Page 1

# 2 | jaargang 1 April 2016 Magazine van het


Inhoud

Voortdurend zoeken naar mooier en beter onderwijs

4

Docent-lectoren

Het Beatrix College heeft drie docent-lectoren: zij geven les en brengen leerlingen en docenten in contact met de academische wereld.

Beste lezer, Dit is de tweede keer dat we ons nieuwe schoolmagazine Pit uitbrengen. Op het eerste nummer hebben we vooral positieve reacties gekregen: interessant, fris, lezenswaardig en mooi vormgegeven waren veelgehoorde kwalificaties. We hopen met dit nummer aan die nieuw gewekte verwachtingen te voldoen.

Buitenshuis

8

Naast de kennis die leerlingen op school opdoen, willen we ze ook kennis laten maken met de wereld buiten het Beatrix College.

Pit is bedoeld om een inkijkje in het Beatrix College te bieden. Wat gebeurt daar nu allemaal? In dit nummer treft u een aantal artikelen over onderwerpen die heel specifiek voor onze school zijn. Zo zoomen we in op Talentum, op de rol van onze docent-lectoren in de bovenbouw en op het project Lean in 3 vmbo-tl. Stuk voor stuk programma’s en projecten die uniek zijn voor het Beatrix College en waarmee we proberen nog verder te komen met onze huidige en toekomstige leerlingen. Ze passen ook goed bij een van onze drie kernwaarden: bevlogenheid. We willen voortdurend zoeken naar hoe ons onderwijs mooier en beter kan. Genoemde projecten laten zien hoe we dat doen.

12

Voorsprong

We willen het contact tussen leerlingen en coaches verdiepen, zodat er beter aan de ontwikkeling van leerlingen gewerkt kan worden.

Ik wens u veel leesplezier!

Dilemma

Niek Bootsma

16

Het is voor ons belangrijk om te weten of een leerling lekker in zijn vel zit, omdat dat van invloed is op de schoolprestaties.

Rector Beatrix College

3 6 7 10 11

Pit Het halfjaarlijkse magazine van het Beatrix College met nieuws en achtergrondinformatie.

Beatrix College Ketelhavenstraat 3, 5045 NG Tilburg Tel. 013 571 17 25 E-mail: info@beatrixcollege.nl www.beatrixcollege.nl

Binnenkomen

14 Infographic - Column

Cartoon

15 18 20

Weekblog Kapstok - Favoriete stek

Spiegel Leshuisinformatie Agenda

5M ‘Anders Leren’

Redactie: Beatrix College, Lonneke van Eldijk en Marc Faes en Studio Vloed, Daniëlle Jansen Ontwerp & illustraties: Jeroen van den Boer Ontwerp Fotografie: Beatrix College, Ben Strijbos Druk: Drukkerij ELKA Oplage: 3650 exemplaren


komen Talentum: zelf kiezen wat je leert Naar de Talentum-coach Susette Schipperen

M

Milan van de Zanden

ilan van de Zanden uit 1ha4 ontwerpt technisch constructiespeelgoed. Onder schooltijd, wanneer andere leerlingen gewoon les hebben. “Meestal sla ik in een week twee lesuren over. Dan ontwerp ik mijn speelgoed op de computer of ben ik aan het printen op de 3D-printer op school”, vertelt hij enthousiast.

“Bij techniek snapte ik alles al, het was alleen maar herhaling”, vertelt Milan. Dus stelde Stijn voor om zelf met een technisch project aan de slag te gaan. Vol overgave stortte Milan zich daarop. Zijn technisch speelgoed bestaat uit hoekjes en cilindertjes die in elkaar passen. “Ik wil nu ook motortjes en tandwieltjes gaan ontwerpen.”

Milan doet mee aan Talentum. Het traject is bedoeld voor getalenteerde leerlingen uit de eerste drie leerjaren van het Beatrix College. Ze werken aan een eigen onderzoek, buiten de reguliere lessen om. “Het Beatrix College biedt Talentum aan, omdat het voor slimmere leerlingen vaak moeilijk is om gemotiveerd te blijven”, vertelt Talentum-coach Stijn Lockefeer. Coach Susette Schipperen vult aan: “Ze ontwikkelen zich minder dan ze zouden kunnen. Ze kennen het trucje al na een of twee keer, maar wij herhalen het veel vaker. Dat kan leiden tot verveling en ontevredenheid en tot onderpresteren. Met Talentum kunnen leerlingen zélf kiezen wat ze willen leren en zich dus blijven ontwikkelen.”

“Met Talentum kunnen leerlingen zélf kiezen wat ze willen leren en zich dus blijven ontwikkelen.”

Stijn Lockefeer

Hoe gaat het in zijn werk? De mentor signaleert dat een leerling meer aankan dan de gewone lesstof. Susette en Stijn houden een intakegesprek met zo’n leerling en beoordelen of de leerling geschikt is voor Talentum. De coaches helpen de leerlingen bij een onderzoeksvraag en in regelmatige bijeenkomsten worden ze naar een eindproduct begeleid. Jaarlijks zijn er ongeveer dertig leerlingen die werken aan een eigen onderzoek. “Leerlingen worden hierdoor heel snel zelfstandig”, vertelt Susette. “Ze moeten namelijk alles zelf plannen en regelen.” Stijn zegt: “Het gaat ook weleens niet goed. Ze leren dus ook dat fouten maken mag en hoe je daarna weer verder gaat.”

Kans Susette en Stijn geven aan dat leerlingen het vaak moeilijk vinden om de reguliere lessen over te slaan. “Ze zijn bang iets te missen.” Anouk Mutsaers uit 2a2 doet ook mee aan Talentum. Ze vindt dat leerlingen de kans gewoon moeten grijpen. “Met Talentum heb je een kans om iets véél leukers te doen op school. Zo heb ik bijvoorbeeld een presentatie voor de open dag van het Beatrix College gemaakt.” April 2016 |

3


Docent- le Betere aansluiting op Onderzoek wijst uit dat de overgang van het vwo naar de universiteit voor veel leerlingen te groot is. Dat komt vooral doordat leerlingen de academische denk- en werkwijze onvoldoende beheersen. Het Beatrix College speelt hierop in en heeft drie docent-lectoren – Michelle Baggerman, Maria Mos en Hjalmar Mulders – aangetrokken. Naast het geven van lessen brengen zij leerlingen en docenten in contact met de academische wereld.

D

e docent-lectoren zijn verbonden aan een universiteit. Michelle werkt als research associate in het lectoraat Strategic Creativity van de Design Academy in Eindhoven; Maria is docent aan de opleiding Communicatie- en Informatiewetenschappen van Tilburg University en Hjalmar is docent aan de faculteit Technische Natuurkunde van de Technische Universiteit Eindhoven. Daarnaast zijn ze voor ongeveer één dag docent-lector op het Beatrix College. Michelle geeft culturele en kunstzinnige vorming (CKV); Maria doceert taalwetenschappen en Hjalmar geeft natuurkunde.

Eigen verantwoordelijkheid

Michelle Baggerman

Maartje van Berkel

In de lessen van de docent-lectoren krijgen leerlingen veel zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Maria geeft op dezelfde manier les aan leerlingen uit 5 vwo als aan studenten op de universiteit. “Ik begin met een hoorcollege, daarna gaan de leerlingen zelf aan de slag”, vertelt ze. “In het begin hebben leerlingen daar moeite mee. Ze zijn het niet gewend. In de reguliere lessen is het namelijk vaak de docent die het voortouw neemt.” Michelle vult aan: “Ik wil de leergierigheid en creativiteit bij leerlingen aanwakkeren. Leerlingen gaan zelf op ontdekkingsreis, eerst in hun eigen omgeving en daarna in de wereld.

Maartje van Berkel uit 5a4 “De lessen van Michelle Baggerman zijn heel anders dan de andere lessen op school. We werkten een idee uit tot een product. Dat je daadwerkelijk iets doet met wat je hebt geleerd, vond ik erg leuk. Dat is nog eens iets anders dan een toets...”

4 | Pit - Beatrix College

Maria Mos


ctoren

Hjalmar Mulders

universiteit

Ze bedenken zelf een concept en werken het uit.” Ook Hjalmar vindt het belangrijk dat leerlingen leren hoe ze met hun zelfstandigheid en verantwoordelijkheid omgaan. Hij vertelt: “Op de middelbare school kunnen ze hiermee oefenen. En als ze fouten maken, kunnen we leerlingen daarbij helpen. Als leerlingen pas op de universiteit ontdekken hoe ze zelfstandig kunnen werken en hun verantwoordelijk kunnen nemen, dan hebben ze het daar vaak moeilijk mee.”

Eigen aanpak De drie docent-lectoren hebben zo hun eigen aanpak. Michelle laat leerlingen met een andere bril naar de wereld kijken. Ze zegt: “Leerlingen denken vaak in hokjes. Ik laat ze vanuit een breder perspectief naar de wereld kijken, zodat ze de verbanden, raakvlakken zien. Zo wordt hun wereld groter, spreken ze hun creativiteit aan en denken ze na over wat er allemaal in de wereld gebeurt. Zo ben ik met leerlingen uit 4 vwo naar STRP Biennial in Eindhoven geweest. Ze namen onder andere deel aan workshops waarbij ze zelf aan de slag konden met nieuwe technologieën zoals het maken van robotjes uit oude elektronica en het maken van een interactief doolhof.” Hjalmar brengt leerlingen uit 6 vwo bij dat je bij natuurkunde problemen oplost via een bepaalde structuur. “Je analyseert gegevens, je definieert een plan en je voert dat plan uit. Leerlingen werken over het algemeen niet op deze manier. Ze zijn gewend dat ze een probleem snel begrijpen en op kunnen lossen.”

“Als leerlingen pas op de universiteit ontdekken hoe ze zelfstandig kunnen werken en hun verantwoordelijk kunnen nemen, dan hebben ze het daar vaak moeilijk mee.” In de lessen taalwetenschappen van Maria ligt de nadruk meer op onderzoeksvaardigheden. “Leerlingen leren hoe je wetenschappelijk onderzoek doet”, vertelt ze. “Dat begint met de vraag: wat wil je onderzoeken? Zo hebben leerlingen onderzocht welke smoesjes het beste werken en hoe je slecht nieuws aan ouders kunt vertellen. Daarna kijk je wat je nodig hebt om daarachter te komen. Ook formuleren leerlingen een hypothese, doen ze een onderzoeksvoorstel en maken ze een verslag van hun onderzoek. Deze onderzoekvaardigheden komen ook goed van pas als leerlingen hun profielwerkstuk moeten maken.”

Olaf Bolkenbaas uit 6a3 “Ik wist al een tijdje dat ik na het vwo de technische kant op wilde. Alleen had ik niet voor mezelf helder welke opleiding ik zou gaan doen. Hjalmar Mulders heeft me hiermee geholpen. Hij heeft ervoor gezorgd dat ik een dagje mee kon lopen op de Technische Universiteit Eindhoven. Nu weet ik het zeker: ik ga technische natuurkunde studeren.”

Olaf Bolkenbaas

April 2016 |

5


Geslaagd... en dan? Leerlingen op het Beatrix College oriĂŤnteren zich al vanaf het tweede leerjaar op vervolgopleidingen en beroepen met Loopbaan OriĂŤntatie op Beroep (LOB).


S

Weekblog

Week 51 11 t/m 18 december 2015

ofie Emmen uit 5TTA2 ging (samen met zeven andere leerlingen) op maatschappelijke stage naar China. In die week kreeg ze en gaf ze les op een middelbare school in de mooie, traditionele stad Nanjing.

Vrijdag | 11 dec

Maandag | 14 dec

Dinsdag | 15 dec

12.00 Pffff, aangekomen in China. Lange vlucht! Opgewacht door onze gids Angela. Of moet ik zeggen Ming? Behalve een Chinese naam hebben de meeste mensen ook een Engelse naam. 14.00 In de trein willen we een eigen zitplaats zoeken. Echte Nederlanders dus. Maar we hebben vaste plaatsen. 20.00 We zijn op school. Allemaal een schooluniform gekregen: we passen helemaal bij de school. ’s Avonds eten aan een speciale draaitafel: zo heeft ieder iets wat hij/zij lust.

07.30 Eerste schooldag. Ontbijt is vooral rijst. 14.00 Bezoek aan het schoolmuseum, het astronomielokaal en het aardrijkskundelokaal (veel maquettes!). We geven een presentatie over Nederland. Schooldirectrice onderbreekt ons steeds enthousiast. Blijft maar vragen stellen. Lachen.

08.30 Biologieles, in het Engels gelukkig. Iedereen houdt zijn dikke jas aan. Vreemd. 08.45 Ik krijg het ook koud, ik trek mooi mijn winterjas aan. 20.00 Gelopen over de enorm lange stadsmuur van Nanjing. Ook een boottocht gemaakt langs de tempel van Confucius.

Woensdag | 16 dec

Donderdag | 17 dec

Vrijdag | 18 dec

10.00 Chinese les. Ik kan mezelf voorstellen in het Chinees. En wat drinken bestellen. 14.00 Bezoek aan een belangrijke basisschool. Kinderen worden in het Engels opgeleid. Meisje van acht laat mij de school zien. Echt heel schattig. Een van de bijzonderste dingen van de stage. 19.00 Eten bij KFC. Daar heeft niemand problemen mee.

10.00 Les in kungfu. Van een echte Chinese kungfuleraar. Daarna traditionele schilderles. Sommigen van ons ontdekken dat ze talent hebben. 15.00 Vrije middag, dus shoppen. Ik koop souvenirs voor thuis en bedankjes voor docenten en begeleiders van school (erg belangrijk in China!).

11.00 Laatste schooldag alweer. We krijgen Chinese lessen over cultuur en kunst. Zelf geven we les over Europa. Samen met Bente geef ik Nederlands aan Chinese studenten. Gaat verbazingwekkend goed. Alleen ‘Scheveningen’ en ‘acht’ zijn lastig uit te spreken. Ik ga de Chinese studenten echt missen!

Sofie Emmen klas 5 T T A 2

April 2016 |

7


Gert van Vliet, docent economie en management & organisatie liep al langer rond met het idee om zonnepanelen op het dak van het Beatrix College aan te brengen. Niet alleen om de school van duurzame energie te voorzien, maar ook om de energie met particulieren te delen. Met vier leerlingen uit 4 vwo – Sam Baggen, Stijn Coolen, Luca Jansen en Caylee van Uden – onderzoekt Gert of zijn idee haalbaar is.

Buitens huis “

et onderzoek naar de haalbaarheid van zonnepanelen op het dak van de school maakt deel uit van Beatrix Maatschappelijk Ondernemen (BMO). Gert licht dat toe: “Naast de kennis die leerlingen op school opdoen, willen we ze ook de mogelijkheid bieden bepaalde vaardigheden – zoals samenwerken – te ontwikkelen en kennis te maken met de wereld buiten het Beatrix College.”

Beweegredenen De vier leerlingen zijn vanaf het begin erg enthousiast over het BMO-project. Zo heeft ieder zijn eigen reden om mee te doen. Caylee: “Ik wil mijn blik verruimen; ik houd me nu binnen het project bezig met de financiën en marketing. Ik wil uitproberen

Caylee van Uden

of dit iets voor mij is.” Sam vult aan: “Je hoort veel over klimaatverandering. Ik besef dat als we niks doen het niet de goede kant opgaat met de wereld. Daarom draag ik graag mijn steentje bij aan dit project.” Ook Stijn gaat in op zijn beweegreden: “Mijn ouders wilden graag zonnepanelen, maar dat kon niet. De ligging van ons huis was namelijk niet gunstig. Daarom vind ik het belangrijk dat duurzame energie gedeeld wordt met huishoudens die zelf die energie niet op kunnen wekken.”

Beginfase Het BMO-project zit nog in de beginfase. Luca heeft contact gelegd met het Amstelveen College. Hij wil bij hen polsen wat hun ervaringen zijn met de zonnepanelen op het dak van de school.

Gert van Vliet

Stijn Coolen Sam Baggen

8 | Pit - Beatrix College


Stijn onderzoekt andere, vergelijkbare projecten zoals een zorgcentrum en een voetbalstation waarbij zonne-energie wordt opgewekt en gedeeld. En Sam zoekt de technische zaken uit als: wat is de oppervlakte van het dak van het Beatrix College en hoeveel energie verbruikt de school?

Communicatie Wekelijks komen de leerlingen met Gert – die hen coacht – kort bij elkaar. Ze bespreken dan de stand van zaken, de problemen waar ze tegenaan lopen en welke zaken ze gaan oppakken. Daarnaast gebruiken ze WhatsApp om elkaar snel te informeren. De leerlingen zien in hoe belangrijk communicatie is binnen het BMO-project. Stijn geeft daar een voorbeeld van: “Als we ergens op vastlopen, dan kunnen we – doordat we elkaar iedere week spreken – daar snel op anticiperen.” Sam noemt een ander voordeel: “Doordat we vaak kort overleggen met elkaar, houden we de vaart erin. Anders waren we niet zover gekomen.”

“Je leert hoe het eraan toegaat in het ‘échte’ leven. Ik heb veel contacten met mensen

hem aan: “Ik ben me ervan bewust dat je je ideeën kunt waarmaken als je er maar genoeg tijd insteekt en geduld hebt.” Stijn legt de nadruk op de maatschappij: “Je leert hoe het eraan toegaat in het ‘échte’ leven. Ik heb veel contacten met mensen van buiten de school, bijvoorbeeld met een leverancier van zonnepanelen.”

Twijfel In het begin twijfelden de leerlingen uit 4 vwo of ze het BMO-project wel aankonden. Sam: “Ik had zoiets van: hoe kunnen we als 15-/16-jarigen zoiets groots als dit waarmaken?” Stijn had meer het gevoel van: waar moet ik beginnen? Hij vertelt: “Meneer Van Vliet mailde in het begin de richtlijnen van het project. Daarmee werd voor mij het ‘grote’ project ‘kleiner’, behapbaar. Ook de navraag die ik heb gedaan bij andere soortgelijke projecten die zonne-energie opwekken en die energie delen, maakte het project makkelijker.” Wanneer is het project geslaagd? Caylee: “Als we er alles aan gedaan hebben en zoveel mogelijk hebben geleerd.” Sam voegt toe: “We zien wel wat we bereiken.” En Stijn besluit: “Als de zonnepanelen op het dak van de school liggen en we andere huishoudens van zonne-energie kunnen voorzien.”

van buiten de school.” Proces De leerlingen vinden het proces belangrijker dan het bereiken van hun doel: zonnepanelen op het dak van de school en het delen van de opgewekte energie. Sam: “Ik weet nu dat het uitzoeken van dingen tijd kost, meer tijd dan ik had gedacht. Het leuke is dat ik nu contact heb met mensen van school die ik eerder niet kende. En als je verlegen bent, is zo’n BMOproject de kans om er overheen te stappen.” Caylee vult

Een goede bestemming voor uw oude kleding Wij – Donna, Natalja, Mitchel, Abel, Martijn en Kars – zamelen op 13 april (vanaf 13.10 uur) op het Beatrix College (gebouw A) oude kleding in. De opbrengst daarvan komt ten goede aan de Nederlandse Cystic Fibrosis Stichting (NCFS) en het Fonds 28 December Stichting. Het inzamelen van de kleding doen we in het kader van Beatrix Maatschappelijk Ondernemen.

April 2016 |

9


De keuze van Pit

Website - www.mediawijsheid.nl Deze website wijst je de weg binnen het onderwerp mediawijsheid. Je krijgt informatie over veilig en slim gebruik van (digitale) media.

;

Blogs - www.jmouders.nl Hoe kijken anderen tegen pubers aan? Lees hun blogs op de website van J/M. J/M is een website voor ouders van kinderen tussen 4 en 16 jaar. Met actuele en interessante onderwerpen over opvoeden, ouderschap, onderwijs en gezondheid.

Boek - Het puberende brein In de puberteit ontwikkelen de hersenen zich volop. In dit boek beschrijft ontwikkelingspsychologe Eveline Crone wat er de laatste jaren is ontdekt over de hersenen van pubers.

Magazine - Puber. Puber. is een online magazine over pubers. Het helpt ouders hun puber beter te begrijpen en de puberteit op een leuke manier door te komen.

Berrie Aarts

Favoriete

Berrie Aarts (65), medewerker facilitaire zaken Evenals op het Beatrix College zorgt Berrie bij de Tilburgse ijshockeyclub Destil Trappers voor alle materialen. Berging, kleedkamer en spelersbank vormen zijn domein. Bij trainingen en wedstrijden tapet Berrie de sticks, vult bidons met sportdrank en verstrekt kauwgom en paracetamol. Ook is hij verantwoordelijk voor het wassen van de sportkleding en slijpt hij de schaatsen van de spelers. “Als je één keer bij ijshockey geweest bent, kom je gegarandeerd terug”, zegt Berrie. “Vooral het contact met de spelers vind ik erg leuk. Volgend jaar hoop ik mijn 750e wedstrijd als materiaalman bij te wonen.” Voeg hierbij in totaal zo’n 3.000 trainingen en Berrie kan IJssportcentrum Stappegoor met recht zijn ‘favoriete stek’ noemen.

10 | Pit - Beatrix College

Berrie Aarts bij ijshockeyclub Destil Trappers


Na tien jaar is 5M ‘Anders Leren’ niet meer weg te denken uit het leeraanbod van het Beatrix College. Kick van Tulder, leshuisdirecteur van het vmbo-tl en 5M ‘Anders Leren’, geeft een inkijkje in dit bijzondere onderwijstype.

5M ‘Anders Leren’ Eigentijds onderwijs “

ick noemt 5M ‘Anders Leren’ eigentijds onderwijs. “5M werkt met periodes van acht weken waarin steeds een ander thema centraal staat, bijvoorbeeld energie, oorlog/vrede of arm/rijk. Binnen de domeinen taal, wereld en wetenschap krijgen de leerlingen alle ruimte om zo’n thema zelf uit te diepen.” 5M-leerlingen bepalen namelijk zoveel mogelijk zelf wat ze binnen het thema willen bestuderen, in welk tempo ze dat doen en met wie. Ze kiezen ook zelf hun werkvormen (werkstuk, betoog of presentatie).

Leerlingen in hun kracht zetten “5M-leerlingen zijn regisseur van hun eigen leerproces”, zegt Kick. “De 5M-docent is daarbij meer coach dan leraar. Hij/zij begeleidt de leerlingen zowel op studievlak als bij hun persoonlijke vorming. Er worden doelen gesteld en ontwikkelingsgesprekken gevoerd. 5M-docenten zijn LEERKRACHTEN: ze zetten LEERlingen in hun KRACHT. De leerling leidt zijn eigen leerproces, de coaches kijken vervolgens waar ze de leerling bij kunnen ondersteunen.”

Vaardigheden Naast vakkennis is er bij 5M bijzondere aandacht voor het aanleren van vaardigheden die de leerling in de toekomst verder helpen: onderzoeken, communiceren, plannen, samenwerken en presenteren. Maar ook zaken als aanpakken en doorzetten krijgen aandacht.

“5M-docenten zijn typische LEERKRACHTEN: ze zetten LEERlingen in hun KRACHT.”

Dromen Gevraagd naar zijn 5M-dromen of -ambities zegt Kick dat een op zichzelf staande 5M-school wel heel bijzonder zou zijn. “Vanwege de examenstructuur in het Nederlandse onderwijs is dat erg moeilijk. Daarom gaan onze leerlingen na drie jaar 5M ‘Anders Leren’ naar het reguliere onderwijs om daar uiteindelijk examen te doen. Een stap die doorgaans erg goed verloopt.” “Hoe dan ook”, zegt Kick, “zijn wij erg blij met de plek die 5M ‘Anders Leren’ inneemt in onze school. Dit is de ideale mix voor de leerling: een 5M-basis aan het begin en een mooi diploma als eindpunt.”

Kick van Tulder

Vakoverstijgend werken 5M-leerlingen werken vanuit verschillende domeinvakken aan eenzelfde thema. Zo organiseren leerlingen van het tweede leerjaar binnen het thema ‘water’ momenteel hun eigen waterkamp. Ze verzorgen onder andere de inhoud van excursies en activiteiten, reserveren de accommodatie en doen de financiën. Daarnaast oefenen ze met vaardigheden die ze tijdens het kamp en ook later kunnen gebruiken zoals het presenteren voor grote groepen en het onderhandelen over toegangsprijzen.

April 2016 |

11


Carla & Tom

Voorspron Leerlingbegeleiding professionaliseren

Het Beatrix College zoekt voortdurend naar manieren waarmee de school de kwaliteit van het onderwijs kan verbeteren. “Cijfers die leerlingen halen, geven ons een indicatie van die kwaliteit”, begint rector Niek Bootsma. “Het wordt lastiger als je erachter wil komen wat wel of geen effect heeft op de kwaliteit van het onderwijs. Om hier meer grip op te krijgen, zetten we onder andere de kwaliteitsfilosofie Lean in.”

D

e rector licht kort toe wat Lean inhoudt. “Het is een kwaliteitszorginstrument afkomstig uit de Japanse auto-industrie. Door middel van Lean kun je constant je processen verbeteren. Scholen hebben er nog geen ervaring mee. Vandaar dat we vorig jaar met een pilot zijn gestart binnen 3 vmbo-tl waarmee we de leerlingbegeleiding verder willen professionaliseren.”

“We vinden het belangrijk dat coaches werken aan hun eigen ontwikkeling, zodat ze beter in de vingers hebben hoe ze leerlingen kunnen helpen bij hun ontwikkeling.” Professionaliseren leerlingbegeleiding Teamleider 3 vmbo-tl Tom Heijnen en coach Carla de Waal zijn betrokken bij de pilot. Tom: “Een van de speerpunten van de afdeling vmbo is het verder professionaliseren van de leerlingbegeleiding. Binnen het team 3 vmbo-tl zijn we hier vorig jaar concrete stappen in gaan zetten. We willen het contact tussen leerlingen en coaches verdiepen, zodat er beter aan de ontwikkeling van leerlingen gewerkt kan worden.”

12 | Pit - Beatrix College

Ontwikkeling De pilot bestaat voor de coaches onder andere uit een 360 graden feedback. Hier geven coaches aan in hoeverre ze de acht competenties van een coach beheersen. Het gaat daarbij om competenties zoals doorvragen, probleemoplossend vermogen en aandachtig luisteren. Carla: “Ik moest bijvoorbeeld aangeven in hoeverre ik goed kan luisteren naar anderen en in hoeverre ik opensta voor de inbreng van anderen. Uiteindelijk maakte de 360 graden feedback me ervan bewust waar ik als coach sta en op welke punten ik me verder kan ontwikkelen.”


ng

Tom Heijnen “Het grote voordeel van de vragenlijst over kenmerken van leerlingen is dat de coaches veel meer specifieke vragen aan leerlingen kunnen stellen en concrete ontwikkelingen van leerlingen kunnen stimuleren.”

Carla de Waal Tom vult aan: “We vinden het belangrijk dat coaches werken aan hun eigen ontwikkeling, zodat ze beter in de vingers hebben hoe ze leerlingen kunnen helpen bij hun ontwikkeling. Je kunt geen training geven als je zelf niet kunt voetballen.”

“Leerlingen hebben er veel meer aan als ik naar ze luister, ze vragen stel en ze zélf laat bedenken hoe ze een bepaald probleem kunnen aanpakken.”

“Die 360 graden feedback maakte me ervan bewust waar ik als coach sta en op welke punten ik me verder kan ontwikkelen.” een prikkel. Hoe ik en de anderen het hadden ervaren? Deze prikkels maken me ervan bewust wat dit soort gedrag met mij en anderen doet. En dat ik het ook anders kan doen, dat ik een keuze heb.”

Concreet ontwikkelingen stimuleren Uit de 360 graden feedback kwam onder andere naar voren dat Carla geneigd is om altijd de oplossing voor een probleem aan te dragen. Ze vertelt: “Leerlingen hebben er veel meer aan als ik naar ze luister, ze vragen stel en ze zélf laat bedenken hoe ze een bepaald probleem kunnen aanpakken. Daarmee stimuleren we hun zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. In de begeleiding van leerlingen hebben we niet alleen oog voor dit soort vaardigheden, maar kijken we ook hoe de leerling in zijn vel zit. Het kan zijn dat een leerling te veel controle wil houden over zaken. Dan kijk ik met die leerling hoe hij/zij zaken los kan laten en wat meer zelfvertrouwen kan opbouwen.”

App De coaches krijgen ook prikkels via een app. Hiermee worden ze geprikkeld om met hun ontwikkelpunten aan de slag te gaan. “Dat is leuk en zinvol”, zegt Carla. “Ik kan me nog herinneren dat ik een prikkel kreeg dat ik in een vergadering de eerste tien minuten niks mocht zeggen. Na de vergadering kreeg ik weer

Naast de coaches doen ook leerlingen van 3 vmbo-tl mee aan de pilot. Dat traject is nog niet zo lang geleden gestart. De leerlingen hebben een vragenlijst ingevuld, vergelijkbaar met de 360 graden feedback van de coaches. De vragen gingen over kenmerken van leerlingen. Denk daarbij aan in hoeverre een leerling zelfvertrouwen heeft, uitdaging zoekt of behoefte aan controle heeft. Dit is het vertrekpunt voor de begeleiding van leerlingen. “Het grote voordeel hiervan is”, zegt Tom, “dat de coaches specifieke vragen kunnen stellen en concrete ontwikkelingen van leerlingen kunnen stimuleren.” In principe gaan de coaches hun eigen ontwikkeltraject dus ook met leerlingen uitvoeren. Ook de leerlingen krijgen dus prikkels via een app. Annyjah Watty uit 3tl2 noemt een aantal voorbeelden. “Zo kreeg ik de prikkel ‘Geef een compliment aan je klasgenoot’ en ‘Reageer een half uur later op je WhatsAppjes’. Die prikkels zetten me aan het denken. Ik heb er bijvoorbeeld van geleerd dat ik niet meteen op dingen hoef te reageren, maar er meer tijd voor kan nemen.”

April 2016 |

13


Wat zijn de jaaruitgaven van het Beatrix College?

Huisvesting & afschrijvingen Boeken & methodesoftware o 1.200.000,-

7,2%

Passend onderwijs o 80.000,-

Personeel o 14.010.000,-

85%

Nol van Trier

Docent Nederlands

0,5%

Software & licenties o 40.000,-

0,2%

o 800.000,-

o 200.000,-

Papier & kopiëren Externe o 65.000,-

0,4%

Excursies o 40.000,-

0,2%

o 50.000,-

1,2%

expertise 0,3%

Communicatie & drukwerk o 25.000,-

0,2%

De adolescentenparadox #2 “Jongens waren we, maar aardige jongens.” De eerste zin uit Titaantjes. Om een tweetal redenen is deze eerste zin uit het beroemde boek van Nescio interessant. Het pseudoniem Nescio komt uit het Latijn en betekent ‘ik weet (het) niet’. Bij eindexamenkandidaten van onze school is dat een vaak gehoorde verzuchting. Er moet zoveel en dan ook nog in zo’n korte tijd, vinden ze. Daarbij vergeten ze dat wat zij een korte tijd noemen eigenlijk hun hele middelbare schooltijd omvat. Het gevoel zo weinig tijd te hebben is in feite niets meer of minder dan te laat beginnen. En dat te laat beginnen wordt ook strategisch uitgespeeld. De door de school gestelde deadlines voor opdrachten,

14 | Pit - Beatrix College

4,8%

Scholing

werkstukken en dossiers zijn eigenlijk spijkerhard. Maar steeds weer blijken deadlines voor leerlingen slechts een indicatie voor ‘binnenkort moet er iets ingeleverd worden’. Zo schuwt een leerling bijvoorbeeld niet ná een deadline voor het vak Nederlands, mij een mail te sturen met daarin de opmerking: “Mijn mondeling is pas over tien dagen, dus ik denk dat u het geen probleem vindt nu pas mijn literatuurlijst te krijgen.” De mail wordt dan afgesloten met: “Veel succes met voorbereiden.” “Jongens waren we, maar aardige jongens.” Inderdaad, wat hebben we toch buitengewoon aardige, leuke, interessante en bijzondere leerlingen op onze school. Ze staan midden in het leven. En ze zijn in zo verschrikkelijk veel zaken geïnteresseerd. Natuurlijk is het diploma halen het grote doel. Maar, om ook maar met een dichtregel van Willem Elsschot te eindigen: “Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren.”


Spiegel Erwin Engelman

In 2001 waagde Erwin Engelman de sprong van de Mytylschool naar het Beatrix College. Hij blikt terug op zijn periode op het Beatrix College. “Het heeft me enorm verrijkt, hoewel het niet altijd even makkelijk was.”

Oud-leerling

D

e keuze viel op het Beatrix College”, vertelt Erwin, “omdat we in de Reeshof woonden en ik in de buurt meer vrienden wilde maken.” “Op de Mytylschool zaten leerlingen met een lichamelijke handicap uit heel Tilburg en omstreken. Dat maakte het lastiger om na schooltijd af te spreken.” Erwin heeft spasme. Dat komt omdat hij tijdens zijn geboorte een hersenbloeding en zuurstofgebrek heeft gehad. Hij heeft daardoor weinig controle over zijn motoriek en spreekt minder vloeiend. Vandaar dat hij het basisonderwijs en de mavo heeft gevolgd op de Mytylschool.

Erg wennen Nadat Erwin zijn mavo-diploma op de Mytylschool haalde, maakte hij de overstap naar 4 havo op het Beatrix College. “Dat was erg wennen”, zegt hij, “op de Mytylschool was ik een van de velen; iedereen had een handicap. Op het Beatrix College was ik de enige in een rolstoel en de enige die minder vloeiend sprak. Daarnaast zat ik in mijn laatste jaar op de Mytylschool in een groep van drie leerlingen; op de havo zat ik met vijfentwintig leerlingen in een klas.”

Werkbezoek op het terrein van zorgcentrum Nieuw Unicum in het duingebied bij Zandvoort

“Mijn tijd op het Beatrix College is een investering in mijn verdere toekomst geweest.” “In het begin was ik afwachtend en onzeker en vond ik het moeilijk om op leerlingen af te stappen. Gelukkig werd ik geholpen door medewerkers van het Beatrix College. Ze hielpen me bijvoorbeeld als ik naar het toilet moest en met het uittrekken van mijn jas. Ik ben goed opgevangen door Roy Palinckx, het toenmalig afdelingshoofd van de havo en het vwo. In het begin besprak ik iedere vrijdag met hem hoe het ging. Hij heeft er onder andere voor gezorgd dat ik mijn examens in een aparte ruimte kon maken, zodat ik niet steeds werd afgeleid.”

Midden in de maatschappij Na de havo behaalde Erwin in 2005 zijn vwo-diploma. “Mijn tijd op het Beatrix College is een investering in mijn verdere toekomst geweest. Ik ben veel assertiever geworden. Ik heb ervaren hoe het is om met een handicap midden in de maat-

Foto: Eveline Engelman

schappij te staan. Die wereld is hard en individualistisch, maar heeft zeker ook positieve kanten. Ik heb geleerd zelfstandig te werken en hoe je stukken moet schrijven. Dit alles heeft er zeker toe geleid dat ik al geruime tijd op mezelf in Amsterdam woon en werk als beleidsmedewerker Natuur, Recreatie & Landschap bij de Provincie Noord-Holland.”

April 2016 |

15


B Thuisblijven

“We hebben de afspraak dat onze kinderen zo min mogelijk lessen missen”, zegt Hans van Hemert, vader van Emma (3 TTA) en Dirk (6 TTA). “Gelukkig denken onze kinderen er net zo over.” “Mijn vrouw en ik hebben onze kinderen meegegeven dat het vanzelf­ sprekend is dat ze naar school gaan, dat het erbij hoort”, gaat Hans verder. “Zelf willen ze ook geen lessen missen, want ze weten dat ze die lessen dan weer in moeten halen.”

Bijna geen discussies

Hans van Hemert Vader van Emma en Dirk van Hemert “Ik vind dat ouders een stimulerende en motiverende rol hebben om de ziektetijd van hun kind(eren) zo kort mogelijk te houden.”

“We hebben nauwelijks discussies met onze kinderen of ze wel of niet naar school gaan. Dat komt doordat we – samen met hen – hebben besproken wanneer je echt ziek bent en niet naar school kunt en in welke gevallen je niet ziek bent en wel naar school kunt. Als de kinderen niet lekker zijn, gaan ze gewoon naar school met duidelijke afspraken. Maar bij koorts blijven ze thuis. Dan geeft het lichaam aan dat er echt iets aan de hand is. Ik vind dat ouders een stimulerende en motiverende rol hebben om de ziektetijd van hun kind(eren) zo kort mogelijk te houden. Dus als ons kind zich niet zo lekker voelt, kan het gewoon naar school – eventueel nadat het een paracetamol heeft ingenomen. Dat is belangrijk omdat het anders achterop raakt.”

Boven water krijgen Volgens Hans heeft het Beatrix College een signalerende taak en moet ze vinger aan de pols houden als het gaat om het ziekteverzuim onder leerlingen. “Ik vind dat de school dat goed aanpakt. Als een leerling drie keer binnen een korte tijd afwezig is geweest, dan neemt de school contact op met de ouders. Om te polsen of de leerling inderdaad ziek was en wat de reden daarvan was. Een goed contact tussen de ouders en de school is nodig om boven water te krijgen wat er precies aan de hand is en om daar iets aan te kunnen doen.”

16 | Pit - Beatrix College


of naar school?

Jackie de Waal – teamleider van 1, 2 en 3 TTA – maakt zich vooral zorgen om leerlingen die vaak afwezig zijn. “Dat heeft invloed op hun schoolcarrière en kan er in het ergste geval toe leiden dat leerlingen uitvallen”, zegt ze. “Om dit te voorkomen, trekt het Beatrix College vroeg aan de bel”, vertelt Jackie. “We registreren het ziekteverzuim door middel van absentie­ briefjes. De dag nadat een leerling afwezig was, moet hij of zij een absentiebriefje – dat is ingevuld door de ouders – inleveren. Als dat niet gebeurt, stellen we ouders hiervan op de hoogte. In twee andere gevallen nemen we ook contact met de ouders op. Als een ouder niet heeft door­ gegeven dat het kind ziek is en het kind niet aanwezig is op school. En als leerlingen meer dan drie keer binnen een korte periode afwezig zijn geweest. In dat laatste geval volgt er ook een gesprek met de betreffende leerling. Wanneer een leerling langdurig ziek is, gaan we sowieso in gesprek met de leerling en zijn ouders.”

Kritische blik Jackie is van mening dat ‘ziek zijn je overkomt en thuisblijven een keuze is’. “Ouders kennen hun kind het beste. Zij kunnen dus het beste overwegen of hun kind thuis moet blijven of niet. Daarnaast moeten ouders ook door-­ ­­vragen en hun kind stimuleren om naar school te gaan. Waarom voelt hun kind zich niet lekker? Is het zenuwachtig voor een toets? Kan het proberen om naar school te gaan en als het echt niet lukt weer naar huis komen?”

Lekker in je vel De school toont zich betrokken bij leerlingen die afwezig of ziek zijn. “Het is voor ons belangrijk om te weten of een leerling lekker in zijn vel zit, omdat dat van invloed is op de schoolprestaties. Als een leerling vaker dan drie keer tijdens een korte periode afwezig is geweest, gaan we met hem of haar en de ouders in gesprek. We willen weten wat daaraan ten grondslag ligt en denken graag mee. Ook willen we de leerling en de ouders ervan bewust maken hoe vaak de leerling afwezig is geweest. Soms hebben ze dat helemaal niet in de gaten.”

Jackie de Waal Teamleider van 1, 2 en 3 T T A “Ziek zijn overkomt je en thuisblijven is een keuze.”

April 2016 |

17


onderbouw Aanmeldingen 2016-2017 Na vijf drukbezochte meeloopmiddagen in de afgelopen maanden hebben zich op 8 en 10 maart maar liefst 517 toekomstige brugklassers aangemeld voor het nieuwe schooljaar. Net als vorig jaar is dit aantal hoger dan verwacht. Vanwege het dalend aantal kinderen op de basisscholen in de wijk houden wij rekening met een (kleine) terugloop in het leerlingenaantal in de komende jaren. Die daling zet ook dit jaar nog niet in: vooral onze 5M-stroom kan rekenen op een groeiende belangstelling.

Bea gaafd Daan Robben uit 3 atheneum kwam met het idee om een groep voor hoogbegaafden te beginnen. Ze is zelf ook hoogbegaafd en het leek haar prettig om interesses, de aanpak van je schoolwerk en mogelijke knelpunten met gelijkgestemden te bespreken. Twee docenten – Susette Schipperen (onderbouw) en Carsten Daniels (bovenbouw) – hebben Daan geholpen bij het opzetten van Bea gaafd – een groep voor hoogbegaafde leerlingen.

Bea gaafd houdt in dat hoogbegaafde leerlingen uit klas één, twee en drie om de acht weken bij elkaar komen. Daan kijkt samen met Susette en Carsten naar de invulling van de bijeenkomsten. Onderwerpen die aan bod komen, zijn: • Hoe pak je wiskunde aan? • Hoe ga je om met je planning? • Hoe kun je flexibel blijven in je denken?

Les bovenbouw

Profielwerkstuk

Vorig jaar september zijn onze eindexamenkandidaten begonnen aan hun profielwerkstuk. We hebben extra ingezet op een goede start: leerlingen volgden workshops over het opstellen van een onderzoeksvraag en het zoeken van betrouwbare bronnen. Daarnaast stond de Trixweek (oktober 2015) volledig in het teken van het profielwerkstuk. Leerlingen werkten vragen uit en deden mee aan workshops over het schrijven van een verslag en het opstellen van een enquête. Dit alles heeft bijgedragen aan de goede presentaties, die de leerlingen eind februari lieten zien.

Tweetalig atheneum (TTA) De eerste lichting TTA-leerlingen heeft het vak Global Perspectives afgerond, inclusief het Engelstalige Independent Research Report (vervanger van het profielwerkstuk). Alle 6 TTAleerlingen zijn voor beide onderdelen geslaagd. Daar zijn we natuurlijk erg trots op!

Ook is het gezellig en werken leerlingen samen aan opdrachten. In mei maken deze leerlingen het internationaal erkende IB-examen Engels.

KWT (keuzewerktijd) Elke dinsdag starten leerlingen uit 2 havo/atheneum de dag met keuzelessen. Om de vier weken kiezen zij een interessant onderwerp uit een gevarieerd programma van niet alledaagse lessen. Zo bouwen leerlingen een zeepkistkar of krijgen ze EHBO-lessen. Ook is er ruimte voor extra vakondersteuning. Een groep leerlingen heeft onlangs een spooktocht georgani­ seerd, samen met jongerencentrum R-Newt en docent Suus Beijer. Aan deze spooktocht deden Reeshofleerlingen uit de groepen 7 en 8 mee. Het was een groot succes!

18 | Pit - Beatrix College

Rekentoets Sinds enkele jaren moeten alle examenkandidaten de rekentoets afleggen. Wij doen dat in twee stappen: de eerste keer in de voorexamenklas (3 vmbo-tl, 4 havo en 5 atheneum), de tweede keer in het examenjaar zelf. Voor de leerlingen in 6 atheneum telt de rekentoets dit jaar voor het eerst mee in de slaag-/zakregeling. Alle leerlingen uit de zesde klas hebben de toets gemaakt en – belangrijker – gehaald.


huizen info vmbo-tl & 5M

‘5M got talent’

Aan de slag met thema’s

Tijdens de jaarlijks terugkerende periodeafsluiting ‘5M got talent’ presenteerden de leerlingen van het derde leerjaar onlangs hun eigen musicalproductie: ‘5M got talent, the musicals’.

Bij 5M ‘Anders Leren’ werken leerlingen met thema’s. Zo zijn leerlingen uit het tweede leerjaar bezig met het thema ‘water’.

Binnen bestaande thema’s als Robin Hood en Sneeuwwitje ontwikkelden de leerlingen zelf het Engelstalige script. De leerlingen oefenden en werden beoordeeld tijdens de vakken drama (spel), muziek (zang), Crea (decor), LO (dans, samenwerken en organiseren) en Engels (tekst). De leerlingen hebben de productie voor ouders en tweedejaars leerlingen uitgevoerd. Op www.beatrixcollege.nl (5M-pagina) vindt u enkele sfeer­ impressies.

Gedifferentieerd naar de eindexamens Onderscheid maken (differentiëren) tussen leerlingen is belangrijk, ook in de voorbereiding op de eindexamens. Veel jongens maken zich weinig zorgen over hun examens; veel meisjes daarentegen zien hier als een berg tegenop. Terwijl dat gezien hun inzet en studiehouding helemaal niet nodig is.

Kenmerkend voor 5M is dat leerlingen vanuit verschillende vakken naar het thema kijken en ermee aan de slag gaan. Neem de leerlingen uit het tweede leerjaar. Zij organiseren hun eigen waterkamp. Ze verzorgen de excursies en de activiteiten, reserveren de accomodatie, regelen het eten en doen de financiën. Leerlingen zoeken onder lestijd naar informatie en oefenen vaardigheden die ze nodig hebben voor het organiseren van het waterkamp.

Eindexamengala Onze examenkandidaten sluiten op donderdag 21 april de lessen feestelijk af met het gala. Dat is ons jaarlijkse feest waarbij leerlingen er sjiek uitzien en met een bijzonder vervoermiddel komen. We verbazen ons ieder jaar over de sportauto’s, bussen, tractoren, kinderfietsen, campers en brandweerauto’s die af en aan rijden. Familie en kennissen van de leerlingen zijn van harte welkom bij het Van der Valk Hotel (Gilze) om de intocht te komen bekijken en foto’s te maken. Zowel leerlingen als medewerkers van onze school kijken uit naar deze dag.

Aan ouders en ons de taak om iedere leerling te bieden wat nodig is. De een de figuurlijke schop onder de kont, de ander meer bemoediging en zelfvertrouwen. Leerlingenzorg op maat dus. Als we dat goed doen, dan wordt het een mooi jaar met veel geslaagden!

April 2016 |

19


A

genda Beatrix College

april t/m juli 2016

Vakanties

Activiteiten

Ouderavonden

Meivakantie 2e Pinksterdag Zomervakantie

22 april t/m 6 mei 2016 16 mei 2016 25 juli t/m 2 september 2016

Herkansing CT-week & derde periode 4tl, 5h, 6a Cijferkaart 3 uit Sneeuwweek Gala eindexamenkandidaten Open middag sollicitanten Centraal examen eerste tijdvak 4tl, 5h, 6a Sportdag 1th, 1ha CKV- & sportdag 3tl Projectweek 2tl Waterkamp 2 5M CKV- & sportdagen 3ha Afname rekentoets 3tl, 4h, 5a Inleveren eindopdracht LOB 5a Studiedag tl, 5M Sport- en CKV-dag 4h, 4a, 5a Uitslag centraal examen eerste tijdvak 4tl, 5h, 6a Trixweek leerjaar 2 Centraal examen tweede tijdvak 4tl, 5h, 6a Uitslag centraal examen tweede tijdvak 4tl, 5h, 6a Kennismakingsmiddag nieuwe eerste klassers CT-week/proefwerkweek Diploma-uitreiking 6a Diploma-uitreiking 4tl Diploma-uitreiking 5h Boeken en kluissleutel inleveren Herkansing CT-week 3tl, 4h, 5a Rapportuitreiking

12 april 2016 14 april 2016 15 t/m 21 april 2016 21 april 2016 10 mei 2016 12 t/m 26 mei 2016 17 mei 2016 17 mei 2016 17 t/m 20 mei 2016 17 t/m 20 mei 2016 18 en 19 mei 2016 30 mei t/m 10 juni 2016 31 mei 2016 7 juni 2016 9 en 10 juni 2016 16 juni 2016 20 t/m 24 juni 2016 21 t/m 24 juni 2016 5 juli 2016 5 juli 2016 6 t/m 13 juli 2016 12 juli 2016 19.00 uur 13 juli 2016 16.00 - 19.00 uur 14 juli 2016 16.00 - 19.00 uur 19 juli 2016 22 juli 2016 22 juli 2016

Ouderavond 3h naar 4tl Resonance-avond alle afdelingen

19 mei 2016 24 mei 2016

Fonds 28 December Stichting Ouders die moeite hebben om de schoolactiviteiten van hun kind(eren) te financieren, kunnen een beroep doen op het Fonds 28 December Stichting. Denk daarbij aan schoolactiviteiten als een schoolreis of de ouderbijdrage TTA. Wilt u een beroep doen op deze stichting? Neem dan contact op met Carin Janssen, plaatsvervangend rector en voorzitter van het bestuur van de stichting.

Pit nr. 2  

Het halfjaarlijkse magazine van het Beatrix College met nieuws en achtergrondinformatie.