Page 1

Duurzaam zelfbouwen: hoe doe je dat? Wat maakt een huis duurzaam? Een duurzaam huis bespaart energie én wekt energie op. Dit kan in verschillende gradaties. Nog een stap verder gaat bouwen met natuurlijke materialen.

Energie besparen

Een passiefhuis bespaart maximaal op energie. Het bouwbesluit vereist het minimale niveau van energie besparen (zoals geldt bij aanvraag van de omgevingsvergunning). Binnen deze bandbreedte kun je variëren. Door goed isoleren, luchtdicht bouwen, slim ventileren en gebruik maken van de winterzon. De eisen in het bouwbesluit worden jaarlijks aangescherpt.

Energie opwekken

Ook energie opwekken kan in verschillende gradaties. Dit varieert tussen volledig energieleverend (nul-op-de-meter) en de minimale eisen uit het bouwbesluit. Gebruik bijvoorbeeld zonnepanelen, een warmteboiler of warmtepomp.

Tip!

Begin ten minste met energie besparen. Zorg al in de ontwerpfase voor goede isolatie en een luchtdicht ontwerp. Een huis later aanvullend isoleren is zeer kostbaar of zelfs onmogelijk. Later alsnog (meer) energie opwekken kan relatief eenvoudig. Beter een zeer goed geïsoleerde woning zónder zonnepanelen dan een minimaal geïsoleerde woning met een dak vol panelen.

Natuurlijke bouwmaterialen

Ecologisch bouwen gaat nog verder dan energie besparen en opwekken. Dan hou je ook rekening met de milieubelasting van toegepaste materialen en eventuele effecten op de gezondheid. Ecologisch gebouwde woningen kenmerken zich door relatief veel natuurlijke bouwmaterialen zoals hout. In Geerpark gelden geen eisen voor materiaalgebruik.


Waar moet je op letten in het ontwerp? Isoleren en ventileren voor lager energieverbruik Duurzaam bouwen begint bij het voorkomen van warmteverlies. Door zeer goed isoleren, luchtdicht bouwen en bewust ventileren. Dit is de basis van een energiezuinige woning.

Gebruik van zonlicht voor verwarmen woning

Ramen kun je zo plaatsen dat je optimaal gebruik maakt van de winterzon. Let op: neem ook goede zonwering mee in het ontwerp: in de zomer is het al snel warm.

Slimme systemen voor verwarmen van woning en water Een woning kan zelf de warmte en warm water opwekken die nodig is. Bijvoorbeeld met een warmtepomp: haalt energie uit de bodem of lucht voor verwarmen van de woning en water. Of een warmtepompboiler die zorgt alleen voor warm water.

Zonnepanelen voor opwekken stroom

Zonnepanelen – bij voorkeur - op de zuidzijde van het dak voorzien in stroom voor huishoudelijk gebruik. Stelt u de aanschaf van zonnepanelen liever nog een paar jaar uit? Ontwerp uw woning toekomstbestendig en hou nu al rekening met de zonoriëntatie van het dak.

Slimme installaties Warmtepomp

Maakt gebruik van warmte in bodem, water of lucht. Een soort koelkastmotor (draait op elektriciteit) zet deze warmte om in bruikbare warmte voor het verwarmen van water en woning. Uitgangspunt is een lagetemperatuurverwarming (LTV). Resultaat: veel warmte met weinig elektriciteit. Voorwaarde: goede isolatie en lagetemperatuur-radiatoren en/of vloerverwarming.

Er is veel keuze in verwarmingssystemen. Afhankelijk van hoeveel je wilt investeren en het gewenste comfort. • Luchtwarmtepomp: haalt warmte uit omgevingslucht, een soort omgekeerde airco. • Bodemwarmtepomp: haalt warmte uit de bodem. Slaat ‘s zomers warmte op in de bodem om in de winter te gebruiken voor verwarming van de woning. Voordeel: kan in de zomer ook koelen. Gaat langer mee dan luchtwarmtepomp. Nadeel: hogere investeringskosten. Meer informatie staat op www.milieucentraal.nl • Warmtepompboiler: zorgt alleen voor warm water. Energie wordt uit ventilatielucht gehaald en omgezet in warm tapwater door middel van het warmtepompprincipe. Voordeel is dat een grote hoeveelheid water gelijktijdig uit kraan, douche of bad gebruikt kan worden. Vanaf 2016 is er een landelijke subsidie voor de aanschaf van een warmtepomp.


Zonnepanelen

Zonnepanelen – bij voorkeur op de zuidzijde van het dak - voorzien in stroom voor huishoudelijk gebruik. Het is ook mogelijk om zonnepanelen te plaatsen in plaats van dakpannen op het dak. Dit voorkomt een dubbele uitgave.

Tips voor een zo laag mogelijke energievraag (=het beperken van je energieverbruik)

Warmte

Tip

streef naar een zo laag mogelijke warmtevraag: neem de maximale warmtevraag per m2 op in het programma van eisen Hoe minder warmte nodig is om uw woning op een comfortabele temperatuur te houden, hoe beter. Passief bouwen levert een warmtevraag op van 15 kWh per m2. Vanaf 2021 is (BENG-eisen) een maximale warmtevraag voor nieuwbouw van 25 kWh per m2 de standaard.

Warm water

Tip Tips!

• let bij het ontwerp op de zon-oriëntatie van het dak (voorkeur zuid). • dak op het zuiden? Hou dit dakvlak volledig vrij voor zonnepanelen. Plaats dakramen, afvoeren e.d. op het andere dakvlak. • liever over een paar jaar investeren in zonnepanelen? Ontwerp uw woning toekomstbestendig en hou nu al rekening met de zonoriëntatie van het dak.

benoem met hoeveel personen hoeveel warm water nodig is (bv. in minuten per dag). Neem de warmwaterbehoefte op als prestatie-eis in het programma van eisen. Het aantal bewoners bepaalt hoeveel warm water nodig is. Vertaald naar energie is per persoon grofweg 850 kWh per jaar nodig. De grootte van de boiler bepaalt de hoeveelheid warm water die beschikbaar is.

Stroom huishoudelijk gebruik

Tip

Investeer in energiezuinige apparatuur. Dit scheelt in uw jaarlijks verbruik. Alle apparatuur in de woning verbruiken stroom. Vooral de vaatwasser, wasmachine, wasdroger, waterkoker, haarföhn en broodrooster zijn energievreters.


Hoe begin je als je zelf duurzaam gaat bouwen? Duurzaam bouwen begint met oriënteren, goed voorbereiden en kiezen voor deskundige leveranciers. Kijk voor meer informatie over duurzaam zelfbouwen ook op de website van informatiecentrum voor eigen bouw.

Oriënteren

Ontwerp

Programma van eisen

Financiering en subsidies

Onderzoek op internet welke mogelijkheden er zijn en zorg voor een gedegen basiskennis. Zoek contact met andere zelfbouwers in de wijk en vraag naar hun ervaringen. En natuurlijk helpen ook wij u graag.

1) Kant-en-klaar Zoek een aanbieder die duurzaam bouwt en dit niet als een probleem ziet. Kant-en-klaar geeft: • snel inzicht in ontwerp en prijs (+) • minder maatwerk dan bij een eigen ontwerp (-)

Maak een lijst met eisen en wensen. Bijvoorbeeld: • Woonprogramma: aantal kamers, afmetingen, etc. • Architectuur: beschrijf uw smaak, zoek referentiebeelden • Duurzaamheid: energiezuinig of passief?, energieverbruik, materialengebruik, gezondheid • Onderhoud: wat wilt u wel en wat niet aan onderhoud doen (een hekel aan schilderen? Overweeg dan kunststof of aluminium kozijnen)

Extra stimulans om duurzaam te bouwen: • Banken die rentekorting geven op de hypotheek voor duurzame woningen • Extra financiering via de bank van 27.000 euro voor nul-op-de-meterwoningen • Subsidies via de overheid, bv. voor aanschaf van warmtepomp

2) Zelf ontwerpen Alles zelf doen of het ontwerptraject overlaten aan een architect of bouwmanagementbureau? Ook hier geldt: zoek een partij die duurzaamheid in de genen heeft.

Duurzaam zelfbouwen in Geerpark