Page 1

111e JAARGANG NR 4 APRIL 2018

AAN DE BAK MET

OPLEIDEN VAN KOELTECHNICI OOK IN DIT NUMMER: • DE DIEPTE IN MET MAGNETISCHE KOELING • WETGEVING VRAAGT AANDACHT BIJ RETROFITTEN • VERHAAL ACHTER WINNAAR KOELTROFEE


Werken & Leren!

GROEI DOOR SCHRIJF JE

VANDAAG NO G

!

IN.

INFORMATIEAVOND DONDERDAG 17 MEI 18.00 - 21.00 uur in

Koudetechniek • Basiskennis koudetechniek • Koudetechniek voor niet koudetechnici

F-Gassen • • • • • •

F-gassen categorie 1 F-gassen categorie 1 (Blended learning) F-gassen categorie 2 F-gassen categorie 3 F-gassen categorie 4 Opfrisdag F-gassen

F-gassen & warmtepompen • F-gassen categorie 1 inclusief basis monteur warmtepompen (Blended learning) • F-gassen categorie 2 inclusief basis monteur warmtepompen (Blended learning)

Elektrotechniek • Elektrotechniek (VOP) NEN 3140 • Elektrotechniek (VP) NEN 3140 • Elektrotechniek (Herinstructie VP) NEN 3140 • Elektrisch schakelen voor koude- en klimaattechnici

Luchtbehandeling & klimaatbeheersing

lucht warmtepompen voor utiliteit • Lucht/water warmtepompen voor woningen

• Meet- en regeltechniek klimaatsystemen • Luchtbehandeling en klimaatbeheersing

PED

EPBD

ACK

• Keuringsdeskundige EPBD-A (theorie en praktijk) • Keuringsdeskundige EPBD-A (theorie) • Voorschakeltraject keuringsdeskundige EPBD-B • Keuringsdeskundige EPBD-B

• • • • • • • • • •

Warmtepompen • Warmtepompen - Basistraining voor aspirant ontwerpers • Warmtepompen - Basistraining voor monteurs • Collectieve warmtepompen in woningen • Grondgebonden warmtepompen in de utiliteitsbouw • Individuele warmtepompen voor woningen en kleine utiliteit • Ontwerpen en installeren van lucht/

Ede

• PED (Pressure Equipment Directive)

ACK Voorschakeltraject ACK Algemeen ACK Ammoniak ACK CO2 ACK Koolwaterstoffen ACK Overheid ACK voor Operators ACK Veiligheidsmodule ammoniak ACK Veiligheidsmodule CO2 ACK Veiligheidsmodule koolwaterstoffen • ACK voorschakeltraject Ontwerpen van systemen met natuurlijke koudemiddelen • ACK Ontwerpen van systemen met natuurlijke koudemiddelen • ACK Overig personeel

SCHRIJF JE NU IN VOOR een opleiding of training bij Opleidingscentrum GOO Voor meer info of direct inschrijven ga naar www.opleidingscentrum-go.nl

Opleidingscentrum GO°

Zandlaan 29 6717 LN Ede

Postbus 32 6710 BA Ede

T: kantoor 088 - 0206419 E: info@opleidingscentrum-GO.nl


inhoud

KOUDEMIDDELEN: 'THE NEXT STEP AND BEYOND' )*         

$   &  $ '  #

49

10 NIJPEND TEKORT DOCENTEN KOUDEMIDDELEN     $     ( (  #   #

16 INNOVATIEF KOELMEUBEL BESPAART ENERGIE     $    $   !   #

28 DE WETTELIJKE CONSEQUENTIES VAN RETROFIT

VERDER IN DIT NUMMER: 05

REDACTIONEEL

06

NIEUWS

08

MANIFEST GASLOOS

14

KALIBRATIEBUS

20

IJSKOUD LEIDT OP

22

BITZER-ACADEMIE

26

OPLEIDINGSPOSTER

43

COOLTOOL

44

ISOMASTERS

46

INTERNATIONAAL NIEUWS

48

PRODUCTNIEUWS

50

COLOFON & VERWACHT

ADVERTEERDERSINDEX AIRCOVENT

  

   "     % $ #    #

32 MAGNETISCHE KOELING: EFFICIร‹NTER EN DUURDER

25

BITZER BENELUX

52

CENTERCON

19

CLIMA DIRECT

13

CLIMALIFE

31

COOL INDUSTRIES

31

KALIBRATIEBUS

49

KUSTERS THO

51

MIDEA

42

OPLEIDINGSCENTRUM GOยบ

02

VIESSMANN

31

WIJBENGA

19

ยƒย‰ยย‡ย–ย‹ย•ย…ยŠย‡ยย‘ย‡ยŽย‹ยย‰ยยƒยย‡ยˆฯย‹ย…ย‹ยดยย–ย‡ย” !   $   "

 #

36 Coverfoto: Tim Exoo (Aeres Tech)

April 2018

3


89  978:3&*#,%(#"3%%#



  

5

  0

     

*'(&($$ !)&'/*,&&(1 %)#                 sŽŽƌǀĞĞůƉĂƌƟũĞŶnjŝũŶĚĞnjĞŬŽƵĚĞŵŝĚĚĞůĞŶŽŶďĞƚĂĂůďĂĂƌǁŽƌĚĞŶ͘ĞŽǀĞƌƐƚĂƉ ŶĂĂƌŶŝĞƵǁĞŬŽĞůŝŶƐƚĂůůĂƟĞƐŵĞƚĞĞŶůĂĂŐ'tWͲŬŽƵĚĞŵŝĚĚĞůŝƐĚĂĂƌŽŵ ĂĐƚƵĞůĞƌĚĂŶŽŽŝƚ͘<ŽƌƚŽŵĚĞǁĞƌĞůĚǀĂŶŬŽƵĚĞŵŝĚĚĞůĞŶŝƐǀŽůŽƉŝŶďĞǁĞŐŝŶŐ ĞŶŐĞĞŌĂĂŶůĞŝĚŝŶŐĞŶŐĞŶŽĞŐǀŽŽƌĞĞŶĐŽŶŐƌĞƐŽǀĞƌĚŝƚŽŶĚĞƌǁĞƌƉ͘  -**'5.&% džƉĞƌƚƐƉƌĂƚĞŶƵƟũĚĞŶƐŚĞƚĐŽŶŐƌĞƐǀĂŶĂůůĞŬĂŶƚĞŶďŝũŽǀĞƌŬŽƵĚĞŵŝĚĚĞůĞŶ͘ dĞŶĞĞƌƐƚĞŽǀĞƌĚĞĂĐƚƵĞůĞƐƚĂŶĚǀĂŶnjĂŬĞŶƌŽŶĚĚĞ,&<ͲĂĩŽƵǁĞŶǁĂƚƵĚĞ ŬŽŵĞŶĚĞƟũĚƚĞǁĂĐŚƚĞŶƐƚĂĂƚ͘tĂƚŝŶŝĞĚĞƌŐĞǀĂůǀĂƐƚƐƚĂĂƚŝƐĚĂƚǀĞĞůƉĂƌƟũĞŶ ŽƉnjŽĞŬŵŽĞƚĞŶŶĂĂƌĂůƚĞƌŶĂƟĞǀĞŶ͘ŝĞŬŽŵĞŶĚĂĂƌŽŵƌƵŝŵƐĐŚŽŽƚƐĂĂŶďŽĚ͘ >ĂĂƚƵnjŝĐŚŽƉϭϮũƵŶŝŝŶƐƉŝƌĞƌĞŶĚŽŽƌŵĂƌŬƚůĞŝĚĞƌƐĞŶĞdžƉĞƌƚƐ͘

 

              %#"'(&))!&%#! ;ŝŶͿĚŝƌĞĐƚƚĞŵĂŬĞŶŚĞĞŌ $*"&+4%"&#* %!"2

ĞŬŝũŬŚĞƚǀŽůůĞĚŝŐĞƉƌŽŐƌĂŵŵĂĞŶŵĞůĚƵƐŶĞůĂĂŶǀŝĂ͗

2   2

  1

1


redactioneel

Geven en nemen

S

amen met mijn dochter ben ik lid van hockeyclub MHCC in Castricum. Bijna elke maandagavond ben ik daar te vinden, om te trainen of om een wedstrijd te spelen. Het trimteam waarin ik speel is niet van topklasseniveau: ons sterke punt komt meer in de derde helft tot uiting. Ik sta bij de club niet alleen op het veld of aan de bar, ik voer er ook klusjes uit, zoals het bijhouden van de bloemperken. Dat doe ik graag. Dankzij mijn opleiding tropische landbouw is er altijd een boer in mij blijven schuilen. MHCC is een vereniging zonder betaalde krachten. Dat de club kan draaien, komt door actieve leden die tijd vrij maken voor bijvoorbeeld een bestuursfunctie, een kantinedienst, om een wedstrijd te ďŹ&#x201A;uiten of een team te coachen. Ze nemen verantwoordelijkheid voor een elftal of de club waaraan ze zelf of hun kinderen veel plezier beleven. Het is een kwestie van geven en nemen.

De sector mag professionals die lesgeven in koudetechniek dankbaar zijn

Uko Reinders Hoofdredacteur

Net als een vereniging niet zonder de bijdrage van betrokkenen kan, geldt dat ook voor een sector. De koude- en klimaattechniek is daarin geen uitzondering. Ik heb zelf het genoegen dat een aantal enthousiaste vakgenoten mij ondersteunt om de inhoud van dit blad actueel te houden. En ook bij verenigingen zoals de KNVvK en de NVKL zie ik veel betrokkenheid. Ook voor opleidingen in de koudetechniek zijn enthousiaste vakmensen essentieel. Dat kunt u lezen in het artikel op pagina 16. Opleidingen zijn heel belangrijk voor de sector, vooral nu veel bedrijven vanwege de HFK-afbouw overstappen op natuurlijke koudemiddelen. Dat vraagt om nieuwe expertise, waardoor veel installateurs en monteurs een opleiding gaan volgen. De aanwas van cursisten bij opleidingscentra schept ook een probleem. Het blijkt lastig om voldoende leerkrachten op de been te krijgen. Aan goede en enthousiaste vakmensen wordt vanwege hun volle orderportefeuilles ook getrokken door installatiebedrijven. Wat verder een rol speelt, is dat veel installatiebedrijven niet staan te springen om medewerkers les te laten geven. Uit concurrentieoogpunt willen ze liever geen kennis delen, zo valt te lezen in het artikel over opleidingen. Gelukkig zijn er professionals die wel bereid zijn om les te geven in koudetechniek. In het artikel op pagina 16 kunt u lezen dat voor de post-HBO-opleiding Koudetechniek elf vakgenoten iedere maandag een paar uur vrij maken om les te geven, naast de tijd die ze besteden aan de voorbereiding van de lessen. De sector mag hen en andere professionals die lesgeven dankbaar zijn. Vakgenoten moeten zich ook realiseren dat goed en voldoende onderwijs een gezamenlijk belang van de sector is. Daarvan kunnen ze proďŹ teren, maar ze kunnen daar zelf ook een bijdrage aan leveren. Net als de leden en ouders bij sportclubs dat doen. Het is niet verplicht, maar het geeft wel een goed gevoel.

5


nieuws

Alfa Laval verkoopt verschillende bedrijfsactiviteiten aan Nibe Group en Bitzer In 2016 bracht Alfa Laval enkele productgroepen onder bij de eigen Greenhouse-divisie. Het doel hiervan was om de verkoop te stimuleren, een strategie die volgens het bedrijf succesvol is gebleken. Toch besloot Alfa Laval onlangs zijn eigendom van een aantal van deze productgroepen van de hand te doen. â&#x20AC;&#x153;We denken dat er nog betere marktkansen zijn als we ze overdragen aan de Nibe Group en Bitzerâ&#x20AC;?, verklaart Tom Erixon, CEO van de Alfa Laval Group, De warmtewisselaarsystemen van Alfa Laval - grote â&#x20AC;&#x2DC;plug & playâ&#x20AC;&#x2122;-modules voor grote gebouwen en stadswarmtesystemen - worden verkocht aan de Nibe Group. Volgens Gerteric Lindquist, CEO van Nibe Industrier, zorgt de overname van deze systemen ervoor dat zijn bedrijf marktkansen op het gebied van stadsverwarming kan uitbouwen. Bovendien ziet hij mogelijkheden voor â&#x20AC;&#x153;positieve synergie met de warmtepompen van Nibeâ&#x20AC;?. Alfa Laval blijft zelf overigens betrokken bij de ontwikkeling en productie van â&#x20AC;&#x2DC;losseâ&#x20AC;&#x2122; warmtewisse-

laars voor de HVAC-markt; Nibe Group blijft in die zin ook na de overname van de warmtewisselaarsystemen afnemer van Alfa Laval. De productgroep met shell-en-tubewarmtewisselaars, soms ook buizenwisselaars genoemd, wordt verkocht aan compresorfabrikant Bitzer. â&#x20AC;&#x153;Ik ben verheugd dat deze productgroep onderdeel wordt van de Bitzer-familieâ&#x20AC;?, stelt Gianni Parlanti, directeur sales en marketing bij Bitzer. â&#x20AC;&#x153;Alfa Laval heeft tientallen jaren ervaring met droge expansieverdampers, natte verdampers, en

condensors voor toepassingen met zuiver water en zeewater, in vermogens tot 2.000 kilowatt. De verdampertechnologie die in Alonte (de Italiaanse productielocatie van Alfa Laval shell-and-tube-wisselaars, -red.) wordt ontwikkeld, vult onze bestaande productrange aan. Hiermee wordt Bitzer wereldwijd de grootste onafhankelijke producent van shell-en-tube-warmtewisselaars.â&#x20AC;? Los van deze overname blijft Alfa Laval in ItaliĂŤ en de VS eigen shell-en-tube-warmtewisselaars maken voor speciale niche-toepassingen.

VERNIEUWDE OPZET GRATIS ONLINE CURSUSPLATFORM 'ALTERNATIEVE' KOUDEMIDDELEN Het gratis online leerprogramma â&#x20AC;&#x2DC;Real Alternativesâ&#x20AC;&#x2122; behan-

á9HLOLJKHLGHQULVLFREHKHHU YHUSOLFKW

GHOWYHLOLJKHLGHĎ&#x201E;FLĂ&#x2022;QWLHEHWURXZEDDUKHLGHQOHNGLFKWKHLG

á6\VWHHPRQWZHUS

YDQLQVWDOODWLHVPHWODDJ*:3NRXGHPLGGHOHQ]RDOV&2

á/HNGLFKWKHLGHQOHNGHWHFWLH

DPPRQLDNNRROZDWHUVWRĎ&#x192;HQ+)2âVHQ5

á2QGHUKRXGHQKHUVWHOOLQJHQ

5HDO$OWHUQDWLYHVLVHHQGRRUGH(8PHGHJHĂ°QDQFLHUGSUR-

á5HWURðWWHQPHWODJH*:3NRXGHPLGGHOHQ

MHFWRPGHNOLPDDWYHUDQGHULQJDDQWHSDNNHQHQGHVQHOOH

á&KHFNOLVWPHWZHWWHOLMNHYHUSOLFKWLQJHQ

RYHUJDQJQDDUDOWHUQDWLHYHQYRRUKRRJ*:3NRXGHPLGGH-

á0HWHQYDQGHĂ°QDQFLĂ&#x2022;OHHQGHHFRORJLVFKHLPSDFWYDQ

OHQWHRQGHUVWHXQHQ+HWOHHUSURJUDPPDLVJUDWLVWHYROJHQ

OHNNHQGHNRHOLQVWDOODWLHV

HQEHGRHOGYRRUWHFKQLFLGLHPHWNRXGHPLGGHOHQZHUNHQ

á+XOSPLGGHOHQHQEHJHOHLGLQJYRRUKHWXLWYRHUHQYDQHHQ

+HWSURJUDPPDRPYDWQHJHQPRGXOHVGLH]LMQRQWZLNNHOG

RQGHU]RHNWHUSODDWVH

GRRUHHQWHDPYDQLQWHUQDWLRQDOHH[SHUWV0RGXOHHQ

+HWOHVPDWHULDDOYRRUGHQHJHQPRGXOHVLVEHVFKLNEDDULQ

PRHWHQYHUSOLFKWZRUGHQYROWRRLGRPWRHJDQJWHNULMJHQWRW

YHUVFKLOOHQGHWDOHQZDDURQGHUKHW1HGHUODQGV1DDVWGH

GHDQGHUHPRGXOHV'HYROJHQGHQHJHQPRGXOHVZRUGHQ

PRGXOHVLVRRNHHQUHHNVDDQYXOOHQGPDWHULDDOEHVFKLNEDDU

binnen Real Alternatives aangeboden:

YLDã5HDO$OWHUQDWLYHV/LYHâ

á.HQQLVPDNLQJPHWDOWHUQDWLHYHNRXGHPLGGHOHQ YHUSOLFKW

ZZZUHDODOWHUQDWLYHVHX

6


NIEUWE TESTMETHODE VERSNELT DETECTIE LEGIONELLA Legionella bestaat uit staafvormige bacteriën die bij mensen de (relatief onschuldige) pontiac-koorts en de (soms fatale) veteranenziekte kunnen veroorzaken. Ze vermenigvuldigen zich in warm water met een temperatuur tot circa 50° C en komen onder andere voor in koeltorens, installaties voor verdampingskoeling, en warmwatersystemen. Bij een uitbraak van de veteranenziekte is het cruciaal dat de besmettingsbron zo snel mogelijk wordt gevonden, zodat nieuwe besmettingen kunnen worden voorkomen. Bij de huidige detectiemethode worden watermonsters geanalyseerd in een laboratorium, een proces dat tot tien dagen in beslag neemt. Een team van de Technische Universiteit München ontwikkelde onlangs een nieuwe detectiemethode die uitgaat van een senorchip die de ziekteverwekker Legionella pneumophila herkent en daarbij ook ‘ziet’ om welke van de 20 pneumophila-subvarianten het gaat. De chip maakt het mogelijk om volledige analyse binnen 34 minuten af te ronden. “In vergelijking met bestaande methoden biedt de nieuwe techniek niet alleen een enorm snelheidsvoordeel”, stelt Michael Seidel, lid van het onderzoeksteam. “De chip is ook zo goedkoop dat we hem eenmalig kunnen toepassen.” In combinatie met een tweede, DNA-gebaseerde methode, kan het systeem zelfs onderscheid maken tussen dode en levende legionellapathogenen. Hiermee kan het succes van desinfectiemaatregelen worden gecontroleerd.

BRANCHEVERENIGINGEN MAKEN ZICH ZORGEN OVER R32-RETROFITS De Britse fabrikantengroep FETA (Federation of Environmental Trade Associations) waarschuwt voor het ‘advies’ om bij bestaande airconditioningssystemen R410A te verwijderen om ze te vullen met R32. Volgens de brancheorganisatie is deze praktijk “een grote bron van zorg” omdat R32 als A2L-koudemiddel niet geschikt is voor retrofit. Bij het ontwerp van een systeem dat bedoeld is voor gebruik van het niet-brandbare R410A wordt geen rekening gehouden met de veiligheidseisen die van kracht zijn bij A2L-koudemiddelen. Specifiek voor R32 ontworpen installaties hebben andere drukschakelregimes, inverter-profielen en warmtewisselaars dan R410-systemen. Door een R410A-systeem te laden met R32 voldoet het volgens de vereniging niet meer aan de Europese veiligheidsnorm voor koudemiddelen (EN378), en lekkage kan vervolgens tot brandgevaar leiden. Op eigen houtje R410A-systemen vullen met R32 is bovendien in strijd met de instructies van systeemfabrikanten, kan gevolgen hebben voor garantiebepaingen en verkort de levensduur van installaties. Dat laatste komt doordat R32 een hogere afvoertemperatuur van de compressor heeft dan R410A, waardoor de compressor extra slijt.

April 2018

NORMONTWERPEN EXPLOSIEGEVAAR

Van de Nederlandse Praktijkrichtlijnen (NPR) 7910-1 en 7910-2 zijn nieuwe ontwerpen gepubliceerd waar momenteel een 'commentaar en aanpassing'-ronde voor loopt. NPR 79101:2018 geeft aanwijzingen bij het opstellen van een gevarenzone-indeling met betrekking tot gasexplosiegevaar. Deze praktijkrichtlijn dient als praktisch hulpmiddel bij de uitvoering van NEN-ENIEC 60079-10-1:2015 ‘Explosieve atmosferen – Deel 10-1'. Op grond van de arbeidsomstandighedenwetgeving moeten werkgevers een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van arbeidsplaatsen maken, en een explosieveiligheidsdocument opstellen. Wanneer er sprake is van explosiegevaar, is een gevarenzone-indeling in het explosieveiligheidsdocument verplicht. De praktijkrichtlijn is daarom zo veel mogelijk in overeenstemming gebracht met relevante bepalingen uit de Arbowet en -regelgeving waarin onder andere de Europese richtlijn 1999/92/EG (‘ATEX 153’, voorheen ‘ATEX 137’) is geïntegreerd.

7


klimaattechniek

MANIFEST OMVAT OPROEP EN RANDVOORWAARDEN VOOR VERDUURZAMING

â&#x20AC;&#x2DC;VANAF 2021 ALLEEN NOG DUURZAME TECHNIEKENâ&#x20AC;&#x2122;   )$&"!"!$ %&, &)( ! $& $%( & 2 %&&$(!!$"&!( 7576  !+$%+%& /)$&"!" !  $''$,&$ &(  )!   &"&% 1



 7576'  '% $ ' (22 &--  !($(  !!$ +$(2 %+%&/ )$&"!"!  $''$, &$ &1&%&&   %&&(&  "$& '& $&!&7:$&"$2 % &$ 1  $ , $%$8951555 (2&% ($(  &!1 &&($$ ( $%&'  $%$ - $%) 2   $!   &($ /!& $ & $%($$'&'%%  ' 7585!$%&$'$ 2  1$(!!$, !$$  &%%   '2 )($)$ %%+%& ! ($1

    

''$,&$ &( % &'  ! &)2   !"$!&%&"&% /,  &2 %&  &$ (!!$)$ !" ! 1& , ! $ $&($&$ ( ;+$< )$&"!"#'!%& /'% ('/ &%2 &  $'&%1$%!! $' & (!!$&$ $ %!!& 2 Â&#x2026;Â&#x2039;ǤÂ&#x192;Â&#x192;Â&#x201D;Â?Â&#x192;Â&#x192;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2022;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x2030;Â&#x2020;Â&#x201D;Â&#x2021;Â?Â&#x2019;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x2030;Â&#x2021;á&#x2C6;şĎ?Â&#x2039;Â?Â&#x192;Â?Â&#x2026;Â&#x2039;´Â&#x17D;Â&#x2021;á&#x2C6;ťÂ&#x201D;Â&#x2021;2  (!!$! %' & %% &1 2(!!$,&2 Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x201D; Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x2019; Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x2030;Â?Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â&#x201D;ÇŁDzÂ&#x2020;Â&#x201D;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x2030;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x2022;Â&#x2018;Â?Â&#x192;Ď?Â&#x160;Â&#x192;Â?Â?Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2021; %&&  !$ ( () ( ! &'$%1, $ &%&$&& *2

Â?Â&#x2021;Â?Â&#x2022;Â&#x2019;Â&#x2021;Â&#x2026;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2021;Â?Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2013;Â&#x2018;Â&#x2019;Â&#x2122;Â&#x192;Â&#x201D;Â?Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2019;Â&#x2018;Â?Â&#x2019;Â&#x2021;Â?ǤÂ&#x2021;Â&#x192;Â?Â&#x2039;Â?Â&#x2018; $(!!$%$!!&1 !$& )! %!"$(  Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x2022;Â&#x2019;Â&#x2021;Â&#x2026;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2021;Â?Â&#x2026;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2013;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2DC;Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x2122;Â&#x192;Â&#x201D;Â?Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2019;Â&#x2018;Â?Â&#x2019;Â&#x2021;Â?Ǥ %%$!!$ $ &%%"%&  )$&"!" / $$( $ $&14

     &' % !"& &%(!$   $  &%"' &(  1&( %!($2 $&,!$& $(!!$&! &'$%' !"2 & &%!""!' 13 &$ )&2  %! &&%%%%(!!$ ,!!!" $! ($ $)$&"!" 4/&!!2 $ 13 ! $$&)&&2 & &(!!$! &'$/(!!$$( /))&2 ( $( &% )& !$"!& &(  $&%14 2(!!$,&&$$ &$$03$&"!" / +$!2&$/  (!)%% &2  , $$&&!"%$1&% ' !!%  , !"$%$'  Î?ÇŚÂ&#x2014;Â&#x2039;Â&#x2013;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x2013;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2019;Â&#x192;Â&#x201D;Â&#x2021;Â?Ǥ Â&#x2021;Â?Â&#x2014;Â?Â&#x2013;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x160;Â&#x203A;Â&#x201E;Â&#x201D;Â&#x2039;2 )$&"!"!"  !$   &2 %"$ 1  !!$$  &%!&  2&$)$&"!"1&($&'&$$   (%&$ /$&%'%,!%  

Overhandiging van het manifest aan Tweede Kamerleden Rob Jetten (D66) en Agnes Mulder (CDA), en Diederik Samsom, voorzitter sectortafel Gebouwde Omgeving van het Klimaatakkoord. Foto: Eric de Vries.

8


 #!      !%(

         " !   ! !" %' &     !% "" !&   !   "% "& ! &   " "   % !  !  %    $& $"  # "#%  !  " $ &   !" ! &   # %( +)*.! ! !

" " #! +)*-%' "  #+),) "!   %"  Â&#x2122;Â&#x2039;Â&#x17D;Â&#x17D;Â&#x2021;Â?Â&#x160;Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x2021;Â?ÇĄÂ&#x153;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2018;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2021;Ď?Â&#x2039;Â?Â&#x192;Â?Â&#x2026;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2039;Â?Â&#x2030;Â&#x2022;Â?Â&#x2018;& %(  Â?Â&#x192;Â?Â&#x2039;Â&#x2C6;Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x2019;Â&#x17D;Â&#x192;Â?Â&#x2DC;Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x201D;Ď?Â&#x2039;Â?Â&#x192;Â?Â&#x2026;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2039;Â?Â&#x2030;ÇŁÂ&#x160;Â&#x2014;Â&#x2039;Â&#x153;Â&#x2021;Â?Â&#x201E;Â&#x2021;& Â&#x153;Â&#x2039;Â&#x2013;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2022;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x2021;Â?Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â?Â&#x192;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2022;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x201D;Â&#x192;Â&#x2030;ÇĄÂ&#x2021;Â?Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x192;Ď?Â&#x17D;Â&#x2018;Â&#x2022;&  !!" ! !  %'  "!  "   ($  %

Joop Hoogkamer (STEK).

Frank Agterberg (DHPA).

TOEZEGGINGEN DHPA EN STEK In het manifest zijn toezeggingen opgenomen van alle betrokken partijen rondom het verbeteren van hybride verwarmingssystemen, all-electric warmtepompen, uitbreiding van warmtenetten en/of het versnellen van de adoptie daarvan. DHPA en STEK richten zich op het volgende. DHPA: â&#x20AC;˘ De DHPA zet zich maximaal in om de kostenefďŹ ciĂŤntie van warmtepompen te verbeteren, door mogelijke verlaging van aanschafprijs middels innovaties rond rendementsverbetering, het vergroten van installatiegemak en onderhoudbaarheid. â&#x20AC;˘ Er wordt continu gewerkt aan nog verdere verlaging van totale milieueffecten, inclusief geluidbelasting, en ook ruimtebeslag heeft aandacht. â&#x20AC;˘ DHPA vindt tweeweg-interactie tussen warmtepomp en laagspanningsnet een voorwaarde, en zal systemen hierop voorbereiden. â&#x20AC;˘ DHPA leidt actief installateurs op het gebied van warmtepompen op, en levert een actieve bijdrage aan initiatieven hiertoe in de markt. â&#x20AC;˘ Berekenen, uitwerken en onderbouwen van de hoogte van de rendementseis. STEK: â&#x20AC;˘ STEK draagt bij aan de borging van de vakbekwaamheid van monteurs via een speciďŹ ek warmtepompexamen/persoonscertiďŹ caat en van bedrijven via het STEK bedrijfscertiďŹ caat (speciďŹ eke module voor warmtepompen). â&#x20AC;˘ Actieve kennisoverdracht voor monteurs en bedrijven door middel van bijeenkomsten en e-learning om de competenties van de gekwaliďŹ ceerde installatiemedewerkers/monteurs ook na het behalen van hun diploma op peil te houden. Toezeggingen van de andere ondertekenaars staan in het manifest, dat kan worden gedownload op www.stek.nl en www.dhpa-online.nl. Ondertekenaars van het manifest zijn: BDH, DHPA, Eneco, Energie-Nederland, Enpuls, Essent, Gasunie, Greenpeace, KVGN, Milieudefensie, Natuur & Milieu, NVDE, STEK, UNETO-VNI en VFK. Initiatiefnemer: Berenschot.

April 2018

9


congres Tekst: Uko Reinders

CONGRES KOUDEMIDDELEN THE NEXT STEP & BEYOND OP 12 JUNI IN VEENENDAAL

CONGRES OVER ACTUALITEIT EN ALTERNATIEVE KOUDEMIDDELEN !' ( !&  $"!' /&&.& 0#'!0 &'&&$ '('&( $&"$! &/&&$!&! %#' &% (!!$%&!$/  !(!!$ ! $%!($&! $)$"-&( & (!!$&$ &(!' /

De noodzaak om over te stappen op laag-GWP-koudemiddelen is groter dan ooit.



!!$#'!&'$ + "$+ (   1%!!!%!& -)$!!$+ !' (!!$("$& ! &$+  )!$ /!($%&" $ ')! %&&% & 00!'%$! 0 &'$& !!&/ !$&!-!' 0 $&%(!!" ) /   !(!!$  ! $%!($&! $)$"/ %&! 0 $%"$& *"$&%'(  & !($!'0  / $%&&&$!($0 Â&#x2013;Â&#x2014;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x153;Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â?Â&#x201D;Â&#x2018;Â?Â&#x2020;Â&#x2020;Â&#x2021; ÇŚÂ&#x192;Ď?Â&#x201E;Â&#x2018;Â&#x2014;Â&#x2122;Â&#x2021;Â?Â&#x2122;Â&#x192;Â&#x2013; '! &&)& %&&/& $0 ((%&%&&%&("$&  !($%&"2!0 & 3  $&$ &(!' / ! $!$'%!!&% !/ &! $%)!$&!$ %$!!$ !  0

10

 $ %$  (!!$ !'2 ( 3   &-'&($(  , /(!!$+&0 &$%''( %%-   $&!$( &+$  '*/& !!($+&( &' %& ( +  !'& -)$!!$ ! $%+!$%' !!$(! $)$0 " )&& /&! $%%!"   " $"$!$!"&!!"!' '+0 %%%% + )$(!!$'+' &!"( / 0 $& !&( "%-$ %  '&0 &%$& %&! $%(!!"  &!& &)$ /

   (! %"$$% ! $)$" %& !"& "$!$(!!$&!!"!'.


'#1(+$&('('!#& &$"(&2 '$4'($#"#$$&(&) *##())&!  ‘—†‡‹††‡Ž‡Ǥ‘Ž‰‡•‘‡–•‡‡‹•–ƒŽŽƒ–‡—”• —˜ƒƒ–‡˜‡‡Ž˜‡”ƒ–™‘‘”†‡Ž‹ŒŠ‡‹†‘’œ‹…ŠǤƒ– )&($#&#&!'(($"(&)  *##'(!!('."&*&#(+$$&!  !(&(! &) &$#"&1( œ‘—‘‘‹‡‡‘˜‡”‡‡‘•–‘‡–‡™‘”†‡˜ƒ•–2 ‰‡Ž‡‰†ǡƒƒ”˜‘Ž‰‡•‘‡–•‰‡„‡—”–†ƒ–œ‡Ž†‡Ǥ

Ruud van Dissel is dagvoorzitter van het congres.

Ȉ…–—‡Ž‡•–ƒ†˜ƒœƒ‡ Ǧƒϐ„‘—™ %& &0# 2 #(#"#;'(!#''# 2 &!#< # 2 #(#"#'!' $)"!'%!'( *$!!#*$&#)$#(+ !## &$# $)"!#1#'($#&'!( )(+('($&#$'(((+(#1 Ȉ˜‡”Š‡‹†‘˜‡” Ǧƒϐ„‘—™‡†‡‰‡˜‘Ž‰‡ %& &0&!*#&$!; '+(&'((< &!*#&$!'#"#' '+(&'((2 –”‘‡„‹Œ†‡”‡‰‡Ž‰‡˜‹‰”‘††‡ƒϐ„‘—™˜ƒ  4'1'%& (&$"#"#'$*&. †‡ Ǧƒϐ„‘—™‹‰ƒ‰Š‡‡ˆ–‰‡œ‡–Ǥ”ƒ‰‡™ƒƒ” ƒ†‡”‘Ž‘’‹‰ƒƒ–ǡ‰ƒƒ‘˜‡”Š‡–•…‡ƒ”‹‘™ƒƒ”2 ‡‡†‡ Ǧƒϐ„‘—™œ‹…Š—˜‘Ž–”‡–Ǥ‹‰‰‡†‡ Š‘‰‡’”‹Œœ‡‡–‡‘”–‡‹†‡Ž‹Œ˜ƒ†‡˜‡”™ƒ…Š2 (##.#+( )###+#$"&*&+(#3

Ȉ‹‡œ‡˜‘‘”†‡„‡•–‡‹•–ƒŽŽƒ–‹‡‡– ƒ–——”Ž‹Œ‡‘—†‡‹††‡Ž‡ %& &0&# *#&#;###<1 &# *#&#',%&($%(*#*# $!'-'("##1(!(*$!#'"#( ˜ƒ•–™‡Ž‡•›•–‡‡Š‡–„‡•–‡œ‹Œ˜‘‘”†‡†‹˜‡”•‡ –‘‡’ƒ••‹‰‡‹ Ǥ ‹Œœ‡–†‡‘’–‹‡•‘’‡‡”‹Œ–Œ‡‡ !()(+! +##"$(#+$&#" (. *$$&!&$##*'(&#' $'(#.#&2 &) #*!*#'-'("#.#$*& ‡—œ‡–—••‡†‹”‡…–‡‡‹†‹”‡…–‡•›•–‡‡Ǥƒƒ”„‹Œ ‹•†‡‡—œ‡˜ƒƒˆ‡‡”•†‘‘”•Žƒ‰‰‡˜‡†ǡƒƒ”œ‡ ‘‡–‡—‹–‡”ƒƒ”†™‡Ž™‡–‡™‡Ž‡‘’–‹‡•‡”œ‹ŒǤ Ȉ‘‰‡Ž‹ŒŠ‡†‡ ƒŽ•Žƒƒ‰Ǧ ǦƒŽ–‡”ƒ–‹‡ˆ ’”‡‡”ǣ‡”‰”‘‡’ሺሻ ‹Œ†‡‡—œ‡˜‘‘”‡‡Žƒƒ‰Ǧ Ǧ‘—†‡‹††‡Ž‘2 "##'(#())&!  $)"!#$$  4'# „‡‡Ž†Ǥƒ–œ‹Œ†‡˜‘‘”Ǧ‡ƒ†‡Ž‡˜ƒ†‡œ‡‹††‡2 Ž‡ǫ‡†‡•—†‹‰‡—‹–†‡Ǧ™‡”‰”‘‡’ (&$%#1 Ȉ‘’’‡•’‡Ž‘˜‡”‘—†‡‹††‡Ž‡ $$&0&"#&)&' ƒ„ƒ”‡–‹‡”…Š”‡—”•”‹Œ‰–ƒŽ–‹Œ††‡Žƒ…Š‡”•‘’œ‹Œ #1($(!"(#'(&'%$%%#(2 (&$*&# $"'(+&*$$&')(#$2 1)$('*#'%& &' )###&$% $&2 &!+$&##$"#/ & )((+(&!!'*#1

 Ȉƒƒ”Ž‹‰–†‡˜‡”ƒ–™‘‘”†‡Ž‹ŒǦ‡ƒƒ•’”ƒ‡ Ž‹ŒŠ‡‹†˜‘‘”‘‡Ž‹•–ƒŽŽƒ–‹‡•ǫ ’”‡‡”ǣ‹‡‡‘‡•–ሺ‡”‰‹‡‘•—Ž–ሻ ‹‡‡‘‡–•˜ƒ‡”‰‹‡‘•—Ž–Š‘—†–œ‹…ŠƒŽ•˜‡‹2 Ž‹‰Š‡‹†•—†‹‰‡„‡œ‹‰‡–‹Ž‹‡—Ǧ‡˜‡‹Ž‹‰Š‡‹†•2 *&'() #1')()&*#(&'"2 !#!89;&) %%&())&<#(&$ # $#(+ !#*##)+680756:1

$('"& ((&#$*!$#)! '$*& +#)%&'*&#(+$$&! ##'%& ! ' *$$& $!#'(!!('1#($%&(*&'$ †‡‹•–ƒŽŽƒ–‡—”•ǫƒƒ”™‹Žœ‡†—‹†‡Ž‹ŒŠ‡‹†‹˜‡”2

April 2018

Ȉ‡–—†‡‰‡‡†‹‡–™‡‡•–ƒ’’‡˜‘‘”—‹–†‡–ǫ ‡ˆ”‹••‡„‡ƒ†‡”‹‰˜ƒ†——”œƒ‡‘‡Ž‹‰Ǥ ’”‡‡”ǣŠ”‹•˜ƒ†‡”ƒ†‡ሺ‹‡…Š‡‹‡ሻ $+! $!(#'&##)($*&2 •–ƒ’–‘’œ‘‰‡ƒƒ†‡‡†‹—Ǧ Ǧ‘—†‡‹††‡2 !#.'#*$$&&#*$$&*$!#'! „‡‰‘‡Ǥ‡–†‡‹–”‘†—…–‹‡˜ƒœ‡‡”ǦŽƒƒ‰Ǧ Ǧ ‘—†‡‹††‡Ž‡—‹–†‡Ǧ•‡”‹‡˜ƒŠ‡‘—”•œ‡–†‡ &##*$!#'(%#&(#*#))&2 œƒ‡‘’Ž‘••‹‰‡Ǥ ‡–ˆ‡‹–†ƒ–†‡œ‡‘—†‡‹††‡Ž‡ ‹†‡ʹǦŽƒ••‡ሺ̵‹Ž†‘–˜Žƒ„ƒƒ”̵ሻ˜ƒŽŽ‡ǡ™‡”’– $#(&(#&"%!$%1

11


congres

12

Lieke Koets.

Henk-Jan Steenman.

Ȉƒ–‘–‡”‹Œ‡„‹ŒŠ‡–”‡–”‘ϐ‹––‡˜ƒ              ! ‘‘”†‡—‹–ˆƒ•‡”‹‰˜ƒ  ǯ•‡†‡ƒϐ„‘—™˜ƒ ǯ•™‘”†–„‹Œ˜‡‡Ž„‡•–ƒƒ†‡‘‡ŽǦ‡˜”‹‡•‹•–ƒŽǦ     

      Ǧ ‹††‡Ž‡–‡‡Žƒ‰‡ Ǧ™ƒƒ”†‡Ǥ‹–Š‡‡–”‡–”‘ϐ‹–Ǧ –‡Ǥ†ƒ–‘‘†‡–‡’‡”ƒ–——”Ȁ†”—Ǧ˜‡”Š‘—†‹‰‡       

     œ‹ŒǡŠ‡‡ˆ–‡‡”‡–”‘ϐ‹–‘‘™‡––‡Ž‹Œ‡…‘•‡“—‡Ǧ –‹‡•‹Š‡–ƒ†‡”˜ƒŠ‡–ƒ–‡”™‡–„‡•Ž—‹–†”—ƒ’Ǧ ’ƒ”ƒ–——”ሺʹͲͳ͸ሻǤ‡‡–‡”•Ž‡‰–—‹–™ƒ–†‹–„‡Ǧ –‡‡†ǡ‡–‡˜‡•„‡•–‡‡†–Š‹Œƒƒ†ƒ…Š–ƒƒŠ‡– Ž‘‰„‘‡˜ƒ‡‡”‡–”‘ϐ‹–Ǧ‹•–ƒŽŽƒ–‹‡Ǥƒ–‘‡–‡– †‹˜‡”•‡†‘…—‡–‡™‘”†‡ƒƒ‰‡˜—Ž†Ǥ  Ȉ‰ƒƒ‡–˜‡‹Ž‹‰Š‡‹†•Žƒ••‡ʹ      

     ! ƒ”ƒŽ†‘”ƒ†‹•–‡…Š‹•…Š•’‡…‹ƒŽ‹•–‘—†‡‹††‡Ǧ Ž‡„‹Œ‡•–ˆƒŽ‡ ‘—†‡‹††‡Ž‡Ǥ‹Œ’”‡•‡–ƒǦ –‹‡™‘”†–‹Š‡–—‹–•‰‡‰‡˜‡Ǥ ‘—†‡‹††‡Ž‡œ‹Œ‹‰‡†‡‡Ž†‹˜‡‹Ž‹‰Š‡‹†•Žƒ•Ǧ •‡•˜ƒ ‡‹†‡—”‘’‡•‡͵͹ͺǦ‘”Ǥ‡ †ƒƒ”˜ƒ‹•†‡”‡Žƒ–‹‡ˆ‹‡—™‡ʹǦŽƒ••‡˜‘‘”‹Ž† ‘–˜Žƒ„ƒ”‡‘—†‡‹††‡Ž‡Ǥ‹ŒƒƒŽŽ‡‹‡—™‡ ‘—†‡‹††‡Ž‡ǡœ‘ƒŽ• ǯ•˜ƒŽŽ‡‹†‡œ‡Žƒ•Ǧ •‡Ǥ‘‡Ž–‡…Š‹•…Š‡„‡†”‹Œ˜‡‘‡–‡†ƒƒ””‡‡‹‰ ‡‡Š‘—†‡„‹ŒŠ‡–‹•–ƒŽŽ‡”‡‡„‘—™‡˜ƒ‹Ǧ •–ƒŽŽƒ–‹‡•‡–†‡œ‡‘—†‡‹††‡Ž‡Ǥ‘”ƒ†‰ƒƒ– Š‹‡”‹œ‹Œ’”‡•‡–ƒ–‹‡ƒ†‡”‘’‹Ǥ

    ͵ ’”‡‡”ǣ‹…Š‡Ž‡”‰‡”ሺǦ‡†‡”Žƒ†ሻ ‹…Š‡Ž‡”‰‡”‹•ƒƒ‰‡”‡‰‹‡‡”‹‰—‹–„‘—™‡ ‹‘˜ƒ–‹‡Ǥ ‹Œ‰ƒƒ–‹‘’‡‡‹‡—™‡‡‡ŽǦ‡†—„Ǧ „‡Ž–”ƒ’••‡‹ǦŠ‡”‡–‹•…Š‡ ͵Ǧ•…Š”‘‡ˆ…‘’”‡•Ǧ •‘”Ǥ‡œ‡‘’‡–˜‘Ž‰‡•Š‡†‡—”‡˜‘‘”‡‡„”‡†‡ ƒ”–˜ƒœ‘™‡Ž‘‡ŽǦƒŽ•™ƒ”–‡’‘’–‘‡’ƒ••‹Ǧ ‰‡‹Š‡––‡’‡”ƒ–——”‰‡„‹‡†˜ƒ൅ͷ–‘–Ǧͷͷᤪ‡– ‡‡‡‡Ž‡•…Š”‘‡ˆ…‘’”‡••‘”Ǥ Ȉ‡†‡–‡…–‹‡ǡƒƒ”†ƒ‹–‡ŽŽ‹‰‡–‡” ’”‡‡”ǣ ‘Š ‹•…Š‡”ሺŽ‹ƒŽ‹ˆ‡ሻ ƒ–‡Ž‡š‹•†‡‹‡—™•–‡‘–™‹‡Ž‹‰‘’Š‡–‰‡„‹‡† ˜ƒŽ‡†‡–‡…–‹‡ȀŽ‡’”‡˜‡–‹‡Ǥ ‡–•›•–‡‡ǡ™ƒƒ”Ǧ ‘˜‡” ‹•Š‡”—ƒŽŽ‡•‰ƒƒ–˜‡”–‡ŽŽ‡ǡ‹•‹‡–‰‡„ƒ•‡‡”† ‘’•‡•‘”‡†‹‡Ǯ˜Ž‡—‰Œ‡•ǯ‘—†‡‹††‡Ž†‡–‡…–‡”‡Ǣ Š‡–‡‡–…‘–‹—Š‡–‹˜‡ƒ—˜ƒŠ‡–‘—†‡‹††‡Ž‹ Š‡–‘‡Ž•›•–‡‡Ǥ

CONGRESINFORMATIE Koudemiddelen The next step & beyond Datum: 12 juni 2018 Tijd: Ontvangst is van 15.00 tot 15.30. Het congres start om 15.30 en eindigt om 21.00 met een netwerkborrel. Plaats: Hotel Van der Valk, Veenendaal Website en aanmelden: http://nextstep.koudeenluchtbehandeling.nl


THE RIGHT TEMPERATURE AT THE RIGHT MOMENT, IS WHAT WE CALL COMFORT. Wij leveren een totaalassortiment voor een energiezuinig en een comfortabel binnenklimaat. Op het gebied van VRF, warmtepompen en ventilatie bieden wij commerciële en technische trainingen aan zodat monteurs en verkoopmedewerkers volledig op de hoogte zijn van de laatste nieuwe mogelijkheden. In onze recent gebouwde trainingsruimte laten we graag de theorie in de praktijk zien.

STAY COOL

STAY HOT

STAY FRESH

Airconditioning Panasonic + Accessoires

Warmtepompen Aquarea + Accessoires

Ventilatie Komfovent + Accessoires

ONLIN E VÓÓ R 17:00 BESTE LD, VOLG ENDE WERK DAG GELEV ERD

+31 (0)180 612500

verkoop@climadirect.nl

climadirect.com

Nikkelstraat 39 2984 AM Ridderkerk Nederland


tools Tekst: Martijn Louws

RIEN WANDERS (KALIBRATIEBUS) ONDERHOUDT EN KALIBREERT MEETINSTRUMENTEN

     

   2"$#%" )&#". -"$#%#$&" $ & "#$ %&$#$"%$& "$".3$ *$ "#. $*"$%# " %$""$$#$"%/ $ ! $.2 $"$#-$ $& ".$'".3



"$#$$%"$'$-'$ '#544"'" " %/   %$" !$.'$$/ &* "$ ""$'"$* " $$ "$0" "' "$/ ! $" $&#$#$.$ %"$"!"'$"0#$$$  %$%'*  $' "/ !.2  $"$/ # $& ".$'"3-*$"#. '""*$$"#  $!!"$%%"$$"".2 $/ $-$*'$* 1&"$ !. !!"/ $%%"'"$' !"-"&#$/ $* .$#&*#!".3 $$#$$"#& " &%+/ ! !.2%#&"&%" "/ $&"&%#$ %' " !/   &&%+! !$# &%$.$&'#$ * -$"' / $%#$$*! ! !"$'"$$ &%+&$%##5764" . " "&"# !$*$$'

$" !"'"-" 744 " ."''(54!" $ Â?Â&#x192;Â&#x2030;Â&#x153;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2DC;Â&#x2018;Â&#x17D;Â&#x2030;Â&#x2021;Â?Â&#x2022;Â&#x2020;Â&#x2021;ÇŚÂ&#x2021;Â&#x2039;Â&#x2022;Â&#x2021;Â?ǤdzÂ&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x2021;ÇŚÂ&#x2026;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2013;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2021;/ "#$$%"#$ " !"$/ &"#$ *$ %"#$*&  # $!" # !" %$*&#$#$#!/ Â&#x2026;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2021;Â?Â&#x2021;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â?Â&#x2030;Â&#x2022;Â&#x201D;Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2013;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2021;Â?ǤDzÂ&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2030;Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x2018;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x160;Â&#x2018;Â&#x2014;/ ""$#$"%$&  " %#&$. "$$'$ &"#.%#

â&#x20AC;&#x2DC;Waar je vroeger je hand tegen de airco hield en pas bij te veel trilling in actie kwam, is nu alles feitelijk inzichtelijkâ&#x20AC;&#x2122; '$%"$"$' "&0#$$%"#/ & " /%" ! & #' .%$$'.3

    

Met de Kalibratiebus bezoekt Wanders installateurs thuis, op het bedrijf of op projecten.

14

Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2022;Â&#x2039;Â&#x2022;Â?Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x17D;Ď?Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x161;Â&#x2039;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x17D;ÇĄÂ&#x160;Â&#x2039;Â&#x152;Â&#x201D;Â&#x2039;Â&#x152;Â&#x2020;Â&#x2013;Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x153;Â&#x2039;Â&#x152;Â? "$%#"  "* $#$/ $%"#$%#- !$"  !!" $. $ "$%#$"#"% !$ / " %"$&$!!"$%%".2 $   %$"  "$ "%  & "".$& "& "#$$%"#$ #$"%$$'"& "#/ "*  $/'" &"*&" "$.#' "$$"!$# '" !$&".3


In de bus bevindt zich een goed geoutilleerd mobiel laboratorium.

 "    !! +  .   ! -0  Â?Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x192;Ď?Â&#x160;Â&#x192;Â?Â?Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2030;Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x2018;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x160;Â&#x2018;Â&#x2014;Â&#x2020;Â&#x2021;Â?   !!+   - #    "   . !$     ! +    1+#  - $. "   ! "   "  "" - 0    ! "  "  "  ."  +  $ " !+   . !  "  -1 "    " !    " "!. #"-0   ".  -1

      " +#  - 0 #     .  + %%-     # $    ! #-

"      "   # +!   $ -   "+ #. -   # !  +  !    !!!  -1     "     !+   -0  $  +"  #     !! "    -  +  !!-   # # .    $  +$ ! " ! +    # . $  !  #  -

April 2018

   !-1"  . ###"$ -0 +  .  "  "- + Â&#x2039;Â?Â?Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x201E;Â&#x201D;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2026;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2013;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2021;Â?Â&#x2014;Â&#x2039;Â&#x2013;Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2039;Â?Â&#x2C6;Â&#x2018;Â&#x201D;Â?Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2021;Â? # +#   !'.  " #   "   ! -1  " .   !    !    -0 #  "/   +  !! +$ # - # !  +". .!    "  . "  -1  $+      -      "  #! "  .  ! - ,0$   ! #&!$# "" !#-1

"Meten is weten. Maar dan moet je wel het juiste meten, met de juiste apparatuur in de juiste staat."

15


opleidingen Tekst: Martijn Louws

‘WE MISSEN VAKIDIOTEN DIE KENNIS WILLEN DELEN’

NIJPEND TEKORT DOCENTEN OPLEIDINGEN KOUDEMIDDELEN '((% #(! "-""#$!%&/%  %"-"#$ """$%0 '%''%"""%'#$"&' '&!'4"(*4#(! "%"'%. "' ''#'" $("'"/#&%""$"'#%'"#"'"/2 ')%!" !#'"* !%'#$ ".'&* %%$5. (&# ##%'&")" #$ "&"'%(!%&/



ŽŽ‡‡‰‡…‡”–‹ϐ‹…‡‡”†‡‹•–ƒŽŽƒ–‡—”•‘‰‡ *%""# '"&"&' '0 )( -"!'"'((% #(! "/-*'0 ' )%$ '" '&"&7"(%8679/2'  ')##%-#"#! 0#(! ". !!#".8"## *'%&'#"-# &$%#$" "&#('"3.)%' '# ##%'&"/*&'#' )##%#%''%"%"'! %)"'+$%'&0 "'%(!#('"%&"/  "(*&!"*%"!'  .$ "&"0 –”— ͼ‡‡”‡•‡…Š‹•Š‹Œƒ……‘—–ƒƒ‰‡”„‹Œ ‘’Ž‡‹†‹‰•…‡–”— ͼ‡‰‡‡ˆ–Š‹Œ‰‡‹††‡Ž†–™‡‡ "$%*'"&#"%&'("""-#0 * '+$%'&"'%(! #('" &-"  "'"/#&#%'&" )""%##'"0 '   0*%%#$" &&'##"'* ". %&%)"") (%"/2%')%#%)##%  "#!'&$') *%".-"#$ " "'%"""%#"#!#(&,&'!"!'"'((%0 #(! ""() !%###$'0 "%'/ '&)##%"'&''#!")0 „‡™ƒƒŠ‡‹†•…‡”–‹ϐ‹…ƒƒ–Ǥ ‡–‹•†—•‹‡–̵‡˜‡‡‡

$"("&' %"4.*$%#%"'$' "'"/ "!%&!#'"'#%'&"0 "&##''#'-"!"/3

 

#%'&"!%'#$'"*&"#%!&/ 2##% %#'%"&' ''"&%)"* 0 Ž‡†ƒ–Š—‡†‡™‡”‡”•‰‡…‡”–‹ϐ‹…‡‡”†œ‹Œǡ‘‘ #!-'"'"%&#1&)"" 0 !''"")"'(  !"%" " %)")%-%%*#%'"% /3 0 "  &''#!!!#"0"&' '&-" ' #$"%786!#"'(%&'%""%0 –‹ϐ‹…‡‡”†ǡ˜‡”–‡Ž–‘„„‡”–•‡ǤDz‘‘”8)%*'" *'%!"! '- "'  "!%&/ #$ ")##%## *'%&'#" &#(!0   '%"#'&'%/ %###$ 0 "- '%("""%""#$"#%&'#0 ##$.##%'%"&'!%'!'/3 '# ##$ )%'$%# !"#$.&' '#%'&")%0 %/2-"!'%#$ %&."'#& ' "&/'&'%$/3

    

De foto's bij dit artikel zijn gemaakt bij opleidingscentrum GO°.

16

4"&4*%#%'&"#)%&$%'.&"& )"%.)"')"' #"" !7# / 2 .-#"(""%&)""#&"%. "%'$")"%&*%#$ "" "'%"""*#%")"/*##"*#!' %"!""%&&""&$%""/3"%&  %"' &$%' %%#$'"" #&/&$#'"!- "')/2 !&&"!%)"-!"&"3.-'#%'&"/ 2#'"-#* $%'""" &' )%$""""&(""""* "##%0 )"""%!#"'(%&/3#%'&"!%'#$ '&$ &'&%)""# '" !*%%&%#" #$"'("""/2 %


#%$*$!$$($)") "$+$*$,'!7 +'6"("%($)**'" !3/' +$$ 0$+()'$/#$($$$*$!$$(3$ ),""$/$)/%#'&' (+$6< !$$()!$)%%!$()*! +%%'(&'%$$ #'!)3/)%')($5:' +$"$%# '$%%!#'$#'/"*$#,'!'( %&$()*'$/'$+%%')-#$$''(6 Â&#x2C6;Â&#x2020;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x2030;Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2018;Â?Â&#x2013;Â&#x2122;Â&#x2039;Â?Â?Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â?Â&#x2030;Â&#x2039;Â&#x2022;ÇŤÂ&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2019;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2021;Ď?Â&#x2039;Â?Â&#x2039;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Ǥ '($$*$"(()%3$/%,%'7 $+!#$($*(+'(""$%&"6!+%"7 $($$%'#$$,'$+$$' :6  /)))$($*'(%##,'!'( %%&)"$69))$)""$%#)7 $(!$$(3%%!)%'("$' !6$7 ,%%'!'  '"%&'"$()""#" 7 /%$'$,!!"6 ))#!$#)>? +%%'##%$!3BA==;BA=>3&-7'7 "(3$%#)""#"$'%&6:$'+*")# $$+')"))+%%'"#''+'$#%$7

â&#x20AC;&#x2DC;Je moet hart hebben voor de sector en de kennis echt willen overdragen.â&#x20AC;&#x2122; )*'(##%$!)'$$$+%"$ '(3 Â&#x2021;Â?Â&#x153;Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2DC;Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2021;Â?Â&#x2026;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2013;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2021;Â?ǤDz Â&#x2018;Â?Â&#x2030;Â&#x2021;Â?Â&#x2018;Â?Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2014;Â&#x201D;Â&#x2022; /!$)+"6:)!%#)+%"$(#%%!%%') ',$$*,$,((69)($'%%)&'%7 "#4)+!($)+%"%$(-.3 %$'$!7 /$+%%' $$)+%%'!%")$!6:

April 2018

   %!'$""#(+$&%()77%&"$ %*7 )$!($"')&'%"#)!6 $%&"7 $#%))+%%'"$+$7'($ @7 "'"$$#)$!%&&"*'(*(3!%")$( !$$(%&)%%()$+*,""$%&%$$,"7 "$%%''%$$*$*$)69 '+$, '*!) ' +$%$)'!)) %#$%&7 "$)+%"$:3/) 6)/"")%+'$( +%%'%$)$3+%%'"*)),'!+"#%7 )$!%#$69' +$/ $'*!3)(""$( $!6'($)+%"%$) +%%')+$+$ $)'$$3*'(*(%%&"$6:)!%#)+%"$( ""#()$%&)"(#+$#$($69  #%)')$+%%'()%'$!$$(,"7 "$%+''$6#'$3$&'%,'$  "(($$$+!)3$ '#$#7 $#$+%$%$'&$$$6'!%7 #$""+%%''$$$$% 4)(""(  "!'$%'() ($+()'$6:%%'&%()77 %&"$/ $/%8$"%$)$)69") '7 +$"%%&)*)$+$+'))%)$/+$)6 7 ) %)$)($!,"))+$$%$)3) / $/''+'$#$($6$,/$$'") )*(($") $!,"))$%$/+"*)(6:3+'7 )")""#(6")!$) ' $)$'#) #$"$'$)#','!/#(3$*,%$),!7 !"$$#'*)")')**',%'$%&$%#$ $*)&'!) !69%$)$"+$,/ $ *)&'!) !$ +%%'"#$''+'$ #)$*,()%$),!!"$$%&)+$ $)**'" !!%*#"$6:%!%#'$( $*,$,(+$ %$'3$),'!+",'!7 /#%$)$"$' !6%/%!$, $*$%7 $)"+$(#"$)$%"%6:

17


opleidingen

     !$!!  $ " + '#  ! "!#"/ # ! / ! $'!.0' !'# !. #/ "!"'"  ! #$ !.'$ ! !$ $/ '!!!# #"$/ '+!'! # !"# !" !# .1 ! +!!  "/ " !+ !".'! !"/ # " "& #"$ #/ #!" !!#.0 !#!.#!!    $ 

18

# !! +#"/ # !! #!" #.1!!!!/ +$!#4/#"+  ! /" !" /  #"!+'$ $$.!!!!  #  !. !!"$'+! ! !##" !!#/ !''$ !!#+  $(# !.  ! -0 !# " & ! !." / !2  3+ "! +! / ! +$!!"$,# ! ƒ’ƒ”–‡…‡”–‹ϐ‹…‡”‹‰Ǥƒƒ”‘‘‡–‡†‹‡‘—†‡•›•/ !'$%/  $.1


%"$%,( )*%&)) $ ('+$* ("$( )&($%#&())%($ .*(#%#&*$" *- * ("+ )(# %& # $,%+ * $)*""($ &(!*!%+# ",+"" $

  

   

---$*(%$$" 

  )")$*(%$$"

"#         !         !      !    !   !      !        

  

        


opleidingen Tekst: Martijn Louws

KOELTECHNISCH BEDRIJF IJSKOUD WERKT SAMEN MET VAKSCHOOL

â&#x20AC;&#x2DC;SAMEN MAKEN WE TECHNIEK WEER LEUK EN INTERESSANTâ&#x20AC;&#x2122; 3 %&(!!&"$&!&!% )$$%2 /&(& 5/'% "%+

" !/"#$&"!$&'$(!"&!%$ %"'0!&"" %&* ""$$&$'&!!"#&(!#$%"!$!/*"&* !05$"  "&!)% $!$&($)"$!!&)$(!!"#! (!( !%!/(""$""$!!!$#"&!(%%!04



& %&$ %"&!%$ %1 "'%(!79$'$867:%#$&!$ ($"!!!%""!%!%&1 &%! %&$ 03$*!%&("!$! &!!)!!"""'&!! '!!!4/*& " !0"!%$&&& ! &!! "&'!!!)$!!1 &%!'!$$03 &! !%!(! (%""*!!&$%%!&(""$"!%/""(%1 &!'!!!"!%&$&0! $%"" )$(""$$$%!"/!(""$'1 &"$%04 " !(!&&!$' $ "&! "#$ "!03&!&"!$! !"!%! 1" 1#" ! $&!&$"1"!%&&&!/!!$1 $!%&!0!*$($!"&!'!!! !&(!#$&$!04 " !!$'&

($$&""!%&%!$$%#& )"$&!&(03!$! &1! $&!(""$''$* "!$"'(!!%&1 &%04&%$!)$"  %"'$)$&/ !"#!%  !$03  "&$$&  " !!&!#&%!0&)$(!! !%&"$ !"&!'%% $% "$!/1 ($%!'&!04

José Komin, operationeel directeur van IJskoud.

Bruno Sergio, monteur in opleiding bij IJskoud, is begin dit jaar

     %"'$&*!!$%&!!& $,$!(!!!%%&!!!') 1 )$$%03!!') )$$%!&$! "#0"%*"!)&!#$&/""$1 &* "#! &"!*"&!/ $$1 !%&!)*""&"$&%"#0"!(""$ "'&!*!$!''$& $%!&

tijdens de MBO Stage Awards op de tweede plek geëindigd

20


#"+"& " $"+$ #$ "%$&" $ (#& & %" !& +  '""$ &" !"/), %# +$#"##  $"  $# !$"%$", #$"+. '"$ %''""# )""# "$$%%"$ "$  ! !" ## # #&+" &$ " ("   ! $(& " $$ $+/

   # %#("$)"$ $# "( $%# "%#'", $ !"$($$& $+  ## %&13"%"2015#!"$" &" # ##$, $#67#$"+$ $#" #!$&$&"  "$&& ' "# !#)'($($# ! ! # )" $&"( ")$, #"$#$)#$#$+ . '$'"%$, "##$+#$#' " " '", "/)&"$$ + $ "" ! #$&"%  " ) $%" !#,  %+%"$#   $ '"# !$'!'"'#$" & "#$#$"+ *.'"#' " "#%$"$   ,#$"#),#$ , $,#$"&$#!""$ $, &"+"% ' $'!&'(, $ %##%$' ($$#(#$ # %+( $($ (, &#$"$ !& !" ## # &"%$'"!+"% $($'! (&")$&$ %##& " $&$'($& "# %+/

   

 !") "$ $, '"#)"$# %$!"  , $&$#$$& " "+.$# $!"$&)$' "&"#!"'

Een monteur van IJskoud onderhoudt de elektronica van een koelmachine.

"/)%# + "$# &$" ""$  $)($(+.#$#$", #$$& " "%$+$$, ' "# #$( "$ 100+000$ $140+000#$ + %#!, "$#$""#"#$2"%"  "+"$$ #$  %%"(#$#+ $#$", "$" !$"-#%$ $#$"#$& ##"#$  "%%"("+/ #$$$ %, $$"#$"" &"&%$+ .$&" $"  ()$# $& "$$ $%'#%#", +$#  $(+/

SAMENWERKINGSPARTNERS In Nederland is steeds meer vraag naar goed geschoolde technici, terwijl de interesse onder jongeren om een technische opleiding te volgen achterblijft. De Vakschool Technische Installaties wil samen met het beroepsonderwijs, bedrijfsleven, overheid en brancheverenigingen technische professionals opleiden en het installatievak onder jongeren promoten. IJskoud mag zich toevoegen aan een rij met samenwerkingspartners als Nuon, ROC Amsterdam, Ymere en BAM.

â&#x20AC;&#x2DC;Het werk van een aanstormend koeltechnicus is modern, divers en uitdagend.â&#x20AC;&#x2122; April 2018

21


compressoren Tekst: Martijn Louws

CENTERCON BEZOEKT MET KLANTEN DE SCHAUFLER ACADEMY VAN BITZER

          

De SchauямВer Academy is gevestigd in een nieuw pand, naast de compressorfabriek van Bitzer in Rottenburg-Ergenzingen.

"           ┬Р┬Г┬Г┬Ф┬С┬Ц┬Ц┬З┬Р┬Д┬Ч┬Ф┬Й╟ж┬Ф┬Й┬З┬Р┬Ь┬Л┬Р┬Й┬З┬Р┬Л┬Р┬Ч┬Л┬Ц┬Х┬О┬Г┬Р┬Ж╟б┬Ш┬С┬С┬Ф┬З┬З┬Р┬Д┬З┬Ь┬С┬З┬Н┬Г┬Г┬Р┬Ж┬З┬Е┬К┬Г┬Ч╧Р┬О┬З┬Ф┬Е┬Г┬Ж┬З% !$   "&     "  ┬Х┬З┬П┬Л┬Р┬Г┬Ф┬Х╟д╠╢┬Р┬Х┬Г┬П┬З┬Р┬Д┬С┬Ч┬Щ┬З┬Р┬Г┬Г┬Р┬Ж┬З┬Ц┬С┬З┬Н┬С┬П┬Х┬Ц╟│╟б┬Г┬О┬Ж┬Ч┬Х┬Г┬Е┬Е┬С┬Ч┬Р┬Ц┬П┬Г┬Р┬Г┬Й┬З┬Ф┬Р┬Ц┬С┬С┬Р┬Г┬Ф%   $



┬Л┬Ц┬Ь┬З┬Ф┬Д┬Л┬З┬Ж┬Ц┬Ф┬З┬Й┬З┬О┬П┬Г┬Ц┬Л┬Й┬Т┬Ф┬С┬Ж┬Ч┬Е┬Ц┬Х┬Т┬З┬Е┬Л╧Р┬Л┬З┬Н┬З   

$+)*.   %      ┬Ш┬Г┬Р┬Ж┬З┬Е┬К┬Г┬Ч╧Р┬О┬З┬Ф┬Е┬Г┬Ж┬З┬П┬Ы┬Л┬Р┬К┬З┬Ц┬Ч┬Л┬Ц┬Х┬З┬С┬Ц┬Ц┬З┬Р% %"$'    %

 *$-))  %    

   

22

  !   (#      " $ "   " # %    $'    +,

#

  %   $ % ┬Х┬Ц┬Г┬О┬О┬Г┬Ц┬З┬Ч┬Ф┬Х╟│╟б┬Г┬О┬Ж┬Ч┬Х┬Г┬Р┬Л┬Х┬Х┬З┬О╟д┬Л┬М┬Ж┬З┬Е┬К┬Г┬Ч╧Р┬О┬З┬Ф┬Е┬Г%


##!     ) !!(+  $))  "( ) $!$ )  $) ' !  ,'  ( $  $-) (+ !  ย†ย‡ย…ยŠยƒย—ฯยŽย‡ย”ย…ยƒย†ย‡ยย›ยƒย„ย•ย‘ยŽย—ย—ย–ย•ย–ยƒย–ย‡วฆย‘ยˆวฆย–ยŠย‡วฆยƒย”ย–วกย‡ย ยŠย‡ย–ย‡ยย‡ย”ย‰ย‹ย‡ย…ย‘ยย…ย‡ย’ย–ย‡ย”ย˜ยƒยยŠย‡ย‡ยˆย–ย˜ย‡ยŽย‡ย’ย”ย‹ยŒยœย‡ยย‰ย‡ย™ย‘ย) ยย‡ยวคย‘ยŠย‡ย‡ยˆย–ย†ย‡ย…ยŠยƒย—ฯยŽย‡ย”ย…ยƒย†ย‡ยย›ย‡ย‡ยย–ยŠย‡ย”ยย‹ย•ย…ยŠย‡ ยœย‘ยยย‡ย…ย‘ยŽยŽย‡ย…ย–ย‘ย”วกย‡ย‡ยย‘ยย†ย‡ย”ย‰ย”ย‘ยย†ย•ย‡ย‹ยŒย•ย„ย—ยˆยˆย‡ย”วกย‡ย‡ยย‡ยˆ) ฯย‹ย…ย‹ยดยย–ย‡ย™ยƒย”ยย–ย‡ย’ย‘ยย’ยย‡ย–ย‹ย–ยœย‡ย”วฆย…ย‘ยย’ย”ย‡ย•ย•ย‘ย”ย‡ยวกย‡ย ! ) (      ) ! '!!)  !  (,

      

ย‡ย•ย‡ยย‹ยยƒย”ย•ย˜ย‘ย‘ย”ย‡ยย–ย‡ย”ย…ย‘ยย‡ยยœย‹ยŒยยยŽยƒยย–ย‡ยยˆย‘ย…ย—ย•) ย–ย‡ยย˜ย‘ย‘ย”ยƒยŽย‘ย’ยƒยŽยŽย‡ย•ย”ย‘ยย†ย†ย‡ย•ย…ยŠย”ย‘ย‡ยˆวฆย‡ยยœย—ย‹ย‰ย‡ย”ย…ย‘ย)  $'  (+   !     ! ' ย˜ย‘ย‘ย”ย†ย—ย—ย”ยœยƒยย‡ยย‘ย‡ยŽยย‹ย†ย†ย‡ยŽย‡ยวกย‡ยย‡ย”ย‰ย‹ย‡วฆย‡ยˆฯย‹ย…ย‹ยดย)  $    .(,  ! $  ย•ย…ยŠย”ย‘ย‡ยˆย…ย‘ยย’ย”ย‡ย•ย•ย‹ย‡ยˆยƒย„ย”ย‹ย‡ยวควฒยƒย–ย†ย‘ย‡ย–ยŠย‡ย–ย‘ย‘ยยƒยŽย–ย‹ยŒย† ($ !!!)  ,'  (   ')  (+  ) $   ()         '!"   )

De seminars focusten vooral op schroef- en zuigercompressoren.

April 2018

Ruud van Dissel gaat regelmatig met klanten naar de Schau๏ฌ‚er Academy.

ย’ย‡ยŽย†วคยƒย–ย‰ย‡ย‡ยˆย–ยย‡ย–ย‹ย‡ย–ย•ยย‡ย‡ย”ยŽย—ย…ยŠย–วกย‹ย‡ย–ย•ยย‡ย‡ย”ย”ย—ย‹ยย–ย‡   (,



 ย…ย…ย‘ย—ยย–ยยƒยยƒย‰ย‡ย”ยย–ย‘ย‘ยยƒย”ย„ย‹ย‡ย”ย˜ยƒยย‡ยย–ย‡ย”ย…ย‘ย ! %% (  (+ $    ) '*  ) ย–ย‡ยยย‡ย–ย‡ยŽยยƒยƒย”ย‡ยยย‘ยย†ย‡ยย†ย‡ย˜ย‘ยŽย‰ย‡ยย†ย‡ย‘ย…ยŠย–ย‡ยย†ยˆย”ย‹ย•

โ€˜Het uitnodigingsbeleid is redelijk selectief, wij kiezen vaak voor klanten die al jaren met Bitzer-compressoren werken' ย†ย‡ย•ย‡ย•ย•ย‹ย‡ย•ย˜ย‘ยŽย‰ย‡ยวคย‡ย”ยˆย‡ย…ย–วควณ ยย–ย‘ย–ยƒยƒยŽย‰ย‹ยย‰ยŠย‡ย–ย‘ยยœย‡ย•   ! !' (+!  ') $!! (!  !    (, !  )         )  (+!     $  ' $

)'')     )($)    ยย‡ย–ย™ย‡ย”ยวกย™ยƒยƒย”ย†ย‘ย‘ย”ยŠย‹ยŒย‘ย’ยƒยˆย•ย–ยƒยย†ย‹ย•ย–ย‡ยย‘ยย‹ย–ย‘ย”ย‡ยวค !! !   ' ! ,'  ( ย†ย‘ย‡ยŽย–ย‘ยย†ย‡ย”ยย‡ย‡ย”ย‘ย’ยŠย‡ย–ยˆย‡ย‹ย–ย†ยƒย–ย†ย‡ย‡ย•ย–วฆย•ย‘ยˆย–ย™ยƒย”ย‡   )

23


compressoren

Bij de SchauďŹ&#x201A;er Academy kunnen de echte systeemcondities worden nagebootst en kan de compressorelektronica daadEr was veel aandacht voor de Bitzer Ecostar-condensingunit.

        $'   "  !      $(

        !

  

!   $  #' %     $!

     !% % $    %  !"          %

De Centercon-groep op bezoek bij de Academy.

24

werkelijk in gebruik worden genomen.

! $(

 !%        Â&#x2013;Â&#x2014;Â&#x2022;Â&#x2022;Â&#x2021;Â?Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2018;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2019;Â&#x201D;Â&#x2018;Â&#x2030;Â&#x201D;Â&#x192;Â?Â?Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x153;Â&#x2018;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x192;Â?Â&#x2030;Â&#x201D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?ÇĄÂ&#x2021;Â&#x201D;%  

  $'     "       "      % $

 $ ! % 

 &

  %  &   

 $(

Meer informatie www.bitzer.de


Een overzicht van de belangrijkste formules, tabellen en berekeningen in één handig zakboek In de nieuwe editie van het Zakboek Elektrotechniek vindt u de meest voorkomende elektrotechnische begrippen, symbolen, grootheden, formules en schakelingen, tabellen en grafieken voor de maximale belasting van kabels en het gebruik van installatieautomaten en aardlekschakelaars. Er zijn berekeningen opgenomen en verwijzingen naar berekeningen op de kennisbanken E-installatie. Auteurs: Prof. dr. ir. J.F.G. Cobben, Ing. N.J. Kluwen ISBN: 9789462451995 Prijs: € 49,– incl. btw

e: e uitgav Herzien van de op basis N 1010! NE nieuwe

De >B< MaxiPro persfitting... kinderlijk eenvoudig in gebruik! Nieuw in ons assortiment: het >B< MaxiPro persfittingssysteem voor airconditioning en koeltoepassingen. Supersnel een permanente, lekvrije verbinding maken i.c.m. de Rothenberger Romax perstang.

Ga naar www.vakmedianetshop.nl/zakboekelektrotechniek voor meer informatie of uw bestelling.

Wil je meer weten? Bel 010 422 58 88 of bekijk deze of een van onze andere 1500 producten in onze webshop aircovent.nl

the one stop 24/7 airco shop


opleidingen

26


April 2018

27


retailkoeling Tekst: Martijn Louws

SMEVA WINT KOELTROFEE MET BEDIENINGSTOONBANK VISION MARK II



         #" !#%"##&&!% # !#$$!" #"! !$#$#!&!#"!*#!& "$ !!#!%!" !,!  &"#! %%!##&! #!"# #!,



#% #! #%!&#*%!## !%!"*"! )!%,#%!##&! %" !,.$ !!# &#!%! %&$,!"#!" !&!" !,/"#Â&#x201E;Â&#x192;Â?Â?Â&#x2021;Â?Â&#x2021;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x160;Â&#x192;Â&#x17D;Ď?Â&#x160;Â&#x2018;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2039;Â?Â&#x2019;Â&#x2014;Â&#x17D;Â&#x2022;Â?Â&#x2021;Â&#x2014;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2021;Â?Â&#x201E;Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Â&#x192;Â&#x2C6;Â&#x2020;Â&#x2021;Â?#!#!&,.!%!"### !# #&!#, &!!"#"#" $! #*#""#/*(#%!", $#(!" "#%!#! ! *(#,. ##%#! "##&!#!$"!*"#!%! "# !#$$!%-10&!#!$!#!-3!"$",!# &"# !*!#%!"#,#(##"#*

Het Smeva-team bij overhandiging van de NVKL Koeltrofee.

28

 #" !%$&#&! %!"#"#,/

       ##!##!$####&!"###!$$!,.#&"# " &"#%%%! !%!!#,"##* !# #%#&!*#!,/  ""!! ""% '%##!%!20##!(#!$# &""!(,%!"+.('%##!(%!%!##%##!$# "#&!%!#%&!#&""!&"#,#(!#%! !#$#&"" %&!#,%! ! #&! %!! #"*&!!#  %! "!$%-34!,


De Vision Mark II heeft een 'extreem laag energiegebruik'.

â&#x20AC;&#x2DC;De axiaalventilatoren zijn vervangen door een tangentiaalventilator die lucht als het ware over de hele lengte van de warmtewisselaar walstâ&#x20AC;&#x2122; !'"!-! "!!! %!"*! ! !,/

 #!!!"!!#  "!,!""!#341$!!!*!$$"#'#"!* 2,111 !!,# "!' !!!$! "  !*!!$!!!#!!$" ,0 !!!! !# '   0* !!# ,0 # !!""!!#+!"#!* # "! * , # !!""# " !4#* !!  23!!24!#!  !!,$!# ,/

April 2018

Het meubel heeft een 'uniek hygiĂŤnisch en ergonomisch ontwerp'.

!" !!# !#$!"&(  !$*!!! !! !# !!"",. 

VISION MARK II The Vision Mark II-toonbank is in Nederland in verschillende slagerijen geplaatst. Ook supermarkten kijken nadrukkelijk naar de oplossing. Zo is de toonbank bij verschillende hypermarkten in Frankrijk operationeel.

29


retailkoeling

KOELTROFEE De NVKL Koeltrofee wordt sinds 1989 eens per twee jaar uitgereikt als blijk van waardering van de Nederlandse Vereniging van ondernemingen op het gebied van de Koudetechniek en Luchtbehandeling (NVKL) voor een gerealiseerde innovatie op het gebied van koudetechniek en/of klimaatbeheersing. Dit jaar waren drie bedrijven genomineerd voor deze award, met ieder hun eigen unieke innovatie: â&#x20AC;˘ Smeva: Bedientoonbank Vision MkII â&#x20AC;˘ Bitzer: Zuigercompressor ECOLINE+ â&#x20AC;˘ Oxycom: Verdampingskoeler IntrCooll

  # ! !"!# ! 0(33 !12"" ! !# "!  *"! !" & ($"!+ ! "!*  !&  ! !!"! !##  "! !*/

 !  ! !(! !+

30

!""!*.%!+ !""!&    4 " &*&!+    "!!!!* &+ #" ! (! %!!""#3 "  "!#!*  +  !#/(#+ !!# !! *&#! !! !+ "!" "*! !! "!, !! -!(# +$!$ !$#+  ! ! !+ # ! !!!"*# ).! "!! !##"!# "!(!!# $# "!*/  # # !!!!+ !""*. &##"!#!" !* ($(  "!$!!!"!!*/

Meer informatie www.smeva.com/nl


     

OMBOUW ONTWERP â&#x20AC;˘ Ontwerp van nieuwe installaties met zeer lage

ŽžĆ&#x2030;ĹŻÄ&#x17E;Ä&#x17E;Ć&#x161;Ä&#x201A;Ä&#x201A;ĹśÄ?Ĺ˝Ä&#x161;Ç&#x20AC;Ä&#x201A;ĹśsĹ?Ä&#x17E;Ć?Ć?ĹľÄ&#x201A;ŜŜZÄ&#x17E;ĨĆ&#x152;Ĺ?Ĺ?Ä&#x17E;Ć&#x152;Ä&#x201A;Ć&#x161;Ĺ?ŽŜ ^ŽůƾĆ&#x161;Ĺ?ŽŜĆ?Í&#x2014; Â&#x192;%$  Â&#x192;%$  Â&#x192;%$  

GWP-koudemiddelen (R-455A, R-1234ze, R-1234yf, â&#x20AC;Ś)

â&#x20AC;˘ Ombouw van bestaande installaties (R-404A, R-507A, R-134a, â&#x20AC;Ś) â&#x20AC;˘ Gebruik van koudemiddelen

met een lager GWP (R-448A, R-450A, â&#x20AC;Ś)

Â&#x192; Â&#x192;   Â&#x192;  Â&#x192; %!

     %/)%/, ,1*+ ")1.%)*10/-) % "%%& # 

  # # 

RECUPERATIE

     

OPSPORING EN BEWAKING

â&#x20AC;˘ Regeneratie en hergebruik van teruggewonnen koudemiddelen (R-404AT)

â&#x20AC;˘ Lekdetectie met

DNI* tot 80% koudemiddelbesparing â&#x20AC;˘ Energiemanagement en verbruiksreductie (energie- en ďŹ&#x201A;oating HP modules) â&#x20AC;˘ Real-time bewaking op afstand

*Opgelet: conform EU F-Gas 517/2014 moeten installaties die meer dan 500 ton CO2-equivalenten bevatten uitgerust zijn met een detectiesysteem om de exploitant of het onderhoudsbedrijf te waarschuwen in het geval van een lek.

www.matelex.fr

  

  

  

   


koudemiddelen Tekst: Jeroen van den Herik

WARENWETBESLUIT STELT EISEN BIJ VULLEN MET ALTERNATIEF KOUDEMIDDEL

RETROFIT KAN WETTELIJKE CONSEQUENTIES HEBBEN  """! '"  # –‡’‡”ƒ–——”Ȁ†”—Ǧ˜‡”Š‘—†‹‰˜‡”ƒ†‡”‡Ǥƒ–„‡–‡‡–†ƒ–”‡–”‘ϐ‹–™‡––‡Ž‹Œ‡…‘•‡' “—‡–‹‡•Š‡‡ˆ–Ǥ‡‹•–ƒŽŽƒ–‹‡†‹‡‹‡–˜‘Ž†‘‡–ƒƒŠ‡–ƒ”‡™‡–„‡•Ž—‹–†”—ƒ’’ƒ”ƒ' !!1 -+,/2&   "$   !   &



! " ( (  ‡‡Š‘‰‡ Ǧ™ƒƒ”†‡™‘”†–„‹Œ˜‡‡Ž„‡'  '"   ! ""! 

Ǧ™ƒƒ”†‡Ǥ‘̵‘—†‡‹††‡Ž˜‡”˜ƒ‰‹‰™‘”†– ‘‘™‡Ž̵”‡–”‘ϐ‹–̵‰‡‘‡†Ǥ •–ƒƒ–˜‘‘” Ž‘„ƒŽ ƒ”‹‰‘–‡–‹ƒŽǡ™ƒ–ƒƒ‰‡‡ˆ–‹™‡Ž‡ƒ–‡‡‡ ‰ƒ•„‹Œ†”ƒƒ‰–ƒƒŠ‡–„”‘‡‹ƒ•‡ˆˆ‡…–Ǥ

   

Door de F-gassenregelgeving is - of wordt - bijvullen met bepaalde koudemiddelen verboden, en stijgt de marktprijs van andere hoog-GWP-middelen.

32

"!' †‡”‡ˆ›•‹•…Š‡‡‹‰‡•…Šƒ’’‡†ƒ†‡‘‘”•’”‘‡'   & " !""  " &    !!)!'"!' """!#$ Š‡‡ˆ–‡‡”‡–”‘ϐ‹–™‡––‡Ž‹Œ‡…‘•‡“—‡–‹‡•‹Š‡–ƒ' †‡”˜ƒŠ‡–ƒ”‡™‡–„‡•Ž—‹–†”—ƒ’’ƒ”ƒ–——”ሺ ʹͲͳ͸ሻǤŽ•‡‡‹•–ƒŽŽƒ–‹‡ƒ‡‡”‡–”‘ϐ‹–‹‡–˜‘Ž†‘‡– ƒƒ†‡™‡––‡Ž‹Œ‡‡‹•‡ǡ‹•Š‹Œ‹ŽŽ‡‰ƒƒŽ‹„‡†”‹ŒˆǤ

!"&,++.)-++0   ",!-+,."' •–ƒŽŽƒ–‹‡•„‹Œ–‡˜—ŽŽ‡‡–…ŠŽ‘‘”ϐŽ—‘”‘‘Ž™ƒ–‡”'  &"  "! !' †‡‹††‡ŽʹʹǤ‡”†‡”Š‡‡ˆ–†‡—”‘’‡•‡…‘‹••‹‡ ™‡–‰‡˜‹‰ƒƒ‰‡‘‡‘‘—†‡‹††‡Ž‡‘’„ƒ' •‹•˜ƒϐŽ—‘”‘‘Ž™ƒ–‡”•–‘ˆˆ‡˜‡”•‡Ž†—‹––‡ˆƒ•‡' &      "'   12"!"    •›–Š‡–‹•…Š‡‘—†‡‹††‡Ž‡‡–‡‡Š‘‰‡ Ǧ ™ƒƒ”†‡Ǥ ‹‡”™‘”†–‘†‡”ƒ†‡”‡‹˜—ŽŽ‹‰ƒƒ‰‡' "" % Ȉ ‡–ƒ”–˜‘Ž—‡˜ƒ ǯ•™‘”†–‹ʹͲ͵Ͳ–‡”—‰' ‰‡„”ƒ…Š––‘–ʹͳ’”‘…‡–˜ƒŠ‡–‰‡‹††‡Ž†‡˜‘Ž—‡   !-++0-+,-  ™‡”†‰‡„”ƒ…Š–ǡ‘‰‡”‡‡†ƒƒ”–‘‡-'& *",','-+-+   "!'


! '"(  '!B:2=882' '!%&'!&'!'!)""%!(*#%"(3 %"( 0)(! '%,"(3   !"'"':8;82 6!)"%!)!!$("'( &,&' )""% #"%3 '(%&5%!'!2 6!!'7!(*"(*3)%"!72"*"%'#% 9393:8::!)%")!%'"#"(*)! !'%"&,&' !)""%" %."! C%'5""D '!")% "!B<8!3 )( '!"(  '!B9=82 ""%-%)!!+'% #%&)%"!3 Â&#x2030;Â&#x2021;Â?Â&#x2039;Â&#x2022;Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x201D;Â&#x2018;Ď?Â&#x2039;Â&#x2013;Â&#x2013;Â&#x2021;Â?Â&#x2018;Â&#x2C6;Â&#x2026;Â&#x2018;Â?Â&#x2019;Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2030;Â&#x2039;Â?Â&#x2030;Â&#x2018;Â&#x2019;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x201D;Â?Â&#x2039;Â&#x152;Â? "!)% )!!&''&!"*%! '  4&"  4& '!""3'2

      Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x2039;Â?Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2014;Â&#x201D;Â&#x2022;Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2030;Â&#x192;Â&#x192;Â?Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x201D;Â&#x2018;Ď?Â&#x2039;Â&#x2013;Â&#x2013;Â&#x2021;Â?ÇĄÂ&#x2039;Â&#x2022;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2DC;Â&#x192;Â? !'!'*-C'"#9A( :89>)!%'*%D&"#!" !'!3 *-!%(##%'((%)""%'!(%!&#' Â&#x2039;Â&#x2022;ÇĄÂ&#x2018;Â?Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x192;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2013;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x201E;Â&#x2018;Â&#x2014;Â&#x2122;Â&#x152;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x201D;ǤÂ&#x2039;Â&#x2013;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2020;Â&#x2013;Â&#x2018;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2039;Â&#x2030;Â&#x2021;Â?Â&#x2022;Â&#x2018;Â&#x2018;Â? Â&#x2122;Â&#x192;Â?Â?Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x201D;Â?Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2122;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2013;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x201D;Â&#x2018;Ď?Â&#x2039;Â&#x2013;Ǥ Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2022;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x2022;Â?Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2013; "" ! !!%')! Â&#x2018;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2122;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2021;Â&#x2026;Â&#x2018;Â?Â&#x2022;Â&#x2021;Â&#x201C;Â&#x2014;Â&#x2021;Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x201D;Â&#x2018;Ď?Â&#x2039;Â&#x2013;Â&#x2013;Â&#x2021;Â?Ǥ %)""%-!%'))%&!!&''&! %!&)%.''!'%!')"( 3 !'%""'2 !#%'-"!'*%#' #3 %'((%!%"%!"!'*%#%((& )!)'"') "'!*"%!)&'&'2' ':)!   ;?@3:1:89>)"' !  "!'*%#' #%'((%2

   '"#&&!)!!)%)!!"(  -!%'*&'('& "1

92"!'*%#%(!*"%!"%2 :2"!'*%#%(!)!"*"%!%2

!)! "'*"%!!'""!'! !&'''"#&'" #"!!'!&'-! )""%"-!"!'*%#%(2'!""%! Â&#x2026;Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x2022;Â&#x2022;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x2018;Â&#x2019;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x17D;Â&#x2021;Â?Â&#x2122;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x2013;Â&#x2014;Â&#x2039;Â&#x2013;Â&#x201E;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2013;ǤÂ&#x2018;Â? &')!!" '"!'%"%!"'"#&3 ' '%!&'-!)""%'!(*"(3 2&"!'*%#%(!!5"")%,&3 Â&#x2022;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2039;Â&#x2030;Â&#x2021;Â?Â&#x2022;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x192;Â&#x2019;Â&#x2019;Â&#x2021;Â?Â&#x2122;Â&#x2039;Â&#x152;Â&#x153;Â&#x2039;Â&#x2030;Â&#x2021;Â?ÇĄÂ&#x2039;Â&#x2022;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2022;Â&#x2019;Â&#x201D;Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â&#x2021;Â? *-!)!&&!'."!'*%##% '%&C"!'3 Â&#x2122;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2019;Â&#x2020;Â&#x201D;Â&#x2014;Â?Â?Â&#x2021;Â?Â&#x2021;Â?ÇŚÂ&#x2013;Â&#x2021;Â?Â&#x2019;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2014;Â&#x201D;Â&#x2021;Â?á&#x2C6;ťÇ¤Â&#x2019;Â&#x2030;Â&#x201D;Â&#x2018;Â?Â&#x2020;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x192;Â&#x201D;Â&#x2013;Ǥ :>)!' "'!')')" Â&#x2022;Â&#x203A;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?á&#x2C6;şÂ&#x2020;Â&#x201D;Â&#x2014;Â?Â&#x2DC;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2021;Â?ÇĄÂ&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2039;Â&#x2020;Â&#x2039;Â?Â&#x2030;Â&#x2021;Â?ÇĄÂ&#x192;Â&#x2019;Â&#x2019;Â&#x2021;Â?Â&#x2020;Â&#x192;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2021;Â?Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x2039;3 &##!&D""%! 3 C"!"% 3 ''&""%!&!&'!'D*"%!""%"# &')""%*-%(&" &'!3 Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x2030;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x2021;Â?ǤÂ&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x160;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x2026;Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x2022;Â&#x2022;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â&#x2022;Â&#x2013;Â?Â&#x192;Â? !'%'!)!*"%!""%"# &')""%""C!(*D%(&3 " &'!!2





  Â?Â&#x192;Â&#x192;Â?Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â?Â&#x2122;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x2018;Â&#x17D;Â&#x2030;Â&#x2021;Â?Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x2019;Â&#x2019;Â&#x2021;Â?Â&#x153;Â&#x2039;Â&#x152;Â?ÇĄÂ&#x2DC;Â&#x2018;Â&#x17D;3 !%'*)""%!2 

!'%&')""%*"%'"!'*%#%("3 %2!!&'' '<8<')"! "!'*%#"!'&1 Č&#x2C6;ÇŁͳ͜ǥ͜Â&#x201E;Â&#x192;Â&#x201D;á&#x2C6;şÂ&#x2030;á&#x2C6;ťá&#x2C6;şŕľ&#x2026;;;ΚÂ&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x153;Â&#x192;Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x2030;Â&#x2020;ÇĄÂ&#x201E;Â&#x2014;Â&#x201E;Â&#x201E;Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2019;Â&#x2018;Â&#x2039;Â?Â&#x2013;á&#x2C6;ť Č&#x2C6; ÇŁʹ͜ǥͺÂ&#x201E;Â&#x192;Â&#x201D;á&#x2C6;şÂ&#x2030;á&#x2C6;ťá&#x2C6;şŕľ&#x2026;͡͡ΚÂ&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x153;Â&#x192;Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x2030;Â&#x2020;ÇĄÂ&#x201E;Â&#x2014;Â&#x201E;Â&#x201E;Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2019;Â&#x2018;Â&#x2039;Â?Â&#x2013;á&#x2C6;ť Â?Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2013; ÇŚÂ&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x2030;Â&#x2021;Â?ÇĄÂ&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2030;Â&#x2013;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2039;Â?Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x17D;Â&#x192;3 '(%'"( ""%<8?2""%<8?-! )"!)%- #%(!)!'"#&3 &!1 Č&#x2C6;ÇŁͳ͜ǥ͜Â&#x201E;Â&#x192;Â&#x201D;á&#x2C6;şÂ&#x2030;á&#x2C6;ťá&#x2C6;şŕľ&#x2026;;ͳΚÂ&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x153;Â&#x192;Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x2030;Â&#x2020;ÇĄÂ&#x201E;Â&#x2014;Â&#x201E;Â&#x201E;Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2019;Â&#x2018;Â&#x2039;Â?Â&#x2013;á&#x2C6;ť

NEN EN 378-2 tabel 2 - GespeciďŹ ceerde ontwerptemperaturen Omgevingsomstandigheden Hogedrukzijde met een door lucht gekoelde condensor Hogedrukzijde met een door water gekoelde condensor of waterwarmtepomp

â&#x2030;¤ 32 °C

â&#x2030;¤ 38 °C

â&#x2030;¤ 43 °C

â&#x2030;¤ 55 °C

55 °C

59 °C

63 °C

67 °C

Maximale temperatuur vanhet uitgaande water + 8 °C

Hogedrukzijde met een condensor als verdamper

43 °C

43 °C

43 °C

55 °C

Lagedrukzijde met warmtewisselaar blootgesteld aan de omgevingstemperatuur buiten

32 °C

38 °C

43 °C

55 °C

Lagedrukzijde met warmtewisselaar blootgesteld aan de omgevingstemperatuur binnen

27 °C

33 °C

38 °C

38 °C

Opmerking 1 Voor de hogedrukzijde worden de gespeciďŹ ceerde temperaturen geacht de maximale termperaturen te zijn die zich tijdens de werking zullen voordoen. Die temperatuur is hoger dan de temperatuur tijdens het stilzetten van de compressor (stilstand). Voor de lagedrukzijde en/of middendrukzijde volstaat het om de berekening van de druk te baseren op de verwachte temperatuur tijdens de stilstandperiode van de compressor. Deze temperaturen zijn minimumtemperaturen. Ze bepalen daarom dat het systeem niet zal worden ontworpen voor een maximaal toelaatbare druk lager dan de druk van het verzadigde koudemiddel overeenkomend met deze minimumtemperaturen. Opmerking 2 Voor zeotropische mengsels is de maximaal toelaatbare druk (PS) de druk op het â&#x20AC;&#x2DC;bubbleâ&#x20AC;&#x2122; point.

April 2018

33


koudemiddelen

Een R404A-installatie die in de nabije toekomst wordt geretro๏ฌt, bijvoorbeeld naar R448A.

/,24+8"<=<;53:&"*+%! $= &%$$%' %#$ . #)#$$ &"#$$$2&   378.2-#$$%"* $'"!"%.  $&" $ " $. $$ !#$ ! $"& ". #$*-#$$ $ !%'' " !"#$ !1+1(%' $'"!"%-". $ ** & " !"#!" #!$ "# $%$$& "+ * $' " " "&' ". !"#$&  %$ $ "#$. $%"$  ' "$ & , /*#!<&$  . "$!"$%" &"#$*$ อตอนอบวฆอดย–ยƒย„ย‡ยŽอดศ€ย‰ย‡ย•ย’ย‡ย…ย‹ฯย‹ย…ย‡ย‡ย”ย†ย‡ย‘ยย–ย™ย‡ย”ย’ย–ย‡ยย’ย‡. "$%"=- ศˆย‡ย”ยยŽยƒย”ย‹ยย‰ย‡ยยย‡ย–ย†ย‡ย„ย‹ยŒย„ย‡ยŠย‘ย”ย‡ยย†ย‡ย…ยŽยƒย•ย•ย‹ฯย‹ย…ยƒย–ย‹ย‡ยŽย‹ยŒย•ย– '"%$$$$ !#$ ! $. #$*& "%' * $'"!"%/",!$$&"&ศˆย‡ย”ย‡ยย‡ยย‹ยย‰ย‡ยย‘ย’ย•ย–ย”ย‘ย‘ยวฆย‡ยยƒฯย„ยŽยƒยƒย•ยŽย‡ย‹ย†ย‹ยย‰ย‡ยย‘ย’ ##&$%' %/ $"&&%'&"&/. "$&$%' %. /#$"$& " %+&% !$!%$ ย˜ยƒยย”ย‡ย–ย”ย‘ฯย‹ย–วค  & $"%'!$' " "$-##$$& #$ 2016# ' "$'*+*%$& "& ย†ย‡ย”ย‡ย–ย”ย‘ฯย‹ย–ย‡ย‡ยย˜ ยย‘ย‡ย–ย‡ยย™ย‘ย”ย†ย‡ยย—ย‹ย–ย‰ย‡ย˜ย‘ย‡ย”ย†ย†ย‘ย‘ย” ย‡ย‡ยยƒยƒยย‰ย‡ย™ย‡ยœย‡ยยย‡ย—ย”ย‹ยย‰ย•ย‹ยย•ย–ย‡ยŽยŽย‹ยย‰แˆบวฆ แˆปวค 

ยยŠย‡ย–ย–ย™ย‡ย‡ย†ย‡ย˜ย‘ย‘ย”ย„ย‡ย‡ยŽย†ย„ยŽย‹ยŒยˆย–ย†ย‡ย‘ยย–ย™ย‡ย”ย’ย†ย”ย—ยย‰ย‡.  ' "$"-#$$$507$

34

&  $'"! $#, / ,16"<=<;36:&"*= /,28"<=<;60:&"*=

$ .$$&"+&"&$#$. $%"$ % "449- "449* & &"*!"%&$ !##, / ,16"<=<;36:&"*+%! $= /,28"<=<;60:&"*+%! $= #$$$$%' %# &"#$$$2&   378. 2-#$$%"* "#!"  $'"!. "%&-&  %$ . $ "#$$%"$  ' " $ & , /*#!<&$  . "$!"$%" &"#$*$ อตอนอบวฆอดยƒย„ย‡ยŽอดศ€ย‰ย‡ย•ย’ย‡ย…ย‹ฯย‹ย…ย‡ย‡ย”ย†ย‡ย‘ยย–ย™ย‡ย”ย’ย–ย‡ยย’ย‡. "$%"=- /",!$$&"&ศˆย‡ย”ย‡ยย‡ยย‹ยย‰ย‡ยย‘ย’ย•ย–ย”ย‘ย‘ยวฆย‡ยยƒฯย„ยŽยƒยƒย•ยŽย‡ย‹ย†ย‹ยย‰ย‡ยย‘ย’ ##&$%' %/ $"&<&"&*&". &=/. "$&$%' %. /#$"$& " %+&% !$!%$ ย˜ยƒยย”ย‡ย–ย”ย‘ฯย‹ย–วค #$!$' "$+""  $&%!$$ %. &%' ""$-##$$& . #$2016# ' "$'*+* ย—ย‹ย–ย˜ย‘ย‡ย”ย‹ยย‰ย˜ยƒยย†ย‡ย”ย‡ย–ย”ย‘ฯย‹ย–ย‡ย‡ยย˜ ยย‘ย‡ย–ย‡ยย™ย‘ย”ย†ย‡ย %$& " "'*%"##$-

 

ยยƒยŽยŽย‡ย‰ย‡ย˜ยƒยŽยŽย‡ยยย‘ย‡ย–ย™ย‘ย”ย†ย‡ยยƒยƒยย‰ย‡ย–ย‘ย‘ยย†ย†ยƒย–ย†ย‡ "%!!"$%%"#$#& "'*. "%# #$-#"%!!"$%%". '*#+ $'*' " " ย†ย‘ย‘ย”ย‡ย‡ย วคยย‡ย‡ยย˜ย‘ย—ย†ย‹ย‰ย–ย‡ย„ย‡ย’ยƒยŽย‡ยย‘ยˆย†ย‡ย†ย‡ย•. $""%!!"$%%"'*#+. "%' "$& #$- + %!& "$ "! &"%!!"$%%"-*$ # #!!#. "+& "" . .!!"$Over de auteur Jeroen van den Herik is inspecteur bij Energie Consult Holland. Meer informatie www.energie-consult.nl


NIEUW

De elektrische woonhuisinstallatie Nu en in de toekomst De verduurzaming van het woningbestand is een belangrijk thema. Zowel voor nieuwe woningen waar al een norm ligt voor de energieprestatie, als voor de verduurzaming van het bestaande woningbestand, ligt de lat hoog.

Het boek De elektrische woonhuisinstallatie - Nu en in de toekomst geeft u een overzicht van de eisen die worden gesteld aan een woonhuisinstallatie op dit moment en in de toekomst.

Het boek gaat in op de classificaties van onder andere: de “All-electric” woning, “nul-energie” en de “autonome” woning.

In het boek vindt u alles over: Q

Comfort in en rondom de woning

Q

Benodigde basiskennis en basisvoorzieningen

Q

Veiligheid in en rondom de woning

Q

De (toekomstige) energievoorziening in een woning

Q

Nieuwe apparatuur en toepassingen in de woning

Q

Slimme meet- en schakeltechnieken

Auteur: Prof. dr. ir. J.F.G. (Sjef ) Cobben

Deze uitgave is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij de bouw en het ontwerp van woonhuizen.

Bestellen of meer informatie: Ga naar www.vakmedianetshop.nl/woonhuisinstallatie of bel (088) 58 40 888.

Prijs: € 49,95 excl. btw ISBN: 9789492610027 108 pagina’s


magnetische koeling Tekst: A. Kitanovski, P. W. Egolf en A. Poredos

EEN VERGELIJKING TUSSEN MAGNETISCHE EN COMPRESSORKOELMACHINES

MAGNETISCHE KOELING: EFFICIËNTER MAAR DUURDER ƒ‰‡–‹•…Š‡‘‡Žƒ…Š‹‡•—‡‡ˆϐ‹…‹´–‡”œ‹Œ†ƒ…‘˜‡–‹‘‡Ž‡‘’…‘’”‡••‹‡ ‰‡„ƒ•‡‡”†‡‘‡Žƒ…Š‹‡•ǡƒƒ”†‡‹˜‡•–‡”‹‰•‘•–‡Ž‹‰‰‡Š‘‰‡”Ǥƒ–ƒƒ–†‡œ‡ –‡…Š‹•…ŠǦ‡…‘‘‹•…Š‡ƒƒŽ›•‡˜ƒ”‘–‡”‡†‡ƒ‰‡–‹•…Š‡˜Ž‘‡‹•–‘ϐ‘‡Ž‡”•†—‹†‡Ž‹ŒǤ



‡–†‡‘–†‡‹‰˜ƒŠ‡–Ǯ‰‹‰ƒ–‹•…Š‡ ƒ‰‡–‘…ƒŽ‘”‹•…Š‡‡ˆˆ‡…–ǯሺ‡…Šƒ”•›‡

•…Š‡‹†‡”ǡͳͻͻ͹ሻ”‡‡‰†‡‘–™‹‡Ž‹‰˜ƒƒ‰ ‡–‹•…Š‡‘‡Ž‹‰‡‡”‘‡–—Ǥ ‡–ƒƒ–ƒŽ’— „Ž‹…ƒ–‹‡•‘˜‡”Š‡–‘†‡”™‡”’‹‹–‡”ƒ–‹‘ƒŽ‡ –‹Œ†•…Š”‹ˆ–‡‹••‹†•†‡‘–†‡‹‰ƒƒœ‹‡Ž‹Œ‰‡ ‰”‘‡‹†Ǥ‹–ƒ”–‹‡ŽŠƒ†‡Ž–‘˜‡”†‡–‘‡’ƒ••‹‰˜ƒ ”‘–ƒ–‹‡ƒ‰‡‡–Ǧ˜Ž‘‡‹•–‘ϐ‘‡Žƒ…Š‹‡•‡–’‡”ƒ ‡–‡ƒ‰‡–‡ǡ‡‰‡‡ˆ–‡‡„‡‘‘”†‡Ž‹‰˜ƒŠ— ™‡”‹‰Ǥ

  ‘‘”Š‡–†‘‡Ž˜ƒ†‡•–—†‹‡™‡”†‡’‡”ƒ‡–‡ ƒ‰‡‡–ƒ••‡„Žƒ‰‡•—‡”‹‡‰‡•‹—Ž‡‡”†‡‘– ™‘”’‡‘ƒ‰‡–‹•…Š‡ϐŽ—š†‹…Š–Š‡†‡˜ƒͳǡͳǡͷ ‡ʹ–‡Ž‡˜‡”‡Ǥƒ†ƒ–Š‡–„ƒ•‹•‘–™‡”’™ƒ•‘’ ‰‡•–‡Ž†ǡ™‡”†‡–ƒŽŽ‘œ‡•‹—Žƒ–‹‡•—‹–‰‡˜‘‡”†Ǣ‡‡”•– ‡–†‡‡‡˜‘—†‹‰‡—‡”‹‡‡ˆ”‡‡™ƒ”‡Ǧ–‘‘Ž  ሺʹͲͳͳሻǡ‡†ƒƒ”ƒ™‡”†‡†‡”‡•—Ž–ƒ–‡„‡˜‡•–‹‰†

SAMENVATTING ARTIKEL In dit artikel wordt een technisch-economische analyse van roterende magnetische vloeistofkoelers gepresenteerd. Het technische gedeelte omvat studies over verschillende magnetocalorische regeneratorgeometrieën en verschillende bedrijfsparameters. De resultaten worden gepresenteerd door correlaties van de COP en de koelcapaciteit van een magnetische koelmachine. De analyse is gebaseerd op toepassingen met twee verschillende werkvloeistoffen. De resultaten onthullen dat magnetische koelmachines efficiënter kunnen zijn dan conventionele op compressie gebaseerde koelmachines. De investeringskosten voor magnetische koelmachines zijn echter hoger. Een discussie over de kostenuitsplitsing en mogelijke kostenbesparingen wordt uiteengezet, en enkele ideeën voor toekomstige R&D in het veld worden besproken.

36

‡–†‡‡‡”‰‡ƒ˜ƒ…‡‡”†‡•‘ˆ–™ƒ”‡—Ž–‹Ǧ ’Š›•‹…•ሺœ‹‡‘‘‰‘Žˆ‡–ƒŽǤǡʹͲͲͻƒǡʹͲͳͲሻǤ‡–„‡ Š—Ž’˜ƒ‡‡‡‡˜‘—†‹‰‡ǡœ‡Žˆ‘–™‹‡Ž†‡—‡ ”‹‡‡–‘‘Žœ‹Œ˜‡”˜‘Ž‰‡•†‡–Š‡”‘†›ƒ‹•…Š‡ ‡†›ƒ‹•…Š‡‡‹‰‡•…Šƒ’’‡˜ƒ†‡˜Ž‘‡‹•–‘ˆ„‡ ”‡‡†Ǥ‡œ‡–‘‘Ž‹•‡‡•–ƒŽ‰‡„ƒ•‡‡”†‘’‡š’Ž‹ …‹‡–‡™‹•—†‹‰‡”‡Žƒ–‹‡•‡„‡•…Š‘—™–‡‡“—ƒ•‹ǡ •–‡ƒ†›Ǧ•–ƒ–‡ǡ”ƒ›–‘Ǧƒ…Š–‹‰‡ǡ”‡‰‡‡”ƒ–‹‡˜‡ǡ‘‰‡ ‡‡”†‡–Š‡”‘†›ƒ‹•…Š‡…›…Ž—•Ǥ ‡–‘†‡Ž™‘”†– Š‹‡”‹‡–‰‡’”‡•‡–‡‡”†ǡƒƒ”ƒ™‘”†‡‰‡˜‘ †‡‡‰‡†‘™Ž‘ƒ†˜ƒ†‡™‡„•‹–‡˜ƒ†‡  ሺœ‹‡‰‘Žˆ‡–ƒŽǤǡʹͲͲ͸‡‹–ƒ‘˜•‹‡‰‘ŽˆǡʹͲͲͺǡ ‡–†‡„‹Œ„‡Š‘”‡†‡Ž‹•ሻǤ ‡‘•–‡ƒƒŽ›•‡™ƒ•—‹–‰‡˜‘‡”†‘ƒ‰‡–‹•…Š‡ ‘‡Ž‹‰–‡˜‡”‰‡Ž‹Œ‡‡–‰ƒ‰„ƒ”‡…‘’”‡••‘”Ǧ ‰‡„ƒ•‡‡”†‡‘‡Ž‹‰ǡ‡˜‘‘”•–‡ŽŽ‡˜‘‘”‘‰‡Ž‹Œ‡ ˜‡”†‡”‡˜‡”„‡–‡”‹‰‡‡‘•–‡„‡•’ƒ”‹‰‡–‡‰‡ ˜‡Ǥƒ‰‡–‹•…Š‡‘‡Ž‹‰•–‡…Š‘Ž‘‰‹‡„‡˜‹†–œ‹…Š ‹‡‡˜”‘‡‰•–ƒ†‹—˜ƒ‘–™‹‡Ž‹‰ǡ™ƒƒ”†‘‘” ‘‰–ƒŽ˜ƒ–‡…Š‹•…Š‡’”‘„Ž‡‡‘‘’‰‡Ž‘•–œ‹Œ ‡–‡‰‡Ž‹Œ‡”–‹Œ†‹‡—™‡‘–†‡‹‰‡‹†‘‡‹‡ ˜ƒƒ–‡”‹ƒŽ‡ǡƒ‰‡–‹•‡‡–‡…Š‘Ž‘‰‹‡˜‡Ž†‡ ‘†‹‰œ‹Œ˜‘‘”†ƒ–†‡–‡…Š‘Ž‘‰‹‡ƒ†‘‘”†”‹‰‡ ‹•‘‹‰‡…‘•—‡–‡ƒ”–‡Ǥ‡•‘†ƒ•‹• Š‡–†‘‡Ž˜ƒ†‹–ƒ”–‹‡Ž‘Š‡–’‘–‡–‹‡‡Ž˜ƒ†‡œ‡ –‡…Š‘Ž‘‰‹‡–‡†‡‘•–”‡”‡ሺœ‹‡‘‘‹–ƒ‘˜•‹‡ ‰‘ŽˆǡʹͲͲͻሻǡ‡‘†‡‹†—•–”‹‡‡‘†‡”œ‘‡•‹ •–‹–—–‡–‡•–‹—Ž‡”‡‘†‹–‹‡—™‡ǡ˜‡‡Ž„‡Ž‘˜‡†‡ †‘‡‹–‡‡š’Ž‘‹–‡”‡Ǥ

ƒ‰‡–‹•…Š‡˜Ž‘‡‹•–‘ϐ‘‡Žƒ…Š‹‡• ‹‰——”ͳ–‘‘–Š‡–„ƒ•‹•‘–™‡”’…‘…‡’–˜‘‘”†‡ ƒ‰‡‡–•ƒ‡•–‡ŽŽ‹‰Ǥ‹–…‘…‡’–„‡•–ƒƒ–—‹–Š‡– „—‹–‡•–‡‡Š‡–„‹‡•–‡†‡‡ŽǤ—••‡†‡–™‡‡†‡ Ž‡˜ƒŠ‡–ƒ‰‡‡–•ƒ‡•–‡Ž”‘–‡‡”–Š‡–ƒ‰‡ –‘…ƒŽ‘”‹•…Š‡ƒ–‡”‹ƒƒŽ‹†‡˜‘”˜ƒ‡‡…‘ƒš‹ƒŽ‡ ’‘”‡—œ‡•–”—…–——”ǡ–‡”™‹ŒŽŠ‡–„‹‡•–‡‡„—‹–‡ •–‡†‡‡Ž˜ƒŠ‡–ƒ‰‡‡–•ƒ‡•–‡Ž‹”—•–‹•Ǥ ‡– „—‹–‡•–‡†‡‡Ž˜ƒ†‡ƒ‰‡‡–•ƒ‡•–‡ŽŽ‹‰„‡ •–ƒƒ–—‹–™‡‡‹Œœ‡”‡† ‡Ǧƒ‰‡–‡ǡ–‡”™‹ŒŽŠ‡–


Fig. 1. Linksboven: het ontwerp van het magneetsysteem voor magnetische koelmachines. Rechtsboven en onder: de resultaten van magnetische simulaties, verkregen met een FEMM-analyse met eindige elementen, worden gepresenteerd voor drie verschillende magneetassemblages.



           ˜‘‘”†‡ƒ‰‡–‹•…Š‡ϐŽ—š˜‡”–‡‰‡™‘‘”†‹‰–ǡ‘’‰‡ „‘—™†—‹–œƒ…Š–‹Œœ‡”Ǥ

ϐ‹‰——”ͳœ‹Œ‘‘†‡•‹—Žƒ–‹‡”‡•—Ž–ƒ–‡˜ƒƒ‰ ‡–‹•…Š‡˜‡Ž†˜‡”†‡Ž‹‰‡™‡‡”‰‡‰‡˜‡ǡ„‡”‡‡† ‡–†‡—‡”‹‡‡–‘‘Ž Ǥ‡ƒ‰‡‡–•ƒ‡ •–‡ŽŽ‹‰„‡•–ƒƒ–˜‘‘”‡‡”†ƒͷͲ’”‘…‡–—‹–œƒ…Š– ‹Œœ‡”Ǣ†‡”‡•–„‡•–ƒƒ–—‹–’‡”ƒ‡–‡† ‡Ǧƒ‰ ‡–‡Ǥ”‹‡˜‡”•…Š‹ŽŽ‡†‡ƒ‰‡‡–•ƒ‡•–‡ŽŽ‹‰‡ œ‹Œ‘–™‘”’‡‡–†‡œ‡Žˆ†‡„—‹–‡†‹ƒ‡–‡”˜ƒ ͶͲ…Ǥ‹ƒ‡–‡”•‰”‘–‡”†ƒͶͲ…˜‡”‡‹•‡–‡‰”‘ –‡‘ˆ–‡˜‡‡Ž’‡”ƒ‡–‡ƒ‰‡‡–‘†‡”†‡Ž‡Ǥ‡ „—‹–‡†‹ƒ‡–‡”˜ƒͶͲ…‹•†ƒƒ”†‘‘”†‡„‘˜‡ ‰”‡•˜‘‘””‡ƒŽ‹•–‹•…Š‡–‘‡’ƒ••‹‰‡Ǥ ‡‡ƒ‰ ‡–‹•…Š‡‘‡Žƒ…Š‹‡˜ƒŠ‡–”‘–‡”‡†‡–›’‡‘‡– Š‡–ƒ‰‡–‹•…Š‡˜‡Ž†‹‹ƒƒŽ–™‡‡•›‡–”‹•…Š‡ ‰‡„‹‡†‡˜‘‘”†‡…‘ƒš‹ƒƒŽƒ‰‡–‘…ƒŽ‘”‹•…Š‡”‡‰‡ ‡”ƒ–‘”ሺ…‹Ž‹†‡”ሻŠ‡„„‡Ǥƒƒ”ƒƒ•–™‘”†‡–™‡‡ •›‡–”‹•…Š‡‰‡„‹‡†‡ƒƒ‰‡‘‡Ǥ‡ƒˆ‡–‹ ‰‡˜ƒ†‡…‘ƒš‹ƒŽ‡ƒ‰‡–‘…ƒŽ‘”‹•…Š‡”‡‰‡‡”ƒ–‘” ሺƒ‰‡‡–„‘”‹‰ሻ™‘”†‡‘‘‹ϐ‹‰——”ͳ‰‡–‘‘†Ǥ ‡ϐŽ—š˜‡”†‡Ž‹‰‘˜‡”†‡Ž‡‰–‡˜ƒ†‡ƒ‰‡‡–

April 2018

‹•Š‹‡”„‹ŒƒŠ‘‘‰‡‡‹Š‡–‰‡„‹‡†˜ƒ˜‡”‡‹•–‡ ƒ‰‡–‹•ƒ–‹‡Ǥ”œ‹Œ‡…Š–‡”„‡’ƒƒŽ†‡ƒˆ™‹Œ‹‰‡‹ †‡ƒœ‹—–”‹…Š–‹‰Ǥƒƒ”‘‹•†‡ƒ‰‡–‹•…Š‡ϐŽ—š †‹…Š–Š‡‹†‰‡†‡ϐ‹‹‡‡”†ƒŽ•†‡‹–‡‰”ƒƒŽ˜ƒ†‡Ž‘ƒ Ž‡ƒ‰‡–‹•…Š‡ϐŽ—š†‹…Š–Š‡‹†‘˜‡”Š‡–„Ž‘˜ƒŠ‡– ˜‘Ž—‡˜ƒ†‡Š‘‘‰˜‡Ž†”‡‰‹‘ሺƒ‰‡–‹•ƒ–‹‡ሻ‘ˆ†‡ Žƒƒ‰˜‡Ž†”‡‰‹‘ሺ†‡ƒ‰‡–‹•ƒ–‹‡ሻǤ‡…‘ƒš‹ƒŽ‡ƒ‰‡ –‘…ƒŽ‘”‹•…Š‡”‹‰‹•‰‡’‘•‹–‹‘‡‡”†‹†‡ƒ‰‡‡– •ƒ‡•–‡ŽŽ‹‰Ǥ



ϐ‹‰——”ͳ‹•‡‡†‡‡Ž–‡œ‹‡™ƒƒ”„‹Œ†‡ƒ‰‡–‘ …ƒŽ‘”‹•…Š‡•–”—…–——”ሺ‡–‡‡„‡’ƒƒŽ†‡˜‘Ž—‡ ˆ”ƒ…–‹‡ሻ‹•‹‰‡•Ž‘–‡Ǥ‡”‘’†ƒ–†‡ƒ‰‡‡–ƒ• •‡„Žƒ‰‡•‹‡–œ‹Œ‰‡‘’–‹ƒŽ‹•‡‡”†‹†‡œ‹˜ƒ Š‡–‘’–‹ƒŽ‡‰‡™‹…Š–˜ƒƒ‰‡–‡‡ƒ‰‡–‹•…Š‡ ϐŽ—šŽ‡ƒ‰‡Ǥ‡œ‡ϐŽ—šŽ‡ƒ‰‡„Ž‡‡ሺ—‹–͵Ǧ•‹— Žƒ–‹‡†‘‘”—Ž–‹’Š›•‹…•ሻŽ‡‹–‡œ‹Œ‡–”ƒ† ‡‡•–ƒŽ‘’‹†‡ƒš‹ƒŽ‡”‹…Š–‹‰˜ƒ†‡ƒ‰‡‡–•ƒ ‡•–‡ŽŽ‹‰ǡ‡‹‡–‹†‡”ƒ†‹ƒŽ‡”‹…Š–‹‰ሺ‘†ƒ– †‡ƒ‰‡‡–‹•‘‰‡˜‡†‘‘”‡‡œƒ…Š–‹Œœ‡”‡ƒˆ •…Š‡”‹‰ሻǤ‡‹˜Ž‘‡†‘’Š‡–†‡ƒ‰‡–‹•ƒ–‹‡˜‡Ž†

37


magnetische koeling

! % !$#$ #$!.  !"!"#!. - ‘‰‡”‡ƒ‰‡–‹•…Š‡ϐŽ—š†‹…Š–Š‡†‡˜‡”‡‹•‡Ž‡‹. ‡”‡‘’‡‹‰‡‘ˆŽ‡‹‡”‡…‘ƒš‹ƒƒŽ”‹‰‡Ǥ‡Ž‡‹. #!! . !+!(#!!""$&! ##-!! ‡‡Š‘‰‡”‡ƒ‰‡–‹•…Š‡ϐŽ—š†‹…Š–Š‡‹†–‘–‡‡Š‘. # !- !#$. !!! "!!#  !! #!!" 23 - " !!'#!$!. #! #+$!#! . ‡ˆϐ‹…‹´–ǡ†‡™ƒ”–‡Ǧ†‹ˆˆ—•‹‡•‡ŽŠ‡‹†‡†‡˜Ž‘‡‹. ! "!!#   "!!-

Fig. 2. Links: een voorbeeld van één rij van de golvende struc-

 !"!""#! !- # !"!""#!$!. 0&.&0. !"!""+!#231º!" . •‡†‡–™‡‡„‡‡ሺȽൌ͸Ͳºǡœ‹‡ϐ‹‰——”ʹሻǤ

‡„”—‹ƒ‡†˜ƒ†‡ƒˆ‡–‹‰˜ƒ†‡…‘ƒš‹ƒŽ‡ ! !%". !™‘”†‡‰‡†‡ϐ‹‹‡‡”†Ǥ‡™ƒ”–‡. #!$&  ˜‘‘”‰‡•–‡Ž††‘‘”‰‘Žˆ‡–ƒŽǤሺʹͲͲ͸ሻǤ‡†”—˜‡”. Ž‹‡œ‡™‡”†‡‰‡†‡ϐ‹‹‡‡”††‘‘”†‡Žƒ‹ƒ‹”‡•–”‘.  ! -""3!!#!# %" !!!#!. ! !#"!ɗ# !  !"!"":##. !  !"!";‘‘”†‡•’‡…‹ϐ‹‡‡–‡’‡”ƒ–—”‡˜ƒ†‡™ƒ”–‡. „”‘‡†‡™ƒ”–‡ƒϐŽ‡‹†‡”™ƒ•‡‡Ǧȟ• #!! !.  :1+88 1+23;24% !":"!! ƒŽǤǡʹͲͲͺǢ —ƒ‹…Š‹‡–ƒŽǤǡʹͲͲ͸Ǣ‡‡†‡‹”‘•‡†‡ Ž‹˜‡‹”ƒǡʹͲͲ͸ሻǤ‹‡ ‹‰——”͵ሺŽ‹•ሻ˜‘‘”†‡˜‡”ƒ. #"!!"" ƒ–‡”‹ƒƒŽǡƒϐŠƒ‡Ž‹Œ˜ƒ†‡‹Š‘—†#$!. !-! !!Ǧȟ•$. !"  # #!  !!""#:#, 6+5 #2+6 ! ##;  ! !#:#, 27+6.2 .2#! ##. #2+6 ;#-

tuur. Rechts: de variatie van de hydraulische diameter met de dikte en de golfvormige structuur van het magnetocalorische materiaal voor Ƚ = 60º.

      #"!#!#.  !!!!  #. ! ,!" !"!#!. ! ! 7º!$ !"! 43º-&!!""$#. ! !#!!"#! ""!!## "!!# -#. !$!!"#!. !-# !!#!#! $#!!:$!#;-  ! !!$319!/$!.   $" !-#. !$#! ! ƒ‰‡–‹•…Š‡˜‡Ž†‡˜ƒͳǡͳǡͷ‡ʹሺϐ‹‰——”ͳሻ ‰ƒ˜‡‹ˆ‘”ƒ–‹‡‘˜‡”†‡‡š–‡”‡†‹‡•‹‡•˜ƒ†‡ …‘ƒš‹ƒŽ‡ƒ‰‡–‘…ƒŽ‘”‹•…Š‡”‹‰Ǥ †‡…‘–‡š–˜ƒ !'$ #"!

38

    !!""!#  ! +"#! …‘•–ƒ–‡˜‡Ž†™‘”†‡‰‡…‘•–”—‡‡”†ሺϐ‹‰——”͵ǡ ! ;-!!#"#  #! !!#!!! . …‹ϐ‹‡‡˜‡”™ƒ”‹‰Ǧ‘ˆ‘‡Ž…ƒ’ƒ…‹–‡‹–˜ƒŠ‡–ƒ‰. ! !-&!!$!#. # #+#"!! $"- !$!!!. &!#!. !""#- !"! !.$!!! ! ! ! 81! #!!!!:#$ !!; !- !##! !. !""#$!!&#. ‡‡‘–‡–ͺͲ’”‘…‡–˜ƒ†‡ƒš‹ƒŽ‡™ƒƒ”. "!!""- !! #81 !& !  #!.. #!! !! !-!##!..


    !  !!# '*   !! ") "  #"!  !!      4"*    !!"   "5)

&) % * "**   "'!# Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x201E;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2021;Â?Â&#x2021;Â?Â&#x2039;Â?Â&#x2030;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x160;Â&#x2018;Â&#x2014;Â&#x2020;Â&#x2021;Â?Â?Â&#x2021;Â&#x2013; É&#x201E;%ŕľ&#x152;Ͳǥ͝͡ǤÂ&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â?Â&#x2018;Â&#x2013;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x192;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x201D;Â&#x2039;Â&#x152;Â&#x2DC;Â&#x2039;Â?Â&#x2030; # É&#x201E;3-'2-)   " # !!  "  ""*  "É&#x201E;ŕľ&#x152;Ͳǥͺ͡ǤÂ&#x2021;Â&#x2122;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2013;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x2021;Ď?Â&#x2039;Â?Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x2022; "!" "" #* !     ")* !"(

COP =

Qc m cp ( Tcoâ&#x2C6;&#x2019;Tci ) = P P

  "   ")  " )4/-.-5 *  "  * Â&#x2039;Â&#x2020;Â&#x2021;Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2039;Â?Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x2039;Â?͡Â&#x2013;Â&#x2018;;ͲÂ&#x2026;Â?ǤÂ&#x2021;Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x2030;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x2021; "! +"#""  ".-4#$

Fig. 3. Boven: afhankelijkheid van de curietemperatuur van geselecteerd La(Fe0.88 Si0.12)13 Hy voor verschillende waterstofgehaltes. Onder: voorbeeld van de procedure om de koel- of verwarmingscapaciteit van het materiaal voor het gegeven temperatuurbereik te deďŹ niĂŤren.

Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021; #&,&   "!  !!" #!   "0)   !! ""4' '5* "'  "1- " $*  )   ÇŚČ&#x;Â&#x2022;#*  !'  "#**   "   #! # " ##* Â&#x2013;Â&#x2039;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2020;ǤÂ&#x2021;Â&#x153;Â&#x2021;Â&#x2019;Â&#x201D;Â&#x2018;Â&#x2026;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x2014;Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2039;Â&#x2020;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2018;Â&#x2013;Â&#x2039;Â?Â&#x2C6;Â&#x2018;Â&#x201D;Â?Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2018;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;  *!   !#* !&) &#"&"#' # # 4"&5&#* )  " !#   # "&# # * Â&#x2030;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x2039;Â?Â&#x2DC;Â&#x17D;Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x201E;Â&#x201E;Â&#x2021;Â?Â&#x2018;Â&#x2019;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;ÇĄÂ&#x2021;Â?Â?Â&#x2014;Â?* Â?Â&#x2021;Â?Â&#x2122;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2021;Â?Â&#x2014;Â&#x2039;Â&#x2013;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x201D;Â&#x2014;Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â?Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x201D;Â?Â&#x2021;Â?Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?*     ") Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2021;Â?Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x2018;Â&#x17D;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2122;Â&#x192;Â&#x201D;Â?Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x153;Â&#x2021;Â? # # #" É&#x201E;3-'2/ 

April 2018

Fig. 4. Boven: de kosten per vermogensverhouding voor een magnetisch koelsysteem met het werkmedium 20% ethanol/ water, dikte van de golfstructuur van 0,15 mm en volumefractie van 60 procent. De willekeurige kosteenheden laten een vergelijking met magnetische koeling met een magneetveld van 1 T zien, voor een lengte van het magnetocalorische materiaal Lmc van 10 cm. Alle gegevens komen overeen met de COP= 5,5. Onder: de vergelijking van verschillende geometrieĂŤn en magnetische velden voor de COP =5.5 bij verschillende bedrijfsfrequenties.

39


magnetische koeling

Fig. 5. Links: het koelvermogen en de COP van de roterende magnetische koelmachine met werkmedium 20% ethanol/water en 30% volumefractie van het magnetocalorische materiaal. De rode rechte lijn vertegenwoordigt de COP = 5,5 van een compressorkoelmachine. Rechts: het koelvermogen en de COP van de roterende magnetische koelmachine met werkmedium 20% ethanol/water en 60% volumefractie van het magnetocalorische materiaal. De rode rechte lijn vertegenwoordigt de COP = 5,5 van een compressorkoelmachine.

!"" -,, 5)   & " ! ' !"* "& )""  ! "   %#  * !!/)"  %#! * ""  # "  30'0)

         !!0   " " " "         #""!  É&#x2014; " !& ! !!"      ) " ! *     4#   $ 5 "  #! )&# #* ""  '&  Â&#x2122;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â?Â&#x2039;Â?Ď?Â&#x2039;Â&#x2030;Â&#x2014;Â&#x2014;Â&#x201D;͡ǤÂ&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2018;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Ǥ͡Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Â&#x2013;  "  30'0 '# " #  "  &# !"    "  4   " '# (1Âş " .1Âş#  *  !5)  %   %    * Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2022;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2021;Â?Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x17D;Â?Â&#x192;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2039;Â?Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x192;Â?Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x2018;Â&#x2030;Â&#x2021;ÇĄÂ&#x2026;Â&#x2018;Â?*

"  !"*  )  " "  .,2   +# *) "   ! )"!    "  ! !!"  * "   "#  "  ' Â?Â&#x192;Â&#x192;Â&#x201D;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â?Â&#x17D;Â&#x2021;Â&#x2039;Â?Â&#x2013;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x160;Â&#x203A;Â&#x2020;Â&#x201D;Â&#x192;Â&#x2014;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x2022;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x201D;á&#x2C6;şÂ&#x153;Â&#x2039;Â&#x2021;Ď?Â&#x2039;* !!.' 5)     "* "!" "&  !)  &  # "  "*  "'   #!  Â&#x2DC;Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â?Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x17D;Â?Â&#x192;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2039;Â?Â&#x2021;Â&#x2122;Â&#x2018;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2021;Â?Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x2020;Â&#x2021;Ď?Â&#x2039;Â?Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2020;Â&#x2018;Â&#x2018;Â&#x201D;   %   !  "     '    ! )&* Â&#x2013;Â&#x2021;Â?Â&#x160;Â&#x2018;Â&#x2014;Â&#x2020;Â&#x2021;Â?Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2013;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x2022;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x201E;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?* "  ) #   !  # " "!  '   "'  "  ' #!'#* ! '   )    & * Â&#x201D;Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2022;Â&#x2030;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2021;Â?Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x201D;Â?Â&#x192;Ď?Â&#x160;Â&#x192;Â?Â?Â&#x2021;Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â&#x2021;Â&#x17D;*  &)

Fig. 6. Links: de investeringskosten ratio tussen de roterende magnetische koelmachine (20 procent ethanol-water, COP =5.5) en de conventionele compressorkoelmachine; Rechts: de werkingsfrequentie, die overeenkomt met de gegevens aan de linkerkant van Fig. 5.

40


   

$&"& &$"$' ""#%$$ &  #)#& "" $"$# "#$&5+5!"#$",)##%$& "& "&"#& %"$#$#&#$"%$%%"& $$  "#$", #%$& " ˜‘‘”‡‡ʹͲΨ‡–Šƒ‘ŽȀ™ƒ–‡”‡‰•‡Žሺœ‹‡ϐ‹‰——”ͺሻǤ ‡‰‡•…Šƒ––‡•’‡…‹ϐ‹‡‡‘•–‡’‡”‘‡Ž˜‡”‘‰‡ & !"## " "$8/-1ሻ™‘”†‡ '"& " "#$&"+& " $" &" &1-70,

Ccompr = 1,066 Q−0,2 c $ &" #"%$"%$, #–‡˜ƒ‡‡”‡‰‡‡”ƒ–‘”‰‡ƒƒ–˜ƒƒሺ ‡ǡ‹ǡ ሻ $"' "&" "#$60/-1$*, "' "$ $* #$"$%”‡‘˜ƒ––‡ǡœ‘ƒŽ•Ž‡’’‡ǡϐ‹––‹‰‡ǡ‡œǤ‡œ‡Žˆ #$+60/-1+*"  & "$##8" 50!" $*"+"#$* 32 -‡–‡ሻǤƒƒ”„‹Œ‰ƒƒ–Š‡–‘†‡”ƒ†‡”‡‘†‡…‘’”‡••‘”Ǥ‡•’‡…‹ϐ‹‡‡ƒ”–’”‹Œ•‹ሺ̀‰-1ሻ˜ƒ†‡  $ ""&& "$# ‡™‡”†ƒŽ•˜‘Ž‰–‰‡†‡ϐ‹‹‡‡”†ሺ˜‘‘”Š‡–„‡”‡‹ͲǤʹǦ ͳͷሻǣ

Cm = 190,4 Pm−0,69 "#$$& "$ $ "&" ,""$%"($"'"$'##"#* $" & " #$, &%$"$($"'"–‡™‹••‡Žƒƒ”•ሺ‘ˆ˜‡”†ƒ’‡”•ǡ…‘†‡•‘”•ሻǡ‡‘‘ $$"$&" %$  , "#& " * &"$%##.$#. !"## "  &$  !"## " $, ‡˜‡”Š‘—†‹‰‹•’‡…‹ϐ‹‡‡‘•–‡ሺ̀…-1ሻ–—•#"&" $"$#  8$##+$  "#""$ ""$%"+ $ ""&+ ™‡”‡†‹—ሻ‡†‡ƒ”–’”‹Œ•˜ƒ‡‡…‘’”‡••‘” ™‘”†–™‡‡”‰‡‰‡˜‡‹ϐ‹‰——”͸ሺŽ‹•ሻǤ ‹‰——”͸–‘‘–ሺ”‡…Š–•ሻ‘‘†‡„‹Œ„‡Š‘”‡†‡„‡†”‹Œˆ•ˆ”‡“—‡–‹‡Ǥ‘ƒŽ•Ž‹•‹†‡œ‡Žˆ†‡ϐ‹‰——”‹•–‡ *+' "#$'"& #$&" %&""& "& %"$60!" $#$"%$%%"$&0+1, " $& #$"%$+ "$&"#

April 2018

 #$"$ .#$%##& %"$#45!" $60!" $,%'"& #–‡”ƒ–‹‘‰‡’”‡•‡–‡‡”†‹ϐ‹‰——”͸ሺŽ‹•ሻ‹•ͷǡʹ ሺ˜‘‘”‡‡˜ƒͷǡͷሻǤ

     !"$-$##$$$ $#‹ϐ‹…ƒ–Š‘‰‡”‡‘•–‡˜‘‘”†‡”‘–‡”‡†‡ƒ‰‡$# ,"*$" #$"%$#  +& " "$&"+  !"$"$& " -$$*$$,$##$&"$' "$ ‘‰‡˜‡‡”ͺͷ–‘–ͻͲ’”‘…‡–˜ƒ†‡–‘–ƒŽ‡‘•–‡ & "$"$& 8$' *$##+ $ "+$  ”‹•…Šƒ–‡”‹ƒƒŽ‡ƒ”ƒ–—”‡ሻ™ƒ‡‡”‡‡”‡Žƒ–‹‡ˆ ̵‰‘‡†‘‘’̵ሺ‹˜‡”‰‡Ž‹Œ‹‰‡–‰ƒ†‘Ž‹‹—ሻƒ‰‡$  "#$"+& " -  ‰‡„ƒ•‡‡”†‡˜‡”„‹†‹‰ሻǡ™‘”†––‘‡‰‡’ƒ•–Ǥ $ $'"!&$##$#$  !$#"*#$%," ' "  $&""&## &$& " &" "#,)%####& "$ "*  '" +#&"#+")$ -$+""$&+$" )#)%#, $& ˜ƒ‡ˆϐ‹…‹´–‡”‡…›…Ž‹ሺ„‹Œ˜Ǥ–‹”Ž‹‰ǡ”‹…••‘ǡƒ”‘–Ǧƒ…Š–‹‰ሻƒ†‡ƒ••ƒ˜ƒ†‡’‡”ƒ‡–‡ƒ‰$&""' "&",""& "# †ƒ–‡‡”‡ˆϐ‹…‹´–‡–Š‡”‘†›ƒ‹•…Š‡…›…Ž‹‹†‡” $#"!" &" &"#, "$#'"$$" $#"& "$#$+ %#"$$",  &  & " #$"%$$ " $! $$& "$  #$ $', $"#!$ $ "' " %,'"&" $"$# !" %"$ %#&%+* "&$",†”‹Œˆ•˜‘‡”‹‰ƒ‡ˆϐ‹…‹´–‡”œ‹Œ†ƒ†‹‡˜ƒ†‡”‹&#" !"## "$  ,""#$# %&"&'$ $-#$  "#$",  &&% #$& " "#$" #!+&"$"# #$ &"!" &", $  ""$&$# $  " " $& "*$$  %""$&" &*-" -$  &"$"$,

41


magnetische koeling

                Â&#x2022;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x192;Â?Â&#x192;Â&#x17D;Â&#x203A;Â&#x2022;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â?Â&#x192;Â&#x2030;Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2022;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x17D;Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x2039;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x2018;Ď?Â?Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x17D;Â?Â&#x192;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2039;                                             !                             Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x192;Â?Â?Â&#x192;Â&#x2030;Â?Â&#x2021;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2022;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2021;Â?Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x17D;Â?Â&#x192;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2039;Â?Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x160;Â&#x2018;                                                             !                                                                   

          ! Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2022;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2039;Â&#x17D;Â&#x17D;Â&#x2021;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2018;Â?Â&#x2013;Â&#x2122;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2019;Â&#x192;Â&#x2022;Â&#x2019;Â&#x2021;Â&#x2026;Â&#x2013;Â&#x2021;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x201E;Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x192;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2021;Â&#x2C6;Ď?Â&#x2039; Â&#x2026;Â&#x2039;´Â?Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â?Â&#x2018;Â&#x2030;Â&#x2021;Â?Â&#x2022;Â&#x2020;Â&#x2039;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2013;Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2039;Â&#x2020;Â&#x192;Â&#x192;Â?Â&#x153;Â&#x2039;Â&#x2021;Â?Â&#x17D;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â?Â&#x192;Â?     

Over de auteurs A. Kitanovski en A. Poredos zijn verbonden aan de University of Ljubljana, Slovenia. P.W. Egolf is verbonden aan de University of Applied Sciences and Arts Western Switzerland. Over het artikel De tekst is vertaald door Carlos Infante Ferreira. De oorspronkelijke titel van het artikel luidt â&#x20AC;&#x2DC;Rotary magnetic chillers with permanent magnetsâ&#x20AC;&#x2122;. Het artikel is eerder gepubliceerd in de International Journal of Refrigeration, Vol. 35 (2012) pp. 1055-1066.

Werk aan een NOG betere versie van jezelf

PRO

MIDEA HET ORIGINEEL DOELGERICHTER

COP 4.6 / A+++

PRO Fluisterstille werking | Slaapmodus | Turbo mode | Winterregeling -25ÂşC / +50ÂşC | 3D luchtcirculatie | 8ÂşC Temperatuursfunctie | 1W standby | Follow me functie

W W W . M I D E A - N E D E R L A N D . N L

42

TOEGEWIJDER

SUCCESVOLLER

CREATIEVER

Je brein je belangrijkste gereedschap Wat je doel ook is privĂŠ, in je werk of persoonlijk, ga aan de slag met IK2. In een mix van theorie, oefeningen, testen en ďŹ lmpjes krijg je inzicht in je doelen, je brein en je valkuilen. En ga je aan de slag met het ontwikkelen van je brein in de richting die JIJ belangrijk vindt. IK2, werk aan de beste versie van jezelf!

Kijk snel op www.ik2.nl

STRESSBESTENDIGER


advertorial

COOLTOOL MAAKT SNELLE, EFFICIร‹NTE EN NAUWKEURIGE BEREKENINGEN MOGELIJK

PRAKTISCH ONTWERP- EN BEREKENINGSPROGRAMMA   $$#$"%'#$"*$& "$## $'"  /$$  . - && * +&/ "-$ $$#"$'%*"%"# &"'".

$  %"%"#/ "" " / ย†ย‹ย–ย‹ย‘ยย‹ยย‰ย•ยย‡ยŽวกย‡ยˆฯย‹ย…ย‹ยดยย–ย‡ยยยƒย—ย™ยย‡ย—ย”ย‹ย‰ย—ย‹ย–ย˜ย‘ย‡ย”ย‡ยวฃ * '"&%$ &$/ (/" #$-#!& / !(#)#$.

      

"%"#%$$"##/ $"-"  $# ! $%$ $#. "&# $'"%* &"# ! ### !$##)#$&"$ %$'""%$#$%#$#$/ .&"#$ %$-* ##)#$ #"/ ย˜ย‹ยย‰ย‡ยวกฯยŽย‘ย™ย…ยŠยƒย”ย–ย•วกย‡ยย‡ย”ย‰ย‹ย‡ย”ย‡ยย†ย‡ยย‡ยย–วฆย’ย”ย‘ย–ย‘ย…ย‘ยŽยŽย‡ยย‡ย /&""-' "%$ $#"" %2/ "$' "!"$.   ##"*&$$$  %"#$"%$%%"."%"&/ %#)#$##$& #*'/ ##. $& "$ #$!!$ %$"$ %' %#. $!" "#)#$   ##$"%$$ "& /" $/ "&' "$"%$. $%" / !-"'"'. "#!" '#$ $/ ' #&"$$%## &"+$$ /&"&"#-$"$$(/ ! $""#%$$. "$%##*#&  " !"$!#$.& % "* -" ! & !(#)#$  %'.

     

 "&%$#$"  #$& "  -" & "$$ %$&$#$!$. $#"$/ & %$'$"!#/ !"###)#$%  ! $$ %%' . #$#)#$$"$&"!-

April 2018

$"""# ! !#)#$%' "/  $' "!$(31&"!"#  / "#. $'"&&$ % ย‹ยยŠย‡ย– ศ€ยŽย‘ย‰วฆย†ย‹ยƒย‰ย”ยƒยย‹ย•ยย‘ย‰ย‡ยŽย‹ยŒยวคยƒยŽย”ย‹ยŒยย‡ย‰ย”ยƒฯย‹ย•ย…ยŠย‡ "%& "&% !$# ## $'"#&"'"$. '"$# ##0#%#& %' " $$ !##) - ' " %$ $#$."' "$ /  ". $&"'$#$" &""%&$&"/ #!" #& "$!&"# #/ $&$ !$#-$#"&$ $'"& " ./ *##' ""$/ !"#$&#-* #&%/  &-!"##/$!"$%%" &""&"!$# "$-' "'"/ &.#&$$&"#%$$ / ย†ย‡ย”ย†ย‡ยŽย‡ยยŽย‹ยŒย•ย–ย‡ยย˜ย‘ย‘ย”ย’ย‹ยŒย’ยŽย‡ย‹ย†ย‹ยย‰ย‡ยวกฯย‹ย–ย–ย‹ยย‰ย‡ยย‡ย "%$#&"$#! #$ #$/ !"#". Meer informatie http://nl.climalife.dehon.com/cooltool

43


deuren en panelen Tekst: Martijn Louws

"BIJ ISOMASTERS DAGEN WE ONSZELF EN ONZE PRODUCTEN STEEDS OPNIEUW UIT"



          !#% $!##!"" "!#"##"- ""#!""##!%!!#!+(# % +!#!%#!-/"#!" ! #&$# #%%%#-0



""#!""$&"#!% "#!" ""-#". !%!!#!%$"% " "" %!4237 !$#%""!- /($"#"!"!#!$# !#$"" #%( # %#0+#$#-##. "#"%"!-/!#% . $!##!"" " %!"##"-#""!%!! #!-0##""#!"#!!. !##&%$& !$# #"-&!#!#%%! (-/ "#%!"#%!#!"

Volgens Jolien van Daele van isomasters is de isolatiewaarde steeds belangrijker voor opdrachtgevers van koeltechnici.

44

"#"#"!!(&!+(& ## ! %"#!.  !&"%!!-#+$" #%(#+&$ !#. (#(&##+$$!(!"$##- #"%!% #"#&! "#&##%!#!!$# !"+# !"# !"!#-#" !&!&""#!""(( !$#"#" $&$#+#" #. "!##"%#$&#. )-0

    !#%!"%" $($#%%!""##"#". "!##%$!, 72+82+ 322+352382-/ $" . Ď?Â&#x2039;Â&#x2021;Â?Â&#x2021;ÇŚÂ&#x2039;Â&#x2022;Â&#x2018;Â&#x17D;Â&#x192;Â&#x2013;Â&#x2039;Â&#x2021;Â&#x2122;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x201D;Â&#x2020;Â&#x2021;Â&#x2021;Â?Â&#x153;Â&#x2039;Â&#x152;Â?Â&#x2013;Â&#x2018;Â&#x2021;Â&#x2019;Â&#x192;Â&#x2022;Â&#x201E;Â&#x192;Â&#x192;Â&#x201D;Â&#x2021;Â?Â&#x2013;Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2021;. #!%"# !#$$!# .%!"&!- &!%  " #!#!-#&! ( ""%# ""% &!&!#(#- . !!%"# !#$$!+$#%#. ($$!#!!## #. #% ##' &!!%0+(# - "#$. %!" !#%""#!"-. & !$##%##%#$"!. #!!()1$& !$#"# %!. (!#""#!"%!!. (#%!62$!1##%!. !-/ (#$"!#( !+) !!-!$&!# "  (#!&!%"#. ,%!+#"%! +!(#% !%!#&!!"#!"".


â&#x20AC;&#x2DC;Energieprestatie en de daaraan gekoppelde normen spelen een steeds crucialere rolâ&#x20AC;&#x2122; "%""# $'"/3$ ' "$& "&"#$"$ " $ 0 #&%$! $,)"%" !%#  "*/"!"#$$#"0  !! "#!#$#"%" " ,$"#'"" & " !"$%"'  %'/$, %#  )$) #"##$$%"#, )""%'"/4#$   "$,$$   %'#  # $#,#$$/3# #$"#0! %#0#%$'' "0 "%$," #! 0$ !##/ !% ") $&"$' "0  $")&&%###& "  %'!" $$ " !#/4 &"$' "/"%#$$& "0 # # " %'' "#$ &%" !,&""%$, $ " "%$#$ )!" %$/ )' $ %0"0"%0 #$0)*,'"$ $" !!# $0#0 $%%"$ $"#)/""& $" #$%$##$ )!" %$ !"0 " !!"  "*4,%# /

  

  $'&%'!" %$#$%$ # #$"# !""&"&")0  '0 '&# # ",#$$)/## "165'""&$!" 0 %$& %" 0&"## 0 $"%"$  "/3 %$  " #!"& "$ "$0## "$$ # #$ 0""%$,"#!$&&"0 #$(!   0 %$##!$0%$#/ ) $'& "" "* %#$"*$ !## %#$"/4 "#$$&# #$"## 0 $%#/.3)#$$ #$# $"!" %$ $'/"'0  &$#",' !$#0 & %% $"&& " 0 !/4"$"&"$$&""$  !"$&"#& $%##$#0

April 2018

      # #$"#!" %"$ #'! %"& "!" $&"##$ ", ) #& #%#$"$0 ," & ""#$%"$#,#%!""$,  #$$", 0&"# #' 0  %'/$#$"$&""$#,"' " Ď?Â&#x17D;Â&#x2039;Â?Â?Â&#x2021;Â&#x2022;Â&#x2013;Â&#x192;Â&#x2019;Â&#x2019;Â&#x2021;Â?Â&#x2DC;Â&#x2021;Â&#x201D;Â&#x2122;Â&#x192;Â&#x2026;Â&#x160;Â&#x2013;Â&#x2018;Â?Â&#x2013;Â&#x201D;Â&#x2021;Â?Â&#x2013;Â&#x2020;Â&#x2014;Â&#x2014;Â&#x201D;Â&#x153;Â&#x192;Â&#x192;Â?Â&#x160;Â&#x2021;Â&#x2039;Â&#x2020;ǤÂ? #$!!% ' ")$,&")"$ /3$$ !##&    (# #$"#- %'$$$(!#'0 !' "" #$$75!" $ &"/)$&)!)& "0 )&$00" &"0 #0#(#$.%&"  0 #%$$""%$#! %' $"#"%"$/$ 0&""0 ##(#$) "$"& "$!' " $$" /4!"$%""$$# '0 # $&# #$"#,$%$' "0 &/3)& "$) "$&"$ ")%%#, 0 " )# & " !#& &#/)#'!)" )$",")#&$   0 %'0 #(#$$"& ") "$$'"$ $$#'$",")#&# #0 $"#0 ! 1'00 "2$ %0 '& "$&"# %&& #/4

45


internationaal nieuws

Case studies ATMOsphere 2018 ' -7A &$%(%#$7#"%"')"'""#7 )!%$ '&"' ' "& #%6#%"&' %#$'#$#!'"# #&&&'(&"'""4('7 *%'#(!"'" &&&"")##%"$%&"'' )"<?!"('"'"& &$%(%#$6#(&!#' %,"%'#$17'#$&&""!'"'((%  #(! "6 ")##%'","")"&&'(7 &&#$>;$% =;<@6   

'Duurzame koeling cruciaal voor behalen doelstellingen' %##'7%''""-7%!"!")%&'+'" %$$#%'('%'#)%% !'7 )%" # #$ #&&""")##%'7 %")"((%,!&# &' ""6 "'#"7 %,#&%$$#%'8 "# "' # # &8 *#%'"%(''#$#!"#"#!-"" )%&' ",#%")##%"%#'%# )%3 !'#%"('""6 %((%,! # '"'##"&"6 "=;<?" %" '&"%&# """#!"#! %!#'-""3$ "''&%!" "",%* )%'&")()##%*% )# 7 "'%"6'%$$#%')"%!"!"7 )%&'+'##"'## ""%( %# "&$7 "'%")"" ,# &' ""6

# ")#%!')# "&#$&' %&"("!"7 ' #"% )"!"& &'%#!'7 &'"5)"#('"&)##%)%&)#& '#')  #$& )"!""")"&3# %3) % *%$ "3"&##  !'&%"$%#(7 ')'')" % """)%#"6#$&' %& )"'%$$#%'!"'%##""''7 ""5# ",#%'"' ")##%#$ #&&""3' )%##%,'##! ($%# !"6 "'%$$#%' *#%'%#$*,"'# ")%"'*##%  ย‹ย•ย˜ย‘ย‘ย”อนย”ย‘ย…ย‡ยย–ย˜ยƒยย†ย‡ย–ย‘ย–ยƒยŽย‡ฮวฆย—ย‹ย–ย•ย–ย‘ย‘ย–วกย‡ยย†ยƒย– '" "=;>;", ,")%( '#'<> $%#"'6'#$&&")""'((% #(!7  "'* "$#&')") ##$'%#7 ยยƒย•ย‡ยˆยˆย‡ย…ย–วกยยƒยƒย”ยย‹ย‡ย–ย’ย‡ย”ย†ย‡ฯย‹ยย‹ย–ย‹ย‡ย‘ย’ย†ย‡ย–ย‘ย–ยƒยŽย‡ฮวฆ ('&'##'6%& "&$%)" &"'((%  #(! "*#%"",'"#!"'!' ยย‘ย‡ยŽย•ย›ย•ย–ย‡ยย‡ยย†ย‹ย‡ย‡ยย‡ย”ย‰ย‹ย‡วฆย‡ยˆฯย‹ย…ย‹ยดยย–ย‡ย–ย‡ย…ยŠยย‘ยŽย‘ย‰ย‹ย‡ย‰ย‡7 %("6  



46

Viessmann ontvangt Duitse innovatieprijs ('& "7:+## %"93""%&+&'!' &&!""#"'* )##%&($%!%'"3*#" #" "&'*% & ""#)'#"&$%&0% 7 !("!* 'B C6 7$%&*#%' '* %('%'##%'('&!"&'%)" 7 (3 '((%#(3#(*")%" ( 7 % 3"'("&)%"%('&" "(&'%6+## %") '%"$%," "'#%8%#&""#)'&)##% !'7 &%!"96&&!""'+## %"&!" !'('&&($%!%''"  #%#"'*7  6 "'&+&'!&"*%!'$#!$#$$  ""."'%%&(%6'&+&'!!' %()""%",(%)%#!' &#)%")"*'%"%&6*%!'7 $#!$3%(!')"$%#$" &#(!7  3&)# "&&&!""$%!%!''###$ # %#"'*#%$"3",#%',#)##%# " )")'%"&"#  "6 "*"'%"%&'7 *%!'(''&+&'!*#%"%(')##% 7 !')%*%!")"*" 6*%!'$#!$& #)"",##"'*#%$"')# "&&&!"" #")%A?$%#"'!"%#(! )( " "#'""#")"'#" # !"6 "#")"'#" &+&'!,#("&($%!%'#"7 )%<;; #%!#(! "#"3 '%* )##%'+## 7&+&'!")# (!)" & '&? #%!)# #"&6 "! &&+7 ## %"")%& "('&&($%!%'" )"  #%."&' %6    


International Congress of Refrigeration 2019 #3 (9<

 #(&#($#!$#&''$3 &&($#@ A*#(%!('*#9;($(:7))'()' 978?# $#(&!/#2 (("*#.3 (!)(4&&($#$& )"# !(#)()& &$'%&(-52(#'%%&'#"& (%&(#.)!3 !#(*#(#&%#$"%&$)($#(+ !## #$#&.$ '&')!((#(%&'#(&###(&3 #($#!$!!5'2&((.$+!$"($3 &('!'$"%& ( &(##$*('/$%!! #*# $!#/&$#($###))&." $)+#2 978?+$&($#&'()#$$& 3 #&(.*$!#'$&#'($&#$%4 ()!%&$!"#+&+*#!!"!*$$& ย•ย–ยƒยƒยวกยœย‘ยƒยŽย•ย‡ยย‡ย”ย‰ย‹ย‡ย„ย‡ย•ย’ยƒย”ย‹ยย‰ย‡ยย‡ยˆฯย‹ย…ย‹ยดยย–ย‹ย‡วกย˜ย‘ย‡ย†3

'!*$$&.##/.$#/*&"#&#*#( &$ '(#'&"#*#$.$#!52 #' +$&(##(!$#&'## )(& (2&(($"%&'().3 "'#+(#'%%! $#&'##/3 $!!'& ###*$$&,!!#(&#$%( *# $!#0.$+!#*$&"*#%& ( 3 &(##$*('/!'$%(*#$#&.$ 2 $&#'(*# &$%($%($((#$"#3 &#*#$#&.$ &'$#&(&$ ### #"& # )### $"#*$$&#*#$#&3 '##2#'('&+!$#1 !#*$$&#$"#(!($%:7%&!978>2    

โ€˜HFK-terugfasering leidt tot illegale online handelโ€™ )&$%'  3(&)'&#!(($(!!!"%$&(#*& $$%*# $)"!#2(! (( )#3 ##+$&#$#!)&$%''*##$$&+'($$!#$'()(*$&$#!#.$ ($(2 (&')!((#*#.$ $%&(#$%$#!#*!#'('#*&'!!#!##! ((& $)3 ยย‹ย†ย†ย‡ยŽย‡ยย™ย‘ย”ย†ย‡ยย˜ย‡ย”ยย‘ย…ยŠย–ยœย‘ยย†ย‡ย”ย†ยƒย–ย†ย‡ย˜ย‡ย”ยย‘ย’ย‡ย”ย…ย‘ยย–ย”ย‘ยŽย‡ย‡ย”ย–ย‘ยˆยย‘ย’ย‡ย”ย•ย‘ย˜ย‡ย”ย†ย‡ย„ย‡ยย‘ย†ย‹ย‰ย†ย‡ย…ย‡ย”ย–ย‹ฯย‹ย…ยƒย–ย‡ย ' #2$*##+$&( $)"!#$#('$%'!##!!!++&%!#&'2 $$&(4$%# & (&5*##(&#(.$)(*$$&)($&((##*$)"$(#.#$"$*&(&&' $%('%$&#/"&$#!##*#'#)&$%! &#(!(/'(!($$!#$'(2 $ .$&+ #&'(!!!#(&#(*& $$%"''#"&(($%*#'&(&(0&.# #+.##(!!!#!&#(#(&#("#$$&&('(& '$#(($%(#"#"(#3 '(!!()&'2     

Engie Refrigeration levert โ€˜grootste chiller-installatie ter wereldโ€™ aan Australisch ziekenhuis ย—ย•ย–ย”ยƒยŽย‹ยดวฆยย‰ย‹ย‡ย‡ยˆย”ย‹ย‰ย‡ย”ยƒย–ย‹ย‘ยย•ย–ย‡ยŽย–ย†ยƒย–ยŠย‡ย–ย‘ยยŽยƒยย‰ย•ย†ย‡ย‰ย”ย‘ย‘ย–ย•ย–ย‡ย…ยŠย‹ยŽยŽย‡ย”วฆย‹ยย•ย–ยƒยŽยŽยƒย–ย‹ย‡ย–ย‡ย”ย™ย‡ย”ย‡ยŽย†ยŠย‡ย‡ยˆย–ย‰ย‡ยŽย‡ย˜ย‡ย”ย†วค ('-'("/'(#)(()#()"3!!&'"(#($(! $!%((*#87 /'((#()'3 (&!'-#-2"#'&) # 89:;.!' $)"!2# .!*#( "!@=A##&.)#+& #*#"#'/+$&($!$'*$(&) *#(. #3 )'"((& #($( $!#($(#"#")"%& (/.$"!(!!&& #(2!$%#"#3 #(#&&($#'(#'-'("##(. #)'*&*##/#)+)#()"3 ย…ยŠย‹ยŽยŽย‡ย”ย•ยƒยƒยย‰ย‡ย’ยƒย•ย–ยƒยƒยย†ย‡ย•ย’ย‡ย…ย‹ฯย‹ย‡ยย‡ย‘ยย‰ย‡ย˜ย‹ยย‰ย™ยƒยƒย”ย‹ยยœย‡ยย‘ย‡ย–ย‡ยยˆย—ยย‰ย‡ย”ย‡ยวกย‡ยย†ย‡ยยƒย…ยŠย‹ยย‡ย•ย‰ย‡รƒยย–ย‡ย‰ย”ย‡ย‡ย”ย†ย‹ย ('(#-&)!''-'("2 $!"#'+$&#*$!#'# #"& ($$&)#4.3 ('(&(5@!$%'(&('(&$$"A/##!)'3#(&!!#'&"+& #2&#'(#"#'# ยŠย‘ย‰ย‡ย˜ย‡ย”ยย‘ย‰ย‡ยย•ย†ย‹ย…ยŠย–ยŠย‡ย‹ย†วกย™ยƒย–ยœย‹ย…ยŠย—ย‹ย–ย†ย”ย—ยย–ย‹ยยยƒยšย‹ยยƒยŽย‡ย‡ยย‡ย”ย‰ย‹ย‡วฆย‡ยˆฯย‹ย…ย‹ยดยย–ย‹ย‡ย‹ยย…ย‘ยย„ย‹ยยƒย–ย‹ย‡ยย‡ย–ย‡ย‡ยยยŽย‡ย‹ยย‡ยˆย›3 ' *$(&) 6*!$&$%%&*! (2$%''#*##)+! (&$#'(#$!$"$(#&.'*$$& 4'$!)(&'. &5.$&#/##&.'*$$& $"#(.&*$!. #)'%%&())&# ย†ย‡ย‘ยย‰ย‡ย˜ย‹ยย‰ยŽยƒย•ย–ยย”ย‹ยŒย‰ย–ย˜ยƒยย‡ยŽย‡ยย–ย”ย‹ย•ย…ยŠย‡ย•ย–ย‘ย”ย‹ยย‰ย‡ยวคย‘ย˜ย‡ยย†ย‹ย‡ยย‰ยƒย”ยƒยย†ย‡ย‡ย”ย–ย†ย‡ย…ย‘ยฯย‹ย‰ย—ย”ยƒย–ย‹ย‡ย˜ยƒยยย‡ย‡ย”ย†ย‡ย”ย‡ย…ย‘ย3 %&''$&#%& $!"##$' &/#.$&(#)+#'(!!(*$$&'%&##$% $#&$)'3#&' $'(#/!)'#2

April 2018

47


productnieuws

TRANE BRENGT NIEUW 'BALANCE'-MULTIPIJPSYSTEEM VOOR HVAC-TOEPASSINGEN OP DE MARKT Trane introduceert Balance CMAC, een multipijpsysteem voor verwarming, ventilatie en airconditioning dat gelijktijdig verwarmt en koelt. Balance kan op meer dan 100 verschillende manieren worden geconďŹ gureerd voor multifunctionele gebouwen. Het nieuwe systeem is volgens Trane ideaal voor toepassing in bijvoorbeeld grote kantoorgebouwen, ziekenhuizen, theaters en hotels waar gelijktijdig verwarming en koeling nodig is in verschillende ruimtes. Het systeem maakt gebruik van hernieuwbare energie, en gebruikt daarnaast de restwarmte van de compressor om gebouwen te verwarmen. Bij traditionele systemen zijn ketel en koelmachine gescheiden, maar Trane Balance is een vereenvoudigd multipijpsysteem dat energie terugwint door tegelijk warm en gekoeld water te leveren. Hierdoor is minder vloeroppervlak nodig, zijn investeringskosten en totale bedrijfskosten lager, en worden gebouwactiviteiten duurzamer. Bijkomende duurzaamheidsvoordelen worden gerealiseerd doordat de energie van de Trane

Balance wordt verspreid via water, en niet via koudemiddel. Daardoor zijn minder koudemiddelleidingen nodig, wat het risico van lekken beperkt. Ook is dit een van de eerste multipijpsystemen op de markt die zijn gecertiďŹ ceerd volgens Eurovent, een vrijwillige industriĂŤle prestatienorm die de prestatieniveaus van klimaatregeling- en koelproducten certiďŹ ceert. Drie andere voordelen die Trane noemt zijn: â&#x20AC;˘ Elke unit is uitgerust met Tracer UC800 met TD7 AdaptiView, Traneâ&#x20AC;&#x2122;s

nieuwste intelligente gebouwregeltechnologie voor betere systeemintelligentie. â&#x20AC;˘ Trane Balance is uitgerust met de nieuwe innovatieve scrollcompressor-technologie met intermediaire ontladingsklep, voor betere prestaties. â&#x20AC;˘ Innovatieve opties voor conďŹ guratie van ventilatoren en compressoren, verbeterde deellast-efďŹ ciency, groter toepassingsbereik, meer efďŹ ciencyniveaus en diverse opties voor geluidspakketten.

   

EURO-COLD LANCEERT ENGELSTALIGE WEBSHOP Als aanvulling op de vorig jaar vernieuwde website www.eurocold.nl heeft de groothandel Euro-Cold een tweede, Engelstalige website gelanceerd, www.refrigeration-shop.com. De website kan ook gemakkelijk op smartphones of tablets gebruikt worden. Bezoekers kunnen via refrigeration-shop eenvoudig producten selecteren en een offerte-aanvraag indienen bij Euro-Cold. Ralf Dunnebier, verkoop- en marketing medewerker: â&#x20AC;&#x153;Refrigeration-shop werkt als een reguliere webshop, maar we hebben er bewust voor gekozen om de bekende winkelmand om te bouwen naar offerteaanvraag.â&#x20AC;? Euro-Cold doet dit om haar klantengroep te beschermen en haar identiteit als technisch specialist te behouden. â&#x20AC;&#x153;Het is niet de bedoeling dat een eindgebruiker bij ons gaat bestellen en hiermee onze klant, de installateur passeert. Binnenkomende aanvragen van

48

eindgebruikers verwijzen wij door naar onze vaste klanten. Daarnaast bekijken wij iedere aanvraag kritisch en bieden daar waar nodig technische ondersteuningâ&#x20AC;?, aldus Dunnebier.

       


CARRIER INTRODUCEERT AQUAFORCE 30XB-KOELMACHINES De AquaForce 30XB- en 30XBP-koelmachines volgen op het 30XA-programma waarvan wereldwijd duizenden installaties draaien. De nieuwe machines zijn leverbaar in drie prestatieniveaus, hebben een vast toerental en een koelvermogen van 250 tot 1.700 kW. Volgens Carrier kan er elke denkbare klanttoepassing mee worden gerealiseerd, en voldoen de machines aan de nieuwe Ecodesign-regelgeving. Het nieuwe AquaForce 30XB-programma combineert volgens Carrier de praktische ervaring die is opgedaan met het AquaForce-systeem met een aantal door Carrier zelf ontwikkelde technologieĂŤn, waaronder: â&#x20AC;˘ De Carrier 06T dubbele schroefcompressor. â&#x20AC;˘ De uit aluminium opgebouwde Novation microkanaalwarmtewisselaars met Super Enviro-shield coatings. â&#x20AC;˘ De zesde generatie Carrier Flying Bird-ventilatoren, met een nieuw, op de natuur geĂŻnspireerd ventilatorblad. â&#x20AC;˘ De Carrier â&#x20AC;&#x2DC;ďŹ&#x201A;oodedâ&#x20AC;&#x2122; shell-and-tube-verdamper met nieuw koperen leidingontworp voor lage drukvallen. â&#x20AC;˘ Touch Pilot-besturing met een kleurentouchscreen en een interface in tien talen.

De 30XB is leverbaar in drie prestatieniveaus. Met een Seasonal Energy Performance Ratio (SEPR12/7) tot 5,5 en een EER tot 3,3 is de 30XB standaard-uitvoering volgens Carrier de beste economische oplossing voor procestoepassingen met hoge temperaturen, of in omgevingen met hoge temperaturen waar hoge vollast-prestaties vereist zijn. Voor veeleisende gebouwen is er een speciale â&#x20AC;&#x2DC;premiumâ&#x20AC;&#x2122;-uitvoering, de AquaForce 30XBP. Deze koelmachines zijn uitgerust met Greenspeed EC-ventilatoren en meer warmtewisselaaroppervlak voor prestatieverhoging bij zowel vollast als deellast (SEER12/7 tot 4.5 en SEPR12/7 tot 6.3). Later dit jaar is de AquaForce 30XB met PUREtec, speciaal ontworpen voor toepassing van koudemiddel R1234ze leverbaar.

 

AUERHAAN PRESENTEERT SWEGON WTW-UNIT MET GEĂ?NTEGREERDE WARMTEPOMP De nieuwe generatie Gold-luchtbehandelingskasten van Swegon biedt tal van nieuwe mogelijkheden. De RX/HC plug&play-units zijn voorzien van een sorptiewarmtewiel en omkeer-

bare inverter-warmtepomp. Ze zijn compact gebouwd en kunnen zowel binnen als buiten worden geplaatst. Door de uitgebreide functies en mogelijkheden is een uitgebreid ventilatiesysteem eenvoudig te realiseren. Ten opzichte van een WTW-unit met losstaande warmtepompen besparen de nieuwe units volgens

Swegon veel montagetijd op de bouwplaats. De Gold RX/HC-luchtbehandelingsunits zijn zeer ďŹ&#x201A;exibel in conďŹ guratie, installatie en inbedrijfstelling. De luchtbehandelingskasten zijn leverbaar met een capaciteit van 2.000 tot circa 20.000 m3/h.

  

.$/,%5$7,( RSORFDWLHYDQXZ

PHHWLQVWUXPHQWHQ .DOLEUDWLHEXV     ZZZNDOLEUDWLHEXVQO VHUYLFH#NDOLEUDWLHEXVQO

April 2018

49


RCC K&L IS EEN UITGAVE VAN VAKMEDIANET Officieel Orgaan van: KNVVK, KONINKLIJKE NEDERLANDSE VERENIGING VOOR KOUDE Internet: www.knvvk.nl E-mail: info@knvvk.nl Naast de KNVvK leveren deze verenigingen op het gebied van koude, koeling, luchtbehandeling en ventilatie vanuit hun expertiseveld bijdragen aan RCC K&L:

NVKL, NEDERLANDSE VERENIGING VAN ONDERNEMINGEN OP HET GEBIED VAN DE KOUDETECHNIEK EN LUCHTBEHANDELING Internet: www.nvkl.nl E-mail: info@nvkl.nl STEK, STICHTING EMISSIEPREVENTIE KOUDETECHNIEK Internet: www.stek.nl E-mail: info@stek.nl NEKOVRI, VERENIGING VAN NEDERLANDSE KOEL- EN VRIESHUIZEN Internet: www.nekovri.nl E-mail: info@nekovri.nl DUTCH HEATPUMP ASSOCIATION Internet: www.dhpa-online.nl E-mail: info@dhpa-online.nl LUKA, NEDERLANDSE VERENIGING VAN LUCHTKANALENFABRIKANTEN Internet: www.luka.nl E-mail: info@luka.nl VLA, VERENIGING VAN LEVERANCIERS VAN LUCHTTECHNISCHE APPARATEN Internet: www.gezondeluchtingebouwen.nl E-mail: vla@fme.nl NEDERLANDSE KOELTECHNISCHE INDUSTRIE (NKI) Internet: www.koelindustrie.nl E-mail: nki@fme.nl RCC K&L komt tot stand in samenwerking met de KNVvK-beleidsgroep Marcom. Het bestuur hiervan bestaat uit: ing. M. Bouwman en H. Blok (secretaris). Hoofdredacteur Uko Reinders, ukoreinders@vakmedianet.nl, tel. 06-46652579 Eindredacteur Bas Roestenberg Uitgever Johan Schot Accountmanager Gejo Flierman, gejoflierman@vakmedianet.nl, tel. 06-53227316 Vormgeving & opmaak colorscan, www.colorscan.nl Druk Ten Brink, Meppel Adres Vakmedianet, Postbus 448, 2400 AK Alphen aan den Rijn Website RCC K&L www.koudeenluchtbehandeling.nl Abonnementenadministratie klantenservice@vakmedianet.nl, tel. 088-5840888 Abonnementen RCC K&L verschijnt maandelijks. Jaarabonnement € 145,00. Verzendkosten buitenland per jaar € 30,00. Prijzen zijn exclusief btw. Op alle uitgaven van Vakmedianet zijn de Algemene Voorwaarden van toepassing. Die zijn te vinden op www.vakmedianet.nl.

in nummer 5 van RCC K&L onder andere: • PROEFPROJECT MET KOELTOREN opmaat voor 'predictive maintenance' • INDUSTRIËLE WATERKOELERS met koudelmiddel ammoniak • KOUDEMIDDELKEUZE OP BASIS VAN thermodynamische eigenschappen • NIEUWE NORM VAN FILTERS meer oog voor afvangen fijnstofdeeltjes

50

Oplage Door onafhankelijk accountant gecontroleerde oplage. Zie voor accountantsverklaring van Grant Thornton www.vakmedianet.nl Copyright Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. © Vakmedianet 2018 Publicatievoorwaarden Op iedere inzending van een bijdrage of informatie zijn de standaardpublicatievoorwaarden van Vakmedianet van toepassing. Deze staan op www.vakmedianet.nl. Disclaimer Alle in deze uitgave opgenomen informatie is met de grootste zorgvuldigheid samengesteld. De juistheid en volledigheid kunnen echter niet worden gegarandeerd. Vakmedianet en de bij deze uitgave betrokken redactie en medewerkers aanvaarden dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het directe of indirecte gevolg is van het gebruik van de opgenomen informatie. ISSN 0925-630X


Airconditioning • WiFi Controle via Smartphone-app • Infrarood afstandsbediening • I-Feel Sensor • 0.5 W Stand-by • Energiezuinig • Auto herstart

Making BETTER Air Conditioners Gree Airconditioning

Tel: 077-3540341 • www.gree.nl


ECOLINE VARIPACK

INTELLIG ENT SAMENSPEL. MAATWERK VOOR EEN VEELVOUD AAN TOEPASSINGEN.

$*""$*%&"%))$,%%(  .+(%#&())%($%&#* #!*  ('+$*("()($($$%&*#"$&))$ ,$*,(#%$,$   %#&())%($%%(*%($*"("$,( #$(*  .%-"*$((+!")( )!%)*$)&" %$*-!!"&(%(##*++($   ,$  . %($ ,%%($,%+$( )*""$$$$ $$(&"+)&+$*#*     !+$$$  ('+$*("().%-",%%( )*$"),%%($+-$)*""*))$"$&)!"(-%($%$+(( %%(#($%(#*!+$*+*(*%&---*.($"

Profile for B+B Vakmedianet

RCC K&L, April 2018  

RCC K&L, April 2018