเอกสารต้นฉบับไม่ใช่สาํ เนาจาก การถ่ายเอกสาร 4. การใช้เครื่ องมือเครื่ องจักร และอุปกรณ์ช่วยในการควบคุม โดยกิจการอาจใช้โทรทัศน์วงจรปิ ดในการควบคุม ใช้ตู ้ นิรภัยในการเก็บรักษาเงินสดและเก็บรักษาเอกสารทางการเงิน และเอกสารที่สาํ คัญอื่นๆ หรื ออาจใช้ตนู ้ ิรภัยที่เช่าไว้ที่ ธนาคาร กําหนดรหัสผ่าน (password) ในการเข้าใช้อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ การใช้เครื่ องบันทึกเงินสด (Cash Register) เป็ นต้น 5. การสอบทานอย่างอิสระ โดยการเปรี ยบเทียบ การจัดทํางบกระทบยอด ตรวจสอบการตรวจนับเอกสารกับทะเบียนคุม การสอบทานควรตรวจเป็ นระยะโดยไม่บอกล่วงหน้า 6. การควบคุมภายในอื่นๆ อาจทําโดยจัดให้มีการตรวจสอบนับเงินสดเป็ นครั้งคราวโดยไม่มีการแจ้งล่วงหน้า การ หมุนเวียนตําแหน่ง มีการสับเปลี่ยนพนักงานที่ทาํ หน้าที่เกี่ยวกับเงินสด และกําหนดให้มีการหยุดพักผ่อน รวมถึงให้มี การจัดทํางบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารทุกสิ้นเดือน อาจกําหนดให้มีการวางเงินคํ้าประกันแก่กิจการสําหรับตําแหน่ง พนักงานการเงิน เป็ นต้น การควบคุมภายในเกี่ยวกับเงินสดสามารถแบ่งได้เป็ น 2 ส่วน คือการควบคุมภายในด้านเงิน สดรับ และการควบคุมภายในด้านเงินสดจ่าย 1. การควบคุมภายในด้ านเงินสดรับ กิจการได้รับเงินสดมาจากหลายแหล่งเช่นเงินสดรับจากการขายสิ นค้าหรื อให้บริ การ เงินสดรับจากรายได้อื่นๆ เงินปั น ผลรับ ดอกเบี้ยรับ เงินสดรับจาการชําระหนี้ของลูกหนี้ เป็ นต้น กิจการจึงควรมีวธิ ีการดูแลควบคุมเกี่ยวกับเงินสดรับดังนี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

1.1. มีการแบ่งแยกหน้าที่การเงิน และบัญชีออกจากกันอย่างเหมาะสม ดังนั้น พนักงานเก็บรักษาดูแลเงินสด และพนักงาน บันทึกบัญชีจะต้องไม่ใช่คนเดียวกัน ไม่ใช่เครื อญาติกนั และควรมีการตรวจนับเงินสด เพื่อการตรวจสอบยอด และยืนยัน ยอดเงินสดที่ถูกต้องตรงกัน 1.2. มีการเก็บรักษาใบเสร็ จรับเงินที่ยงั ไม่ได้ใช้ไว้ในตูน้ ิรภัย มีผรู ้ ับผิดชอบดูแลการเบิกใช้ จัดทําทะเบียนคุมเอกสาร ใบเสร็ จรับเงิน 1.3. ใช้เครื่ องบันทึกการเก็บเงินสําหรับการรับเงินสดจากการขายสิ นค้า หรื อบริ การและควรมีการตรวจสอบรายการรับเงิน จากเครื่ องบันทึกเงินสดกับจํานวนเงินสดที่มีอยู่ 1.4. การรับเงินสดจากลูกค้า ควรออกใบเสร็ จรับเงินทันทีและจะต้องทําการบันทึกบัญชีทนั ที 1.5. ควรนําเงินสดที่ได้รับจากการขายสิ นค้า หรื อบริ การในแต่ละวันนําฝากธนาคารทันที และไม่ควรเก็บเงินสดไว้ใน กิจการมากเกินความจําเป็ น กิจการควรกําหนดวงเงินสดขั้นตํ่า ให้ผรู ้ ักษาเงินสดถือไว้ หากมีเกินกว่าที่กาํ หนดจะต้องนํา ฝากธนาคารทันที 1.6. ควรมีการควบคุม หรื อกําหนดจํานวนเงิน และเลขที่ใบเสร็ จรับเงินที่พนักงานเก็บเงินนําไปเก็บในแต่ละวัน 1.7. การรับชําระเงินควรรับชําระด้วยเช็คที่สงั่ จ่ายในนามกิจการและขีดคร่ อม และกําหนดให้นาํ เงินที่ได้รับฝากธนาคารทุก สิ้นวัน พร้อมทั้งกระทบยอดใบเสร็ จรับเงินและใบนําฝากทุกวัน 1.8. ควรจัดให้มีพนักงานตรวจสอบภายใน เพื่อทําหน้าที่ตรวจสอบ และรายงานผลกับการปฏิบตั ิงานเพื่อใช้ในการ ประเมินผล การควบคุมและการปรับปรุ งการปฏิบตั ิงาน 2. การควบคุมภายในด้ านเงินสดจ่ าย การจ่ายเงินสดของกิจการจ่ายเพื่อวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน เช่น จ่ายเงินสดค่าซื้อสิ นค้าหรื อบริ การ จ่ายเงินสดชําระ หนี้เจ้าหนี้ จ่ายเงินสดเป็ นค่าใช้จ่ายในการดําเนินงาน จ่ายเงินสดเป็ นค่าดอกเบี้ย จ่ายค่าภาษีเงินได้ เป็ นต้น การควบคุมภายใน ด้านเงินสดจ่ายอาจทําให้ กิจการได้รับประโยชน์จากส่วนลดที่ได้รับจากการซื้อสิ นค้า ซึ่งจะแสดงถึงประสิ ทธิภาพของการใช้เงิน ของกิจการ กิจการจึงควรมีวธิ ีการดูแลควบคุมเกี่ยวกับเงินสดจ่ายดังนี้ 1. หลักฐานเอกสารที่ใช้ในการอนุมตั ิจ่ายเงินจะต้องเป็ นเอกสารฉบับจริ งไม่ใช่สาํ เนา และเมื่อจ่ายเงินแล้วให้ประทับตรา บนเอกสารประกอบทุกใบเพื่อป้ องกันการสัง่ จ่ายซํ้า 2. การจ่ายเงินจะทําการจ่ายเงินจากเอกสาร ที่ครบกําหนดชําระแล้วและมีการตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารก่อน การอนุมตั ิจ่ายเงิน 3. นําระบบใบสําคัญจ่าย (Voucher System) มาใช้ในการควบคุม การจ่ายเงินของกิจการ โดยจะต้องมีการตรวจสอบ ความถูกต้องของเอกสาร และการบันทึกบัญชี 4. การจ่ายด้วยเช็คให้สงั่ จ่ายเจ้าหนี้และขีดคร่ อม พร้อมทําทะเบียนจ่ายเช็ค และให้เจ้าหนี้ผรู ้ ับเงินลงลายมือชื่อในเอกสาร เมื่อรับเช็ค และควรใช้เช็คเรี ยงตามลําดับเลขที่ 5. ควรเก็บรักษาเช็คที่ยงั ไม่ได้ใช้ไว้ในตูน้ ิรภัยและจัดทําทะเบียนคุมเช็ค 6. การอนุมตั ิเช็ค จะต้องลงนามโดยผูม้ ีอาํ นาจลงนามเท่านั้น


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

7. ใช้ระบบเงินสดย่อยแบบวงเงินคงที่ (Imprest System) สําหรับจ่ายเงินจํานวนเล็กน้อยและจัดให้มีสมุดเงินสดย่อยใน การจดบันทึกการใช้จ่ายเงินของผูร้ ักษาเงินสดย่อย 8. ควรมีการจัดทํางบกระทบยอดเงินฝากธนาคารทุกเดือน เงินขาดและเกินบัญชี ในกรณี ที่กิจการใช้เครื่ องบันทึกการเก็บเงิน (Cash Register) สําหรับการรับเงินสดจากการขายสิ นค้าหรื อบริ การ กิจการควรจัดให้มีการตรวจสอบการรับเงินจากเครื่ องกับเงินสดที่มีอยูจ่ ริ งจากการตรวจนับ ในบางครั้งพนักงานเก็บเงินอาจมี การผิดพลาด เช่น บันทึกยอดเงินในเครื่ องผิด หรื อ ทอนเงินให้ลูกค้าผิด ซึ่ง การผิดพลาดดังกล่าวจะส่งผลทําให้ยอดเงินสดที่นบั ได้และมีอยูจ่ ริ งต่างกับ ยอดเงินสดที่ถูกบันทึกไว้ในเครื่ อง ในกรณี ที่เงินสดมียอดไม่ตรงกันให้นบั ยอดเงินสดที่มีอยูจ่ ริ งเป็ น ยอดเงินสดที่ถูกต้อง ส่วนต่างของเงินสดที่เกิดขึ้นจะถูกบันทึกไว้ในบัญชี “เงินขาดและเกินบัญชี (Cash short and over Account)”


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

เงินฝากธนาคารและการพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคาร การนําเงินสดไปฝากธนาคาร เป็ นวิธีการดําเนินงานของกิจการที่จะช่วยป้ องกันมิให้เกิดการทุจริ ต ทั้งทางด้านการรับ เงินและการจ่ายเงิน เงินฝากธนาคารที่มีสภาพคล่องเทียบเท่ากับเงินสดในมือ คือเงินฝากธนาคารประเภทเดินสะพัด หรื อกระแส รายวัน โดยในการจ่ายเงินจากธนาคารจะจ่ายโดยการใช้เช็คสัง่ จ่าย จึงจัดได้วา่ เงินฝากธนาคารมีสภาพคล่องเทียบเท่าเงินสด

บัญชีเงินฝากธนาคาร บัญชีเงินฝากธนาคาร เกิดจากการที่กิจการนําเงินสดที่ได้รับจากการดําเนินงานฝากธนาคารทุกสิ้นวัน ตามหลักการ ควบคุมเงินสด และการจ่ายเงินของกิจการจะกระทําโดยใช้เช็คของธนาคารยกเว้นรายจ่ายจํานวนเล็กน้อย กิจการจะจ่ายจากเงิน สดย่อย (Petty cash) ดังนั้นการที่กิจการนําเงินสดที่ได้รับ และเกินความจําเป็ นไปฝากธนาคาร จึงเป็ นการลดปั ญหาที่อาจเกิดขึ้น เกี่ยวกับการป้ องกันรักษาเงินสด และเป็ นการป้ องกันการทุจริ ตที่อาจเกิดขึ้นทั้งด้านการรับเงิน และการจ่ายเงินภายในกิจการได้ ประเภทของเงินฝากธนาคาร เงินฝากธนาคาร มี 3 ประเภทคือ เงินฝากประเภทออมทรัพย์ เงินฝากประเภทประจํา และเงินฝากประเภทกระแส รายวัน โดยเงินฝากธนาคารแต่ละประเภทมีลกั ษณะแตกต่างกันดังนี้ 1. เงินฝากประเภทออมทรัพย์ หรือเผือ่ เรียก (Saving Account) เป็ นบัญชีเงินฝากธนาคาร ที่กิจการสามารถเบิกถอนเงินได้ตลอดเวลาที่ตอ้ งการ โดยธนาคารจะออกสมุดคู่ฝาก(pass book) ให้กบั กิจการผูฝ้ ากเงิน การฝากเงินหรื อการถอนเงิน กิจการต้องนําสมุดคู่ฝากไปที่ธนาคารเพื่อบันทึกรายการที่เกิดขึ้น ดังนั้นสมุดคู่ฝากจะแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับการฝากเงิน การถอนเงินและยอดเงินคงเหลือตลอดเวลา 2. เงินฝากประเภทประจํา (Fixed Deposit Account) เป็ นบัญชีเงินฝากธนาคารที่กิจการต้องฝากเงินไว้ที่ธนาคารตามระยะเวลาที่ตกลงไว้จึงจะได้รับดอกเบี้ยตามอัตราที่ ธนาคารกําหนด เช่น เงินฝากประจํา 3เดือน เงินฝากประจํา 6เดือน เงินฝากประจํา12เดือน เป็ นต้น อัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจํา จะมีอตั ราสูงกว่าเงินฝากประเภทออมทรัพย์ หากทําการถอนเงินก่อนระยะเวลาครบกําหนด กิจการจะไม่ได้รับดอกเบี้ยเงินฝาก การฝากเงินหรื อการถอนเงิน กิจการต้องนําสมุดคู่ฝากไปที่ธนาคารเพื่อบันทึกรายการที่เกิดขึ้น ดังนั้นสมุดคู่ฝากจะแสดง รายละเอียดเกี่ยวกับการฝากเงิน การถอนเงินและยอดเงินคงเหลือตลอดเวลา 3. เงินฝากประเภทกระแสรายวันหรือเดินสะพัด (Current Account) เป็ นบัญชีเงินฝากธนาคารที่กิจการต้องฝากเงินไว้ที่ธนาคาร จะไม่มีสมุดคู่ฝาก ไม่มีดอกเบี้ยรับ การฝากเงินกิจการต้อง เขียนใบนําฝาก(Pay in slip) อาจฝากเงินโดยการโอนระหว่างบัญชี ส่วนการถอนเงิน ทําโดยใช้เช็คเป็ นหลักฐานในการจ่ายเงิน กิจการจะทราบรายละเอียดเกี่ยวกับการฝากเงิน การถอนเงินและยอดเงินคงเหลือของเงินฝากประเภทกระแสรายวันในระหว่าง เดือนได้จากใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคาร (Bank Statement)ที่ธนาคารส่งมาให้ในวันสิ้นเดือนของแต่ละเดือน หรื อตามระยะเวลาที่ ตกลงไว้กบั ธนาคาร ใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคารเป็ นรายงานที่แสดงการเคลื่อนไหวในบัญชีเงินฝากธนาคารของกิจการที่ธนาคาร


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

จัดทําและส่งให้แก่กิจการทุกเดือน กิจการสามารถตรวจสอบความถูกต้องของรายการได้โดยการเปรี ยบเทียบรายการที่เกิดขึ้น ระหว่างใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคารกับสําเนาใบนําฝาก และต้นขั้วเช็คที่กิจการเป็ นผูส้ งั่ จ่ายเงิน เงินฝากประเภทกระแสรายวัน เป็ นเงินฝากธนาคารที่มีสภาพคล่องเหมือนเงินสด จึงนํามาใช้แทนเงินสด ในการเปิ ดบัญชีเงินฝากประเภทกระแสรายวัน ผูบ้ ริ หารของกิจการจะไปติดต่อกับธนาคารเพื่อขอเปิ ดบัญชีเงินฝากและเจ้าหน้าที่จะนําบัตรตัวอย่างลายมือชื่อให้ผมู ้ ีอาํ นาจหนึ่ง หรื อสองคนของกิจการลงลายมือชื่อ และประทับตรายางของกิจการ(ถ้ามี) ลายมือชื่อและตราประทับจะเป็ นสิ่ งที่ธนาคารใช้ใน การตรวจสอบการสัง่ จ่ายเช็คของกิจการ จากนั้นธนาคารจะมอบสมุดเช็คที่มีชื่อบัญชีของกิจการ ให้แก่กิจการโดยต้องเสี ย ค่าธรรมเนียมเช็คฉบับละ 15 บาท โดยสมุดเช็คเล่มเล็ก 1 เล่ม จะมีจาํ นวนเช็ค 20 ฉบับ สมุดเช็คเล่มใหญ่1 เล่ม จะมีจาํ นวนเช็ค 50 ฉบับ เมื่อกิจการต้องการจ่ายเงินจากเงินในบัญชีเงินฝากธนาคาร จะเขียนเช็คสัง่ จ่าย โดยลายมือชื่อในเช็คจะต้องตรงกับ ลายมือชื่อของผูม้ ีอาํ นาจที่ขอเปิ ดบัญชีเงินฝากไว้กบั ธนาคาร สมุดเช็คทุกเล่ม ธนาคารจะพิมพ์ ใบขอเช็ค ไว้ให้ดว้ ย โดยพิมพ์ แทรกไว้ในสมุดเช็คก่อนเช็คจะหมด 5 ใบ เพื่อให้กิจการนําใบขอเช็คไปขอรับสมุดเช็คเล่มใหม่จากธนาคารมาใช้ได้ ใบขอเช็คจึง เป็ นเอกสารสําคัญที่กิจการต้องระวังมิให้สูญหายไป ดังนั้นเมื่อกิจการได้รับสมุดเช็คมาจะมีการแยกใบขอเช็คออกจากสมุดเช็ค และเก็บรักษาใบขอเช็คไว้ในตูน้ ิรภัยของกิจการ


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

เงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร(Bank Overdraft) เงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร เป็ นข้อตกลงระหว่างธนาคารกับกิจการ ที่ธนาคารยอมให้กิจการเขียนเช็คสัง่ จ่ายโดยไม่ตอ้ ง มีเงินฝากคงเหลืออยูใ่ นบัญชี เงินเบิกเกินบัญชีธนาคารจึงเป็ นการกูย้ มื ระยะสั้นของกิจการ และต้องจ่ายดอกเบี้ยตามระยะเวลาที่กู้ โดยธนาคารจะบันทึกรายการเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร หรื อรายการกูย้ มื เงินและดอกเบี้ยจ่ายในใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคาร ดังนั้นในใบแจ้งยอดเงินฝากที่ธนาคารส่งมาให้จะแสดงยอดเงินคงเหลือทางด้านเดบิต ซึ่งหมายถึงจํานวนเงินที่กิจการเป็ นหนี้ ธนาคาร เงินเบิกเกินบัญชีธนาคารเป็ นการกูย้ มื เงินประเภทหนึ่ง โดยธนาคารจะคิดดอกเบี้ยเฉพาะจํานวนเงินที่กิจการได้เบิกมา ใช้เท่านั้น ตามระยะเวลาที่ได้เบิกเกินบัญชี เงินเบิกเกินบัญชีจะรับรู ้เป็ นหนี้สินหมุนเวียนในงบดุลของกิจการ โดยจะไม่นาํ ยอดเงินเบิกเกินบัญชีไปหักลบกันกับยอดเงินฝากธนาคารที่มีอยู่ เมื่อกิจการเปิ ดบัญชีเงินฝากธนาคารประเภทกระแสรายวัน กิจการอาจตกลงกับทางธนาคารขออนุมตั ิวงเงินเบิกเกินบัญชี โดยการทําสัญญาข้อตกลงเพิม่ เติม และกิจการจะต้องนํา อสังหาริ มทรัพย์ เช่น ที่ดิน อาคาร ไปจดจํานองกับทางธนาคาร หรื อ อาจใช้เงินฝากธนาคารประเภทออมทรัพย์ค้ าํ ประกันวงเงิน เบิกเกินบัญชี พร้อมทั้งข้อมูลเพิ่มเติมที่ทางธนาคารต้องการ เมื่อกิจการมีการใช้วงเงินเบิกเกินบัญชี ระยะเวลาการใช้คืนจะขึ้นอยู่ กับข้อตกลงกับธนาคารโดยธนาคารจะคิดดอกเบี้ยจากจํานวนเงินที่กิจการได้เป็ นหนี้ธนาคารเฉพาะจํานวนเงินที่ได้เบิกมาใช้ตาม ระยะเวลาที่ได้เบิกเกินบัญชีเท่านั้น ใบแจ้ งยอดเงินฝากธนาคาร ใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคาร (Bank Statement) คือรายงานของธนาคารที่ธนาคารจะส่งมาให้กิจการทุกๆสิ้นเดือนตามคํา ขอของกิจการ ใบแจ้งยอดจากธนาคารจะแสดงรายละเอียดการเคลื่อนไหวของเงินฝากธนาคารของกิจการในระหว่างเดือน ใบ แจ้งยอดเงินฝากธนาคาร ในบรรทัดแรกจะเป็ นยอดเงินคงเหลือยกมาในวันต้นเดือน บรรทัดต่อมาจะเป็ นรายการฝากเงินหรื อ ถอนเงินที่เกิดขึ้นในระหว่างเดือน ด้านเครดิตจะเป็ นรายการฝากเงิน ได้แก่ การนําเงินสดหรื อเช็คที่ได้รับจากบุคคลอื่นไปฝาก ธนาคาร รายการเช็คหรื อตัว๋ เงินที่กิจการให้ธนาคารเรี ยกเก็บเงินให้ รายการโอนเงินชําระหนี้จากลูกหนี้ ส่วนทางด้านเดบิต จะ เป็ นรายการถอนเงินของกิจการ ได้แก่ รายการเช็คสัง่ จ่าย เช็คคืน ค่าธรรมเนียมธนาคาร ดอกเบี้ยจ่าย ค่าใช้จ่ายต่างๆที่กิจการจ่าย โดยวิธีการหักบัญชีเงินฝากธนาคาร เช่น ค่าเบี้ยประกัน ค่านํ้า ค่าไฟ เป็ นต้น และบรรทัดสุดท้ายของใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคาร จะเป็ นยอดเงินฝากธนาคารคงเหลือในวันสิ้นเดือน ซึ่งยอดเงินฝากธนาคารตามใบแจ้งยอดเงินที่ได้จากธนาคารควรจะมียอดเงิน คงเหลือตรงกับยอดเงินฝากธนาคารตามสมุดบัญชีของกิจการ


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

งบพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคาร งบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารหรื องบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร (Bank Reconciliation) สมาคมนักบัญชีและผูส้ อบ บัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทย ได้ให้ความหมายของงบกระทบยอดเงินฝากธนาคารไว้ดงั นี้วา่ งบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร หมายถึง งบที่จดั ทําขึ้นเพื่อแสดงรายการที่ทาํ ให้เกิดผลต่างระหว่างยอดคงเหลือในบัญชีเงินฝากตามใบแจ้งยอดจากธนาคารกับ ยอดคงเหลือในบัญชีเงินฝากตามสมุดบัญชีของลูกค้า รายการที่ทาํ ให้เกิดผลต่างดังกล่าว เช่น เงินฝากระหว่างทาง เช็คที่สงั่ จ่าย แล้วแต่ผรู ้ ับยังมิได้นาํ ไปขึ้นเงินจากความหมายดังกล่าว การจัดทํางบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร จึงเป็ นการเปรี ยบเทียบรายการ ฝากเงินและรายการถอนเงินของกิจการตามที่ได้บนั ทึกบัญชีไว้กบั รายงานที่ธนาคารส่งมา เพื่อหาสาเหตุขอ้ แตกต่างที่ทาํ ให้ ยอดเงินฝากธนาคารคงเหลือในวันสิ้นเดือนไม่เท่ากัน การพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร เป็ นเครื่ องมือทางบัญชี ที่ใช้ในการควบคุม ภายในเกี่ยวกับเงินสด ซึ่งยอดเงินฝากธนาคารที่ถูกต้องจะเป็ นประโยชน์ต่อกิจการ ทําให้กิจการทราบถึงสภาพคล่องทางการเงิน ทําให้สามารถวางแผนการบริ หารเงินสดได้อย่างมีประสิ ทธิภาพ จึงควรทําการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารทุกสิ้นเดือน เมื่อกิจการ ได้รับใบแจ้งยอดจากธนาคารในวันสิ้นเดือน จะนํามาเปรี ยบเทียบกับรายการที่กิจการได้บนั ทึกบัญชีไว้ในสมุดบัญชีของกิจการ ถ้ามีรายการไม่ตรงกันจะต้องหาสาเหตุ และทําการกระทบยอดให้ตรงกันเรี ยกว่าเป็ นการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร หรื อเป็ น การทํางบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร หากยอดเงินคงเหลือในวันสิ้นเดือนจากใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคาร ไม่ตรงกันกับยอด คงเหลือในวันสิ้นเดือนตามสมุดบัญชีเงินฝากธนาคารของกิจการ กิจการจะตรวจหาสาเหตุวา่ ข้อแตกต่างนั้นเกิดจากสาเหตุอะไร ตรวจสอบว่ายอดเงินฝากธนาคารที่ถูกต้องในวันสิ้นเดือนมีจาํ นวนเท่าใด โดยการกระทบยอดเงินฝาก หรื อพิสูจน์ยอดเงินฝาก ธนาคาร หากต้องการให้ยอดตามสมุดบัญชีของกิจการแสดงยอดจํานวนเงินฝากธนาคารที่ถูกต้องในวันสิ้นงวด กิจการจะต้อง บันทึกการปรับปรุ งรายการบัญชีในสมุดรายวันทัว่ ไปอีกเป็ นลําดับต่อไป ความสําคัญและประโยชน์ ของงบพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคาร กิจการมักจะนิยมนําเงินสดไปฝากไว้กบั ธนาคารและจ่ายเงินในรู ปเช็ค เพื่อความปลอดภัยและเป็ นหลักฐาน ในการตรวจสอบรายการที่เกิดขึ้น ด้วยเหตุน้ ีรายงานทางการเงินอาจมีความ แตกต่างกันระหว่างยอดคงเหลือของ กิจการกับใบแจ้งยอดจากธนาคาร การจัดทํางบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารจึงมีความสําคัญและมีประโยชน์ ดังนี้ 1. ช่วยพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร ทําให้ทราบสาเหตุของความแตกต่าง 2. ช่วยติดตามและแก้ไขข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นจากการบันทึกบัญชีได้ 3. เป็ นเครื่ องมือในการควบคุมภายในเกี่ยวกับเงินฝากธนาคาร


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

รู ปแบบของงบกระทบยอดเงินฝากธนาคาร มี 4 วิธีดงั นี้ คือ 1. วิธีเปรี ยบเทียบจากยอดคงเหลือตามใบแจ้งยอดจากธนาคารไปหายอดคงเหลือตามบัญชีของกิจการ Balance per bank statement to balance per book (วิธีน้ ีนิยมใช้กนั มากที่สุด) 2. วิธีเปรี ยบเทียบจากยอดคงเหลือตามบัญชีของกิจการไปหายอดคงเหลือตามใบแจ้งยอดจากธนาคาร Balance per book to balance per bank statement (วิธีน้ ีจะตรงกันข้ามกับวิธีที่ 1 และไม่นิยมใช้กนั ) 3. วิธีเปรี ยบเทียบจากยอดคงเหลือตามใบแจ้งยอดจากธนาคารไปหายอดคงเหลือที่ถูกต้อง(ตอนที่ 1) และจากยอด คงเหลือตามบัญชีของกิจการไปหายอดคงเหลือที่ถูกต้อง (ตอนที่ 2) Balance per Bank Statement to Correct Balance and Balance per Book to Correct Balance หรื อแบบสองตอน (วิธีน้ ีนิยมใช้กนั วิธีน้ ียอดคงเหลือที่ถูกต้องทั้ง 2 ตอนต้องเท่ากัน เสมอ) 4. วิธีพิสูจน์ยอดเงินสด Proof of Cash หรื อ งบกระทบยอดเงินฝากธนาคารแบบ 4 ช่อง วิธีน้ ีจะคล้ายกับวิธีที่ 1 แต่ จัดทํางบกระทบยอด 2 จุดเวลา คือ ณ สิ้นเดือนก่อน กับ ณ สิ้นเดือนนี้ พร้อมกับแสดงรายการฝากและรายการถอนเงินด้วย (วิธีน้ ี ไม่นิยมใช้กนั แม้วา่ จะเป็ นวิธีการที่ดีที่สุด เพราะว่าเป็ นวิธีที่ยงุ่ ยากในการปฏิบตั )ิ


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การตรวจสอบบัญชีเงินฝากธนาคาร

บัญชีเงิน ฝากธนาคารคือ บัญชีหลักสําหรับกิจการ ไว้ใช้บนั ทึกการรับเงินค่าขาย หรื อค่าบริ การจากลูกค้า และเป็ น บัญชีสาํ หรับรายการจ่ายค่าใช้จ่าย ที่เป็ นตัวหลักๆ ของกิจการ โดยบัญชีเงินฝากธนาคารโดยทัว่ ไป จะประกอบด้วยบัญชี เดินสะพัดหรื อบัญชีกระแสรายวัน และบัญชีฝากออมทรัพย์ รวมไปถึงบัญชีเงินฝากประจําที่มีอายุไม่เกิน 3 เดือน ที่พร้อมจะแปร สภาพมาให้กิจการใช้สอยได้ทนั ที ที่เรี ยกหา ส่วนบัญชีเงินฝากประจํา ที่มีอายุเกินกว่า 3 เดือนขึ้นไปและบัตรเงินฝากธนาคารทั้งหลายนั้น ปั จจุบนั ถูกจัดให้ไปอยู่ ในบัญชีเงินลงทุนระยะสั้น และแยกแสดงเป็ นรายการต่างหากในงบดุล ซึ่งเป็ นไป ตามประกาศของ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิ ชย์เรื่ องการแสดงรายการย่อในงบการเงิน ส่วนอีกหนึ่งบัญชีคือ บัญชีเงินฝากออมทรัพย์ ถ้าเป็ นในอดีตบัญชีเงินฝากออมทรัพย์อาจถือเป็ น รายการหนึ่ง ในเงินลงทุนก็ได้ เพราะอัตราดอกเบี้ยที่ได้รับค่อนข้างสูง แต่ในปั จจุบนั ตรงกันข้าม อัตราดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์แทบไม่ถึงร้อยละ 1 บาท หรื อ มีก็ถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับยุคเศรษฐกิจกําลังรุ่ งเรื องสุดขีด ดังนั้นในปั จจุบนั จึงถือเอาบัญชีเงินฝากออมทรัพย์แสดงรวมไว้ในบัญชีเงินฝาก ธนาคาร และแสดงรวมในหัวข้อ บัญชีเงินฝาก ธนาคาร ไม่แสดงเป็ นเงินลงทุนระยะสั้นเหมือนแต่ก่อน วิธีตรวจสอบบัญชีเงินฝากธนาคาร ควรเริ่มต้ นจาก 1. การวิเคราะห์เปรี ยบเทียบยอดเงินคงเหลือ ณ วันสิ้นรอบบัญชีปัจจุบนั กับวันสิ้นรอบบัญชี ในงวดก่อน แล้วติดตาม หาสาเหตุของผลแตกต่าง โดยวิธีการสอบถามจากเจ้าของรายการ หรื อผูเ้ กี่ยวข้อง 2. ตรวจยันยอดคงเหลือในบัญชีเงินฝากธนาคารแต่ละบัญชีในงวดปั จจุบนั ณ วันสิ้นงวด โดยสอบยันยอดคงเหลือ กับ ยอดคงเหลือ ณ วันเดียวกันกับสมุดเงินฝากธนาคาร , Bank Statement ตามยอดคงเหลือที่ปรากฏ ณ วันสิ้นงวดบัญชี กรณี ที่ยอด คงเหลือตามสมุดบัญชีของบริ ษทั มียอดคงเหลือไม่เท่ากับยอดตามสมุด เงินฝากธนาคารหรื อ Bank Statement ผูต้ รวจสอบบัญชี ต้องตรวจสอบกระทบยอดคงเหลือ กับงบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร ณ วันสิ้นรอบบัญชีเดียวกัน นอกจากนี้ผตู ้ รวจสอบบัญชียงั จะต้องตรวจดูความถูกต้องของงบพิสูจน์ยอดเงินฝาก ธนาคาร โดยการตรวจย้อนรอย เริ่ มตั้งแต่ตน้ ทางของการทํางบพิสูจน์เงินฝากธนาคารจนได้มา ซึ่งงบพิสูจน์ยอดเงิน ฝากธนาคาร และนอกจากผูส้ อบบัญชีตอ้ ง ย้อนรอยตรวจขั้นตอนของการจัดทํางบ พิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร แล้ว ผูส้ อบบัญชียงั ต้องมีหน้าที่ในการตรวจรายการที่ปรากฏ เป็ นยอดคงค้าง ติดในรายการงบพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคารอีก เช่น เงินที่รับล่วงหน้าแต่ยงั ไม่ปรากฏรายการรับเงิน ในสมุด บัญชีเงินฝากธนาคาร หรื อรายการจ่ายที่ผรู ้ ับเงินยังไม่นาํ ไปขึ้นเงิน หรื อตัดบัญชีธนาคาร ด้วยการตรวจการรับ-จ่ายชําระกับสมุด เงินฝากธนาคารและ Bank Statement ภายหลังวันที่ที่ปรากฏ ในงบการเงิน


ยกตัวอย่าง เช่น

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

เราตรวจความถูกต้องของยอดคงเหลือที่ปรากฏในงบพิสูจน์ยอดเงินฝาก ของธนาคาร ณ วันที่

31

ธันวาคม กับรายการรับ-จ่ายที่ปรากฏรายการรับ-จ่ายในสมุดเงินฝากธนาคาร หลังจากวันที่ 31 ธันวาคม เป็ นต้นไป จนถึงรายการ ล่าสุด ณ วันที่กาํ ลังปฏิบตั ิงานอยู่ ในหมู่ Auditor เรี ยกวิธีการตรวจนี้วา่ " การตรวจ Subsequent Event" หรื อ " การตรวจ เหตุการณ์ หลังวันทีใ่ นงบ การเงิน " ซึ่งบ่อยครั้งมักจะพบ รายการสอดไส้ในการจัดทํางบพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคารด้วยวิธีน้ ี เป็ นส่วนใหญ่


บทที่ 4

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

ข้ อค้ นพบจากการปฏิบัตกิ ารงานจริงเกีย่ วกับวิธีการปฏิบัติ ข้ อค้ นพบจากการปฏิบัตกิ ารงานจริงเกีย่ วกับวิธีการปฏิบัติ สาเหตุขอ้ แตกต่างที่ทาํ ให้ยอดเงินฝากธนาคารคงเหลือในวันสิ้นเดือนไม่เท่ากันเกิดจากสาเหตุสาํ คัญ 2 ประการ คือ ด้านเวลา และ ความผิดพลาด 1. ด้านเวลา (Time Lags) เป็ นสาเหตุที่ธนาคารหรื อกิจการฝ่ ายใดฝ่ ายหนึ่งได้บนั ทึกรายการบัญชีแล้ว แต่อีกฝ่ ายหนึ่งยัง ไม่ทราบว่ามีรายการเกิดขึ้น จึงยังไม่ได้บนั ทึกบัญชี หรื อบันทึกบัญชีล่าช้ากว่าอีกฝ่ ายหนึ่ง จึงเป็ นความแตกต่างด้านเวลา เช่น รายการเงินฝากระหว่างทางรายการเช็คค้างจ่าย รายการเช็คคืน เป็ นต้น ความแตกต่างด้านเวลา มีดงั นี้ 1.1 รายการที่กิจการได้บนั ทึกบัญชีแล้ว แต่ทางธนาคารยังไม่ได้บนั ทึกบัญชีของรายการนั้น ได้แก่ 1.1.1 รายการเงินฝากระหว่างทาง (Deposits in transit หรื อ Outstanding deposit) เป็ นรายการทางบัญชีที่ กิจการนําเงินสดหรื อเช็คฝากธนาคารในวันสิ้นเดือนโดยใบนําฝาก (pay-in-slip) จะประทับตรารับโดยธนาคารภายในวันสิ้น เดือน แต่จะมียอดการฝากปรากฏในใบแจ้งยอด หรื อสมุดบัญชีธนาคาร หลังวันสิ้นเดือนไปแล้ว หรื อปรากฏในใบแจ้งยอดของ เดือนถัดไป จึงทําให้ยอดเงินฝากตามสุมดบัญชีของกิจการในวันสิ้นเดือนสูงกว่ายอดเงินฝากตามรายงานของธนาคาร ดังนั้น ยอดเงินในบัญชีของธนาคารที่ถูกต้องควรเพิ่มขึ้น 1.1.2 รายการเช็คค้างจ่าย (Outstanding cheques) เป็ นรายการเช็คที่กิจการสัง่ จ่าย และได้บนั ทึกลดยอดบัญชี เงินฝากธนาคารในสมุดของกิจการไปแล้ว แต่ยงั ไม่มีผนู ้ าํ เช็คไปขึ้นเงิน ไม่มีการบันทึกรายการในใบแจ้งยอดของธนาคาร จึงทํา ให้ยอดเงินฝากตามใบแจ้งยอดของธนาคารสูงกว่ายอดเงินฝากตามสมุดบัญชีของกิจการ ดังนั้นยอดเงินในบัญชีของธนาคารที่ ถูกต้องควรลดลง ในการตรวจสอบเช็คค้างจ่าย ควรตรวจสอบกับต้นขั้วของเช็ค (counterfoil) ว่ามีการสัง่ จ่ายเมื่อใด โดยปกติอายุ ของเช็คจะไม่เกิน 6 เดือน 1.2 รายการที่ธนาคารได้บนั ทึกบัญชีแล้ว แต่ทางกิจการยังไม่ได้บนั ทึกบัญชีของรายการนั้น ได้แก่ 1.2.1 รายการโอนเงินเข้าบัญชีกิจการ (Electronic Funds Transfers; EFTs) เป็ นรายการที่ลูกค้าโอนเงินเข้า บัญชีเงินฝากธนาคารของกิจการเพื่อชําระค่าสิ นค้าหรื อบริ การ กิจการอาจจะยังไม่ทราบจนกว่าจะได้รับใบแจ้งการเข้าบัญชี กิจการจึงยังไม่ได้บนั ทึกบัญชี ทําให้ยอดเงินฝากตามใบแจ้งยอดของธนาคารสูงกว่ายอดเงินฝากตามสมุดบัญชีของกิจการ ดังนั้น ยอดเงินในบัญชีของกิจการที่ถูกต้องควรเพิ่มขึ้น 1.2.2 รายการเก็บเงินตามตัว๋ (Bank Collection) เป็ นรายการที่กิจการขอให้ธนาคารเรี ยกเก็บเงินตามเช็คหรื อ ตัว๋ เงินพร้อมทั้งดอกเบี้ยรับ เมื่อธนาคารเรี ยกเก็บเงินได้แล้ว ธนาคารจะบันทึกเพิ่มยอดเงินฝากธนาคารให้แก่กิจการ โดยธนาคาร จะคิดค่าธรรมเนียมในการเรี ยกเก็บเงิน กิจกการอาจจะยังไม่ทราบจนกว่าจะได้รับใบแจ้งการเข้าบัญชี จึงทําให้ยอดเงินฝากตาม ใบแจ้งยอดของธนาคารสูงกว่ายอดเงินฝากตามสมุดบัญชีของกิจการ ดังนั้นยอดเงินในบัญชีของกิจการที่ถูกต้องควรเพิ่มขึ้น


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

1.2.3 รายการเช็คที่มีเงินในบัญชีไม่เพียงพอ (Not Sufficient Fund Cheques;NSF) เป็ นรายการเช็คที่กิจการ ได้รับจากการขายสิ นค้าหรื อบริ การ และได้นาํ ฝากธนาคาร เพื่อให้ธนาคารเรี ยกเก็บเงินให้ กิจการและธนาคารจะบันทึกเพิ่ม ยอดเงินฝากธนาคารไว้เหมือนกัน ต่อมา ธนาคารเรี ยกเก็บเงินตามเช็คไม่ได้ อาจเป็ นเพราะเจ้าของเช็คมีเงินในบัญชีไม่พอ ธนาคารจึงหักยอดเงินออกจากบัญชีเงินฝากก่อนที่กิจการจะได้บนั ทึกบัญชี จึงทําให้ยอดเงินฝากตามใบแจ้งยอดของธนาคารตํ่า กว่ายอดเงินฝากตามสมุดบัญชีของกิจการ ในบางครั้งอาจเรี ยกว่า รายการเช็คคืน (Returened Cheques) ดังนั้นยอดเงินในบัญชี ของกิจการที่ถูกต้องควรลดลง 1.2.4 ค่าธรรมเนียมธนาคาร (Bank Chargeหรื อ Service Charge) เป็ นจํานวนเงินที่ธนาคารเรี ยกเก็บจากลูกค้า ในการใช้บริ การจากธนาคาร เช่น จัดเก็บหนี้ แลกเปลี่ยนเงินตรา หรื อบริ การอื่น ๆเป็ นต้น ธนาคารจะบันทึกลดยอดเงินจากบัญชี เงินฝากธนาคารของกิจการ ก่อนที่กิจการจะได้บนั ทึกบัญชี จึงทําให้ยอดเงินฝากตามใบแจ้งยอด ของธนาคารตํ่ากว่ายอดเงินฝาก ตามสมุดบัญชีของกิจการ ดังนั้นยอดเงินในบัญชีของกิจการที่ถูกต้องควรลดลง 1.2.5 รายการค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ของกิจการที่จ่ายโดยวิธีโอนหักจากบัญชีเงินฝากของกิจการ เป็ นรายการที่ กิจการยินยอมให้ธนาคารหักบัญชีเงินฝากของกิจการเป็ นค่าบริ การต่างๆ ตามที่ได้ตกลงไว้ เช่น ค่านํ้า ค่าไฟ เป็ นต้น โดยธนาคาร จะบันทึกลดยอดเงินฝากของกิจการตามเวลาที่กาํ หนดไว้ทนั ที ส่วนกิจการยังไม่ได้บนั ทึกบัญชีเนื่องจากยังไม่ได้รับเอกสาร มีผล ทําให้ยอดเงินฝากตามใบแจ้งยอดของธนาคารตํ่ากว่ายอดเงินฝากตามสมุดบัญชีของกิจการ ดังนั้น ยอดเงินในบัญชีของกิจการที่ ถูกต้องควรลดลง 2. ความผิดพลาด (Errors) เป็ นสาเหตุที่อาจเกิดจากธนาคารหรื อกิจการฝ่ ายใดฝ่ ายหนึ่งเกิดความผิดพลาดในการบันทึกบัญชี ซึ่งอาจจะเป็ นการ บันทึกจํานวนเงินผิดโดยบันทึกบัญชีฝากเงินหรื อถอนเงินด้วยจํานวนเงินที่สูงไปหรื อตํ่าไป เช่น กิจการบันทึกจํานวนเงินผิดโดย การฝากเงินสูงเกินไป เป็ นต้น ความผิดพลาดที่เกิดขึ้น มีดงั นี้ 2.1 ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นจากการที่กิจการบันทึกบัญชีเงินฝากธนาคารผิด โดยอาจบันทึกยอดจํานวนเงินสูงหรื อตํ่า กว่าความเป็ นจริ งทั้งด้านการฝากเงินและการถอนเงิน จึงทําให้ยอดเงินฝากตามใบแจ้งยอดของธนาคารไม่เท่ากับยอดเงินฝาก ตามสมุดบัญชีของกิจการ 2.2 ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นจากการที่ธนาคารบันทึกบัญชีผิด ธนาคารอาจบันทึกรายการผิดพลาด โดยการนําเช็คของ ผูอ้ ื่นที่มีชื่อหรื อเลขที่บญั ชีคล้ายกันกับกิจการมาบันทึกฝากเพิ่มหรื อลดยอดเงินฝากธนาคารของกิจการ จึงทําให้ยอดคงเหลือตาม ใบแจ้งยอดของธนาคารไม่เท่ากับยอดเงินฝากตามสมุดบัญชีของกิจการ เมื่อกิจการตรวจสอบพบสาเหตุดงั ที่กล่าวข้างต้นแล้ว กิจการจะจัดทําการกระทบยอด หรื อการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารเป็ นลําดับต่อไป โดยการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารจะทําทุก วันสิ้นเดือน


วิธีการปฏิบัตจิ ริง

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

วิธีตรวจสอบบัญชีเงินฝากธนาคาร ควรเริ่มต้ นจาก 1. การวิเคราะห์เปรี ยบเทียบยอดเงินคงเหลือ ณ วันสิ้นรอบบัญชีปัจจุบนั กับวันสิ้นรอบบัญชี ในงวดก่อน แล้วติดตาม หาสาเหตุของผลแตกต่าง โดยวิธีการสอบถามจากเจ้าของรายการ หรื อผูเ้ กี่ยวข้อง 2. ตรวจยันยอดคงเหลือในบัญชีเงินฝากธนาคารแต่ละบัญชีในงวดปั จจุบนั ณ วันสิ้นงวด โดยสอบยันยอดคงเหลือ กับ ยอดคงเหลือ ณ วันเดียวกันกับสมุดเงินฝากธนาคาร , Bank Statement ตามยอดคงเหลือที่ปรากฏ ณ วันสิ้นงวดบัญชี กรณี ที่ยอด คงเหลือตามสมุดบัญชีของบริ ษทั มียอดคงเหลือไม่เท่ากับยอดตามสมุด เงินฝากธนาคารหรื อ Bank Statement ผูต้ รวจสอบบัญชี ต้องตรวจสอบกระทบยอดคงเหลือ กับงบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร ณ วันสิ้นรอบบัญชีเดียวกัน นอกจากนี้ผตู ้ รวจสอบบัญชียงั จะต้องตรวจดูความถูกต้องของงบพิสูจน์ยอดเงินฝาก ธนาคาร โดยการตรวจย้อนรอย เริ่ มตั้งแต่ตน้ ทางของการทํางบพิสูจน์เงินฝากธนาคารจนได้มา ซึ่งงบพิสูจน์ยอดเงิน ฝากธนาคาร และนอกจากผูส้ อบบัญชีตอ้ ง ย้อนรอยตรวจขั้นตอนของการจัดทํางบ พิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร แล้ว ผูส้ อบบัญชียงั ต้องมีหน้าที่ในการตรวจรายการที่ปรากฏ เป็ นยอดคงค้าง ติดในรายการงบพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคารอีก เช่น เงินที่รับล่วงหน้าแต่ยงั ไม่ปรากฏรายการรับเงิน ในสมุด บัญชีเงินฝากธนาคาร หรื อรายการจ่ายที่ผรู ้ ับเงินยังไม่นาํ ไปขึ้นเงิน หรื อตัดบัญชีธนาคาร ด้วยการตรวจการรับ-จ่ายชําระกับสมุด เงินฝากธนาคารและ Bank Statement ภายหลังวันที่ที่ปรากฏ ในงบการเงิน การพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคาร การพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร เป็ นการหายอดเงินฝากธนาคารคงเหลือในวันสิ้นเดือนการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร สามารถทําได้ 2 วิธี คือ วิธีการพิสูจน์โดยการกระทบยอด และวิธีการพิสูจน์โดยการหายอดที่ถูกต้อง 1. วิธีการพิสูจน์ โดยการกระทบยอด เป็ นการพิสูจน์ยอดโดยการกระทบยอด เพื่อหาสาเหตุที่ทาํ ให้ยอดเงินฝากธนาคารคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการไม่ ตรงกับรายงานยอดคงเหลือตามใบแจ้งยอดของธนาคาร การพิสูจน์ยอดโดยการกระทบยอดสามารถทําได้ 2 วิธี คือ 1.1 การกระทบยอดจากยอดจากสมุดบัญชีของกิจการไปหายอดตามใบแจ้งยอดธนาคาร และ 1.2 การกระทบยอดจากยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคารไปหายอดตามสมุดบัญชีของกิจการ 2. วิธีการพิสูจน์ โดยการหายอดทีถ่ ูกต้ อง เป็ นการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารเพื่อหายอดเงินฝากธนาคารจํานวนเงินที่ถูกต้องทั้งของธนาคารและกิจการ แบ่งการ พิสูจน์ออกเป็ น 2 ส่วน คือ การพิสูจน์ยอดจากสมุดบัญชีของกิจการไปหายอดที่ถูกต้อง และ การพิสูจน์ยอดจากใบแจ้งยอดของ ธนาคารไปหายอดที่ถูกต้อง ยอดที่ถูกต้องทั้งสองเป็ นจํานวนเงินเดียวกัน


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การจัดทํางบพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคาร มีลาํ ดับขั้นตอนในการทําดังนี้ 1. จัดเตรี ยมข้อมูลที่ใช้ในการจัดทํา ประกอบด้วย ใบแจ้งยอดเงินฝากที่ธนาคารส่งมาให้ สมุดบัญชีที่ใช้บนั ทึกรายการ เงินฝากธนาคาร ได้แก่ สมุดเงินสด สมุดรายวันรับเงิน สมุดรายวันจ่ายเงิน และเอกสารประกอบการบันทึกบัญชีเงินฝากธนาคาร ของกิจการ เช่น สําเนาใบนําฝาก และต้นขั้วเช็คที่กิจการเป็ นผูส้ งั่ จ่ายเงิน 2. พิจารณาว่าจะจัดทําการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารวิธีใด โดยเริ่ มจากยอดเงินฝากธนาคารคงเหลือในวันสิ้นเดือนจาก สมุดบัญชีของกิจการและจากรายงานยอดคงเหลือตามใบแจ้งยอดของธนาคารในวันสิ้นเดือน 3. เปรี ยบเทียบรายการที่บนั ทึกในสมุดบัญชีของกิจการกับใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคาร สําหรับสมุดบัญชีของกิจการที่นาํ มาเปรี ยบเทียบ หากเป็ นกิจการขนาดเล็กจะบันทึกรายการเกี่ยวกับเงินฝากธนาคารไว้ ในสมุดเงินสด โดยรายการฝากเงินจะบันทึกในช่องเงินฝากธนาคารทางด้านเดบิต และรายการถอนเงิน(จ่ายเช็ค)จะบันทึกในช่อง เงินฝากธนาคารทางด้านเครดิต ดังภาพที่1.12


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

หากเป็ นกิจการขนาดใหญ่จะบันทึกรายการเกี่ยวกับเงินฝากธนาคารไว้ในสมุดรายวันเฉพาะ ได้แก่ สมุดรายวันรับเงิน และสมุดรายวันจ่ายเงิน โดยรายการฝากเงินจะบันทึกในสมุดรายวันรับเงินด้านเดบิตของบัญชีเงินฝากธนาคาร และรายการถอน เงิน (จ่ายเช็ค) จะบันทึกในสมุดรายวันจ่ายเงินด้านเครดิตของบัญชีเงินฝากธนาคาร ดังภาพที่1.13 และภาพที่ 1.14


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

4. เปรี ยบเทียบรายการฝากเงิน จากรายการเดบิตในสมุดบัญชีของกิจการ กับรายการเครดิตในใบแจ้งยอดเงินฝาก ธนาคาร หากรายการใดมีจาํ นวนเงินตรงกันถูกต้อง ให้ทาํ เครื่ องหมายถูก (󲐀) กํากับไว้ที่รายการนั้นทั้งในสมุดบัญชีของกิจการ และในใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคาร ส่วนรายการใดที่มีจาํ นวนเงินแตกต่างกันอาจเขียนหมายเลขกํากับไว้เพื่อใช้ในการทําขั้น ต่อไปหรื อ อาจจะไม่ทาํ เครื่ องหมายใด ๆ 5. เปรี ยบเทียบรายการถอนเงิน(จ่ายเช็ค) จากรายการเครดิตในสมุดบัญชีของกิจการกับรายการเดบิตในใบแจ้งยอดเงิน ฝากธนาคาร ซึ่งเป็ นรายการถอนเงินหากรายการใดมีจาํ นวนเงินตรงกันถูกต้อง ให้ทาํ เครื่ องหมายถูก (󲐀) ไว้ที่รายการนั้นทั้งใน สมุดบัญชีของกิจการและในใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคาร ส่วนรายการใดที่มีจาํ นวนเงินแตกต่างกันอาจเขียนหมายเลขกํากับไว้ เพื่อใช้ในการทําขั้นต่อไปหรื อ อาจจะไม่ทาํ เครื่ องหมายใด ๆ 6. หากทํางบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารสองเดือนติดต่อกัน กิจการต้องนําข้อแตกต่างที่เป็ นรายการในงบพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคารของเดือนก่อนหน้านี้ มาเปรี ยบเทียบกับข้อแตกต่างที่พบในเดือนปั จจุบนั ด้วย หากข้อแตกต่างบางรายการ ถูกหักล้างหมดไปในเดือนปั จจุบนั รายการนั้นจะไม่ถูกนํามาพิสูจน์หรื อกระทบยอดในเดือนปั จจุบนั แต่ถา้ ไม่ถูกหักล้าง จะนํา รายการข้อแตกต่างนั้นมาพิสูจน์ยอดเงินในเดือนปั จจุบนั ด้วย วิธีการพิสูจน์ โดยการกระทบยอดจากสมุดบัญชีของกิจการไปหายอดตามใบแจ้ งยอดธนาคาร ทําได้โดยเริ่ มจากการนํายอดเงินฝากคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการมาปรับปรุ งให้เหมือนยอดตามใบแจ้งยอดของ ธนาคาร ดังนี้ ข้อแตกต่างที่เกิดจากสาเหตุดา้ นเวลา ที่พบจากใบแจ้งยอดจะเป็ นรายการที่ธนาคารบันทึกบัญชีก่อนกิจการ หากเป็ น รายการที่ธนาคารฝากเงิน จะนําจํานวนเงินที่แตกต่างมาปรับโดยการบวกกับยอดเงินฝากคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการ เช่น รายการเรี ยกเก็บเงินตามตัว๋ รายการโอนเงิน เป็ นต้น หากเป็ นรายการที่ธนาคารถอนเงิน จะนําจํานวนเงินที่แตกต่างมาปรับ โดย การหักออกจากยอดเงินฝากคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการ เช่น ค่าธรรมเนียมธนาคาร รายการเช็คคืน รายการค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่จ่ายโดยหักบัญชีธนาคาร เป็ นต้น ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามสมุดบัญชีของกิจการมีจาํ นวนตรงกันกับยอดในใบแจ้งยอดจาก ธนาคาร ข้อแตกต่างที่เกิดจากสาเหตุดา้ นเวลา ที่พบจากสมุดบัญชีของกิจการ จะเป็ นรายการที่กิจการบันทึกบัญชีก่อนธนาคาร หากเป็ นรายการที่กิจการฝากเงิน จะนําจํานวนเงินที่แตกต่างมาปรับโดยการหักออกจากยอดเงินฝากคงเหลือตามสมุดบัญชีของ กิจการ เช่น รายการเงินฝากระหว่างทาง หากเป็ นรายการที่กิจการถอนเงิน จะนําจํานวนเงินที่แตกต่างมาปรับโดยการบวกกับ ยอดเงินฝากคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการ เช่น เช็คค้างจ่าย ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามสมุดบัญชีของกิจการมีจาํ นวนตรงกันกับ ยอดในใบแจ้งยอดจากธนาคาร ข้อแตกต่างที่เกิดจากข้อผิดพลาด หากเป็ นข้อผิดพลาดที่ธนาคารฝากเงินให้กิจการ ให้นาํ จํานวนเงินนั้นมาปรับโดยการ บวกกับยอดเงินฝากคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการหากเป็ นข้อผิดพลาดที่ธนาคารถอนเงินของกิจการ ให้นาํ จํานวนเงินนั้นมา ปรับโดยการหักออกจากยอดเงินฝากคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการเหมือนที่ธนาคารทํา ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามสมุดบัญชี ของกิจการมีจาํ นวนตรงกันกับยอดในใบแจ้งยอดจากธนาคาร


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

ข้อแตกต่างที่เกิดจากข้อผิดพลาด หากเป็ นข้อผิดพลาดที่กิจการฝากเงินจํานวนไม่ถูกต้อง เช่น กิจการบันทึกบัญชีผิด โดยฝากเงินตํ่าไป หรื อบันทึกผิดโดยถอนเงินสูงไป ให้นาํ ผลต่างจํานวนเงินที่กิจการบันทึกผิดมาปรับโดยการนํามาบวกกับ ยอดเงินฝากคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการ หากข้อผิดพลาดนั้นเกิดจากกิจการถอนเงินจํานวนไม่ถูกต้อง เช่น กิจการบันทึก บัญชีผิดโดยถอนเงินตํ่าไป หรื อบันทึกผิดโดยฝากเงินสูงไป ให้นาํ ผลต่างจํานวนเงินที่กิจการบันทึกผิดมาปรับโดยการนํามาหัก ออกจากยอดเงินฝากคงเหลือตามสมุดบัญชีของกิจการ ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามสมุดบัญชีของกิจการมีจาํ นวนตรงกันกับยอดใน ใบแจ้งยอดจากธนาคาร งบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารโดยการกระทบยอด จากสมุดบัญชีของกิจการไปหายอดตามใบแจ้งยอดธนาคาร แสดง ได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

วิธีการพิสูจน์ โดยการกระทบยอดจากใบแจ้ งยอดของธนาคารไปหายอดตามสมุดบัญชีของกิจการ ทําได้โดยเริ่ มจากการนํายอดจากยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคารมาปรับปรุ งให้เหมือนยอดตามสมุดบัญชีของกิจการ ดังนี้ ข้อแตกต่างที่เกิดจากสาเหตุดา้ นเวลา ที่พบจากใบแจ้งยอดจะเป็ นรายการที่ธนาคารบันทึกบัญชีก่อนกิจการ หากเป็ น รายการที่ธนาคารฝากเงิน ให้นาํ รายการนั้นมาปรับโดยการนํามาหักออกจากยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร เช่น รายการเรี ยก เก็บเงินตามตัว๋ รายการโอนเงิน เป็ นต้น ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามใบแจ้งยอดของธนาคาร มีจาํ นวนตรงกันกับยอดในสมุดบัญชี ของกิจการ หากเป็ นรายการที่ธนาคารถอนเงิน จะนํารายการนั้นมาปรับโดยการนํามาบวกกับยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคารเช่น ค่าธรรมเนียมธนาคาร รายการเช็คคืน รายการค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่จ่ายโดยหักบัญชีธนาคาร เป็ นต้น ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามใบแจ้ง ยอดของธนาคาร มีจาํ นวนตรงกันกับยอดในสมุดบัญชีของกิจการ ข้อแตกต่างที่เกิดจากสาเหตุดา้ นเวลา ที่พบจากสมุดบัญชีของกิจการ จะเป็ นรายการที่กิจการบันทึกบัญชีก่อนธนาคาร หากเป็ นรายการที่กิจการฝากเงิน จะนํารายการนั้นมาปรับโดยการนํามาบวกกับยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร เช่น รายการเงิน ฝากระหว่างทาง หากเป็ นรายการที่กิจการถอนเงิน จะนํารายการนั้นมาปรับโดยการนํามาหักออกจากยอดจากใบแจ้งยอดของ ธนาคาร เช่น เช็คค้างจ่าย ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามใบแจ้งยอดของธนาคาร มีจาํ นวนตรงกันกับยอดในสมุดบัญชีของกิจการ ส่วนข้อแตกต่างที่เกิดจากสาเหตุขอ้ ผิดพลาด หากเป็ นข้อผิดพลาดที่ธนาคารฝากเงินให้กิจการ ให้นาํ จํานวนเงินนั้นมา หักออกจากยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร หากเป็ นข้อผิดพลาดที่ธนาคารถอนเงินของกิจการ ให้นาํ จํานวนเงินนั้นมาบวกกับ ยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร มีจาํ นวนตรงกันกับยอดในสมุดบัญชี ของกิจการ ส่วนข้อผิดพลาดที่เกิดจากกิจการฝากเงินจํานวนไม่ถูกต้อง เช่น กิจการบันทึกบัญชีผิดโดยฝากเงินตํ่าไป หรื อบันทึกผิด โดยถอนเงินสูงไป ให้นาํ ผลต่างจํานวนเงินที่กิจการบันทึกผิดมาปรับโดยการนําจํานวนเงินนั้นมาหักออกจากยอดจากใบแจ้งยอด ของธนาคาร หากข้อผิดพลาดนั้นเกิดจากกิจการถอนเงินจํานวนไม่ถูกต้อง เช่น กิจการบันทึกบัญชีผิดโดยถอนเงินตํ่าไป หรื อ บันทึกผิดโดยฝากเงินสูงไป ให้นาํ ผลต่างจํานวนเงินที่กิจการบันทึกผิดมาปรับโดยการนําจํานวนเงินนั้นมาบวกกับยอดจากใบ แจ้งยอดของธนาคาร ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามใบแจ้งยอดของธนาคารมีจาํ นวนตรงกันกับยอดในสมุดบัญชีของกิจการ


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

งบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารโดยการกระทบยอดจากยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคารไปหายอดตามสมุดบัญชีของ กิจการ แสดงได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

วิธีการพิสูจน์ โดยการหายอดเงินฝากธนาคารทีถ่ ูกต้ อง เป็ นการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารเพื่อหายอดเงินฝากธนาคารจํานวนเงินที่ถูกต้องทั้งของธนาคารและกิจการ ซึ่งจะมี จํานวนเงินเท่ากัน โดยจะแบ่งการพิสูจน์ออกเป็ น 2 ส่วนคือ การกระทบยอดจากสมุดบัญชีของกิจการไปหายอดที่ถูกต้อง และ การกระทบยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคารไปหายอดที่ถูกต้องโดยยอดที่ถูกต้องทั้งสองเป็ นจํานวนเงินเดียวกัน มีข้ นั ตอนใน การการพิสูจน์ยอดเงินดังนี้

การกระทบยอดจากสมุดบัญชีของกิจการไปหายอดทีถ่ ูกต้ อง ทําได้โดยเริ่ มจากการนํายอดจากสมุดบัญชีของกิจการ มาปรับปรุ งให้เป็ นจํานวนที่ถูกต้อง ดังนี้ ข้อแตกต่างที่เกิดจาก สาเหตุดา้ นเวลา ที่พบจากใบแจ้งยอดจะเป็ นรายการที่ธนาคารบันทึกบัญชีก่อนกิจการ หากเป็ นรายการที่ธนาคารฝากเงิน จะนํา รายการนั้นมาปรับโดยการนํามาบวกกับยอดตามสมุดบัญชีของกิจการ เช่น รายการเรี ยกเก็บเงินตามตัว๋ รายการโอนเงิน เป็ นต้น หากเป็ นรายการที่ธนาคารถอนเงิน จะนํารายการนั้นมาปรับโดยการนํามาหักออกจากยอดตามสมุดบัญชีของกิจการ เช่น ค่าธรรมเนียมธนาคาร รายการเช็คคืน รายการค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่จ่ายโดยหักบัญชีธนาคาร เป็ นต้น ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามสมุด บัญชีของกิจการมีจาํ นวนที่ถูกต้องในวันสิ้นงวด ส่วนข้อแตกต่างที่เกิดจากสาเหตุขอ้ ผิดพลาด ที่พบจากสมุดบัญชีของกิจการ หากเกิดจากกิจการฝากเงินจํานวนไม่ ถูกต้อง เช่น กิจการบันทึกบัญชีผิดโดยฝากเงินตํ่าไป หรื อบันทึกผิดโดยถอนเงินสูงไป ให้นาํ ผลต่างจํานวนเงินที่กิจการบันทึกผิด มาปรับโดยการนํามาบวกกับยอดตามสมุดบัญชีของกิจการ หากข้อผิดพลาดนั้นเกิดจากกิจการถอนเงินจํานวนไม่ถูกต้อง เช่น กิจการบันทึกบัญชีผิดโดยถอนเงินตํ่าไป หรื อบันทึกผิดโดยฝากเงินสูงไป ให้นาํ ผลต่างจํานวนเงินที่กิจการบันทึกผิดมาปรับโดย การนํามาหักออกจากยอดตามสมุดบัญชีของกิจการ ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามสมุดบัญชีของกิจการมีจาํ นวนที่ถูกต้องในวันสิ้น งวด


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

งบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารโดยการกระทบยอดจากสมุดบัญชีของกิจการไปหายอดที่ถูกต้องแสดงได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การกระทบยอดจากใบแจ้ งยอดของธนาคารไปหายอดทีถ่ ูกต้ อง ทําได้โดยเริ่ มจากการนํายอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร มาปรับปรุ งให้เป็ นจํานวนที่ถูกต้อง ดังนี้ ข้อแตกต่างที่เกิด จากสาเหตุดา้ นเวลา ที่พบจากสมุดบัญชีของกิจการ จะเป็ นรายการที่กิจการบันทึกบัญชีก่อนธนาคาร หากเป็ นรายการที่กิจการ ฝากเงิน จะนํารายการนั้นมาปรับโดยการนํามาบวกกับยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร เช่น รายการเงินฝากระหว่างทาง หากเป็ น รายการที่กิจการถอนเงิน จะนํารายการนั้นมาปรับโดยการนํามาหักออกจากยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร เช่น เช็คค้างจ่าย ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามใบแจ้งยอดของธนาคาร มีจาํ นวนที่ถูกต้องในวันสิ้นงวด ส่วนข้อแตกต่างที่เกิดจากสาเหตุขอ้ ผิดพลาด ที่พบจากใบแจ้งยอดหากเป็ นข้อผิดพลาดที่ธนาคารฝากเงินให้กิจการ ให้ นําจํานวนเงินนั้นมาหักออกจากยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร หากเป็ นข้อผิดพลาดที่ธนาคารถอนเงินของกิจการ ให้นาํ จํานวนเงินนั้นมาบวกกับยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคาร ทั้งนี้เพื่อให้ยอดเงินตามใบแจ้งยอดของธนาคาร มีจาํ นวนที่ถูกต้องใน วันสิ้นงวด งบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารโดยการกระทบยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคารไปหายอดที่ถูกต้อง แสดงได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

นอกจากนี้อาจจัดทํางบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารที่ถูกต้อง โดยรวมการกระทบยอดที่ถูกต้องของกิจการและธนาคาร ไว้ในงบเดียวกัน ซึ่งเป็ นวิธีที่นิยมปฏิบตั ิ แสดงได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การพิสูจน์ ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร เงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร เป็ นข้อตกลงระหว่างธนาคารกับกิจการ ที่ธนาคารยอมให้กิจการเขียนเช็คสัง่ จ่ายโดยไม่ตอ้ ง มีเงินฝากคงเหลืออยูใ่ นบัญชี ดังนั้นในใบแจ้งยอดเงินฝากที่ธนาคารส่งมาให้จะแสดงยอดเงินคงเหลือทางด้านเดบิต ซึ่งหมายถึง จํานวนเงินที่กิจการเป็ นหนี้ธนาคาร การพิสูจน์ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร มีวธิ ีทาํ เช่นเดียวกับการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร ดังที่ได้อธิบายมาแล้ว เพียงแต่แสดงยอดเงินฝากธนาคารตามใบแจ้งยอดของธนาคารเป็ นยอดติดลบ และแสดงยอดเงินฝาก ธนาคารตามสมุดบัญชีของกิจการเป็ นยอดติดลบ โดยการเขียนจํานวนเงินอยูใ่ นวงเล็บ งบพิสูจน์ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร โดยวิธีพิสูจน์ยอดเงินฝากที่ถูกต้อง แสดงได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

นอกจากนี้อาจทําการพิสูจน์ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคารได้อีกวิธี โดยรายการกระทบยอดหรื อข้อแตกต่างที่พบจะ นํามาปรับในทิศทางตรงข้ามกับการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร งบพิสูจน์ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร โดยวิธีพิสูจน์ยอดที่ ถูกต้อง แสดงได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การปรับปรุงรายการในสมุดรายวันทัว่ ไป ในวันสิ้นงวดบัญชี กิจการจะแสดงยอดเงินสดและเงินฝากธนาคารในงบดุลด้วย จํานวนเงินคงเหลือที่ถูกต้อง ดังนั้น กิจการจะนํารายการข้อแตกต่างที่พบจากการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร มาบันทึกปรับปรุ งในสมุดรายวันทัว่ ไป เพื่อให้บญั ชีเงิน สดและเงินฝากธนาคารได้บนั ทึก และแสดงยอดคงเหลือด้วยยอดที่ถูกต้อง รายการปรับปรุ งที่นาํ มาบันทึกบัญชีให้พิจารณาจาก งบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารโดยการหายอดเงินฝากธนาคารที่ถูกต้องโดยรายการที่นาํ ไปบวกยอดตามสมุดบัญชีจะบันทึก ปรับปรุ งโดยเดบิตบัญชีเงินฝากธนาคารและเครดิตบัญชีที่เกี่ยวข้อง ส่วนรายการที่นาํ ไปหักจากยอดตามสมุดบัญชีจะบันทึก ปรับปรุ งโดยเครดิตบัญชีเงินฝากธนาคาร และเดบิตบัญชีที่เกี่ยวข้อง บันทึกบัญชีดงั นี้

เมื่อบันทึกรายการปรับปรุ งบัญชี ณ วันสิ้นงวดแล้ว บัญชีเงินสดและเงินฝากธนาคารจะแสดงยอดที่ถูกต้องที่คง เหลืออยูจ่ ริ ง และนําไปแสดงเป็ นยอดคงเหลือของเงินฝากธนาคารในงบดุล ณ วันสิ้นงวดของกิจการ เมื่อเริ่ มงวดบัญชีใหม่ กิจการจะต้องบันทึกโอนกลับรายการปรับปรุ งที่ได้บนั ทึกไว้ แล้วจึงบันทึกรายการบัญชีตามปกติ


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การแสดงรายการในงบการเงิน เงินสดและเงินฝากธนาคาร เป็ นสิ นทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงที่สุด จึงแสดงเงินสดและเงินฝากธนาคาร เป็ นรายการ สิ นทรัพย์หมุนเวียนลําดับแรกในงบดุล กรณี ที่กิจการมีเงินฝากธนาคารมากกว่าหนึ่งบัญชี บัญชีเงินฝากธนาคารบางบัญชีมียอดเงินฝากคงเหลือ บางบัญชีมี ยอดเงินเบิกเกินบัญชี การแสดงรายการเงินสดและเงินฝากธนาคารในกรณี ดงั กล่าว ให้แสดงบัญชีเงินฝากธนาคารที่มียอดเงิน ฝากคงเหลือ เป็ นสิ นทรัพย์หมุนเวียน ส่วนบัญชีที่มียอดเงินเบิกเกินให้แสดงเป็ นหนี้สินหมุนเวียน จะไม่นาํ มารวมหักกลบลบกัน และในกรณี ที่มีเงินสดและเงินฝากธนาคารที่กนั ไว้เพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะ ให้แยกแสดงต่างหากจากบัญชีเงินสดและเงินฝาก ธนาคารที่เป็ นสิ นทรัพย์หมุนเวียน ต่อไปนี้เป็ นการแสดงรายการเงินสดและเงินฝากธนาคารในงบดุล


บรรณานุกรม http://www.dharmniti.co.th/article19.php

http://planet.kapook.com/buncheekang1/blog/viewnew/30359 http://library.tru.ac.th/ttpdf/btp001/05chap1.pdf http://creditcard-cash2.blogspot.com/2011/03/blog-post.html http://library.tru.ac.th/ttpdf/btp001/05chap1.pdf

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์


ภาคผนวก

ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

ตัวอย่ างที่ 1 การจัดทํางบพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคาร บริ ษทั วินสปอร์ต จํากัด เปิ ดบัญชีเงินฝากกระแสรายวันกับธนาคารแห่งหนึ่งและได้รับใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคารทุก วันสิ้นเดือน กิจการได้บนั ทึกรายการเกี่ยวบัญชีเงินฝากธนาคารไว้ในสมุดรายวันรับเงินและสมุดรายวันจ่ายเงินของกิจการเมื่อ วันที่ 30 เมษายน 25x1 ยอดเงินฝากธนาคารตามสมุดบัญชีของกิจการมีจาํ นวนเงินเท่ากับ 42,800 บาท โดยจัดทํางบพิสูจน์ ยอดเงินฝากธนาคาร ดังนี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

สมุดรายวันรับเงินและสมุดรายวันจ่ายเงิน ในระหว่างเดือนพฤษภาคม 25x1 มีรายละเอียดดังนี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

ในวันสิ้นเดือนพฤษภาคม ได้รับใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคาร มียอดเงินคงเหลือในวันสิ้นเดือน เท่ากับ 69,855 บาท มี รายละเอียดในใบแจ้งยอดเงินฝากธนาคารดังนี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

ในกรณี ที่จาํ นวนเงินตามสมุดบัญชีแตกต่างไปจากใบแจ้งยอดเงินฝาก ให้ถือว่าจํานวนเงินตามใบแจ้งยอดเงินฝาก ธนาคารถูกต้อง -จํานวนเงินที่ธนาคารฝาก 6,980 บาท เป็ นการเรี ยกเก็บเงินตามตัว๋ เงินพร้อมดอกเบี้ยมูลค่าตัว๋ เงิน 6,800 บาท และ ดอกเบี้ยตัว๋ เงิน 180 บาท -เช็ค # 6088 กิจการได้ตรวจสอบกับทางธนาคาร พบว่าเป็ นเช็คของผูอ้ ื่นที่ธนาคารได้นาํ มาหักบัญชีของกิจการ -เช็ค # 2485 ที่กิจการได้นาํ ฝากธนาคาร ธนาคารได้คืนมาเพราะเรี ยกเก็บเงินไม่ได้ การทํางบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร วันที่ 31 พฤษภาคม 25x1 ของบริ ษทั วินสปอร์ต จํากัด มีข้ นั ตอนในการทําดังนี้ 1. นําสมุดบัญชีของกิจการมาเปรี ยบเทียบกับใบแจ้งยอดของธนาคาร หากรายการใดตรงกันให้ทาํ เครื่ องหมายถูก (󲐀) ไว้ที่ รายการนั้นทั้งในสมุดบัญชีและในใบแจ้งยอดของธนาคาร


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

2. สรุ ปรายการข้อแตกต่างที่พบจากการกระทบยอดจํานวน 8 รายการ(ตามหมายเลขที่กาํ กับไว้)ดังนี้ (1) รายการเช็คค้างจ่าย จํานวน 3 ฉบับ คือ เช็คเลขที่ #7317 จํานวน 5,000 บาท เช็คเลขที่ #7323จํานวน 12,700 บาท เช็คเลขที่ #7325 จํานวน 12,000 บาท (2) เงินฝากระหว่างทาง ประกอบด้วย เช็คเลขที่ #5779 จํานวน 10,800 บาท เช็คเลขที่ # 3489 จํานวน 9,400 บาท (3) เช็คเลขที่ #7322จํานวน 7,600 บาทจากการตรวจสอบพบว่ากิจการบันทึกบัญชีผิดโดยจํานวนที่ถูกต้องคือ6,700 บาทดังนั้นกิจการบันทึกจ่ายเงินสูงไป 900 บาท (4) ค่าสมุดเช็ค 15 บาท (5) ค่าธรรมเนียมธนาคาร 160 บาท (6) เช็ค # 2485 ธนาคารแจ้งคืนมาจํานวน 10,400 บาท (7) เช็คเลขที่ # 6088จํานวน 7,200 บาทเป็ นเช็คของผูอ้ ื่นที่ธนาคารได้นาํ มาหักบัญชีของกิจการ (8) รายการตัว๋ เงินและดอกเบี้ยที่ฝากให้ธนาคารเรี ยกเก็บเงินให้จาํ นวน 6,980 บาท 3. จัดทํางบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารของบริ ษทั วินสปอร์ต จํากัด ได้ดงั นี้ 3.1 วิธีพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร โดยการกระทบยอดจากสมุดบัญชีของกิจการไปหายอดตามใบแจ้งยอดธนาคาร

นํายอดคงเหลือของเงินฝากธนาคารตามสมุดบัญชีกิจการในวันสิ้นเดือน จํานวน 70,250 บาท มาปรับปรุ ง ด้วยข้อ แตกต่างที่พบ โดยนํารายการที่ (1), รายการที่ (3) และรายการที่ (8) มาบวกกับยอดเงินฝากธนาคารคงเหลือตามสมุดบัญชีของ กิจการ และนํารายการที่ (2),รายการที่ (4), รายการที่ (5), รายการที่ (6) และ รายการที่ (7) มาหักจากยอดเงินฝากธนาคารคงเหลือ ตามสมุดบัญชีของกิจการ จะได้ยอดเงินฝากธนาคารคงเหลือมีจาํ นวนเท่ากับยอดตามใบแจ้งยอดธนาคารจํานวน 69,855 บาท แสดงดังนี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

3.2 วิธีพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร โดยการกระทบยอดจากใบแจ้งยอดของธนาคารไปหายอดตามสมุดบัญชีของกิจการ นํายอดเงินฝากธนาคารคงเหลือในวันสิ้นเดือนตามใบแจ้งยอดธนาคารจํานวน 69,855 บาท มาปรับปรุ งด้วยข้อแตกต่างที่พบ โดย นํารายการที่ (2), รายการที่ (4), รายการที่ (5), รายการที่ (6) และ รายการที่ (7) มาบวกยอดคงเหลือใบแจ้งยอดของธนาคารและ นํา รายการที่ (1),รายการที่ (3) และรายการที่ (8) มาหักจากยอดคงเหลือใบแจ้งยอดของธนาคาร จะได้ยอดเงินฝากธนาคาร คงเหลือที่มีจาํ นวนเท่ากับยอดเงินฝากธนาคารตามสมุดบัญชีของกิจการจํานวน 70,250 บาท แสดงดังนี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

3.3 วิธีพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร โดยการหายอดเงินฝากธนาคารที่ถูกต้องทางด้านกิจการ นํารายการที่ (3) และ รายการที่ (8) มาบวกกับยอดตามสมุดบัญชีของกิจการ และนํารายการที่ (4), รายการที่ (5) และ รายการที่ (6) มาหักจากยอดตาม สมุดบัญชีของกิจการ จะได้ยอดเงินฝากธนาคารที่ถูกต้องของกิจการ เท่ากับ 67,555 บาท ทางด้านธนาคารให้นาํ รายการที่ (2) และรายการที่ (7) มาบวกกับยอดเงินฝากธนาคารตามใบแจ้งยอด และนํารายการที่ (1) มาหักจากยอดเงินฝากธนาคารตามใบแจ้ง ยอด จะได้ยอดเงินฝากธนาคารที่ถูกต้องของธนาคาร เท่ากับ 67,555 บาท ซึ่งจะมียอดตรงกับกิจการ โดยยอดเงินฝากธนาคารที่ ถูกต้อง มีจาํ นวนเท่ากับ 67,555 บาท แสดงดังนี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การพิสูจน์ ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร เงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร เป็ นข้อตกลงระหว่างธนาคารกับกิจการ ที่ธนาคารยอมให้กิจการเขียนเช็คสัง่ จ่ายโดยไม่ตอ้ ง มีเงินฝากคงเหลืออยูใ่ นบัญชี ดังนั้นในใบแจ้งยอดเงินฝากที่ธนาคารส่งมาให้จะแสดงยอดเงินคงเหลือทางด้านเดบิต ซึ่งหมายถึง จํานวนเงินที่กิจการเป็ นหนี้ธนาคาร การพิสูจน์ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร มีวธิ ีทาํ เช่นเดียวกับการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร ดังที่ได้อธิบายมาแล้ว เพียงแต่แสดงยอดเงินฝากธนาคารตามใบแจ้งยอดของธนาคารเป็ นยอดติดลบ และแสดงยอดเงินฝาก ธนาคารตามสมุดบัญชีของกิจการเป็ นยอดติดลบ โดยการเขียนจํานวนเงินอยูใ่ นวงเล็บ งบพิสูจน์ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร โดยวิธีพิสูจน์ยอดเงินฝากที่ถูกต้อง แสดงได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

นอกจากนี้อาจทําการพิสูจน์ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคารได้อีกวิธี โดยรายการกระทบยอดหรื อข้อ แตกต่างที่พบจะนํามาปรับในทิศทางตรงข้ามกับการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร งบพิสูจน์ยอดเงินเบิกเกินบัญชี ธนาคาร โดยวิธีพิสูจน์ยอดที่ถูกต้อง แสดงได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

ตัวอย่ างที่ 2 การจัดทํางบพิสูจน์ ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร บริ ษทั เพิ่มผล จํากัด ได้นาํ เงินระบบการควบคุมเงินสดมาใช้โดยการนําเงินฝากธนาคาร และจ่ายเช็คสําหรับรายการ จ่ายเงินทุกรายการที่มีจาํ นวน เกิน 5,000 บาท กิจการปิ ดบัญชีทุกวันที่ 31 ธันวาคม ในวันที่ 31 ธันวาคม 25x1 กิจการได้รับใบ แจ้งยอดเงินฝากจากธนาคารแสดงยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคารจํานวน 8,050 บาท แต่บญั ชีเงินฝากธนาคารของกิจการมียอดเงิน เบิกเกินบัญชีอยูจ่ าํ นวน 40,850 บาท จึงตรวจสอบรายการในสมุดบัญชีของกิจการ พบรายละเอียดข้อแตกต่างดังนี้ 1) รายการเงินที่กิจการนําฝากในวันที3่ 0 ธันวาคม 25x1 จํานวน 48,900 บาทแล้ว แต่ไม่มีปรากฏในใบแจ้งยอดจาก ธนาคาร 2) รายการเช็คค้างจ่ายจํานวน 4 ฉบับ รวม 77,100 บาท 3) ในใบแจ้งยอดจากธนาคาร ได้รวมรายการเรี ยกเก็บเงินตามตัว๋ จํานวน 22,000บาท ดอกเบี้ยตัว๋ เงิน 500 บาท ธนาคาร หักค่าธรรมเนียมในการเรี ยกเก็บเงิน 300 บาท 4) รายการฝากเงินโดยการโอนเข้าบัญชีของกิจการจํานวน12,600 บาท ตรวจสอบแล้ว พบว่าเป็ นการโอนเงินเพื่อชําระ หนี้จากลูกหนี้บริ ษทั แทนคุณจํากัด 5)ธนาคารยังได้ลดยอดเงินฝากเนื่องจากเช็คจํานวน30,000 บาทไม่สามารถเรี ยกเก็บเงินได้ และธนาคารคิด ค่าธรรมเนียม 200 บาท ซึ่งกิจการยังไม่ได้บนั ทึกรายการดังกล่าว จากรายละเอียดบริ ษทั เพิ่มผล จํากัด สามารถจัดทํางบพิสูจน์ยอดเงินเบิกเกินบัญชีธนาคาร โดยวิธีพิสูจน์ยอดที่ถูกต้อง ได้ดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์ หรื ออาจทําได้อีกวิธีดงั นี้


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

การปรับปรุงรายการในสมุดรายวันทัว่ ไป ในวันสิ้นงวดบัญชี กิจการจะแสดงยอดเงินสดและเงินฝากธนาคารในงบดุลด้วย จํานวนเงินคงเหลือที่ถูกต้อง ดังนั้น กิจการจะนํารายการข้อแตกต่างที่พบจากการพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคาร มาบันทึกปรับปรุ งในสมุดรายวันทัว่ ไป เพื่อให้บญั ชี เงินสดและเงินฝากธนาคารได้บนั ทึก และแสดงยอดคงเหลือด้วยยอดที่ถูกต้อง รายการปรับปรุ งที่นาํ มาบันทึกบัญชีให้พิจารณา จากงบพิสูจน์ยอดเงินฝากธนาคารโดยการหายอดเงินฝากธนาคารที่ถูกต้องโดยรายการที่นาํ ไปบวกยอดตามสมุดบัญชีจะบันทึก ปรับปรุ งโดยเดบิตบัญชีเงินฝากธนาคารและเครดิตบัญชีที่เกี่ยวข้อง ส่วนรายการที่นาํ ไปหักจากยอดตามสมุดบัญชีจะบันทึก ปรับปรุ งโดยเครดิตบัญชีเงินฝากธนาคาร และเดบิตบัญชีที่เกี่ยวข้อง บันทึกบัญชีดงั นี้

เมื่อบันทึกรายการปรับปรุ งบัญชี ณ วันสิ้นงวดแล้ว บัญชีเงินสดและเงินฝากธนาคารจะแสดงยอดที่ถูกต้องที่คง เหลืออยูจ่ ริ ง และนําไปแสดงเป็ นยอดคงเหลือของเงินฝากธนาคารในงบดุล ณ วันสิ้นงวดของกิจการ เมื่อเริ่ มงวดบัญชีใหม่ กิจการจะต้องบันทึกโอนกลับรายการปรับปรุ งที่ได้บนั ทึกไว้ แล้วจึงบันทึกรายการบัญชีตามปกติ


ชื่อ : นางสาว ศิริพร คุ้มผิวดํา รหัสนิสิต : 5330110939 อาจารย์ นิเทศ : อาจารย์ พชั นิจ เนาวพันธ์

ตัวอย่ างที่ 3 จากตัวอย่างที่ 2 สมมติวา่ กิจการปิ ดบัญชีทุกวันที่ 31 ธันวาคม เพื่อให้ยอดเงินฝากธนาคารแสดงยอดเงินที่ถูกต้อง กิจการจะบันทึกปรับปรุ งบัญชี ณ วันสิ้นงวด ดังนี้

เมื่อบันทึกรายการปรับปรุ งแล้ว กิจการจะมียอดเงินฝากธนาคารที่ถูกต้องเท่ากับ (36,250) บาทหรื อ มียอดเงินเบิกเกิน บัญชีธนาคารที่ถูกต้องเท่ากับ 36,250 บาท ซึ่งเป็ นหนี้สินของกิจการ

ศิริพร คุ้มผิวดำ 5330110939 รอบ1  

ศิริพร คุ้มผิวดำ 5330110939 รอบ1

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you