Issuu on Google+

Το Σχολείο μας

Το σχολείο μας ιδρύθηκε το Σεπτέμβριο του 1957 από τη δασκάλα, Βασιλική Καραχάλιου. Εκείνη τη σχολική χρονιά λειτούργησε ως μονοθέσιο Δημοτικό και με την πάροδο του χρόνου αναπτυσσόταν, για να δημιουργηθεί μία ολοκληρωμένη σχολική μονάδα, η οποία περιλαμβάνει Νηπιαγωγείο, Δημοτικό και Γυμνάσιο. Για 54 συναπτά έτη το σχολείο μας λειτουργεί σαν φάρος της παιδείας, του πολιτισμού, της αρετής, της αγωγής, έχοντας ως οδηγό τις θεωρίες του Πλάτωνα , του Αριστοτέλη, του Ρουσώ και άλλων σπουδαίων παιδαγωγών. Στόχος του σχολείου είναι η διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων, για να διακριθούμε στη ζωή μας για το ήθος.

Εφηβεία Η ΕΥΑΙΣΘΗΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Η εφηβεία είναι μία ιδιαίτερη περίοδος της ζωής του ατόμου, γεμάτη αλλαγές και δυσκολίες, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς τους. Στο παρόν άρθρο, παρουσιάζονται ορισμένα από τα ζητήματα που απασχολούν τους εφήβους, αλλά και τους γονείς τους κατά την περίοδο αυτή.

Εφηβεία και αλλαγές

Η έναρξη της εφηβείας σηματοδοτείται από αλλαγές στο σώμα και την εμφάνιση του παιδιού. Οι αλλαγές αυτές αποτελούν πηγή προβληματισμού για τα παιδιά. Στην ηλικία αυτή, τα παιδιά αρχίζουν να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους συνομηλίκους τους και να εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές. Τα παιδιά πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι δε μεγαλώνουν όλα με τον ίδιο ρυθμό και ότι είναι φυσιολογικό να διαφέρουν μεταξύ τους.

Kαθώς έχουμε λάβει ταορθά ερεθίσματα από την παιδική μας ηλικία, όταν αποφοιτήσουμε, θαγίνουμε σωστοί πολίτες της κοινωνίας και θα προοδεύσουμε στη ζωή μας. Ο στόχος διατηρείται ίδιος μέχρι και σήμερα και υπηρετείται πιστά από καταρτισμένους και αξιόλογους νηπιαγωγούς, δασκάλους και καθηγητές. Ωστόσο, απαραίτητες προϋποθέσεις για την υλοποίηση των στόχων είναι η ορθή συνεργασία με τους γονείς μας και ο μόχθος του μαθητή. Εμείς τα παιδιά θα πρέπει να καταβάλλουμε την απαιτούμενη προσπάθεια και να θέσουμε υψηλούς στόχους, καθώς, όπως υποστηρίζει και ο Πλάτωνας, ο δρόμος της παιδείας, που θα οδηγήσει στη δικαίωση, είναι δύσκολος και ανηφορικός. Συνοδοιπόρος και καθοδηγητής μας θα είναι ο δάσκαλός μας.

Εκτός από τις αλλαγές στην εμφάνιση, παρατηρούνται και αλλαγές στη συμπεριφορά των εφήβων. Κυκλοθυμία, έντονα συναισθήματα, ανασφάλεια για την εμφάνισή τους και ισχυρή ευαισθητοποίηση για τα παγκόσμια γεγονότα ταράζουν τους εφήβους και αναστατώνουν τον ψυχικό τους κόσμο. Επίσης, αξίζει να επισημάνουμε ότι για πρώτη φορά επιζητούν περισσότερο την επαφή με τους συνομηλίκους τους. Οι γονείς πρέπει να δείξουν στα παιδιά τους ότι καταλαβαίνουν τις ανησυχίες τους, σέβονται τις σκέψεις και τις ιδέες τους και δέχονται την αυξημένη πλέον ανάγκη τους για προσωπικό χώρο και χρόνο. Οι γονείς πρέπει να αντιληφθούν ότι το παιδί έχει εισέλθει στο δύσκολο δρόμο της ενηλικίωσης και να αντιληφθούν πόσο δύσκολα ήταν τα πράγματα και για αυτούς, όταν βρίσκονταν στην περίοδο της εφηβείας.

Ο ψυχικός κόσμος του έφηβου και ο ρόλος των γονέων

Η εφηβεία είναι μία ψυχολογικά ταραγμένη περίοδος. Καθώς τα παιδιά οδεύουν προς την ενηλικίωση και πασχίζουν να αποκτήσουν και να εδραιώσουν την ανεξαρτησία τους, περνούν μέσα από διάφορες φάσεις που επηρεάζουν τον ψυχισμό τους. Καθώς μεγαλώνουν,

Μαντούδης Κωνσταντίνος, μαθητής Β΄ Γυμνασίου

μεγαλώνει και η πίεση που δέχονται από τους γονείς, τους φίλους, την κοινωνία κι αυτό αποτελεί για μερικούς από τους εφήβους τεράστια δυσκολία. Οι γονείς πρέπει να δείξουν στον έφηβο αγάπη και συμπαράσταση. Πρέπει να αναθέτουν καθήκοντα στον έφηβο και να παραχωρούν ελευθερίες και προνόμια όσο θα μεγαλώνει. Πρέπει να του μεταδώσουν σπουδαίες αξίες για τη ζωή και να θέσουν όρια και απαιτήσεις, επιτρέποντάς του, όμως, να διατηρήσει την ελευθερία του. Θα πρέπει να δημιουργήσουν με τον έφηβο μια σχέση, στην οποία θα κυριαρχεί η ειλικρίνεια, η εμπιστοσύνη, ο σεβασμός , ο διάλογος.

Σπύρου Ευαγγελία και Ταραμανίδης Μίλτος, μαθητές Γ΄ Γυμνασίου Έχουν χρησιμοποιηθεί στοιχεία από έρευνες της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρίας


2

Oι δραστηριότητες του σχολείου μας

Τη σχολική χρονιά 2010 – 2011, οι τάξεις του Γυμνασίου των Εκπαιδευτηρίων «Καραχάλιου» πραγματοποίησαν τέσσερις εκπαιδευτικές επισκέψεις. Η πρώτη επίσκεψη πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο στην πλατεία του Συντάγματος, για να παρακολουθήσουν οι μαθητές ένα πρόγραμμα του Δήμου Αθηναίων σε συνεργασία με την Αction Aid σχετικά με τη μόλυνση και την καταστροφή του περιβάλλοντος. Οι μαθητές έμαθαν πώς μπορεί ο καθένας από εμάς να προστατεύσει το περιβάλλον με το δικό του ξεχωριστό τρόπο. Ένα μήνα περίπου αργότερα, η Α΄ τάξη του Γυμνασίου επισκέφθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο την έκθεση «Μύρτις - Πρόσωπο με πρόσωπο με το παρελθόν». Πρόκειται για την παρουσίαση ενός διεπιστημονικού επιτεύγματος. Κεντρικό έκθεμα είναι το αναπλασμένο πρόσωπο της ανώνυμης 11χρονης Αθηναίας, που υπήρξε και αυτή, όπως και ο Περικλής, ένα από τα δεκάδες χιλιάδες θύματα του τυφοειδούς πυρετού του 430 π.Χ. Η έκθεση αποτελείται τρεις ενότητες: στην πρώτη παρουσιάζεται η ανασκαφή του Κεραμεικού, στη δεύτερη η ιατρική έρευνα στην Ελλάδα για τον εντοπισμό του παθογόνου παράγοντα που προκάλεσε το λοιμό των Αθηνών και στην τρίτη η βήμα προς βήμα ανάπλαση του προσώπου και οι τεχνικές της. Λίγο πριν τις διακοπές των Χριστουγέννων, επισκεφθήκαμε το χώρο «Super Bowlling». Αυτή η εκδρομή ήταν εξαιρετικά διασκεδαστική! Τέλος, επισκεφθήκαμε το χώρο «Odeon cinema», όπου παρακολουθήσαμε ένα πρόγραμμα για την προστασία του περιβάλλοντος. της Μαρίας Κωνσταντινίδου και της Μαρίας Σκεντερίδου, μαθήτριες Β΄ Γυμνασίου

Ιστορία Πριν από πενήντα περίπου χρόνια ήρθε στην Ελλάδα μια νέα εφεύρεση, η τηλεόραση, η οποία άλλαξε τη ζωή των ανθρώπων. Δεν κατασκευάστηκε τότε, αλλά αρκετά χρόνια πριν και τελειοποιήθηκε το 1873. Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε και δημιουργήθηκε η τηλεόραση στη σημερινή της μορφή. Όταν εφευρέθηκε η τηλεόραση, ήταν ασπρόμαυρη. Όμως, από το 1928 άρχισε να γίνεται έγχρωμη. Αυτό τη βοήθησε να αγαπηθεί από τον άνθρωπο, καθώς παρουσίαζε καθετί, όπως είναι στην πραγματικότητα. Ωστόσο, όμως, παράλληλα κατέστησε το άτομο "δέσμιό της". Έχουν όλοι τηλεόραση στο σπίτι τους; Η τηλεόραση, η οποία είναι ένα από τα βασικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, υπάρχει στα σπίτια σχεδόν όλων των Ελλήνων, καθώς οι οικογένειες που δεν έχουν τηλεόραση αποτελούν μειοψηφία στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Αξίζει να σημειώσουμε ότι πολλές οικογένειες έχουν περισσότερες από μία συσκευές. Τι προσφέρει η τηλεόραση στον άνθρωπο; Η τηλεόραση διαδραματίζει ρόλο ψυχαγωγικό, ενημερωτικό και εκπαιδευτικό. Ψυχαγωγεί και ενημερώνει τον άνθρωπο για ό,τι συμβαίνει στον κόσμο. Την ενημέρωση την επιτυγχάνει μέσω των δελτίων ειδήσεων και των ενημερωτικών εκπομπών, ενώ την ψυχαγωγία μέσω μεταδόσεων μεγάλων αθλητικών ή πολιτιστικών γεγονότων, σειρών και ψυχαγωγικών εκπομπών. Η τηλεόραση έχει και εκπαιδευτικό ρόλο, καθώς μπορεί να βοηθήσει τον ενήλικα και το παιδί μέσω ειδικών προγραμμάτων να αποκτήσουν γνώσεις, να εμπλουτίσουν τη γλωσσική τους τράπεζα και να γνωρίσουν ανθρώπους και περιοχές, που ίσως να μη συναντήσουν ποτέ. Δε θα πρέπει να λησμονήσουμε ότι η τηλεόραση ευαισθητοποιεί και κινητοποιεί χιλιάδες ανθρώπους, ώστε να βοηθήσουν άτομα που έχουν πραγματικά την ανάγκη μας. Η τηλεόραση «μεταδίδει» τις ανθρωπιστικές αξίες της αγάπης, της αλληλεγγύης, του αλτρουισμού. Εγκυμονούν κίνδυνοι; Η τηλεόραση κρύβει πολλούς κινδύνους και εμείς οφείλουμε να προστατευτούμε. Η τηλεόραση προβάλλει ορισμένες σειρές, ταινίες ή εκπομπές, οι οποίες διαταράσσουν τον ψυχικό μας κόσμο λόγω των σκηνών βίας. Τα προγράμματα αυτά δε διαταράσσουν μόνο τον ψυχισμό του ατόμου, αλλά αποτελούν και αρνητικά πρότυπα για τα παιδιά και τους νέους. Επιπροσθέτως, μέσω των χιλιάδων διαφημίσεων που προβάλλονται - 40.000 σε ένα χρόνο - γίνεται πραγματική "πλύση εγκεφάλου" στους ανθρώπους. Μοναδικός σκοπός των διαφημίσεων είναι η πώληση κάποιου προϊόντος ή κάποιας υπηρεσίας. Η διαδικασία αυτή καθιστά τον άνθρωπο ένα καταναλωτικό ον, το οποίο αγωνίζεται μόνο για την κατάκτηση των υλικών αγαθών, αδιαφορώντας για την ουσία της ζωής, η οποία είναι απομακρυσμένη από τα υλικά αγαθά. Θα ήταν παράλειψή μας να λησμονήσουμε ότι η τηλεόραση αποξενώνει τους ανθρώπους και ιδίως τα μέλη μίας οικογένειας, καθώς το άτομο αφοσιώνεται στα τηλεοπτικά προγράμματα και δεν αναπτύσσεται ο διάλογος και οι ουσιαστικές σχέσεις των ανθρώπων. Η τηλεόραση, καθώς είναι ένα αγαπητό

Αγγλία

Η Αγγλία είναι ένας τόπος, τον οποίο επισκέπτονται εκατομμύρια άτομα κάθε χρόνο. Την Αγγλία την επισκεφθήκαμε και εμείς πέρυσι, κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μας διακοπών, στο πλαίσιο της εκμάθησης αγγλικών. Μέναμε σε ένα παλιό κάστρο της βασίλισσας Βικτορίας! Ήταν όλα υπέροχα! Το ταξίδι αυτό, όμως, δεν είχε μόνο ψυχαγωγικό σκοπό, αλλά κυρίως εκπαιδευτικό, αφού στόχος μας ήταν να μάθουμε να μιλάμε σωστά την αγγλική γλώσσα. Επισκεφθήκαμε αξιοθέατα, όπως το «Big Ben» και το «London eye», στο οποίο, όταν φτάσαμε στην κορυφή του, μπορούσαμε να δούμε σχεδόν το μισό Λονδίνο. Επίσης, επισκεφθήκαμε το μουσείο της «Μadman Τussaud’s», στο οποίο είδαμε τα κέρινα ομοιώματα σπουδαίων προσωπικοτήτων. Όμως, αν επισκεφθείς την Αγγλία, πρέπει οπωσδήποτε να παρακολουθήσεις και θεατρικές παραστάσεις. Έτσι, και εμείς είδαμε τον Billy Eliot! Πολλοί από εμάς μπορεί στην αρχή να ήμασταν προκατειλημμένοι σε αυτό το κάλεσμα, αλλά ήταν ένα πραγματικά φανταστικό μουσικό θέαμα. Πριν φύγουμε από την Αγγλία είδαμε και την αλλαγή της φρουράς. Η αλλαγή της φρουράς γίνεται με δέκα άτομα, ενώ την παρακολουθούν χιλιάδες άνθρωποι. Την τελευταία μέρα πήγαμε σε ένα πάρκο με τρενάκια, τα οποία μπορεί, βέβαια, να σου προκαλούν τρόμο, αλλά αυτό το συναίσθημα διαρκεί για ελάχιστα δευτερόλεπτα και στη συνέχεια το ξεπερνάς. Αυτή ήταν και η τελευταία μας μέρα! Ήμασταν όλοι λυπημένοι, επειδή περάσαμε πολύ όμορφα, αλλά και χαρούμενοι, γιατί θα επιστρέφαμε στην Ελλάδα. Η Αγγλία είναι ένας υπέροχος τόπος και σας εύχομαι κάποια στιγμή να τον επισκεφθείτε και εσείς! Νέρης Σταύρος, μαθητής Α΄ Γυμνασίου

μέσο ενημέρωσης και ψυχαγωγίας για τον άνθρωπο, τον «φυλακίζει» και τον απομακρύνει από ενδιαφέροντα πράγματα, τα οποία συμβάλλουν στη διαμόρφωση ολοκληρωμένων και πολυσχιδών προσωπικοτήτων, όπως λόγου χάριν είναι η ενασχόληση με τη λογοτεχνία, η εκμάθηση κάποιου μουσικού οργάνου, η άσκηση. Πώς μπορούμε να προστατευτούμε; Το άτομο πρέπει να αναπτύξει μηχανισμούς άμυνας, ώστε να υιοθετήσει μόνο τα θετικά στοιχεία της τηλεόρασης. Άμυνα και όπλο για την προστασία του ανθρώπου είναι η ορθή χρήση της. Μην ξεχνάτε, επίσης, ότι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου θα πρέπει να είναι το βιβλίο, μέσω του οποίου όχι μόνο αφήνουμε ελεύθερη τη φαντασία μας, αλλά και πραγματοποιούμε γοητευτικά ταξίδια στον εκπληκτικό κόσμο της γνώσης. Ας αξιοποιήσουμε τον ελεύθερό μας χρόνο και ας ασχοληθούμε με όσα συμβάλλουν στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς μας, στην κοινωνικοποίησή μας και προωθούν τις αξίες της άμιλλας και της ομαδικότητας. Ας αποδεσμευτούμε από ό,τι μας κρατά δέσμιους, «φυλακίζει» το μυαλό μας, υποτιμά τη γνώση. Θεοδωράτου Μαρία και Κώστα Αικατερίνη, μαθήτριες Γ΄ Γυμνασίου


3

Τέχνη Ορισμός της τέχνης

Τέχνη είναι η ελεύθερη και δημιουργική έκφραση του ανθρώπου με έργα που διέπονται από αισθητικούς κανόνες του ωραίου. Ποιες μορφές τέχνης γνωρίζεις; Ποιες πιστεύεις ότι είναι οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της τέχνης;

Η σημασία της τέχνης

Η τέχνη χαρακτηρίζεται αξιόλογη και η επίδρασή της στον άνθρωπο είναι σπουδαία διότι: - διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες του ανθρώπου - οξύνει την κρίση και την αντίληψη - καλλιεργεί τη φαντασία - αναδεικνύει τις ιδιαίτερες κλίσεις - οδηγεί στην αυτογνωσία και στην αυτοκριτική, διότι ο άνθρωπος γνωρίζει πραγματικά μέσω της τέχνης τον εαυτό του και επιδιώκει να γίνεται συνεχώς καλύτερος - καλλιεργεί την αίσθηση του ωραίου, της συμμετρίας, της αρμονίας - εκλεπτύνει τον ψυχικό μας κόσμο, εξευγενίζει τον άνθρωπο - καθιστά τον άνθρωπο ικανό να προσεγγίζει πολυπρισματικά την πραγματικότητα - οδηγεί τον άνθρωπο στο πραγματικό νόημα της ζωής, που είναι απομακρυσμένο από το κυνήγι του πλούτου και την απόκτηση υλικών αγαθών - προβάλλει πρότυπα ζωής και συμπεριφοράς, συμβάλλοντας στην ηθικοποίηση των ανθρώπων, καθώς αναδεικνύει τη δύναμη της αγάπης, της εντιμότητας, της ηθικής… - προβάλλει υψηλές αξίες, ιδανικά και τις ανθρωπιστικές αξίες της ισότητας, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της ειρήνης, της αλληλεγγύης… - αφυπνίζει τις συνειδήσεις των πολιτών και τους ευαισθητοποιεί για τα σοβαρά θέματα που συμβαίνουν στον πλανήτη, όπως είναι ο πόλεμος, η φτώχεια των αναπτυσσόμενων χωρών… - απαλλάσσει το δημιουργό και το δέκτη από το άγχος, την καθημερινότητα και τα προβλήματα που τους ταλανίζουν, καθώς λειτουργεί σαν ένα ήρεμο και γαλήνιο καταφύγιο, από το οποίο θα μπορέσει να αντλήσει δύναμη - απελευθερώνει τα ανθρώπινα συναισθήματα και εξωτερικεύει τις σκέψεις και τις ανησυχίες του ατόμου - απαθανατίζει τις μεγάλες ηθικές πράξεις, οι οποίες λειτουργούν ως σύμβολο και ως παράδειγμα προς μίμηση - αποτελεί κύριο στοιχείο της φυσιογνωμίας του εκάστοτε λαού και εκφράζει την πολιτιστική του ταυτότητα, καθώς τα καλλιτεχνικά δημιουργήματα ενός λαού αντιπροσωπεύουν την ιστορία του, την κουλτούρα του και γενικότερα το χαρακτήρα του

Halloween

Halloween is celebrated on 31 October. It is an exciting event in the United States and in Great Britain. Halloween has ancient Celtic origins. On this day the Celts made big fires and dressed in scary costumes. They wanted to frighten the evil spirits. They dressed as ghosts, skeletons and witches. They believed that ghosts came out of their tombs on the night of 31 October. Christian practices replaced pagan practices and the Christians called 1 November All Hallows’ Day, the day of All Saints. The evening of 31 October was called All Hallow’s Eve. This became Halloween. On that day children take their costumes and masks to school. Typical Halloween costumes are the witch, ghost, skeleton, monster, vampire or alien. In the afternoon the children put on their costumes and have a Halloween party at school. Schools are decorated with pumpkins, ghosts, witches and bats. It is a popular tradition to make jack o’ lanterns out of pumpkins. People put them in front of the windows of their homes. There are funny Halloween games such ‘bobbing for apples’. Favourite Halloween foods are candied apples, nuts, liquorice, popcorn and pumkin pie. American teenagers have a Halloween party in the evening. The party is usually in the school gymnasium and everyone wears a costume and mask. The best costume usually wins a prize. In the 19th century Irish immigrants took their Halloween customs to the United States. They introduced the custom of ‘trick-or-treating’. American and British

- ευνοεί την επικοινωνία των λαών, καθώς η τέχνη μοιάζει με μία διεθνή γλώσσα, η οποία θα αγγίζει τις ψυχές όλων των ανθρώπων και συντελεί στη διαμόρφωση μίας οικουμενικής συνείδησης, καταλύοντας τα τοπικά όρια - καταργεί τις διακρίσεις, το ρατσισμό, τις προκαταλήψεις

Γιατί οι άνθρωποι απομακρύνονται από την τέχνη;

- Οι άνθρωποι είναι υποταγμένοι στα υλικά αγαθά και εγκλωβισμένοι στα προβλήματα της εποχής. Ποια προβλήματα αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος; - Ανασταλτικοί παράγοντες για την ανάπτυξη της τέχνης είναι η απουσία καλλιτεχνικής παιδείας και αισθητικής αγωγής και η έλλειψη αναγκαίων χώρων καλλιτεχνικής δημιουργίας και έκφρασης. - Αξίζει να επισημάνουμε ότι η τέχνη με την πάροδο του χρόνου υποβαθμίζεται και εμπορευματοποιείται από ορισμένους δημιουργούς, ενώ παράλληλα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης προβάλλουν επί το πλείστον έργα χαμηλής ποιότητας, τα οποία δε σχετίζονται με την πραγματική τέχνη. Ελλοχεύουν κίνδυνοι! Ο άνθρωπος πρέπει να αναπτύσσει μηχανισμούς άμυνας, ώστε να μη δέχεται τα μηνύματα των έργων τέχνης «άνευ όρων», καθώς πολλά έργα απομακρύνονται από την προαναφερθείσα στοχοθεσία και μπορούν να γίνουν επικίνδυνα για τα νεαρά άτομα. Τι είδους μηνύματα είναι δυνατόν να στείλουν; Πώς θα μπορέσετε να προστατευθείτε; 1. Να γράψετε μία επιστολή σε ένα φίλο σας, που μένει μόνιμα στο εξωτερικό, στην οποία θα αποτυπώσετε τις εντυπώσεις και τα συναισθήματά σας από μία έκθεση ζωγραφικής που λάβατε και εσείς μέρος και θα επισημάνετε τη σπουδαιότητα της τέχνης για τον άνθρωπο. (4 παράγραφοι) 2. Να γράψετε μία επιστολή σε ένα δάσκαλο του δημοτικού, με τον οποίο αλληλογραφείτε, στην οποία θα αποτυπώσετε τις εντυπώσεις και τα συναισθήματά σας από μία έκθεση ζωγραφικής που λάβατε και εσείς μέρος και θα επισημάνετε τη σπουδαιότητα της τέχνης για τον άνθρωπο. (4 παράγραφοι)

children and teenagers go ‘trick-or treating’ on Halloween evening. They go from house to house and when the door opens they shout, ‘Trick or treat’? People usually give them sweets or money. If not, the children play a trick! They write on windows with soap or spray shaving cream on cars and people!

Understanding the text The ancient origins of Halloween are: a) Celtic b) Irish c) Roman The word Halloween comes from: a) A Roman word b) All Hallow’s Eve c) An Irish song American children in elementary schools: a) Have a Halloween party at school b) Make Halloween cards c) Sing Celtic songs American teenagers a) Don’t celebrate Halloween b) Don’t go to school on 31 October c) Have a party on Halloween evening


4

H

πετοσφαίριση (volley) έγινε oλυμπιακό άθλημα το 1964. Η πετοσφαίριση «γεννήθηκε» το 1895 στην Αμερική από τον Γουίλιαμ Μόργκαν. Ο Μόργκαν επινόησε το παρόν άθλημα στην προσπάθειά του να βρει ένα παιχνίδι κατάλληλο για τη χειμερινή προπόνηση των παικτών του ράγκμπυ (rugby). Έτσι, ύψωσε το δίχτυ της αντισφαίρισης (tennis) στα 1,83μ. από το έδαφος. Διαδόθηκε μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο από τους στρατιώτες της Αμερικής. Οι κανονισμοί δέχτηκαν πολλές αλλαγές, ώσπου πήραν τη σημερινή τους μορφή. Στην Ελλάδα πρωτοήλθε το 1922. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ - ΤΟ ΓΗΠΕΔΟ ΤΗΣ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ Οι διαστάσεις του γηπέδου είναι 18x9 μέτρα. Η κεντρική γραμμή χωρίζει το γήπεδο σε δύο ίσα μέρη. Επομένως, η κάθε ομάδα πρέπει να κινηθεί μέσα σε 9x9 μέτρα. Στα 3 μέτρα απόσταση από την κεντρική γραμμή υπάρχει η επιθετική ζώνη. ΤΟ ΔΙΧΤΥ ΤΟΥ ΓΗΠΕΔΟΥ To δίχτυ βρίσκεται πάνω από την κεντρική γραμμή, Έχει μήκος 9,5μ. , πλάτος 1μ. και ύψος 2,43 για τους άνδρες και 2,24 για τις γυναίκες. Στις άκρες του και σε 9μ. απόσταση μεταξύ τους βρίσκονται οι αντένες, μήκους 1,80μ.και ορίζουν τα όρια του γηπέδου στον αέρα. Δεν επιτρέπεται στους παίκτες να ακουμπούν το δίχτυ, κατά τη διάρκεια της αγωνιστικής φάσης . Η ΜΠΑΛΑ ΤΟΥ VOLLEY Η μπάλα της πετοσφαίρισης είναι κατασκευασμένη από μαλακό δέρμα ή πλαστικό. Μετά το 1996 η μπάλα είναι πολύχρωμη χάριν της θεαματικότητας και αποτελείται από 12 ομοιόμορφα κομμάτια, σε συνδυασμό τριών χρωμάτων (κίτρινο, άσπρο, μπλε). ΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ Στην πετοσφαίριση κάθε ομάδα αποτελείται από 12 παίκτες (6 βασικούς και 6 αναπληρωματικούς). Κάθε ομάδα αγωνίζεται με 6 παίκτες και έχει δικαίωμα να εκτελέσει 6 αλλαγές παικτών στη διάρκεια «ενός σετ», σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή ζητηθούν, όταν η μπάλα είναι εκτός παιχνιδιού. Όταν ένας παίκτης αντικαταστήσει κάποιον άλλο, αυτός μπορεί να αντικατασταθεί μόνο από τον ίδιο παίκτη που αντικατέστησε. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο μια φορά σε κάθε «σε��» και θεωρείται ότι η αλλαγή «έκλεισε». Κλειστές αλλαγές μπορούν να γίνουν μόνο 3 σε κάθε «σετ». ΤΟ ΛΙΜΠΕΡΟ Ο παίκτης αυτός φορά διαφορετικό χρώμα φανέλα και μπορεί να αντικαταστήσει οποιονδήποτε παίκτη της αμυντικής ζώνης, χωρίς να επιτρέπεται να εκτελέσει «σερβίς» ή επιθετική ενέργεια. Οι αλλαγές «του λίμπερο» είναι απεριόριστες, δεν υπολογίζονται στις κανονικές αλλαγές του παιχνιδιού, αλλά πρέπει να μεσολαβεί μια φάση πριν ξαναμπεί «ο λίμπερο» στο παιχνίδι και αντικαθιστάται μόνο από τον παίκτη που αντικατέστησε. Η αλλαγή του γίνεται πριν σφυρίξει ο διαιτητής για να ξεκινήσει το παιχνίδι ή όταν η μπάλα είναι εκτός παιχνιδιού. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΙΚΤΩΝ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ Οι παίκτες στο γήπεδο βρίσκονται τοποθετημένοι ακολούθως: τρεις μπροστά

Πετοσφαίριση

(επιθετικοί παίκτες) και τρεις πίσω (αμυντικοί παίκτες). Ο κάθε παίκτης πρέπει να αλλάζει θέση, σύμφωνα με τη φορά των δεικτών του ρολογιού, κάθε φορά που η ομάδα του αποκτάει το δικαίωμα της εκτέλεσης του «σερβίς». Κατά τη στιγμή της εκτέλεσης του «σερβίς» οι επιθετικοί παίκτες πρέπει να βρίσκονται μπροστά από τους αντίστοιχους αμυντικούς τους. Μια άλλη σχέση που πρέπει να ισχύει βάσει του κανονισμού είναι ότι, τη στιγμή που εκτελείται το «σερβίς», οι παίκτες των θέσεων 3 και 6 της ομάδας που υποδέχεται πρέπει να βρίσκονται ανάμεσα από τους παίκτες «2 και 4 και 5» αντίστοιχα. Ο ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΟΝΤΩΝ ΚΑΙ Ο ΝΙΚΗΤΗΣ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ Η ομάδα κερδίζει πόντο κάθε φορά που κερδίζει τη φάση, ανεξάρτητα από ποια ομάδα κατέχει το «σερβίς». Νικήτρια είναι η ομάδα που κερδίζει 3 «σετ» των 25 πόντων με διαφορά 2 πόντων από την άλλη ομάδα. Αν οι ομάδες έρθουν σε ισοπαλία, 2-2 «σετ», τότε παίζουν το 5ο «σετ» στους 15 πόντους, με διαφορά πάλι 2 πόντων μεταξύ τους. Στο 5ο «σετ», όταν μια από τις ομάδες φθάσει πρώτη στους 8 πόντους, οι ομάδες αλλάζουν γήπεδα. ΟΙ ΕΠΑΦΕΣ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ Ο ΠΑΙΚΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΜΠΑΛΑ Κάθε ομάδα έχει το δικαίωμα να έχει 3 επαφές με την μπάλα, πριν αυτή περάσει στο αντίπαλο γήπεδο. Η μπάλα εισάγεται στο παιχνίδι με το «σερβίς». Η συνηθισμένη τεχνική υποδοχή του «σερβίς» είναι η από κάτω πάσα (μανσέτα), ακολουθεί η πάσα από πάνω με τα δύο χέρια και το επιθετικό χτύπημα (καρφί). Η αντίπαλη ομάδα μπορεί να χρησιμοποιήσει «το μπλοκ», για να σταματήσει την αντίπαλη επίθεση, ενώ αυτή περνά το δίχτυ. Η επαφή με την μπάλα στο «μπλοκ» δεν υπολογίζεται στις τρεις επαφές του κανονισμού. του Κώστα Αικατερίνη, μαθήτρια Γ΄ Γυμνασίου

Χαρακτηριστικό, δυστυχώς, φαινόμενο που συνοδεύει τον επαγγελματικό αθλητισμό στους αγωνιστικούς χώρους είναι η βία. Ορισμένοι οπαδοί μεγάλων ελληνικών ομάδων, όπως του Ολυμπιακού, του Παναθηναϊκού, της ΑΕΚ, του Άρη , του ΠΑΟΚ και του Ηρακλή, σε αγώνες ποδοσφαίρου, καλαθοσφαίρισης (basket) ή πετοσφαίρισης (volley) προκαλούν επεισόδια μικρής ή μεγάλη έκτασης. Προβαίνουν στη ρίψη αντικειμένων, φωτοβολίδων και καπνογόνων σε οπαδούς άλλων ομάδων, ενώ σύνηθες φαινόμενο είναι η λεκτική βία, η χειροδικία και οι ακραίες μορφές βίας. Παράλληλα, δεν απουσιάζει και η πρόκληση υλικών καταστροφών στους αγωνιστικούς χώρους και στις παρακείμενες περιοχές.

Η βία στα γήπεδα Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο 4ος τελικός αγώνας του πρωταθλήματος καλαθοσφαίρισης, ανάμεσα σε Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό, ο ημιτελικός κυπέλλου χειροσφαίρισης (handball) ανάμεσα σε ΑΕΚ και ΠΑΟΚ στη Λαμία, τα επεισόδια στον τελικό του κυπέλλου ποδοσφαίρου, ανάμεσα σε Παναθηναϊκό και Άρη και πιο πρόσφατα στον ημιτελικό κυπέλλου καλαθοσφαίρισης, ανάμεσα σε ΠΑΟΚ και Ολυμπιακό. Αυτό το φαινόμενο πρέπει να σταματήσει, διότι δυσφημίζει τη χώρα μας κατά μεγάλο βαθμό σ’ όλο τον κόσμο, δεν αποτελεί δείγμα πολιτισμού, απομακρύνεται από το πραγματικό νόημα του αθλητισμού και από τις αξίες της άμιλλας και της ομαδικότητας. Βαλσαμίδης Γεώργιος και Μαντούδης Κωνσταντίνος, μαθητές Β΄ Γυμνασίου


5

Ή

Καλαθοσφαίριση

ταν ένα κρύο και βροχερό χειμωνιάτικο απόγευμα του 1891, όταν ο Καναδός Τζιμ Νέισμιθ, ο νεαρός γυμνασwτής του Κολεγίου Σπρίνκγφιλντ της Μασσαχουσέττης, καθόταν προβληματισμένος στο γραφείο του. Σκεφτόταν πώς θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα παιχνίδι, για να παίζουν οι μαθητές του σε κλειστό χώρο και ταυτόχρονα να είναι ενδιαφέρον και θεαματικό. Η ώρα περνούσε κι άρχισε ν' απογοητεύεται. "Άδικα πονοκεφαλιάζω", είπε και εκνευρισμένος πέταξε στο καλάθι των σκουπιδιών ένα τσαλακωμένο χαρτί, το οποίο όση ώρα σκεφτόταν, το ταλαιπωρούσε στα χέρια του. Το χάρτινο μπαλάκι μπήκε στο καλάθι και τότε ο Νέισμιθ αισθάνθηκε σαν να χτυπήθηκε από ηλεκτρικό ρεύμα. Πετάχτηκε όρθιος. Χτύπησε τα χέρια του και φώναξε σαν νέος Αρχιμήδης: "Εύρηκα". Η ενστικτώδης κίνηση του έδωσε την ιδέα πάνω στην οποία θα στήριζε το παιχνίδι. Ο επικεφαλής του αθλητικού τμήματος στο Σπρίνγκφιλντ είχε προετοιμάσει τον Νέισμιθ. Του επέστησε την προσοχή ότι οι μαθητές του ήταν "επαναστάτες", ότι οι παλιές ασκήσεις γυμναστικής τους άφηναν παντελώς αδιάφορους κι ότι έπρεπε να βρεθεί ένα νέο παιχνίδι που να τους αποσπάσει το ενδιαφέρον. Ο οραματιστής Νέισμιθ σκεφτόταν: "Θα είναι παιχνίδι με μπάλα, αλλά όχι ποδόσφαιρο που είναι επικίνδυνο. Οι παίκτες δε θα μπορούν να τρέχουν με την μπάλα, άρα δε θα γίνονται «τάκλιν», άρα δε θα υπάρχουν τραυματισμοί". Το επόμενο πρόβλημα ήταν και το πιο βασικό «Πώς το παιχνίδι θα γινόταν ανταγωνιστικό;» Σκέφτηκε να βάλει ένα κουτί στο πάτωμα και να έριχναν εκεί οι παίκτες την μπάλα, αλλά αυτό ήταν ανέφικτο, καθώς οι αμυντικοί θα στέκονταν μπροστά και το παιχνίδι θα γινόταν τραχύ. Έτσι, αποφάσισε να βάλει τα κουτιά να κρέμονται πάνω από τα κεφάλια των παικτών. Το επόμενο μέλημά του ήταν να βρει την κατάλληλη μπάλα. Αυτή του αμερικανικού ποδοσφαίρου ήταν εύκολο να κουβαληθεί από τους παίκτες και έτσι αποφάσισε ότι η μπάλα του ποδοσφαίρου ήταν η πιο κατάλληλη.

Οι μεγάλοι σταθμοί στην Ιστορία της καλαθοσφαίρισης Δεκέμβριος 1891: Η καλαθοσφαίριση επινοείται στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, όταν ο καθηγητής Τζ. Νέισμιθ ρίχνει μια μπάλα σε ένα καλάθι που έβαζαν ροδάκινα! Το 1893 έγινε ο πρώτος αγώνας στην Ευρώπη μεταξύ των ομάδων της Εθνικής Γαλλίας και του Αμερικάνικου Πανεπιστημίου YUCA 18 Ιουνίου 1932: Ιδρύεται η FIBA από τις Ομοσπονδίες της Αργεντινής, της Τσεχοσλοβακίας, της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Λετονίας, της Πορτογαλίας, της Ρουμανίας και της Ελβετίας. Πρώτος Πρόεδρος ήταν ο Ελβετός Leon Bouflard και Γενικός Γραμματέας ο William Jones Το 1935: Έγινε το πρώτο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ανδρών στη Γενεύη και Πρωταθλήτρια ανακηρύχθηκε η Λιθουανία. 01 Αυγούστου 1936: Για πρώτη φορά η καλαθοσφαίριση ανδρών περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου Το 1949 δημιουργήθηκε στην Αμερική το ΝΒΑ 22 Οκτωβρίου 1950: Αρχίζει το πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ανδρών στο Μπουένος Αϊρες της Αργεντινής. 07 Μαρτίου 1953: Αρχίζει το πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Γυναικών στο Σαντιάγκο της Χιλής. Το 1957: Έγινε το πρώτο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ανδρών σε επίπεδο ομάδων-Συλλόγων. Πρωταθλήτρια ανακηρύχθηκε η ASK RIGA.

Το πρωί ο Νέισμιθ βρήκε τον κ. Στέμπινς, επιστάτη του κολεγίου, και του ζήτησε δύο κουτιά. Ο επιστάτης απάντησε αρνητικά, αλλά είπε στον Νέισμιθ ότι έχει δύο καλάθια από ροδάκινα να του δώσει. Ο Νέισμιθ πήρε τα καλάθια και τα κρέμασε στο μπαλκόνι του γυμναστηρίου, είχε ύψος 3 μέτρα και 5 εκατοστά. Αυτό το ύψος έχουν μέχρι και σήμερα τα καλάθια του μπάσκετ. Στις 11.30 ο Νέισμιθ περίμενε τους μαθητές του, για να τους παρουσιάσει το νέο παιχνίδι. Νωρίτερα τους είχε δείξει κι άλλα παιχνίδια, αλλά οι μαθητές του τα απέρριψαν, γελώντας ειρωνικά. Η αγωνία του νεαρού καθηγητή ήταν μεγάλη. "Ε, άλλο ένα νέο παιχνίδι" φώναξε ένας μαθητής, μόλις μπήκε στο γυμναστήριο. "Δοκιμάστε κι αυτό και αν δεν σας αρέσει, δε θα παρουσιάσω ποτέ κανένα άλλο" είπε ο Τζιμ. Χώρισε τους 18 μαθητές του σε δύο ομάδες των 9 ατόμων και έβαλε τους δύο αρχηγούς να σταθούν στη μέση του γηπέδου. Πέταξε την μπάλα ψηλά ανάμεσα τους. Ήταν το πρώτο «τζάμπολ». Οι δύο νέοι πήδηξαν, για να διεκδικήσουν την μπάλα και ... ήταν γεγονός ότι το πρώτο παιχνίδι καλαθοσφαίρισης είχε αρχίσει. Οι παίκτες, αφού δεν μπορούσαν να τρέχουν κρατώντας την μπάλα στα χέρια, άρχισαν να αλλάζουν πάσες και να προσπαθούν να τη βάλουν στο καλάθι. Έκαναν αυτό που κάνουν σήμερα εκατομμύρια άνθρωποι σ' ολόκληρη τη γη. Έπαιζαν το πιο συναρπαστικό από όλα τα αθλήματα, αυτό που μαγνητίζει στις μέρες μας όλο τον κόσμο. Τα γέλια και οι φωνές των μαθητών του Νέισμιθ αντηχούσαν στο παλιό γυμναστήριο. Οι παίκτες, φορώντας μακρύ παντελόνι και μπλούζα, απολάμβαναν το νέο παιχνίδι και ο Νέισμιθ τους κοιτούσε γεμάτος υπερηφάνεια. Μετά από μισή ώρα παιχνιδιού κι ενώ είχε μπει ένα μόνο καλάθι, οι μαθητές ήταν εξουθενωμένοι, αλλά ευτυχισμένοι. Το "μικρόβιο" της καλαθοσφαίρισης τους είχε κατακτήσει. Ρώτησαν το γυμναστή τους πότε θα μπορούσαν να ξαναπαίξουν αυτό το υπέροχο παιχνίδι. Έπαιζαν συχνά στη συνέχεια.

Τον Ιανουάριο του 1892, όταν οι μαθητές γύρισαν από τις διακοπές των Χριστουγέννων, άρχισαν να δίνουν αγώνες με τα γειτονικά σχολεία, που κι αυτά είχαν αρχίσει να παίζουν το νέο παιχνίδι. Τα πρώτα παιχνίδια της εποχής έληγαν συνήθως με 3-2 ή με 2-1. Το κάθε καλάθι μετρούσε ένα πόντο. Το Μάρτιο της ίδιας χρονιάς, διοργανώθηκε στο Σπρίνγκφιλντ η πρώτη διοργάνωση αγώνων καλαθοσφαίρισ��ς μεταξύ των μαθητών του κολεγίου. Αρκετές γυναίκες, που παρακολουθούσαν τους αγώνες από το μπαλκόνι, πρότειναν να παίξουν κι αυτές. Μόλις τελείωσαν οι αγώνες των αντρών, οι γυναίκες μπήκαν στο γήπεδο και έπαιξαν. Ήταν ένα πρωτόγνωρο θέαμα, καθώς, φορώντας μακριά φορέματα, προσπαθούσαν να τρέξουν και να βάλουν την μπάλα στο καλάθι. Δεν το κατάφεραν, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι αυτό που μετράει στον αθλητισμό είναι η προσπάθεια. Την άνοιξη, το παιχνίδι μεταφέρθηκε έξω. Εκεί έστησαν δύο σιδερένιους πασσάλους και κρέμασαν σ' αυτούς τα καλάθια. Η καλαθοσφαίριση είχε ανοίξει τις πόρτες της και είχε ξεκινήσει, για να κατακτήσει τον κόσμο. Μια μέρα ένας φοιτητής, ονόματι Φρανκ Μάχαν, επισκέφτηκε τον Νέισμιθ στο γραφείο του. -"Δρ. Νέισμιθ, πώς σκοπεύετε να ονομάσετε το νέο παιχνίδι;", τον ρώτησε. Ο Νέισμιθ απάντησε ότι δεν είχε αποφασίσει ακόμη για το όνομα του παιχνιδιού. -"Να το πούμε Νέισμιθ - μπολ", πρότεινε ο Μάχαν. -"Αυτό το όνομα θα σκότωνε κάθε παιχνίδι.", απάντησε γελώντας ο καθηγητής. -"Τότε γιατί να μην το πούμε μπάσκετ - μπολ; Εξάλλου παίζεται με δυο καλάθια και μια μπάλα.", αντιπρότεινε ο νεαρός. Ο Νέισμιθ πετάχτηκε επάνω, έδωσε το χέρι του στο μαθητή του και του είπε: -"Μπράβο, αυτά είναι το όνομα που του αξίζει." Το ωραιότερο παιχνίδι του κόσμου είχε βρει το όνομα του. Ο Τζιμ Νέισμιθ ήταν ο πατέρας του και ο Φρανκ Μάχαν ο νονός του.

Το 1958: Έγινε το πρώτο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Γυναικών σε επίπεδο ομάδων-Συλλόγων. Πρωταθλήτρια ανακηρύχθηκε η .Slavia Sofias. 07 Μαρτίου 1953: Αρχίζει το πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Γυναικών στο Σαντιάγκο της Χιλής. 08 Απριλίου 1989: Το παγκόσμιο συνέδριο της FIBA αποφασίζει να απαλείψει της διακρίσεις ανάμεσα σε ερασιτέχνες και επαγγελματίες, δίνοντας σε όλους τους παίκτες το δικαίωμα να αγωνίζονται στις διοργανώσεις της. 1976: Για πρώτη φορά η καλαθοσφαίριση γυναικών περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων του Μόντρεαλ. 1991: Τα 100 χρόνια καλαθοσφαίρισης εορτάζονται από περίπου 250.000.000 παίκτες σε όλο τον κόσμο. Οι εκδηλώσεις ολοκληρώνονται στη γενέτειρα της καλαθοσφαίρισης, στο Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης. Ιούλιος 1992: Για πρώτη φορά επαγγελματίες παίκτες του NBA συμμετέχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες στη Βαρκελώνη. Οκτώβριος 1997: Η FIBA αριθμεί 206 ομοσπονδίες μέλη Το 2001 η FIBA διαχωρίστηκε σε πέντε ζώνες: στην FIBA Europe, FIBA Americas, FIBA Oceania, FIBA Asia & FIBA Africa. Η Ελλάδα ανήκει στην ζώνη της FIBA Europe Καρυτσιώτης Χρήστος και Κουτάγιαρ Παναγιώτης, μαθητές της Α΄ Γυμνασίου


6

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Ήταν οι περιφημότεροι και σπουδαιότεροι εθνικοί αγώνες των Ελλήνων και γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια, κατά το καλοκαίρι στην Ολυμπία. Από τα μυθικά χρόνια αρχίζει η τέλεση των αγώνων και για ιδρυτή τους αναφέρουν τον Ιδαίο Ηρακλή. Αλλά και ο Ηρακλής, ο γνωστός ήρωας, τέλεσε στην Ολυμπία αγώνες, αφού νίκησε το βασιλιά της Ήλιδας, Αυγεία, και φύτεψε την ελιά, που με τα κλωνάρια της στεφάνωναν τους νικητές. Περίφημοι ήταν και οι αγώνες του Οινομάου, που νίκησε ο Πέλοπας. Iδρυτής, όμως, των αγώνων εθεωρείτο ο βασιλιάς της Ήλιδας, Ίφιτος, κατά τον 9ο π.χ. αιώνα. Από τότε οι αγώνες ορίσθηκαν ως πανελλήνια γιορτή. Από το 776 π.Χ. κήρυκες από την Ηλεία ανήγγελλαν κάθε τέσσερα χρόνια σ’ όλες τις ελληνικές πόλεις την έναρξη των ολυμπιακών αγώνων κι άρχιζε η εκεχειρία, το τέλος των εχθροπραξιών. Απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας πολλοί αθλητές και χιλιάδες θεατές συγκεντρώνονταν στην Ολυμπία. Οι αγώνες άρχιζαν με μεγαλοπρεπείς θυσίες στον Δία κι άλλους θεούς από τους ιερείς της Ολυμπίας. Το κυριότερο και παλαιότερο αγώνισμα ήταν ο δρόμος στο στάδιο. Αργότερα, προστίθεται το πένταθλο, που περιελάμβανε το άλμα, το δίσκο, το ακόντιο, το δρόμο και την πάλη, η αρματοδρομία (με τέθριππο), το παγκράτιο (πάλη και πυγμαχία) και τέλος τα αγωνίσματα για παιδιά. Μόνο οι ελεύθεροι Έλληνες πολίτες αγωνίζονταν, ενώ θεατές μπορούσαν να είναι ακόμη και «βάρβαροι». Εκτός της ιέρειας της θεάς Δήμητρας, σε καμία άλλη γυναίκα δεν

επιτρεπόταν να παρακολουθήσει τους αγώνες. Τους αγώνες διηύθυναν οι Ελλανοδίκες. Αυτοί στεφάνωναν με κλαδί αγριελιάς «κότινο» όλους μαζί τους νικητές, στο τέλος των αγώνων. Το στεφάνωμα του νικητή δεν ήταν μόνο γι’ αυτόν εξαιρετική τιμή, αλλά και για τους συγγενείς και την πατρίδα του. Οι αγώνες άρχισαν να χάνουν τη λαμπρότητά τους, από τότε που οι Ρωμαίοι έγιναν κύριοι της Ελλάδας. Σταδιακά οι Έλληνες έπαψαν να παίρνουν μέρος σ’ αυτούς και το στεφάνι της νίκης δόθηκε σ’ ανάξιους αθλητές, ως και στο Νέρωνα ακόμα, που τον στεφάνωσαν Ολυμπιονίκη, παρόλο που δεν ήταν νικητής. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες απαγορεύτηκαν από το χριστιανό αυτοκράτορα, Θεοδόσιο Β’, το έτος 393 μ.Χ. Το 1894 ο βαρόνος, Πιέρ ντε Κουμπερτέν, συγκάλεσε στη Σορβόννη ένα διεθνές αθλητικό συνέδριο με σκοπό να προάγει την ιδέα της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων. Κατά το τέλος του συνεδρίου και μετά από πρόταση του Δημητρίου Βικέλα, προέδρου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, αποφασίστηκε να γίνουν οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα μετά από ένα χρονικό διάστημα δύο ετών. Η οργανωτική επιτροπή, το 1895, ανέθεσε στον ποιητή,

Κωστή Παλαμά, (Πάτρα 1859 – Αθήνα 1943) και στο συνθέτη, Σπύρο Σαμαρά, τη σύνθεση του Ολυμπιακού Ύμνου. Την 25η Μαρτίου 1896, ημέρα έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων, αφού ο Βασιλιάς της Ελλάδος, Γεώργιος Α’, κήρυξε την έναρξή τους, ακολούθησε η θριαμβευτική εκτέλεση του Ολυμπιακού Ύμνου υπό την διεύθυνση του ίδιου του συνθέτη. Έτσι, κάθε τέσσερα χρόνια διοργανώνονται οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Αρχαίο Πνεύμα αθάνατο, αγνέ πατέρα του ωραίου, του μεγάλου και τ' αληθινού Κατέβα, φανερώσου κι άστραψε εδώ πέρα στη δόξα της δικής σου γης και τ' ουρανού Στο δρόμο και στο πάλεμα και στο λιθάρι Στων ευγενών αγώνων λάμψε την ορμή Και με το αμάραντο στεφάνωσε κλωνάρι και σιδερένιο πλάσε και άξιο το κορμί και σιδερένιο πλάσε και άξιο το κορμί Κάμποι, βουνά και θάλασσες φέγγουνε μαζί σου σαν ένας λευκοπόρφυρος μέγας ναός Και τρέχει στο ναό εδώ προσκυνητής σου Και τρέχει στο ναό εδώ προσκυνητής σου Αρχαίο Πνεύμα αθάνατο, κάθε λαός, κάθε λαός Αρχαίο Πνεύμα αθάνατο, κάθε λαός Λιόση Ζωή, μαθήτρια Β΄ Γυμνασίου

Προσκοπισμός

Ο προσκοπισμός είναι μια εθελοντική, μη πολιτική παιδαγωγική κίνηση, για νέους ανθρώπους, ανοικτή σε όλους, χωρίς διακρίσεις, με σκοπό να συμβάλλει στην ανάπτυξη των νέων σωματικά, διανοητικά, κοινωνικά και πνευματικά, δίδοντας έμφαση στην υπαίθρια ζωή. Η κίνηση δημιουργήθηκε το 1907 από τον Λόρδο Μπέηντεν Πάουελ και σήμερα περιλαμβάνει 18 εκατομμύρια μέλη σε 217 χώρες και περιοχές.

Παιδική Παχυσαρκία Tι είναι η παχυσαρκία; Παχυσαρκία σημαίνει αύξηση του σωματικού βάρους κατά ποσοστό μεγαλύτερο του 20% πάνω από το ιδανικό βάρος. Σε τι οφείλεται; Οι περισσότερες περιπτώσεις παχυσαρκίας οφείλονται στην υπερβολική λήψη τροφής. Όταν η πρόσληψη θερμίδων υπερβαίνει τις καύσεις, οι επιπλέον θερμίδες αποθηκεύονται με τη μορφή λίπους και όταν παρατείνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, εμφανίζεται η παχυσαρκία. Είναι σύνηθες φαινόμενο; Η παχυσαρκία είναι μια από τις σοβαρότερες ασθένειες του 21ου αιώνα που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση στην παγκόσμια κατάταξη της παχυσαρκίας, ενώ τα Ελληνόπουλα είναι τα πιο παχύσαρκα παιδιά σε όλη την Ευρώπη. Έρευνες έχουν δείξει ότι σε είκοσι χρόνια θα χαθούν περισσότερα παιδιά από την κακή διατροφή παρά από τα

ναρκωτικά ή το AIDS. Ειδικότερα, το ποσοστό αύξησης της παχυσαρκίας σε παιδιά ηλικίας 6 – 11 ετών φτάνει το 54% και το 40% σε εφήβους ηλικίας 12 – 17 ετών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ερευνών, έχει εκλείψει η φυσική δραστηριότητα στα νεαρά άτομα, η οποία μάλιστα έχει αντικατασταθεί από τη μανιώδη παρακολούθηση τηλεοπτικών προγραμμάτων, που συνοδεύεται από κατανάλωση περιττών, ποσοτικά και ποιοτικά, τροφίμων, όπως αναψυκτικά με μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη, πατατάκια με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και αλάτι και έτοιμο φαγητό με μεγάλα ποσοστά λιπαρών. Συνέπειες Η παχυσαρκία προκαλεί καρδιακά προβλήματα και ξαφνικό θάνατο, αύξηση του σακχάρου στο αίμα και δυσκολία στην αναπνοή, Καμπουρίδου Ιωάννα και Σαμιώτη Σταυρούλα, μαθήτριες Γ΄ Γυμνασίου

Ο ιδρυτής του Ελληνικού Προσκοπισμού Ο Αθανάσιος Λευκαδίτης γεννήθηκε το 1872 στην Αθήνα και καταγόταν από το Αργοστόλι της Κεφαλονιάς. Το 1899 λαμβάνει το δίπλωμα Καθηγητή Γυμναστικής. Η αγάπη του για τον αθλητισμό τον οδηγεί να γίνει άριστος αθλητής της γυμναστικής. Υπήρξε, επίσης, Διευθυντής του Πανελλήνιου Γυμναστικού Συλλόγου και καθηγητής της γυμναστικής στο Μαράσλειο Διδασκαλείο και το Ελληνικό Εκπαιδευτήριο του Δημήτρη Μακρή. Το 1908 με την ευκαιρία των 4ων Ολυμπιακών Αγώνων στο Λονδίνο, ως μέλος της Ελληνικής Αντιπροσωπείας, συνάντησε σ’ένα κατάστημα ένα μικρό παιδί που φορούσε την Προσκοπική του στολή. Το ρώτησε τι είναι “Πρόσκοπος”. Εκείνο πρόθυμα του εξήγησε ότι “Πρόσκοπος είναι ένα παιδί που είναι πάντα έτοιμο να βοηθάει τους άλλους και να κάνει μια καλή πράξη κάθε μέρα”. Η ωραία αυτή απάντηση του Άγγλου Προσκόπου έδωσε την αφορμή στον Αθανάσιο Λευκαδίτη να μελετήσει τον Προσκοπισμό και να τον μεταφέρει και στην Ελλάδα. Το Νοέμβριο του 1910 ίδρυσε με μαθητές του Λυκείου “Μακρή”,

όπου δίδασκε ως καθηγητής, την πρώτη ομάδα Ελλήνων Προσκόπων. Πέθανε στις 18 Ιουνίου 1944. Ο Προσκοπισμός στην Ελλά��α Η Ελλάδα υπήρξε μία από τις πρώτες χώρες που ίδρυσε τον Προσκοπισμό. Λίγους μήνες μετά τη δημιουργία της πρώτης ομάδας Προσκόπων από μαθητές του Λυκείου “Μακρή” ανέλαβαν το έργο της οργάνωσης του ελληνικού προσκοπισμού μαζί με τον Αθανάσιο Λευκαδίτη οι Κ. Μελάς, Νικ. Πασπάτης, Φ. Χρυσοβελόνης και Γ. Πανάς. Αυτοί οι πέντε θεωρούνται ιδρυτές της Κίνησης του Προσκοπισμού στην Ελλάδα. Από το 1910 μέχρι σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες Ελληνόπουλα έγιναν Πρόσκοποι και μεγαλώνοντας διακρίθηκαν σε όλους τους τομείς της ζωής της ελληνικής κοινωνίας. Σκοποθεσία Σκοπός της Προσκοπικής Κίνησης είναι να συμβάλλει στην ανάπτυξη των νέων, ώστε να αξιοποιήσουν πλήρως τις σωματικές, διανοητικές, κοινωνικές και πνευματικές τους ικανότητες και να παραδώσει στην κοινωνία άξιους, χρήσιμους, ηθικούς και υπεύθυνους πολίτες. Αποστολή του Προσκοπισμού είναι να συντελέσει στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των νέων, μέσω ενός συστήματος αξιών βασισμένου στην Προσκοπική Υπόσχεση και Νόμο και να βοηθήσει στην οικοδόμηση ενός καλύτερου κόσμου, όπου οι άνθρωποι ολοκληρώνονται ως άτομα και διαδραματίζουν έναν εποικοδομητικό ρόλο στην κοινωνία. Φανουργάκης Ιωάννης Μαθητής Α΄ Γυμνασίου


7

Η χρήση κινητών τηλεφώνων και η επίδραση από την ακτινοβολία Το κινητό ακτινοβολεί και οι συνέπειες είναι ολέθριες για τον άνθρωπο Θανάσιμες επιπτώσεις στην υγεία προκαλεί η χρήση των κινητών τηλεφώνων, όπως πιστοποιεί μεγάλη έρευνα του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. H έρευνα ξεκίνησε πριν από οκτώ χρόνια και βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Ωστόσο, οι επιστήμονες έχουν ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η αλόγιστη χρήση του κινητού μπορεί να προκαλέσει από καρκίνο του ακουστικού νεύρου έως μείωση της γονιμότητας, αλλοίωση του γενετικού υλικού και επιτάχυνση του "θανάτου των κυττάρων". "Τα πειράματά μας έγιναν σε πειραματόζωα, αλλά και σε καλλιέργειες ανθρωπίνων κυττάρων υπό πραγματικές συνθήκες χρήσης κινητών" επισημαίνει ο επικεφαλής της έρευνας καθηγητής Κυτταρικής Βιολογίας και Ραδιοβιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Λουκάς Μαργαρίτης. "Τα κινητά είναι επικίνδυνα κοντά στο σώμα, ιδίως για πολλά λεπτά κάθε ημέρα και πρέπει επιτέλους να πάψει ο μύθος ότι δεν κάνουν κακό στην υγεία μας", τονίζει ο καθηγητής. Βασικές παράμετροι επικινδυνότητας είναι η διάρκεια και συχνότητα της συνομιλίας, η συνολική διάρκεια (σε χρόνια) χρήσης του κινητού, η ισχύς της εκπομπής που σχετίζεται με την ποιότητα του σήματος (απόσταση κινητού - σταθμού βάσης), ο τρόπος χρήσης (απευθείας στο αυτί, hands free, blue tooth). Όπως υπογραμμίζεται στην έρευνα, εάν το κινητό τοποθετηθεί στο αυτί κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, τότε μέρος της ακτινοβολίας εισέρχεται στον εγκέφαλο και απορροφάται από τα κύτταρα του εγκεφάλου. Σε περίπτωση που το έχουμε σε κάποιο σημείο του σώματος, στην τσέπη ή το κρατάμε στα χέρια, τότε η ακτινοβολία θα απορροφηθεί από τα κύτταρα, αρχίζοντας από την επιδερμίδα και προχωρώντας προς τα μέσα. Οι μελέτες της ερευνητικής ομάδας που έγιναν σε κύτταρα και σε πειραματόζωα έδειξαν μείωση γονιμότητας, επιτάχυνση της γήρανσης και τελικά της καταστροφής του κυττάρου, ανωμαλία “Πάντα πίστευα πως όλος ο κόσμος μου ανήκει… Μέχρι που μεγάλωσα… Τώρα νομίζω ότι έχω πάρει μια γεύση από τη ζωή. Κανείς δεν έχει αυτό που θέλει… τις περισσότερες φορές τουλάχιστον. “ Αν και μόλις 14 ετών, δε διστάζω να κάνω όνειρα, άλλοτε αστεία, μεγάλα, ειρωνικά και άλλοτε απλά και καθημερινά… Ένα από τα θετικά των ανθρώπων είναι ότι μπορούν να ονειρεύονται. Όταν είμαστε μικροί, τα όνειρά μας μάς παρασύρουν και ζούμε μέσα σε αυτά, ελπίζοντας ότι θα γίνουν πραγματικότητα. Καθώς μεγαλώνουμε, όμως, καταλαβαίνουμε ότι τα όνειρά μας είτε είναι δύσκολο είτε δεν μπορούν να υλοποιηθούν. Για αυτό είμαστε εμείς εδώ! Ακολουθεί μία μικρή δημοσκόπηση, κατά την οποία έχουμε συζητήσει με μερικούς από τους διδάσκοντες των Εκπαιδευτηρίων «Καραχάλιου», για να ανακαλύψουμε αν τελικά τα παιδικά τους όνειρα, αναφορικά με το επάγγελμα που ήθελαν να ακολουθήσουν, έγιναν πραγματικότητα. Σαντούρη Παναγιώτα, καθηγήτρια Γαλλικών «Όταν ήμουν μικρή, ήθελα να γίνω δικηγόρος. Όταν έδωσα εξετάσεις, πέρασα στη Γαλλική Φιλολογία και το δεδομένο αυτό με οδήγησε σε άλλη επαγγελματική οδό.» Ζαχαριάδου Εύη, Φιλόλογος «Όταν ήμουν παιδί, ήθελα να γίνω Φυσικός. Στο λύκειο δεν είχα πολύ καλή επίδοση στη Φυσική και άλλαξα εντελώς κατεύθυνση. Αξίζει να σημειώσω ότι ένα πιο παιδικό μου όνειρο ήταν να γίνω κτηνίατρος." Χουσάκου Μαρία, Θεολόγος "Ήθελα να γίνω παιδίατρος, όταν ήμουν μικρή. Στο τέλος, όμως, του Γυμνασίου άλλαξαν τα ενδιαφέροντά μου."

στον πολλαπλασιασμό των κυττάρων, αλλά και ενεργοποίηση πρωτεϊνών που σχετίζονται με βλάβες στο DNA και ενδεχόμενη καρκινογένεση. Ένα σημαντικό στοιχείο που προκύπτει από την έρευνα, βάσει των μετρήσεων που έγιναν στο εργαστήριο της επιστημονικής ομάδας, είναι πως οι επιπτώσεις από την ακτινοβολία του «hands free» και του «blue tooth» είναι μειωμένες έως και μηδενικές. Όμως, και στις περιπτώσεις αυτές έχει μεγάλη σημασία η θέση, στην οποία τοποθετούμε το κινητό κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, αφού η συσκευή θα πρέπει να βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον 40 εκατοστών από οποιοδήποτε σημείο του σώματος. Στην ελληνική αγορά κυκλοφορούν αυτοκόλλητα τα οποία διαφημίζονται ότι παρέχουν προστασία του χρήστη από την ακτινοβολία. Όπως, όμως, δηλώνει ο κ. Μαργαρίτης, "οι μετρήσεις μας δεν έχουν δείξει κάτι τέτοιο". Παιδί και κινητό Τα παιδιά, αλλά κυρίως οι γονείς, επιβάλλεται να ενημερωθούν πως το κινητό είναι ένας πομπός, ο οποίος, όταν λειτουργεί, εκπέμπει ακτινοβολία, σε κάποιες περιπτώσεις ιδιαίτερα μεγάλης ισχύος. Είναι σχεδόν αδύνατο να προβλεφθεί τι θα συμβεί σε μεγάλο βάθος χρόνου, αν το παιδί χρησιμοποιεί το κινητό πολλές ώρες την ημέρα, όχι απαραίτητα για να μιλά, αλλά για να στέλνει μηνύματα ή εικόνες ή ακόμη για να παίζει τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, που προσφέρουν οι συσκευές. Σε κάθε περίπτωση, ο πομπός της ακτινοβολίας βρίσκεται στα χέρια του. Γίνεται, λοιπό, αντιληπτό ότι πρέπει να αποφεύγεται η χρήση του. Τα παιδιά θα πρέπει να το χρησιμοποιούν μόνο για επείγουσες περιπτώσεις και για μικρή διάρκεια (μισό έως ένα λεπτό την ημέρα). Ανασφαλή τα όρια για τις κεραίες Σχετικά με την επικινδυνότητα της ακτινοβολίας, που εκπέμπεται από τους σταθμούς-κεραίες βάσης των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, κάθε χώρα μπορεί να διαμορφώσει τα δικά της "όρια ασφαλείας", Αρβανίτη Παναγιώτα , Δασκάλα Δημοτικού «Ήθελα να γίνω αστροναύτης, όμως η NASA “έπεφτε” λίγο μακριά. Άλλαξα γνώμη, μόλις έμαθα για τη δίαιτα του αστροναύτη. Αστειεύομαι. Η αγάπη μου για τα παιδιά με οδήγησε στην Παιδαγωγική.» Καραχάλιου Κατερίνα, Χημικός «Από την Ε΄ Δημοτικού ήθελα να γίνω Χημικός. Όταν ήμουν μικρή, έβλεπα την αδερφή μου να διαβάζει Χημεία και την αγάπησα και εγώ.» (κατάφερε να υλοποιήσει το στόχο της) Ασπιώτου Ευγενία, Φιλόλογος «Πάντα το όνειρό μου ήταν να γίνω Φιλόλογος. Όταν ήμουν μικρή, έπαιζα με την αδερφή μου «το σχολείο». Όταν πήγα στο Γυμνάσιο, είχα ως πρότυπο την καθηγήτρια μου, η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή μου.» (κατάφερε να υλοποιήσει στο στόχο της) Τσακιρτζής Στέλιος, Μαθηματικός «Μικρός είχα στο μυαλό μου δύο επαγγέλματα: Ίκαρος ή Μαθηματικός. Στην Α΄ Γυμνασίου γνώρισα έναν εξαίρετο Μαθηματικό και έτσι θέλησα να ακολουθήσω το συγκεκριμένο επάγγελμα.» (κατάφερε να υλοποιήσει το στόχο του) Κοσμά Νίκη, Φιλόλογος «Το αγαπημένο μου παιχνίδι ήταν να κάνω τη δασκάλα. Μαθητές μου ήταν τα παιγνίδια μου και αργότερα ο αδερφός μου. Στην Α΄ Δημοτικού, όταν είδα τη δασκάλα μου, εντυπωσιάστηκα! Ήθελα να κάνω και εγώ μάθημα, να διδάσκω ό,τι μάθαινα. Όταν πήγα στο Γυμνάσιο, αγάπησα τα αρχαία, τη νεοελληνική γλώσσα και τη λογοτεχνία, αν και με ενδιέφερε και η χημεία. Δεν έχω μετανιώσει καθόλου για την επιλογή μου. Θέλω να βοηθήσω τα παιδιά να κατακτήσουν τη γνώση και να συμβάλλω στη

λαμβάνοντας υπόψη τα όρια, που έχουν προταθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.O.Y.) και την ανεξάρτητη "διεθνή επιτροπή προστασίας από τις μη ιονίζουσες ακτινοβολίες", αλλά μπορεί και πρέπει να συνεκτιμήσει τα τρέχοντα επιστημονικά δεδομένα. H διακύμανση ανάμεσα στις χώρες είναι πολύ μεγάλη. Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις κεραίες βάσης υπάρχει στα μεγάλα και πυκνοδομημένα αστικά κέντρα. "O κάθε κάτοικος έχει το δικαίωμα να μην επιβαρύνεται ούτε με 1 βολτ/μέτρο ακτινοβολίας στο χώρο που ζει και εργάζεται και όχι με 33 ή 45 βολτ/ μέτρο που ορίζουν τα ελληνικά όρια ασφαλείας", λέει ο κ. Μαργαρίτης και συνεχίζει: "Μελέτες επιδημιολογικές και πειραματικές σε κύτταρα και σε πειραματόζωα συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι η ένταση της ακτινοβολίας κινητής τηλεφωνίας κάτω από τα όρια ασφαλείας του Π.O.Y, προερχόμενη είτε από κεραίες βάσης είτε από τη χρήση των κινητών τηλεφώνων, είναι επιβλαβής". Ειδικά για τις γραμμές μεταφοράς υψηλής τάσης έχει παρατηρηθεί πως σε κοντινή απόσταση προκαλείται παιδική λευχαιμία και πάλι σε ένταση πεδίου κάτω από τα όρια ασφαλείας. "Στον νέο νόμο (34 31/3-2-2006) θα έπρεπε να είχε γίνει μέριμνα για όλα αυτά", προσθέτει ο κ. Μαργαρίτης. "Κάτι τέτοιο δεν έγινε. Απλά ορίστηκε απόσταση ασφαλείας εγκατάστασης κεραιών (300 μέτρα) από σχολεία, βρε��ονηπιακούς σταθμούς, νοσοκομεία, γηροκομεία και ψηφίστηκε μείωση της επιτρεπόμενης πυκνότητας ισχύος κατά 30% από ότι ίσχυε μέχρι σήμερα. Η ευθύνη είναι της Πολιτείας, που αποφασίζει για τα όρια, χωρίς να συνεκτιμήσει τα τρέχοντα ερευνητικά συμπεράσματα (1-10 βολτ/ μέτρο). Ανδρεαδάκη Φιλία, Μίμαρου Ευαγγελία, Μιχαλακάκος Παναγιώτης, Ρεϊση Βασιλική, μαθητές Β΄ Γυμνασίου Έχουν χρησιμοποιηθεί στοιχεία από έρευνες του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

διαμόρφωση της προσωπικότητας τους.» (κατάφερε τον στόχο της) Από τους 8 καθηγητές που ρωτήσαμε οι τέσσερις (50%) κατάφεραν να επιτύχουν το στόχους τους, ενώ οι άλλοι τέσσερις όχι (50%). Έτσι, βλέπουμε ότι δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι τα όνειρά μας θα πραγματοποιηθούν. Ωστόσο, εμείς οφείλουμε να κυνηγάμε τα όνειρά μας. Για την υλοποίηση των ονείρων μας οι μόνοι υπεύθυνοι είμαστε εμείς! Όπως, άλλωστε, λένε και οι μεγαλύτεροι… ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ… ΑΛΛΑ ΔΕ ΘΕΛΩ..! Αντάρτη Παναγιώτα, Ζαραγκίδης Ιωάννης, Κόλλια Δανάη, Μουράτου Δέσποινα μαθητές Β΄ Γυμνασίου

α ρ ι ε Όν


8

Κινηματογράφος και ταινίες Οι ταινίες δεν ήταν πάντα, όπως τις ξέρουμε εμείς σήμερα. Η τεχνολογία έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο. Οι παλιές ταινίες δεν είχαν ήχο και ήταν ασπρόμαυρες. Πλέον όλες οι ταινίες είναι έγχρωμες, ενώ κάποιες είναι και τρισδιάστατες. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ Η ιστορία του κινηματογράφου ξεκινάει με τους πρωτοπόρους εφευρέτες του και τις πρώτες τους ταινίες. Στην Αμερική ο εφευρέτης, Thomas Edison, πνεύμα ανήσυχο, όταν ανακάλυψε το φωνόγραφο, έθεσε ως στόχο του να φτιάξει μια συσκευή, η οποία θα κατέγραφε ταυτόχρονα ήχο και εικόνες. Τα σημαντικότερα ίσως επιτεύγματα σχετικά με την ανάπτυξη της κινηματογραφικής τεχνικής έγιναν στα τέλη του 1880, με κυριότερο ίσως, την εφεύρεση του «κινητοσκοπίου» από τον Ουίλλιαμ Ντίκσον, ο οποίος εργαζόταν στα εργαστήρια του Thomas Edison. Το κινητοσκόπιο, ήταν μία μηχανή προβολής, με δυνατότητα να προβάλλει την κινηματογραφική ταινία σε ένα κουτί, το οποίο ήταν ορατό μόνο από ένα θεατή, μέσω μιας οπής. Η συσκευή παρουσιάστηκε για πρώτη φορά επίσημα στις 20 Μαΐου του 1891, μαζί με την πρώτη κινηματογραφική ταινία. Στην ευρωπαϊκή πλευρά του Ατλαντικού, μια οικογένεια με παράδοση στην κατασκευή φωτογραφικών πλακών, άρχισε τη δική της ενασχόληση με τα ζητήματα της κινούμενης εικόνας. Όλα ξεκίνησαν, όταν ο Antoine Lumières ανάμεσα στα εκθέματα στη μεγάλη έκθεση του Παρισιού το 1894 είδε το κινητοσκόπιο του Edison. Αγόρασε ένα και το πήγε αμέσως στους δυο γιούς του. Η ιδέα για μια μηχανή λήψης και προβολής μαζί σε «φιλμ» και η δημιουργία μιας ταινίας, που θα προβάλλεται σε μια μεγάλη οθόνη, για να μπορούν να τη δουν πολλοί θεατές, δεν άργησε να έρθει.

Το όνομα του νέου θεάματος: Κινηματογράφος Η πρώτη ημερομηνία δημόσιας προβολής: 28 Δεκεμβρίου 1895 Ο ανθρώπινος πολιτισμός αλλάζει όψη. Με αφετηρία τις νέες δυνατότητες που αναδείχθηκαν, ο κινηματογράφος μετασχηματίστηκε διεθνώς σε μία δημοφιλή μορφή τέχνης, ενώ παράλληλα πολλοί κινηματογραφικοί χώροι δημιουργήθηκαν με αποκλειστικό σκοπό την προβολή ταινιών. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1920, ο κινηματογράφος παρέμενε χωρίς ήχο «βουβός κινηματογράφος» και συχνά οι προβολές ταινιών συνοδεύονταν από ζωντανή μουσική. Η ιστορία του ηχογραφημένου κινηματογραφικού ήχου ξεκίνησε το 1926, όταν η Warner Brothers παρουσίασε μία συσκευή «Vitaphone», η οποία έδινε τη δυνατότητα αναπαραγωγής μουσικής, μέσω ενός δίσκου, ο οποίος συγχρονιζόταν με τη μηχανή προβολής της ταινίας. Βασισμένη σε αυτή τη νέα τεχνολογία, στα τέλη του 1927 κυκλοφόρησε η ταινία «The Jazz Singer», η οποία, αν και κατά το μεγαλύτερο μέρος της ήταν βουβή, υπήρξε η πρώτη που περιείχε διαλόγους. Η πρώτη έγχρωμη ταινία που προβλήθηκε στους κινηματογράφους ήταν το 1935 το «Becky Sharp» του Rouben Mamoulian με πρωταγωνίστρια τη Miriam Hopkins.

Οικολογία

Στις 19 Νοεμβρίου 2002, το πετρελαιοφόρο «Prestige», που μετέφερε 77.000 τόνους πετρελαίου, βυθίστηκε σε απόσταση 250 χιλιομέτρων (139 ναυτικών μιλίων) από τις ΒΔ ακτές της Ισπανίας. Το πλοίο έσπασε στα δυο. Η πλώρη “έκατσε” σε βάθος 3830 μέτρων και η πρύμνη σε βάθος 3565 μέτρων. Οι αρχικές εκτιμήσεις ήθελαν το πετρέλαιο να παγώνει λόγω της πολύ χαμηλής θερμοκρασίας και της τεράστιας πίεσης σε τέτοια βάθη. Η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Το πετρέλαιο διέρρεε από το ”κουφάρι» του πλοίου ανεξέλεγκτα. Πετρελαιοκηλίδες έφτασαν μέχρι τις ακτές της Πορτογαλίας. Το πετρέλαιο έφτασε μέχρι τις Αγγλικές ακτές της Μάγχης. Εκτιμάται ότι το πετρέλαιο ρύπανε 1900 χιλιόμετρα ακτών σε Ισπανία και Γαλλία. Τα κυριότερα προβλήματα • Το μεγάλο βάθος Δεν υπήρχε εξοπλισμός κατάλληλος για τέτοια βάθη. Ακόμη και στα ROV δεν υπήρχε διαθέσιμος εξοπλισμός για τέτοια βάθη (μέγιστο μέχρι τότε βάθος λειτουργίας τα 3.000 μέτρα). Αντλήσεις πετρελαίου είχαν ξαναγίνει, αλλά σε βάθη που μπορούν να δράσουν δύτες. • Το ιξώδες του πετρελαίου έκανε δύσκολη τόσο την άντληση όσο και τη μεταφορά του στην ακτή. • Το σφιχτό χρονοδιάγραμμα Το συμβόλαιο με την εταιρία υπογράφηκε το Μάιο 2003. Σύμφωνα με αυτό, ο σχεδιασμός, η κατασκευή και η δοκιμή του εξοπλισμού έπρεπε να γίνουν μέχρι το Σεπτέμβρη 2003! Τι έκαναν οι αρχές;

ΤAINIEΣ ΠΟΥ

ΣΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝ

ΟΥΜΕ

1. Μαλλιά κουβάρια Περίληψη

Η Ραπουνζέλ είναι μια πανέμορφη, δυναμική και πανέξυπνη πριγκίπισσα με χρυσαφένια μαλλιά, που το μήκος τους ξεπερνά τα 21 μέτρα. Ο Φιν Ράιντερ είναι ένας ακαταμάχητος, πολυμήχανος κι ονειροπόλος… ληστής. Έχει αυτοπεποίθηση που αγγίζει τα όρια της αλαζονείας. Η γνωριμία τους είναι επεισοδιακή, όπως και το ταξίδι, που θα κάνουν μαζί. Θα συναντήσουν πολλούς κινδύνους, αλλά και όμορφες στιγμές, ενώ θα ανακαλύψουν τους πραγματικούς τους εαυτούς και ακόμα περισσότερα… 2. Το Χρονικό της Νάρνια: Ο Ταξιδιώτης της αυγής Περίληψη

Ο Έντμουντ και η Λούση, μαζί με τον ξάδερφό τους, Γιουστέις, το μεγαλοπρεπή φίλο τους, Κάσπιαν και ένα ριψοκίνδυνο ποντίκι με το όνομα Ρίπιτσιπ, βρίσκονται ξαφνικά μέσα σε ένα πίνακα και στο πλοίο DAWN TREADER. Η αποστολή τους, από την οποία εξαρτάται η μοίρα ολόκληρης της Νάρνια, θα τους οδηγήσει σε μυστηριώδη νησιά, σε μοιραίες αναμετρήσεις με μαγικά πλάσματα και απειλητικούς εχθρούς, αλλά και στην επανασύνδεση με το φίλο και προστάτη τους, τον Άσλαν.

Μυρσίνη Καλατζή, μαθήτρια Α΄ Γυμνασίου

Οι Ισπανικές αρχές, κάτω από το βάρος της τεράστιας κοινωνικής πίεσης λόγω της πρωτοφανούς οικολογικής καταστροφής, έπρεπε να δείξουν ότι κάνουν ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό. Το πολιτικό κόστος μιας αποτυχίας θα ήταν τεράστιο. Για το σκοπό αυτό δημιούργησαν μια Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή, η οποία γνωμοδοτούσε για τις πλέον δόκιμες λύσεις. Η Επιτροπή ανέλυσε πολλές προτάσεις. Στις 14/2/2003 η Ισπανική κυβέρνηση ανέθεσε σε μια εταιρία να κάνει την τεχνική μελέτη βιωσιμότητας και στη συνέχεια να συντονίσει την ανάπτυξη των απαραίτητων μέσων-εργαλείων για την ανάκτηση του πετρελαίου. Τρεις μελέτες ανέλυσαν το εφικτό του εγχειρήματος, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις πιο ενδιαφέρουσες προτάσεις. Ολοκληρώθηκαν εντός τριμήνου. Τι έγινε τελικά • “Ταπώθηκαν” οι διαρροές των δεξαμενών, χρησιμοποιώντας διαφορετικές μεθόδους και τεχνικές. • Έγιναν μετρήσεις και εκτίμηση της ποσότητας του πετρελαίου, που απέμεναν στο πλοίο, καθώς και της θέσης του. • Πραγματοποιήθηκε έλεγχος του πλοίου με υπερήχους, για να εντοπιστούν τα σημεία, στα οποία θα έμπαιναν οι τάπες. • Τοποθετήθηκαν οι τάπες. • Σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν οι βαλβίδες εξαγωγής. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην ασφάλεια. • Σχεδιάστηκε σύστημα έγχυσης νερού, που εξασφάλισε την αντικατάσταση του πετρελαίου με νερό.

• Κατασκευάστηκαν οι ειδικές κάψουλες, που δέχονταν το πετρέλαιο και το μετέφεραν στην επιφάνεια. Αρχικά, δοκιμάστηκε εύκαμπτο υλικό και τελικά επελέγη το αλουμίνιο. Η χωρητικότητά τους ήταν 350 κυβικά μέτρα, το ύψος τους 23 μέτρα και η διάμετρος 5,3 μέτρα. Είχαν ουδέτερη πλευστότητα. Η άνοδος και η κάθοδος ρυθμιζόταν με έρμα. Μόλις έφταναν στη βαλβίδα εξαγωγής, ένα μηχανικό βίντσι έμπαινε σε λειτουργία με τη βοήθεια ROV και οδηγούσε την κάψουλα στην ακριβή της θέση. Ένα ROV άνοιγε την “πόρτα” της κάψουλας και το πετρέλαιο ξεκινούσε να ρέει στο άνοιγμά της με τη βοήθεια της βαρύτητας. Άλλο ROV εξασφάλιζε ότι η βαλβίδα εξαγωγής σφραγίζεται έγκαιρα, ώστε να αποφευχθεί διαρροή από την υπερχείλιση της κάψουλας. • Η δυσκολία άντλησης του πετρελαίου από τις κάψουλες, λόγω της μεγάλης του πυκνότητας, ξεπεράστηκε με ένα σύστημα, που έριχνε νερό μέσα στην κάψουλα με τρόπο, ώστε αυτό να περιβάλει το πετρέλαιο και να λειτουργεί σαν λιπαντικό. • Μικροοργανισμοί, η παρουσία των οποίων ενισχύθηκε με πρόσθετα θρεπτικά, εξασφάλισαν τον καθαρισμό των δεξαμενών από τα απομεινάρια του πετρελαίου. Το σχέδιο ανάκτησης του πετρελαίου κόστισε 109,2 εκατομμύρια €. Ξυπολιτίδου Βενετία, μαθήτρια της Β΄ Γυμνασίου Χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από την ιστοσελίδα της Greenpeace


9

Αστρονομία

Η Αστρονομία (ως διεθνής όρος εκ των ελληνικών λέξεων «αστρον» + «νέμω») είναι η επιστήμη που ερευνά και εξετάζει όλα τα ουράνια σώματα μεταξύ αυτών και τη Γη - καθώς και τις σχέσεις, τις κινήσεις και τη δυναμική αυτών. Η Αστρονομία γεννήθηκε με την εμφάνιση του «διανοούμενου ανθρώπου» στον ημέτερο πλανήτη. Ειδικότερα, όμως, για τους Έλληνες, η «Αστρ��νομία» γεννήθηκε ακριβώς την ίδια ιερή εκείνη στιγμή που γεννήθηκε και η ελληνική μυθολογία και μάλιστα σε μια αμφίδρομη σχέση. Προστάτης της ήταν η θεία Μούσα Ουρανία. H Αστρονομία αναφέρεται στην παρατήρηση και την ερμηνεία των φαινομένων που λαμβάνουν χώρα στον ουράνιο χώρο πέρα από τη Γη και την ατμόσφαιρα. Μελετά την προέλευση, την εξέλιξη, τις φυσικές και χημικές ιδιότητες των ουρανίων σωμάτων που μπορούν να παρατηρηθούν, καθώς και των διεργασιών που περιλαμβάνουν αυτές. Η Αστρονομία ως επιστήμη με την πρόοδο των φυσικομαθηματικών επιστημών έλαβε δια μέσου των αιώνων τόση ευρύτητα, ώστε να καταταχθεί στις φυσικές επιστήμες, αλλά και να κατατμηθεί σε επιμέρους άλλους σημαντικούς κλάδους. Ιστορία Η πρόοδος της Αστρονομίας είναι στενά συνδεδεμένη με την εξέλιξη των παρατηρήσεων. Ο άνθρωπος είναι το μόνο πλάσμα στη Γη που σηκώνει το

κεφάλι του, για να κοιτάξει απευθείας τον ήλιο και τα ουράνια σώματα, που φαίνονται τη νύχτα. Η γοητεία που ασκεί ο ουρανός στον άνθρωπο τον οδήγησε στη συστηματοποίηση των παρατηρήσεών του και στη διατύπωση νόμων που εξηγούν φαινόμενα, όπως οι φάσεις της σελήνης, η διάρκεια του έτους και η εναλλαγή των εποχών. Οι πρώτοι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν ως μέσο παρατήρησης το γυμνό οφθαλμό. Η αστρονομία θεωρείται κατ' εξοχήν ελληνική επιστήμη, αφού θεμελιώθηκε από τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, οι οποίοι έκαναν σημαντικά βήματα στην επιστήμη της Αστρονομίας, όπως το σύστημα του φαινόμενου μεγέθους των αστέρων (που εφαρμόζεται ακόμα), η σφαιρικότητα της γης (Πυθαγόρας, 6ος αιώνας π.Χ.) η πρόταση ηλιοκεντρικού συστήματος (Αρίσταρχος ο Σάμιος 310 - 230 π.Χ.), η μέτρηση της ακτίνας της Γης (Ερατοσθένης, 276 - 192 π.Χ.), η κατάρτιση καταλόγου ουρανίων σωμάτων (Ίππαρχος, 2ος π.Χ. αιώνας)… Αργότερα, η Αλεξανδρινή σχολή δεν αρκείται σε απλές θεωρητικές έρευνες, αλλά επιδιώκει και την εκτέλεση των παρατηρήσεων με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Τις θεωρίες και τις παρατηρήσεις των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων συγκέντρωσε κατά το 16ο αιώνα ο Κοπέρνικος και τις εμφάνισε σαν δικό του σύστημα. Ωστόσο, και άλλοι αρχαίοι λαοί ,όπως

οι Βαβυλώνιοι και οι Αιγύπτιοι, ασχολήθηκαν με την Αστρονομία. Άλλωστε γνωρίζουμε την κατάρτιση ημερολογίων των αρχαίων Αιγυπτίων με πρακτικούς σκοπούς. Ουράνια σώματα Η Αστρονομία εξετάζει τους φυσικούς νόμους που διέπουν τα ουράνια σώματα, τα οποία είναι δυνατόν να παρατηρηθούν με τις κατάλληλες μεθόδους. • Αστέρες Οι αστέρες, αστέρια ή άστρα, είναι αέρια σώματα, στα οποία κυριαρχεί συνήθως το στοιχείο Υδρογόνο. Οι συνθήκες στους αστέρες είναι τέτοιες, ώστε να λαμβάνουν χώρα θερμοπυρηνικές αντιδράσεις και να ακτινοβολούν ενέργεια σε μορφή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Ο Ήλιος είναι ο κοντινότερος αστέρας στη Γη. Μία καθαρή ασέληνη νύχτα μπορούμε να διακρίνουμε περί τα 4000 αστέρια χωρίς οπτικά βοηθήματα. Αυτά είναι άστρα που ανήκουν στο Γαλαξία μας. Ο κοντινότερος αστέρας στο Ηλιακό Σύστημα είναι ο Εγγύτατος Κενταύρου (Proxima Centauri), σε απόσταση 4,2 ετών φωτός. • Πλανήτες Οι πλανήτες είναι σώματα (αέρια όπως ο Δίας ή στερεά όπως η Γη) τα οποία δεν έχουν δυνατότητα να συντηρήσουν θερμοπυρηνικές αντιδράσεις. Οι πλανήτες του Ηλιακού μας Συστήματος περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο. Οι πλανήτες συχνά διαθέτουν δορυφόρους, δηλαδή σώματα που περιστρέφονται γύρω τους. Ο μοναδικός φυσικός δορυφόρος της γης είναι η Σελήνη, το φεγγάρι. • Κομήτες Αστεροειδείς Είναι σώματα σημαντικά μικρότερα από τους πλανήτες.

• Νεφελώματα Σχηματισμοί αερίων και σκόνης που εκτείνονται σε ευρύτερες περιοχές του Γαλαξία. Τα νεφελώματα συχνά είναι περιοχές δημιουργίας νέων αστέρων. Γνωστό νεφέλωμα είναι το «Μεγάλο Νεφέλωμα του Ωρίωνα» (Μ42) στον αστερισμό Ωρίωνα. • Σμήνη αστέρων Σχηματισμοί αστέρων που έχουν βαρυτική αλληλεπίδραση. Διακρίνονται σε σφαιρωτά και ανοικτά σμήνη. Ένα από τα γνωστότερα σμήνη είναι οι «Πλειάδες» ή «Πούλια» (Μ45 στον αστερισμό Ταύρο). • Γαλαξίες Οι αστέρες αποτελούν μέρη μεγαλύτερων σχηματισμών, των γαλαξιών. Οι γαλαξίες είναι πολλές τάξεις μεγέθους μεγαλύτεροι από τους αστέρες και οργανώνονται σε σμήνη γαλαξιών. Ο κοντινότερος γαλαξίας στο Γαλαξία μας είναι ο νάνος γαλαξίας του Μεγάλου Κυνός, σε απόσταση περίπου 25.000 ετών φωτός, αλλά ο πλησιέστερος γαλαξίας ορατός με γυμνό μάτι είναι το Μέγα Νέφος του Μαγγελάνου (169.000 έτη φωτός). • Αστερισμοί Για ευκολότερη αναγνώριση και ανεύρεση των ουράνιων σωμάτων, ο ουρανός χωρίζεται σε 88 τμήματα, ισάριθμων αστερισμών. Οι αστερισμοί που διασχίζει ο ήλιος κατά την εναλλαγή των εποχών (η εκλειπτική) ονομάζονται αστερισμοί του Ζωδιακού Κύκλου. • Μαύρες τρύπες - Αστέρες νετρονίων Σώματα στα οποία ισχύουν ακρότατες συνθήκες της Φυσικής. Συνήθως προέρχονται από το τελικό στάδιο της εξέλιξης μεγάλων αστέρων. Κολιαράκης Αλέξανδρος μαθητής Β΄ Γυμνασίου

Αρχαίοι Έλληνες Αστρονόμοι Αγλαονίκη Αέτιος ο Αντιοχεύς Ανδρόνικος ο Κυρρήστης Αρίσταρχος ο Σάμιος Αρίστυλλος ο Σάμιος Άρατος ο Σολεύς Αρχύτας ο Ταραντίνος Άτταλος ο Ρόδιος Αυτόλυκος ο Πιταναίος Γεμίνος ο Ρόδιος

Ερατοσθένης ο Κυρηναίος Ευκτήμων ο Αθηναίος Εύδοξος ο Κνίδιος Ηρακλείδης ο Ποντικός Θεανώ η Θουρία Θέων ο Αλεξανδρεύς Ίππαρχος ο Ρόδιος Κάρπος ο Αντιοχεύς Κλεομήδης ο κοσμογράφος

Ψυχολογία

Κλεόστρατος ο Τενέδιος Οινοπίδης ο Χίος Ποσειδώνιος ο Ρόδιος Κλαύδιος Πτολεμαίος Σέλευκος ο Σελεύκειος Σωσιγένης ο Αλεξανδρεύς Σωσιγένης ο Περιπατητικός Υψικλής ο Αλεξανδρεύς

άνθρωποι καταφεύγουν σε κάποιον ειδήμονα, για να ζητήσουν τη βοήθειά του για την επίλυση των προβλημάτων τους. Αξίζει να σημειώσουμε ότι συνήθη προβλήματα της εποχής μας είναι το άγχος, ο έντονος ρυθμός στο σύγχρονο τρόπο ζωής, οι φοβίες, η κατάθλιψη, ο εθισμός, οι διατροφικές διαταραχές, η εφηβική επανάσταση… Πότε εμφανίζονται οι διαταραχές στον ψυχισμό του ατόμου; Έρευνες έχουν δείξει ότι τα περισσότερα προβλήματα εμφανίζονται την περίοδο της εφηβείας και το χρονικό διάστημα από το 27ο έως το 40ο έτος της ηλικίας του ατόμου. Μπορούν να ξεπεραστούν οι ψυχικές διαταραχές; Όλα τα προβλήματα μπορούν να λυθούν και να ξεπεραστούν, αν απευθυνθούμε σε κάποιον ειδικό και αν έχουμε και εμείς τη θέληση να αποδεσμευτούμε από ό,τι μας ταλανίζει. Μαρκέλλα Κυριακουλάκου, μαθήτρια Γ΄ Γυμνασίου

Κλάδοι ψυχολογίας:

1. Συμβουλευτική Ψυχολογία 2. Γνωστική Ψυχολογία 3. Νευροψυχολογία 4. Ψυχολογία Υγείας 5. Εργασιακή/Οργανωσιακή Ψυχολογία Τι είναι η ψυχολογία; Η ψυχολογία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τα ανθρώπινα συναισθήματα. 6. Κοινωνική Ψυχολογία 7. Αναπτυξιακή Ψυχολογία Μελετά τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες των ανθρώπων. 8. Νομική Ψυχολογία Γιατί κάποιος πρέπει να επισκεφθεί ψυχολόγο; 9. Εκπαιδευτική Ψυχολογία Σε μία εποχή, όπως η σημερινή, με πολλά και δυσεπίλυτα προβλήματα, αρκετοί 10. Κλινική ψυχολογία


10

Τ

Σεπτέμβριος 2010

ο επίγραμμα του Σιμωνίδη, Μετά από 48 ώρες πεζοπορίας που χαράχτηκε στο ο Φειδιππίδης φτάνει στη τρόπαιο από λευκή πέτρα, Σπάρτη και εκθέτει τη δύσκολη ανεγέρθη στο Μαραθώνα από 2.500 χρόνια από τη μάχη στο Μαραθώνα κατάσταση. Οι Σπαρτιάτες, τους Αθηναίους, για να θυμίζει αν και πρόθυμοι, δε στέλνουν τη σημασία της πρώτης νίκης των βοήθεια αμέσως εξαιτίας μιας «Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Ελλήνων ενάντια στην περσική παράδοσης, να μην εκστρατεύουν Μαραθώνι χρυσοφόρων Μήδων εισβολή. Η μάχη του Μαραθώνα πριν την Πανσέληνο. Η βοήθεια εστόρεσαν δύναμιν» είναι η πρώτη σοβαρή αναμέτρηση έφτασε στην Αθήνα με 5 ημέρες Ελλήνων και Περσών. Διεξήχθη καθυστέρηση και μετά τη μάχη. αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην μεταξύ των Αθηναίων , με τη βοήθεια Ελλάδα. Όταν η Ιωνική Επανάσταση Κουράγιο στους Αθηναίους έδωσαν των Πλαταιών και των Περσών υπό την έληξε, μετά τη νίκη των Περσών στη 1.000 οπλίτες από τις Πλαταιές, που ηγεσία του Δάτη και του Αρταφέρνη. μάχη της Πάδης, ο Δαρείος άρχισε να ενώθηκαν με τους 10.000 Αθηναίους, Αυτή η μάχη ήταν η κορύφωση της σχεδιάζει την κατάληψη της Ελλάδας. απέναντι στους πολυάριθμους Πέρσες πρώτης προσπάθειας των Περσών Το 490 π.Χ. έστειλε μια θαλάσσια - 50.000 ή κατά άλλους 100.000. Οι υπό την ηγεσία του Δαρείου Α΄ να δύναμη υπό την ηγεσία του Δάτη και Αθηναίοι με αυτή τη μικρή βοήθεια καταλάβουν την Ελλάδα. Γι’ αυτό και του Αρταφέρνη δια μέσου του Αιγαίου, βάδισαν στο Μαραθώνα τις πρώτες η νίκη των Αθηναίων αποκτά ιδιαίτερη για να καταλάβουν τις Κυκλάδες και μέρες του Σεπτέμβρη του 490 π.Χ. σημασία. μετά να επιτεθούν στην Αθήνα και Παρατάχθηκαν στη Ν.Δ. πλευρά Το 490 π.Χ. οι Πέρσες εκστρατεύουν στην Ερέτρια. Καθώς διέσχιζαν την της πεδιάδας του Μαραθώνα και για δεύτερη φορά εναντίον της Εύβοια, στα μέσα του καλοκαιριού κατάφεραν να κλείσουν τις δύο Ελλάδας με αρχηγούς το Δάτη και τον μετά την επιτυχή εκστρατεία στο εξόδους από τα στενά. Ο Μιλτιάδης, Αρταφέρνη, με σκοπό να τιμωρήσουν Αιγαίο, οι Πέρσες πολιόρκησαν επειδή δεν είχε επαρκή στρατιωτική τους Αθηναίους και τους Ερετριείς και κατέλαβαν την Ερέτρια. Τότε, δύναμη, παρέταξε το στρατό, για τη βοήθεια που είχαν δώσει η περσική δύναμη έπλευσε για την αναγκασμένος να αραιώσει το κέντρο στους Ίωνες, διότι οι Αθηναίοι και οι Αττική, στρατοπεδεύοντας στα στενά και να πυκνώσει τις πτέρυγες, για να Ερετριείς είχαν στείλει δύναμη, για να κοντά στην πόλη του Μαραθώνα. υπερισχ��σει με αυτές. Χωρίς κίνηση υποστηρίξουν τις πόλεις της Ιωνίας, Οι Αθηναίοι επέδειξαν ομοψυχία και για 5 ημέρες, οι Αθηναίοι αποφάσισαν στην προσπάθειά τους να απαλλαγούν αποφάσισαν να αγωνιστούν με κάθε να επιτεθούν στους Πέρσες. Παρά την από τον περσικό ζυγό. Οι Αθηναίοι και τρόπο για την ελευθερία και τη σωτηρία. αριθμητική υπεροχή των Περσών, οι οι Ερετριείς κατέλαβαν τις Σάρδεις, Έστειλαν τον ταχυδρόμο, Φειδιππίδη, οπλίτες αποδείχθηκαν περισσότερο αλλά υπέστησαν βαριές απώλειες και στη Σπάρτη, για να ζητήσει βοήθεια. αποτελεσματικοί κατά του περσικού

Vienna Βιέννη Η Βιέννη (Wien) είναι η πρωτεύουσα της Αυστρίας και ένα από τα ομόσπονδα κρατίδιά της. Με πληθυσμό περίπου 1.600.000 κατοίκων, αποτελεί τη μεγαλύτερη πόλη καθώς και το πολιτικό, οικονομικό και πολιτισμικό κέντρο της χώρας.

Γεωγραφία Η Βιέννη είναι χτισμένη σε υψόμετρο 170 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, μεταξύ του Δούναβη στα ανατολικά και δασωδών υψωμάτων στα δυτικά. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια του Δούναβη. Η γεωγραφική της θέση είναι καθοριστική και δημιουργεί ευοίωνες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της οικονομίας, καθώς βρίσκεται στη διασταύρωση δυο μεγάλων φυσικών οδών της Κεντρικής Ευρώπης. Ιστορία Ιδρύθηκε περίπου το 500 π.Χ., αρχικά ως κελτικός οικισμός. Το 15 π.Χ., η Βιέννη ήταν συνοριακή πόλη, με το όνομα Βιντομπόνα, Vindóbona, προπύργιο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ενάντια στις γερμανικές φυλές του Βορρά. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, η Βιέννη ήταν έδρα της δυναστείας Μπάμπενμπεργκ και το 1440 αποτέλεσε έδρα της δυναστείας των Αψβούργων, οπότε κι έγινε τελικά η πρωτεύουσα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και πολιτιστικό κέντρο για τις τέχνες, τις επιστήμες και τη μουσική. Οι οθωμανικές εισβολές στην Ευρώπη το 16ο και 17ο αιώνα σταμάτησαν δύο φορές ακριβώς έξω από τη Βιέννη (το 1529 και με τη μάχη της Βιέννης το 1683). Το 1784 στη Βιέννη κυκλοφόρησε η «Εφημερίς», η πρώτη ελληνική εφημερίδα. Κατά την ίδια περίοδο

πεζικού, διαλύοντας τις πτέρυγες, πριν στραφούν στο κέντρο της περσικής γραμμής. Η ορμή και ο ενθουσιασμός σε συνδυασμό με τη στρατιωτική πειθαρχία των Αθηναίων οδήγησαν σε σαρωτική νίκη. Οι εχθροί έτρεχαν στα πλοία να σωθούν, ενώ οι Αθηναίοι τους κυνηγούσαν και προσπαθούσαν να τα κάψουν. Νέα μάχη, πιο φοβερή, δόθηκε στην παραλία. Χαρακτηριστική η περίπτωση του Κυνέγειρου, αδελφού του Αισχύλου, που άρπαξε από την πρύμνη ένα πλοίο και του έκοψαν το χέρι με τσεκούρι. Οι Αθηναίοι έκαψαν μόνο 7 πλοία. Ωστόσο, έπεσε στα χέρια τους όλος ο εξοπλισμός των εχθρών, οι οποίοι έχασαν 6.400 πολεμιστές στο πεδίο της μάχης. Η νίκη του Μαραθώνα σήμαινε το τέλος της πρώτης περσικής εισβολής στην Ελλάδα και την αποχώρηση των Περσών. Η μάχη του Μαραθώνα προσδιόρισε καθοριστικά την ιστορία όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και της Ευρώπης. Απέδειξε ότι οι Πέρσες δεν ήταν αήττητοι και αναπτέρωσε το ηθικό των Ελλήνων. Έγινε πρότυπο αγώνα για την ανεξαρτησία. Πετρουμιανού Μαίρη μαθήτρια Α΄ Γυμνασίου

Βιέννη

η πόλη έγινε και η αφετηρία διάδοσης του καφέ στην Ανατολική Ευρώπη. Το 1805, η πόλη έγινε πρωτεύουσα της Αυστριακής Αυτοκρατορίας - και αργότερα της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια πολιτική, συμπεριλαμβανομένης της φιλοξενίας του Συνεδρίου της Βιέννης το 1815.

Τουριστική ανάπτυξη – Αξιοθέατα Πολύ σημαντικός οικονομικός παράγοντας για την πόλη είναι ο τουρισμός, καθώς η Βιέννη εξαιτίας του πλούτου της σε έργα τέχνης, μνημεία και μουσεία αποτελεί πόλο έλξης πολλών τουριστών. Η Βιέννη είναι αρκετά επιβλητική, καθώς τη χαρακτηρίζει η γραφικότητα των δρόμων και των κτιρίων, η αρχιτεκτονική των οποίων είναι ιδιαίτερη. Ένα εξαιρετικό κτίσμα της πόλης είναι ο καθεδρικός ναός του Αγίου Στεφάνου στο κεντρικότερο σημείο της Βιέννης που ακούει στο όνομα Stephansplatz. Θεωρείται το πιο κομψό γοτθικό κτίριο της Αυστρίας. Στη διάρκεια του Β΄ Παγκoσμίου Πολέμου, ο Άγιος Στέφανος υπέστη φοβερές ζημιές από τους βομβαρδισμούς. Ευτυχώς, όμως, έπειτα οι ζημιές αποκαταστάθηκαν πλήρως. Σήμερα, στους χώρους του ναού πραγματοποιούνται συχνά κονσέρτα κλασσικής μουσικής. Βεβαίως, όσοι αγαπούν την κλασσική μουσική δε θα πρέπει να παραλείψουν να επισκεφτούν την Κρατική Όπερα της Βιέννης «Staatsoper». Επίσης, αξίζει να επισκεφθεί κανείς τα Ανάκτορα Σενμπρούν «Schönbrunn», το Hundertwasser, για να θαυμάσει την εξαίσια αρχιτεκτονική του Αυστριακού ζωγράφου και αρχιτέκτονα, Friedensreich Hundertwasser, το Μουσείο της Φυσικής

Ιστορίας, την Πινακοθήκη «Albertina», το ελληνικό σοκάκι «Griechengasse» στην πρώην ελληνική γειτονιά της Βιέννης, το δημαρχείο, το κοινοβούλιο, το γνωστό εμπορικό δρόμο Ringstraße., Στη Βιέννη υπάρχουν και πολλά άλλα μουσεία καθώς και ιστορικά μνημεία, εκθέσεις και συλλογές που σχετίζονται με τις γνωστές αυτοκρατορικές οικογένειες. Μην παραλείψετε να επισκεφτείτε το ζωολογικό κήπο της πόλης, να δοκιμάσετε τον περίφημο βιεννέζικο καφέ, να απολαύσετε ένα μαγευτικό περίπατο στις πλατείες και στα πάρκα της πόλης ή ακόμη και στα προάστια της αυστριακής πρωτεύουσας και να λάβετε μέρος στις εκδρομές με τα ποταμόπλοια στο Δούναβη. Αν θέλετε να αισθανθείτε για λίγο παιδί και να επιστρέψετε στον κόσμο της αθωότητας, μη λησμονήσετε να επισκεφτείτε το ιστορικό Λούνα Παρκ Πράτερ «Prater». Η Βιέννη είναι μία πόλη γοητευτική όλες τις εποχές του χρόνου. Ωστόσο, την περίοδο των Χριστουγέννων γίνεται μαγική και μεταφέρει τον επισκέπτη στον κόσμο του ονείρου και του παραμυθιού. Άλλωστε, είναι πασίγνωστη και η περίφημη χριστουγεννιάτικη αγορά της. Αν ταξιδέψατε μαζί μας στην επιβλητική αυστριακή πρωτεύουσα και εντυπωσιαστήκατε, δεν έχετε παρά να οργανώσετε και εσείς ένα ταξίδι που θα μείνει αλησμόνητο… Θεοδωράτου Μαρία, μαθήτρια Γ΄ Γυμνασίου


11

Φυσικά Αξιοθέατα Της Ελλάδας

Ήπειρος O Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου είναι μια περιοχή προστατευόμενου φυσικού πλούτου, βόρεια της πόλης των Ιωαννίνων, στο Ζαγόρι της Ηπείρου. Ανακυρήχτηκε επίσημα εθνικός δρυμός το 1973 και συνορεύει βορειοανατολικά με τον Εθνικό Δρυμό Πίνδου-Βάλλια Κάλντα. Η περιοχή έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών natura 2000 και διακρίνεται για τις έντονες εναλλαγές στο φυσικό τοπίο: κατάφυτες πυκνές εκτάσεις αλληλοδιαδέχονται απότομους γκρεμούς. Η περιοχή Βίκου-Αώου, που αποτελεί έναν από τους δέκα εθνικούς δρυμούς της Ελλάδας, περιλαμβάνει το φαράγγι του Βίκου που αποτελεί και τον πυρήνα του δρυμού καθώς και τμήμα της οροσειράς της Τύμφης, την χαράδρα του Αώου καθώς και μία σειρά από παραδοσιακά διατηριμένους οικισμούς. Έχει ονομαστεί και «Δρυμός των μεγάλων κορυφών», λόγω των απότομων και υψηλών κορυφών της περιοχής, με υψηλότερη αυτήν της Γκαμίλας (2.497μ.) στην Τύμφη. Έχει έκταση 122.250 στρεμμάτων, από τα οποία τα 34.120 είναι ο κύριος πυρήνας του. Η περιοχή περιλαμβάνει ένα εξαιρετικά σπάνιο και ευαίσθητο οικοσύστημα, αυτός είναι και ο λόγος που δεν επιτρέπεται καμία ανθρώπινη δραστηριότητα, εκτός από αυτές που σχετίζονται με την περιήγηση και την αναψυχή κατά τη διάρκεια της ημέρας. Θεσσαλία Τα Μετέωρα θεωρούνται ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του κόσμου. Προστατέυονται από την UNESCO και είναι το δεύτερο πιο αξιόλογο μοναστηριακό κέντρο (μετά το Άγιο Όρος) στην Ελλάδα. Οι περίεργοι και ογκώδεις αυτοί γεωλογικοί σχηματισμοί κατοικήθηκαν για πρώτη φορά τον 11ο αιώνα από ερημίτες μοναχούς, που αργότερα αποτέλεσαν τη σκήτη της Δούπιανης. Το 14ο αιώνα ο Όσιος Αθανάσιος ο Μετεωρίτης οργάνωσε το πρώτο μοναστικό κοινόβιο στο Μεγάλο Μετέωρο. Στους επόμενους έξι αιώνες, 24 μοναστήρια οργανώθηκαν και λειτούργησαν στους απόκρημνους βράχους των Μετεώρων. Σήμερα σώζονται στο ακέραιο και συνεχίζουν τη λειτουργία τους έξι μοναστήρια: • Ι.Μ. Μεγάλου Μετεώρου • Ι.Μ. Βαρλαάμ • Ι.Μ. Αγίας Τριάδας • Ι.Μ. Αγίου Στεφάνου • Ι.Μ. Ρουσάνου • Ι.Μ. Αγίου Νικολάου Αναπαυσά Καθημερινά συρρέουν χιλιάδες επισκεπτών από όλα τα μέρη της

γης για περισυλλογή και προσευχή, ώστε να έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τη ζωή των μοναχών, να θαυμάσουν το φυσικό τοπίο, την καλλιτεχνική αρχιτεκτονική και αγιογραφία, μελετήσουν ανεκτίμητα από κοντά κειμήλια και θησαυρούς του βυζαντινός πολιτισμός

Θράκη Το απολιθωμένο δάσος της ευρύτερης περιοχής Φυλακτού – Δήμου Τυχερού δημιουργήθηκε εξαιτίας ευνοϊκών συνθηκών απολίθωσης και συνδέεται άμεσα με την ηφαιστειακή δράση που υπήρχε στην περιοχή πριν 25.000.000 χρόνια. Η ηφαιστειακή δράση δημιούργησε θερμά διαλύματα πλούσια σε διοξείδιο του πυριτίου που εισέδυσαν και διαπότισαν τα ηφαιστειακά πετρώματα στα οποία βρίσκονταν ήδη οι κορμοί των δέντρων και έτσι άρχισε η διαδικασία της απολίθωσης, δηλαδή η αντικατάσταση μόριο προς μόριο, της οργανικής φυτικής ύλης από ανόργανα υλικά του περιβάλλοντος. Στην περίπτωση του απολιθωμένου δάσους της ευρύτερης περιοχής Φυλακτού, η απολίθωση είναι τέλεια. Διατηρούνται σε άριστη κατάσταση τα εξωτερικά μορφολογικά γνωρίσματα των κορμών των δέντρων, π.χ. οι αυξητικοί δακτύλιοι, ο φλοιός καθώς επίσης και η εσωτερική δομή του ξύλου από την μικροσκοπική μελέτη της οποίας προσδιορίζεται το γένος και το είδος του απολιθωμένου δέντρου. Τεμάχια από τα απολιθωμένα ευρήματα βρίσκονται στο προαύλιο του Kέντρου Οικοτεχνίας - Χειροτεχνίας Φυλακτού και στο πάρκο του χωριού, ενώ έξω από το χωριό βρίσκεται η απολιθωμένη βελανιδιά μήκους 19 μέτρων και ηλικίας 25 εκατομμυρίων ετών. Οι ανασκαφές έγιναν από τον διακεκριμένο στην Ελλάδα και την Ευρώπη Καθηγητή του Τομέα Ιστορικής Γεωλογίας Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ.Ευάγγελο Βελιτζέλο, ο οποίος μέχρι και σήμερα συνεργάζεται με το Δήμο Τυχερού για την ορθή συντήρηση και ανάδειξη των σπάνιων ευρημάτων στην περιοχή Μακεδονία Το σπήλαιο Πετραλώνων βρίσκεται περίπου ένα χιλιόμετρο από το χωριό Πετράλωνα του νομού Χαλκιδικής της Μακεδονίας. Είναι ανοικτό για το κοινό από το 1979. Στο σπήλαιο ανακαλύφθηκαν από τον Άρη Πουλιανό τα ίχνη κατοίκησης Αρχανθρώπων 700.000 περίπου ετών, κατ’ εκτίμηση του ίδιου των αρχαιότερων Ευρωπαίων προγόνων

που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα.[1] Το σπήλαιο έγινε γνωστό για τα παλαιοντολογικά και παλαιοανθρωπολογικά του ευρήματα ήδη από το 1960, μετά την τυχαία ανακάλυψη σε αυτό από τον κάτοικο των Πετραλώνων Χ. Σαρρηγιανίδη, του περίφημου απολιθωμένου ανθρώπινου κρανίου. Η αξία του ευρήματος και η μοναδικότητά του έδωσαν αφορμή σε μια σειρά εργασιών μέσα και έξω από το σπήλαιο. Το 1968 και την περίοδο 1974-1988 διενεργήθηκαν ανασκαφές στο σπήλαιο από τον (παλαιο) ανθρωπολόγο Άρη Πουλιανό. Στις δημοσιεύσεις του Πουλιανού για το σπήλαιο γίνεται λόγος για λίθινα και οστέινα εργαλεία, ο προσωρινός όμως χαρακτήρας των δημοσιευμάτων δεν μας δίνει μια σαφή εικόνα τους. Τα ευρήματα οπωσδήποτε είναι σπουδαιότατα και αποτελούν τις πρώτες μαρτυρίες κατοίκησης του ελληνικού γεωγραφικού χώρου. Από ανθρωπολογικής άποψης το απολιθωμένο κρανίο είναι σπουδαιότατο εύρημα, όμως δεν υπάρχει ομοφωνία των ειδικών για την χρονολόγησή του και για την αξιολόγησή του. Οι κύριες απόψεις αποκλίνουν σημαντικά και το κρανίο θεωρείται ως ανήκον σε άνθρωπο που έζησε περίπου 700.000 χρόνια πριν από σήμερα κατά την μία και περίπου 200.000 χρόνια πριν από σήμερα κατά την άλλη. Δυστυχώς δεν διαφαίνεται κάποιος συμβιβασμός ούτε προδιαγράφεται κάποια προσέγγιση μεταξύ των ειδικών και το εύρημα παραμένει ανεκμετάλλευτο ανθρωπολογικά και αρχαιολογικά. Είναι επιτακτική η ανάγκη να δοθεί μια αξιόπιστη απάντηση για την αξιολόγηση των σημαντικότατων ευρημάτων του σπηλαίου των Πετραλώνων.

Δωδεκάνησα Αξίζουν επίσκεψης μια από τις 18 παλαιοχριστιανικές βασιλικές του νησιού, όπως η Αγία Αναστασία στην Αρκάσα ή η Αγία Φωτεινή στην πόλη της Καρπάθου ή τα ερείπια της αρχαίας πόλης της Βρυκούς στα βόρεια του νησιού και τα ερείπια της Αρκεσίας στο Παλαιόκαστρο της Αρκάσας, καθώς και το Κάστρο και η αρχαία ακρόπολη του Απερίου. Στο Λευκό (30 χλμ απ’ την πόλη), υπάρχει η Ρωμαϊκή δεξαμενή και αρχαιολογικά ερείπια. Στην πόλη της Καρπάθου και στην Αρκάσα υπάρχουν αρχαίοι θαλαμωτοί τάφοι, δείγμα των οποίων υπάρχει στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Καρπάθου. Επίσης, υπάρχουν διάσπαρτοι σε ολόκληρο το νησί παραδοσιακοί ανεμόμυλοι και παραδοσιακά κτήρια.

Στην πόλη της Καρπάθου, υπάρχουν δύο κτήρια των Ιταλών: το Λιμεναρχείο και το Επαρχείο, στο οποίο στεγάζεται επίσης σε δύο από τις πτέρυγές τους το Αρχαιολογικό Μουσείο και η Δικαστική Αίθουσα. Σε όλο το νησί υπάρχουν διάσπαρτα κατασκευάσματα των Ιταλών, όπως γεφύρια, υδραγωγεία, πηγές, κτήρια, νεκροταφεία κ.α. Τα μουσεία που υπάρχουν στο νησί είναι το Αρχαιολογικό μουσείο πόλεως Καρπάθου, το Λαογραφικό μουσείο Μενετών,το Αρχαιολογικό μουσείο Αρκάσας,το Αγροτικό μουσείο Πυλών και το Λαογραφικό μουσείο Όθους. Λαογραφική συλλογή με παραδοσιακές φορεσιές υπάρχει στη Βολάδα, ενώ πινακοθήκη-ιστορικό πολιτιστικό κέντρο υπάρχει στο Απέρι. Πελοπόννησος 10 μόλις χιλιόμετρα απο το Δερβένι και τις όμορφες παραλίες του Κορινθιακού κόλπου στον δρόμο που οδηγει στο μαγευτικό οροπέδιο της Ευρωστίνας και βόρεια της Ζάχολης είναι κτισμένο στο κοίλωμα ενος βράχου ύψους 40 μέτρων το ξωκλήσι της Παναγίας της Καταφυγιώτισσας. Χτίστηκε το 1782 σε μια περιοχή οπου μέσα σε δυσπρόσιτες σπηλιές και σε απόκρημνα βράχια, ειχαν σκάψει λαγούμια και καταφύγια οι Ζαχολίτες στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, για να κρυφτούν και να αποφύγουν τους διωγμούς των Τούρκων. Γι’ αυτό και ονομάστηκε “Καταφυγιώτισσα”. Σε υψόμετρο 700μ ενα γραφικό μονοπάτι κατεβαίνει απο τον κεντρικό δρόμο την πλαγια της έφορης κοιλάδας του οροπεδιου της Ευρωστίνας και οδηγει με σκαλισμένα στους βράχους σκαλοπάτια προς τα καταφύγια και το μικρό ξωκλήσι. Στερεά Ελλάδα Εκατομμύρια χρόνια πριν η λεκάνη που σχηματίζουν τα βουνά Αράκυνθος και Παναιτωλικό ήταν μια τεράστια λίμνη στην οποία χύνονταν ο ποταμός Αχελώος. Η τεράστια αυτή ποσότητα ύδατος διέσχιζε το φαράγγι της Κλεισούρας και χύνονταν στην λιμνοθάλασσα του Αιτωλικού. Με την πάροδο των αιώνων και ύστερα από γεωλογικές ανακατατάξεις στην περιοχή, ο ποταμός άλλαξε πορεία με αποτέλεσμα το φαράγγι της Κλεισούρας να γίνει μια στεγνή κοίτη και τα απομεινάρια της τεράστιας λίμνης που υπήρχε στην περιοχή να σχηματίσουν της λίμνες Τριχωνίδα, Οζερός, Αμβρακία και Λυσιμαχία.


12

Ο πύργος του Άιφελ

Ο πύργος του Άιφελ είναι το σήμα κατατεθέν της Γαλλικής Πρωτεύουσας, του Παρισιού. Κατασκευάστηκε από τον Γουστάβο Άιφελ ανάμεσα στο 1887 και στο 1889 ως είσοδος για την έκθεση «Uneversell» και ως σύμβολο της Γαλλικής Επανάστασης. Τριακόσιοι εργάτες ένωσαν 18.038 κομμάτια αδιάβροχου σιδήρου με 2,5 εκατομμύρια πριτσίνια. Έχει ύψος 325 μέτρα (300 χωρίς την κεραία), βάρος 10.100 τόνους και η κατασκευή του είναι τόσο σταθερή, ώστε παρεκκλίνει μόλις 7,5 εκατοστά με σφοδρό άνεμο. Ανάλογα με τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος, η κορυφή του πύργου μπορεί να στραφεί μακριά από τον ήλιο μέχρι 18 εκατοστά, λόγω της θερμικής διαστολής του μετάλλου στην πλευρά που βρίσκεται ο ήλιος. Ο πύργος εγκαινιάστηκε στις 31 Μαρτίου 1889 και άνοιξε για το κοινό στις 6 Μαΐου 1889. Έχει τρία επισκέψιμα επίπεδα, καθένα προσβάσιμο με σκάλες ή με ανελκυστήρα. Στο πρώτο και στο δεύτερο επίπεδο λειτουργούν εστιατόρια με θέα το Παρίσι. Ο πύργος επικρίθηκε πολύ από το κοινό, όταν κατασκευάστηκε, καθώς πολλοί είχαν την άποψη πως ήταν ένα σιδερένιο και αντιαισθητικό «τέρας». Σήμερα αποτελεί ένα από τα γνωστότερα κτίρια στον κόσμο. Θεωρείται ότι είναι ένα εντυπωσιακό κομμάτι της διαρθρωτικής τέχνης και ήταν το πιο ψηλό κτίριο παγκοσμίως, μέχρι που το ξεπέρασε το Εμπάιρ Στέιτ της Νέας Υόρκης το 1931. Κοντραφούρης Παρασκευάς, μαθητής της Α΄ Γυμνασίου

Η Κάρπαθος

Ένα από πιο όμορφα νησιά της Ελλάδος είναι η Κάρπαθος. Η πρωτεύουσα του νησιού είναι τα Πηγάδια. Προπύργιο του χωριού είναι η Όλυμπος. Η Όλυμπος είναι ένας παραδοσιακός οικισμός της Καρπάθου. Θεωρείται ένας από τους ομορφότερους οικισμούς του Αιγαίου. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 250 μέτρων, κατά μήκος του αυχένα που συνδέει δύο βουνοκορφές της βόρειας Καρπάθου. Η δυτική πλευρά της Ολύμπου είναι απόκρημνη και στέκεται πάνω από γκρεμό που καταλήγει στη θάλασσα, ενώ η ανατολική της πλευρά είναι πιο ομαλή και προσφέρει πρόσβαση στο επίνειό της, το Διαφάνι. Η Όλυμπος Το όνομά του το χωριό το οφείλει ασφαλώς στο ψηλό βουνό, στην πλευρά του οποίου έχει χτιστεί. Σήμερα το βουνό λέγεται Προφήτης Ηλίας, επειδή στην κορυφή του, όπως και στις κορυφές άλλων υψωμάτων της Ελλάδας, χτίστηκε ο ναός του Προφήτη Ηλία. Στην αρχαιότητα, όμως, το βουνό, όπως και πολλά άλλα βουνά του ελληνικού χώρου, λεγόταν Όλυμπος. Κάποτε το χωριό, όπως και το βουνό της Θεσσαλίας, λεγόταν και Έλυμπος, όνομα που το βρίσκουμε στον Buodelmonti (1422) και σε έγγραφα των αρχών του 19ου αιώνα. Επίσημα, όμως, λέγεται και γράφεται «η Όλυμπος», με το θηλυκό άρθρο της λέξης. Το παραδοσιακό ολυμπίτικο σπίτι Το ολυμπίτικο σπίτι είναι ένα μεγάλο κομμάτι πολιτισμού. Πυρήνας του παραδοσιακού ολυμπίτικου σπιτιού είναι το ισόγειο μονόσπιτο, που χωρίζεται σε δυο μέρη, τον πάτο και το σουφά με το πανωσούφι. Ο σουφάς είναι ξύλινη υπερυψωμένη κατασκευή με ακόμη περισσότερο υπερυψωμένο το πανωσούφι και χρησιμεύει για να κοιμάται η οικογένεια, ενώ οι κάτω από την κατασκευή χώροι χρησιμοποιούνται ως αποθήκες. Ο σουφάς, που συνήθως βρίσκεται απέναντι από την είσοδο του σπιτιού, στο εμπρόσθιο μέρος του έχει ένα εξαίρετα διακοσμημένο πλαίσιο, που κάποτε ακουμπά στο στύλο, που στηρίζει τη μεσαία, δηλαδή τη δοκό της σκεπής. Ο στύλος και τα ξυλόγλυπτα κάγκελα του σουφά καλύπτονται στις εορταστικές μέρες με πολύχρωμα κεντητά. Αρχοντούλα Δράκου μαθήτρια της Α΄ γυμνασίου


13 Η Μάνη είναι ιστορική περιοχή της Πελοποννήσου που καλύπτει τη χερσόνησο του Ταϋγέτου. Γεωγραφικά η «κυρίως Μάνη» ή ''Μέσα Μάνη'', όπως ονομάζεται τοπικά, ορίζεται από τον αυχένα του Ταϋγέτου, το Σαγιά, και καταλήγει στο Ακρωτήριο Ταίναρο. Η περιοχή της Μάνης περιλαμβάνει τις άλλοτε επαρχίες του Γυθείου και Οιτύλου του Νομού Λακωνίας. ΙΣΤΟΡΙΑ Η Μάνη ήταν κατοικημένη από την παλαιολιθική εποχή. Αναφορά σε πόλεις της περιοχής, Καρδαμύλη, Οίτυλος, Γύθειον, Ενόπη, Σπάρτη, έγινε για πρώτη φορά από τον Όμηρο. Οι πρώτοι κάτοικοι ήταν οι Λέλεγες. Ακολούθησαν οι Αχαιοί και οι Δωριείς. Τον 8ο μ.Χ. αιώνα εγκαταστάθηκαν οι Σλάβοι στις πλαγιές του Ταϋγέτου. Αργότερα, οι Φράγκοι δυσκολεύτηκαν πολύ να υποτάξουν τους κατοίκους. Μετά την πτώση των Βιλλαρδουΐνων, η Μάνη αποτέλεσε περιοχή του δεσποτάτου του Μυστρά, του κράτους των Παλαιολόγων. Η Φραγκική κατάκτηση της Πελοπον��ήσου το 13ο αιώνα φέρνει στα βουνά της Μάνης κι άλλους πρόσφυγες. Επίσης, την ίδια εποχή, αλλά και τα επόμενα χρόνια οι πειρατές έβρισκαν καταφύγιο στις ακτές της Μάνης. Αμέσως μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους, η Μάνη έγινε το επίκεντρο σημαντικών γεγονότων. Το Μάιο του 1460, που ο Μωάμεθ Β' «μπήκε» στην Πελοπόννησο, γνωρίζοντας τον ιδιότυπο χαρακτήρα των Μανιατών, δεν εκστράτευσε εναντίον τους, αλλά προσπάθησε να προσεταιριστεί τον αρχηγό τους, Κροκόδειλο Κλαδά, για να έχει τη στήριξή του στην προδιαγραφόμενη σύρραξη μεταξύ Τούρκων και Ενετών. Οι Μανιάτες απέκρουσαν τις προσφορές του Τούρκου κατακτητή και συμμάχησαν με τους Ενετούς. Οι Μανιάτες πολέμησαν με κάθε τρόπο τους Τούρκους. Ουσιαστικά η Μάνη ποτέ δεν υποτάχθηκε. Το μεγαλύτερο διάστημα οι Τούρκοι την άφηναν υπό τη διακυβέρνηση ενός Μπέη, με μοναδική υποχρέωση να πληρώνει φόρο 4.000 γρόσια το χρόνο, που ούτε και αυτό έκανε. Παράλληλα, το απρόσβλητο της περιοχής έκανε πολλούς κατοίκους από τουρκοκρατούμενες περιοχές να καταφεύγουν στη Μάνη. Στον απελευθερωτικό αγώνα η Μάνη πρόσφερε πάρα πολλά. Η Φιλική Εταιρεία θεωρούσε τη Μάνη ως την πιο ασφαλή αφετηρία για τον ξεσηκωμό και τα γεγονότα δεν τη διέψευσαν. Ιστορική είναι η μάχη της Βέργας, όπου ο Ιμπραήμ ακούγοντας το νέο «Μολών λαβέ» από τους Μανιάτες, χάνει τα δύο τρίτα του στρατού του, ενώ τον κατατροπώνουν και οι γυναίκες του Δυρού, που με δρεπάνια και ξύλα πετούν το στρατό του στη θάλασσα, ματαιώνοντάς τη προσπάθειά του για απόβαση. Μετά την ηρωική περίοδο της επανάστασης του 1821, στις προσπάθειες του Ιωάννη Καποδίστρια και του Όθωνα να ανασυντάξουν σε ενιαίο κράτος τις απελευθερωμένες περιοχές, οι Μανιάτες δεν ήθελαν να υποταχθούν στην κυβέρνηση του ελληνικού κράτους, αντιδρώντας στο διοικητικό σύστημα, που επιβλήθηκε. Η αντίδραση αυτή εκδηλώθηκε ένοπλα και σημαδεύτηκε με τη δολοφονία του Καποδίστρια από τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη, γιο του οπλαρχηγού και ηγεμόνα της Μάνης, Πετρόμπεη

Μαυρομιχάλη. Οι τελευταίες ταραχές έγιναν το 1862-63. Στα επόμενα χρόνια επικράτησε μια προσπάθεια συμβιβασμού και η Μάνη ειρήνευσε. ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ Στη Μάνη υπάρχουν αμέτρητοι πέτρινοι πύργοι, επτά κάστρα, αρχαιολογικοί χώροι, βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες. Επίσης, υπάρχουν 118 παραδοσιακοί οικισμοί, πολλά σπήλαια, καλντερίμια και φαράγγια για τους πεζοπόρους. ΜΑΓΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΙΕΣ Μαγευτικές παραλίες υπάρχουν : - στο Γύθειο - στη Βάθεια - στο Κότρωνα - στο Πόρτο Κάγιο - στα Σπήλαια του Δυρού - στο Γερολιμένα - στο Οίτυλο Εδέσματα Το λάδι, οι ελιές, το θυμάρι, το θυμαρίσιο μέλι, το τσάι και τα λούπινα είναι τα δώρα του Ταϋγέτου στους επισκέπτες. Κουμπή Βασιλική, μαθήτρια Α΄ Γυμνασίου ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ Τα ήθη και έθιμα της Μάνης είναι τα εξής : ο γδικιωμός, Στο κλίμα των σκληρών αγώνων επικράτησης μεταξύ των πατριών (οικογενειών), αναπτύχθηκε η βεντέτα, ο λεγόμενος «γδικιωμός» ή δικιωμός - που αφορούσε αρχικά το σόι ή την οικογένεια και όχι το άτομο - ήταν η τιμωρία μιας πράξης που είχε γίνει σε βάρος της οικογένειας. Την τιμωρία αποφάσιζε ψύχραιμα ένα οικογενειακό συμβούλιο, ενώ δεν ήταν απαραίτητο να τιμωρηθεί προσωπικά ο ένοχος της πράξης. Η βεντέτα μπορούσε να στραφεί και εναντίον άλλου μέλους της αντίπαλης οικογένειας. η τρέβα Σε ορισμένες περιπτώσεις ο κώδικας της βεντέτας επέτρεπε μια προσωρινή ανάπαυλα, την «τρέβα» την εποχή του οργώματος, της σποράς, του θερισμού, του αλωνίσματος και όταν μάζευαν τις ελιές. Τα αντιμαχόμενα μέρη δούλευαν τότε σε γειτονικά χωράφια με νεκρική σιγή και τη νύχτα εφοδίαζαν τους πύργους με τρόφιμα και πυρομαχικά. Ο αγώνας ξανάρχιζε μόλις τέλειωνε η συγκομιδή. Μια περιορισμένη ανακωχή μπορούσε επίσης να γίνει όταν ένα μέλος των αντιπάλων οικογενειών είχε βαφτίσια, γάμο ή κάτι ανάλογο. Ο συνηθέστερος φυσικά τρόπος με τον οποίο τέλειωνε η βεντέτα ήταν η εκμηδένιση της μιας μερίδας, οπότε τα υπολείμματά της σκορπίζονταν σε άλλα χωριά, αφήνοντας τους πύργους και τα χωράφια τους στο νικητή, ο οποίος έμενε αδιαφιλονίκητος κυρίαρχος, ώσπου μια άλλη Νυκλιάνικη οικογένεια κατόρθωνε να συγκεντρώσει ή να δημιουργήσει αρκετή δύναμη για να τον προκαλέσει. Μπορούσε όμως και να μείνει αν ήθελε, στο χωριό η νικημένη παράταξη, αν ζητούσε από το νικητή συγγνώμη με, ένα καθορισμένο τελετουργικό τυπικό. Τα πράγματα ήταν απλούστερα στις περιπτώσεις φόνων δίχως γενικότερες προεκτάσεις, οπότε, ύστερα από μια καθορισμένη, απλούστερη από την προηγούμενη, διαδικασία, ο μετανοημένος φονιάς γινόταν ο ιδιαίτερος προστάτης και ευεργέτης της οικογένειας που αδίκησε

όλα αυτά τα θέματα τα τακτοποιούσε ένα τοπικό συμβούλιο, η Γεροντική, μοναδικός Θεσμός, υπό τον μπέη ή τον αρχικαπετάνιο, που φρόντιζε για την τάξη στη Μάνη. Ένα γεγονός που μπορούσε να συμβιβάσει τα αντιμαχόμενα μέρη ήταν η τουρκική απειλή. Η πιο μακρόχρονη ανακωχή ήταν η γενική τρέβα που ζήτησε ο Μαυρομιχάλης την παραμονή του πόλεμου της Ανεξαρτησίας. Οι αντιδικίες πάντως συνεχίστηκαν και μετά την απελευθέρωση, αλλά σιγά-σιγά οι προκαταλήψεις και οι διακρίσεις μεταξύ Νυκλιάνων και υποτακτικών διαλύονταν, η παράδοση της βίας όμως συνεχίστηκε, έστω και χωρίς πια τους μεγάλους πόλεμους των Νυκλιάνων. Η παράδοση δεν κόπηκε αμέσως, αλλά περιορισμένη με μεμονωμένες εκδηλώσεις, συνεχίστηκε ως το Β' Παγκόσμιο πόλεμο. Σήμερα φυσικά όλα αυτά αποτελούν αναμνήσεις μιας άλλης εποχής. και τα μοιρολόγια Μοιρολόγια Έμμετρα στιχουργήματα με θλιβερή υπόθεση. Τραγούδια θρηνητικά, που τα απαγγέλλουν οι άνθρωποι κατά το θάνατο αγαπημένων τους προσώπων. Τα μοιρολόγια και γενικά τα τραγούδια του Χάρου έχουν παλιά παράδοση και διασώζουν Ομηρικά έθιμα γύρω από το συγκλονιστικό γεγονός του θανάτου. Ο θάνατος για τους αρχαίους Έλληνες, όσο και αν η διδασκαλία τους δέχεται την αθανασία της ψυχής και το χωρισμό της από το σώμα, δεν έπαυε να είναι γεγονός που έφερνε θλίψη και πόνο στους ανθρώπους. Τα πρώτα μοιρολόγια τα βρίσκουμε στον Όμηρο, όπου αναφέρονται νεκρώσιμα τραγούδια της Ανδρομάχης, της Εκάβης, της Ελένης, του Αχιλλέα κτλ., με περιεχόμενο όμοιο σχεδόν με τα σημερινά Ελληνικά μοιρολόγια. Για τον ήρωά τους, τον Έκτορα, οι Τρώες αρχίζουν ομαδικό και ατομικό θρήνο: <<Έλεγε κλαίοντας και ομού στενάζαν κι οι πολίτες και πρώτη εμοιρολόγησε των γυναικών η Εκάβη: Τέκνον, τι έπαθα η πικρή! Και ακόμη εγώ θα ζήσω, αφού μου απέθανες εσύ, που ημέρα νύκτα ήσουν το ζηλευτό καμάρι μου…>>. Από την άλλη μεριά οι Έλληνες κλαίνε τον Πάτροκλο ολόκληρη τη νύχτα: <<Είπε και εις όλους κίνησε τον πόθον των δακρύων κι η αυγή τους ήβρε ολόγυρα στο λείψανο να κλαίουν>>. Ανάλογα μοιρολόγια έψελναν και στους κλασικούς χρόνους γυναίκες «Θρηνωδοί» (μοιρολογίστρες, όπως τις λένε σήμερα), οι οποίες θρηνούσαν τραγουδιστά κατά την εκφορά των νεκρών. Διάσημοι ποιητές, σαν τον Πίνδαρο και το Σιμωνίδη, έγραψαν επικήδεια τραγούδια για τους νεκρούς πλούσιων οικογενειών. Το έθιμο αυτό συνεχίστηκε και μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού, περνά μέσα από τη Βυζαντινή εποχή, ακμάζει στη μεταβυζαντινή και φτάνει στη νεώτερη εποχή με την πλούσια σε λυρικότητα ποικιλία. Τα σύγχρονα μοιρολόγια αποτελούνται συνήθως από δεκαπεντασύλλαβους στίχους και διακρίνονται σε μοιρολόγια επαινετικά του νεκρού και σε μοιρολόγια του Χάρου. Το μοιρολόι φτάνει στη μεγαλύτερη ακμή

στην περιοχή της Μάνης, αλλά εκεί η εκφραστική του δύναμη μεταβάλλεται σε αφηγηματικό ποίημα-τραγούδι, σε εκτενή πολλές φορές ιστορία του νεκρού. Στη Μάνη, τα μοιρολόγια έχουν σχεδόν υποκαταστήσει τα άλλα τραγούδια, είναι η μόνη μορφή λαϊκής ποίησης και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, ενώ και σήμερα ακόμα αυτοσχεδιάζουν και δημιουργούν οι Μανιάτισσες. Στη Μάνη επικρατεί ολόκληρη εθιμοτυπία για τα μοιρολόγια. Όταν πεθάνει κάποιος οι γυναίκες του χωριού πηγαίνουν στο «κάθισμα», κάθονται γύρω-γύρω από το νεκρό και αρχίζουν ένα διάλογο με μοιρολόγια. Οι γυναίκες μοιρολογούν το νεκρό ιεραρχικά, που, όταν πρόκειται για άνδρα, ξεκινά από τη μάνα και συνεχίζεται από την αδελφή, την κόρη και, τέλος καταλήγει στη γυναίκα του. Αποτελεί τιμή για την οικογένεια του νεκρού να μοιρολογηθεί από άτομο εκτός της οικογένειας. Τη γυναίκα που λέει ένα μοιρολόι δεν πρέπει να τη διακόψει κανένας και αυτή που θέλει να συνεχίσει ζητά την άδειά της. Το μοιρολόι αρχίζει με το ξενύχτισμα του νεκρού, συνεχίζεται όταν το φέρετρο μεταφέρεται στην εκκλησία και αλλάζει μ' ένα σπασμωδικό κλάμα μέσα στην εκκλησία την ώρα της ακολουθίας. Γίνεται εντονότερο στο δρόμο προς το νεκροταφείο, όπου ενώνεται με τις φωνές των συγγενών του νεκρού, και αποκορυφώνεται μπροστά στον τάφο. Οι μοιρολογήτρες, μερικές από τις οποίες κάνουν μεγάλα ταξίδια για να θρηνήσουν ένα μακρινό συγγενή τους ή κάποτε και ανθρώπους που δε συνάντησαν ποτέ, αυτοσχεδιάζουν βασικά τα μοιρολόγια τους δίπλα στο νεκρό, με βάση ορισμένες τυπικές φράσεις που επαναλαμβάνονται σταθερά. Τα μανιάτικα μοιρολόγια είναι μεγάλοι επικήδειοι έμμετροι ύμνοι, στους οποίους ο κλασικός δεκαπεντασύλλαβος του δημοτικού τραγουδιού έχει αντικατασταθεί με δεκαεξασύλλαβο στίχο. Μπορούν να χωριστούν σε κατηγορίες, όπως και τα μοιρολόγια της υπόλοιπης Ελλάδας, αλλά πρέπει να προστεθούν σε αυτά και τα διάφορα ιστορικά περιστα��ικά, στα οποία αναφέρονται η ζωή του νεκρού, ο τρόπος του θανάτου του, η κοινωνική σταδιοδρομία και δράση του ή η πολεμική και στρατιωτική σταδιοδρομία του. Έχουμε ακόμη μανιάτικα μοιρολόγια νουθετικά και φρονηματιστικά και με πιο γενικό ιστορικό και εθνικό ενδιαφέρον. Τέλος υπάρχουν και μοιρολόγια που αναφέρονται στην εκδίκηση και είναι τα περισσότερα και τα πιο χαρακτηριστικά της Μάνης. Την πρώτη θέση στην οικογένεια κατείχε ο πατέρας ή σε περίπτωση θανάτου ο πρωτότοκος γιος. Το διαζύγιο ήταν άγνωστη λέξη στη Μάνη. Τα θηλυκά μέλη δεν είχαν ούτε κληρονομικά ούτε άλλα δικαιώματα. Οι άνδρες ήταν διαρκώς απασχολημένοι είτε με τους οικογενειακούς πολέμους είτε ενάντια στους εξωτερικούς εχθρούς.


14


15


“Γυναικεία Ενδυμασία της Ηπείρου” Ζωή Λιόση

“Πελοπόνησος”

Μιχάλης Μαγιπάκης

ΕΛ ΛΗ Ν Ι ΚΕΣ “Μάνη” Κουζίλος

“Τσολιάς”

Κ. Μαντούδης

ΦΟΡΕΣΙΕΣ

“Ποντιακή Ενδυμασία” Γιάννης Ζαραγκίδης

“Ήπειρος”

Ευαγγελία Μιμάρου


efimerida