Page 8

Van historische site tot gevarieerd woonproject In de jaren veertig van de 19de eeuw heersten grote

– de huidige Leien – en de Citadel, ter hoogte van het

internationale spanningen in europa. Het net opge-

Zuid. Op basis van een ontwerp, opgesteld door de

richte België was in 1831 eeuwig neutraal verklaard en

Verdedigingsraad van Antwerpen, werd een nieuwe

zijn onafhankelijkheid werd gegarandeerd door de eu-

fortengordel van vijf gebastioneerde fortjes gepland

ropese mogendheden van die tijd. In het nieuwe België

rondom de bestaande 16de-eeuwse omwalling. Tussen

lagen negentien vestingen van de wellingtonbarrière,

de fortengordel en de omwalling bevond zich het ei-

opgericht in de periode van het Verenigd Koninkrijk

genlijke legerkamp of het Verschanst Kamp.

der Nederlanden, ter verdediging van de landsgrenzen. Het Belgisch leger was echter te klein om zijn

wanneer eind 1851 de Franse president Louis Napo-

vestingen alleen te bezetten en te verdedigen. Het on-

leon een staatsgreep uitvoerde en een decreet uitvaar-

derhoud kostte daarenboven teveel geld. Daarom nam

digde om België te annexeren, begon de regering in

een Militaire Commissie in 1847 de beslissing om de

een paniekreactie vanaf 1852 met de aanleg van het

verdedigingstrategie aan te passen naar een concept

Verschanst Kamp rondom Antwerpen. Op twee tot drie

van opnamevestingen. Volgens dit systeem werd een

kilometer vóór de 16de-eeuwse omwalling werden ze-

land maar doeltreffend verdedigd indien men de de-

ven hulpforten opgericht. In het midden van het Ver-

fensie concentreerde in een of meerdere omvangrijke

schanst Kamp nam het Fort 4, ook wel het “Fort van

vestingen of reduits. een opnamevesting kon dienen

Berchem” genoemd, een centrale positie in en moest

als operatiebasis en wijkplaats voor het leger na een

zo vermijden dat de vijand het Verschanst Kamp in

nederlaag, waar het zich kon hergroeperen, zich reor-

éénmaal zou innemen. Fort 4 lag in het plangebied van

ganiseren en het offensief hervatten. In 1851 werd

het Militair Hospitaal.

Antwerpen om politieke, militaire en economische reden gekozen als opnamevesting.

De (hulp)forten van het Verschanst Kamp waren geconstrueerd als aarden gebastioneerde forten met een vier – of vijfhoekig grondplan van ongeveer 150 x 150 m.

Een centraal gelegen fort in Het Verschanst Kamp

De forten waren hoofdzakelijk bedoeld voor het plaatsen van artilleriesecties. Oorspronkelijk hadden deze forten een open keel of achterzijde, gericht naar de

8

Tot 1851 bestond de verdediging van Antwerpen op de

andere omwalling. Hierdoor waren ze als zelfstandige

rechteroever uit de 16de-eeuwse ‘Spaanse’ omwalling

werken niet te verdedigen maar hadden ze ondersteu-

't GROEN KWARTIER II 2013  

In deze tweede uitgave van 't Groen Kwartier Antwerpen is er een uitgebreide bijdrage over de Parkzone.

't GROEN KWARTIER II 2013  

In deze tweede uitgave van 't Groen Kwartier Antwerpen is er een uitgebreide bijdrage over de Parkzone.

Advertisement