Issuu on Google+

OOSTZEE

Estland, Letland en Litouwen dichterbij

mei 2012 1e Jaargang

BALTISCH DAGBOEK verschijnt in januari, mei en september

nummer 1

Uitgave: P. P Eestwold Z & B

Oostzee

Tallinn

Amsterdam

Vilnius

EESTI

© P. Eestwold Zin & Beeld

Rīga

LATVIJA

LIETUVA


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

Vana Tallinn / Viru Valge Deze reeds eeuwenoude likeur is nu ook verkrijgbaar in Nederland. Evenals de VT cream liqueur en de VT coffee cream, c de VT chocolate cream en de alom bekende kende Viru Valge Vodka.

Slijters(advies)prijzen incl. BTW, excl. verzendkosten

VT Cream, Coffee Cream en Chocolate Cream Likeur

|

€ 9,99

VT Likeur 0,5 ltr., 45% Cadeaudoos met 2 glazen € 17,49

Oud (Vana) Tallinn

Vana Tallinn / Viru Valge Baltic Taste.nl

1 ltr., 40%

Eigenaar: B.P. Hes

€ 17,49

06 1363 3744 bpbaltic12@gmail.com

Fles VT likeur 0,5 ltr., 40% € 11,49

Website van de importeur:

www.tatpar.nl VT T dranken zijn al bij meer dan 58 verkooppunten in Nederland te verkrijgen ------ Zie de website, ‘Waar verkrijgbaar’ ------

0,5 ltr., 40%

Viru Valge Vodka | 7 smaken, 0,5 ltr., 38% | € 8,99 Smaken: Vanilla, Water Lemon, Lemon, Barbaris, Black Currant, Greeenapple, Cherry

2

In cadeaudoos met 2 glazen: € 17,49

[advertentie]

€ 11,49


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

INHOUD

NR. 1

|

mei 2012

HOOFDREDACTEUR: Ben Pieter Hes

Frontpagina  Bronnen van foto’s & illustraties, zie onderaan deze pagina (3)

1

[ advertentie ] Baltic Taste.nl (Vana

2

Tallinn likeur)

Inhoud, Bladwijzer, adwijzer, eindredacteur Patrick Eestwold

3

Momentopname.. Station Haapsalu, Estisch Spoorwegmuseum, o.r.v. Patrick Eestwold

4

Baltisch Nieuws in Kort Bestek 5

Estland dichterbij Eesti, onder redactie van Erik Groeneveld Letland dichterbij Latvija, o.r.v. Hidde H Reims

11

Momentopname. Johanna en Jānis (Žanis) Lipkes, o.r.v. Patrick Eestwold

16

Litouwen dichterbij Lietuva, o.r.v. Marija Bastiaans

17

Momentopname. Adam Mickiewicz (1798 - 1855) in Litouwen, o.r.v. Patrick Eestwold

22

Toomas Hendrik Ilves, President van de Republiek op de 94e verjaardag van de Republiek Estland in het Vanemuine theater, Tartu, 24 februari 2012. 2012. Vertaling: Ben Pieter Hes

23

Vervolg p. 15 Sancties Belarus; Op de keper beschouwt… opinie; Nieuwe natuurrubriek

29

Momentopname, o.r.v. .r.v. Patrick Eestwold. Pärnu, kuuroord voor de rijken – Drie postzegels – Kuressaare – Rīga Alberta iela nr. 13 – Mečislovas Reinys – Vladas Mik÷nis

30

Doorlopers Algemeen (p. 33), Estland (p. 34-38) 34 , Letland (p. 39-43), 43), Litouwen (p. 44-49) 44

33

Laatste nieuws [Expositie Hendrik Hendr Valk (Hendriks Falks) in Rīga] – Colofon – Nederlatvija. 5 mei Concert –

50 51

Baltisch Dagboek

Eesti post – ‘Vogel van het jaar’

52

is een uitgave van

P. Eestwold Zin & Beeld

1e druk mei 2012 Oplage 7 ex. in kleur

BLADSPIEGEL EGEL bij ‘Baltisch Dagboek’

nr. 1, mei 2012 |

Patrick Eestwold, eindredacteur

Bij het eerste nummer van een nieuw tijdschrift over de Baltische landen hoort een inleiding, in een verantwoording, een woord van welkom wel en een groet aan de lezer. Welnu: Welnu natuurlijk is aan deze uitgave uiterste zorg besteed. Hij is gevarieerd, gev en rijk geïllustreerd. ‘Baltisch Dagboek’ is een zelfstandig, onafhankelijk tijdschrift. Het richt zich op mensen die meer dan als toerist alleen geïnteresseerd zijn in Estland, Letland en Litouwen, itouwen, en, eenmaal hoe dan ook met het Balticum kennis gemaakt, moeilijk om een ‘Baltisch Dagboek’ heen kunnen. Uw feedback: graag! Het ‘BDB’ verschijnt drie keer per jaar digidigi taal op www.issuu.com. Het kan hier worden gelezen, bekeken en (in n kleur gedrukt) tot de 15e van de voorafgaande maand (dec., april, aug.) besteld. De maand opvolgend verschijnt ‘BDB’ in z’n geheel (niet te downloaden)) op internet (http://www.issuu.com). Veel leesplezier. Namens de redactie, P.E..

Front | Grote foto:  Bronnen: Station Haapsalu, maakond Läänemaa, Estland. Foto: 3 juli 2011, Heikki Alho, flickr.com. Foto’s hierboven: flickr.com. 3


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

Momentopname Station Haapsalu, Estisch Spoorwegmuseum o.r.v. P. Eestwold Station Haapsalu

werd exclusief ontworpen, omdat de badbad plaats Haapsalu een favoriete vakantiebestemming van de Russische Tsaren was.

Het complex telt vier delen: het passgiersgebouw, het Keizerlijke Paviljoen, de colonnade die hen verbindt en een uniek 216 meter eter lang platform met een fraaie oo verdekte houten constructie. Interessante feiten: de Russische Tsaar (Nicolaas II) zelf ondersteunde naar men zegt ‘t idee om het station te bouwen en hielp zo mee om het te voltooien. De eerste passagier arriveerde in 1905 op het station en de laatste vertrok in 1995. Het oude spoorwegemspoorwegem placement is herbouwd tot een 50 km lang recreatief spoor; fietsers maken dankbaar gebruik van deze unieunie ke gelegenheid tussen Haapsalu en Riispere. Het busbus station van Haapsalu is ook in het treinstation gevesgeves tigd. Het treinstation, thans raudteemuuseum seum (spoorwegmuseum), is elke dag van 07:00 uur tot 18:00 uur geogeo pend. De toegang is gratis. Faciliteiten: toilet, tentoontentoon stelling, w.o. een speciaal voor kinderen, WiFi, gratis parkeren, n, verlichting van het pand, informatieborden, elektronisch informatiepunt. Aanvullend: men kan gebruik maken van een gids; er zijn nu en dan thematische programma’s.

 Bron: http://www.visitestonia.com/; foto’s - flickr.com. Vanaf p. 5 gebruiken ebruiken wij een grotere letter (pnt. 10); op p. 20-21 (artikel NB6) en p. 23 deels, ‘ter vergelijking’ pnt. 9.

4


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

Rauno Parras wees erop, dat inchecken via Skype er een persoonlijker tintje aan geeft, hetgeen veel klanten van de luchtvaartmaatschappij htvaartmaatschappij waardewaarde ren. De incheck procedure via Skype is gelijk een traditionele, maar wat verschilt verschi is, dat je hem thuis kunt volgen, op je werk of waar je de mogelijkmogelijk heid om te Skypen ook hebt. Passagiers van Estonian Air checken daarnaast ook in via internet of bij de kiosk. De laatste twee jaren is het aantal mensen dat zo incheckt van 11,5% in 2009 in de zomer van 2011 bijna verdubbeld: zo was het in 2010 bijv. al 19% en in 2011 bijna 20%. Vrijwel tweevijfde van alle passagiers die naar Estland reizen maakt gebruik van zelfservice. De meest actieve incheckers bij kiosken vindt men in Scandinavië; 70% van alle passagiers passa daar maakt er gebruik van.

Estland dichterbij Eesti o.r.v. Erik Groeneveld

BALTISCH NIEUWS IN KORT BESTEK

 Bron: Juhan Tere, Baltic Course, Tallinn 21.11.2011; Foto Estonian Air Ambraer 170 (o.): ( Google Afbeeldingen.

Estonian Air biedt de mogelijkheid om via Skype in te checken De Estische Nationale luchtvaartmaatschappij Estonian Air is een van de eerste luchtvaartmaatschappijen geworden die in samenwerking met de Moskouse luchthaven Sheremetyevo een check-in check service via een Skype video telefoongesprek biedt. Op het ogenblik is de service in de testfase.

Estische skiër wint derde plaats in Franse Ski Marathon

De op internet video call gebaseerde service stelt passagiers in staat om met behulp van hun Skype account thuis of op het werk, gebruikmakend gebrui van zijn “svo-check-in” Skype gebruikersnaam met Moskou Sheremetyevo te bellen, aldus LETA. In een video telefoongesprek zal men de passagiers vragen om hun familienaam, om vluchtgegevens en om hun paspoort te tonen.. Bovendien Boven moet men aan het eind van de sessie zijn boordpas boord uitprinten. “We zijn erg blij dat we ons in gezelschap bevinbevin den van luchtvaartmaatschappijen die in samensamen werking met Moskou Sheremetyevo eveneens een nieuwe innovatieve ve dienst verlenen, verlenen die aldus de incheck procedure vereenvoudigt”,, zei Rauno Rau Parras, de commerciële directeur teur van Estonian Air. “We gaan een en ander analyseren seren en bekijken hoe onze e klanten op het systeem reageren; besluiten dan, of we deze service ook naar andere luchthavens uitbreiden”, voegde hij eraan toe.

De Estische Tatjana Mannima was derde in de vrouwencomvrou petitie van de 54 kilometer lange afstand bij de Transjura Ski Marathon op zondag 12 februari in Frankrijk, aldus het nieuwsagentschap EER, verwijzend naar Postimees.

Mannima (foto r.), een 32-jarige jarige sportvrouw, fifi nishte in een tijd van De Oekraïnse Valentina Shevchenko was in een tijd van 2:33.14 eerste,, gevolgd gd door de ItaliaanItaliaan se Stephanie Santer, al-dus LETA. De Transjura, die in 1979 voor ‘t ‘ eerst gehouden werd, is met jaarlijks om en nabij 3.500 deelnedeelne mende skiërs het populairste grote ski evenement in Frankrijk.  Bron: Baltic Course, Tallinn 13.02.2012.

5


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

Narva en Ivangorod gaan samen toeristen aantrekken De Noordestische grensstad Narva en de Russische grensstad Ivangorod laten hun unieke kastelen voor 7 miljoen euro een opknapbeurt geven, om gezamenlijk toeristen te trekken, schrijft LETA/ Eesti Päevaleht.

de Hermansburcht Stadswapen van Narva

Kaart van Estland

Kasteel Narva a (l.), kasteel Ivangorod (r.)

Narva

Narva zal de aanloopkosten van het project zelf financieren, waarvoor het een lening van 347.146 euro als startkapitaal nodig heeft. “Het Ministerie van Financiën heeft onze aanvullende lening goedgekeurd en het werk zal nu beginnen”, zei het parlementslid Minhail Stalnuhhin, dat een jaar geleden, toen voorvoor Kasteel Ivangorod zitter van de gemeenteraad van Narva, de overeenkomst voor de lening tekende. Kasteel Ivangorod

In de laatste dagen van januari, als het besluit van de EuropeEurope se Unie om de subsidie voor dit grensoverschrijdende grensoversc programma rond komt, zullen beide steden een gemeenschappelijke gemeenschap toeristenroute lanceren. “We willen voor toeristen die tussen Tallinn en St. Petersburg reizen een plek creëren om een paar dagen te verblijven, inplaats van non-stop stop door te rijden”, zei projectcoördinator Anne Veevo van Narva’s college van B & W.  Bron: Juhan Tere, Baltic Course, Tallinn 26.01.2012. 26.01.2012 Foto’s: r.b.: Estisch Ministerie van Buitenlandse Zaken flickr.com; Kaartje: Wikipedia; de Hermansburcht: (l.b.) Kati Suomalainen flickr.com; Kasteel Ivangorod: Vera Shkurina (r. en l.o.) flickr.com; Kasteel Ivangorod: (r.o.), TC4711 flickr.com.

Kasteel Ivangorod 

6




1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

krijgen om zijn middeleeuwse Oude Stad te ontont dekken, een wereld erfgoed gebied van UNESCO, dat eens een voornaam centrum van de Hanze was. Het rijke architectonische architecton erfgoed van Tallinn weerspiegelt de geschiedenis van Estland tot de moderne tijd, en de snelle economische vooruitvooruit gang gedurende de jaren van onafhankelijkheid. Terwijl het congres ongetwijfeld bijdraagt tot de ontwikkeling wikkeling en verrijking van de Europese Euro wetgeving, zal het ook Estland, Tallinn en de jurisprujurispru dentie van het land voor een Europees en wereldwereld wijd publiek introduceren, en zal het Estland helpen om het Estische Presidentschap van de EU in de eerste helft van 2018 voor te bereiden. De EU en de EU wetgeving zijn niet alleen voor juju risten en politici. De Europese Unie moet ook bebe schouwd worden als een belangrijk deel van ons dagelijks leven. Als gastheer van het FIDE Congres 2012 heeft het volk van Estland de unieke gelegele genheid om meerr over hun rechten onder de wetwet ten van de EU te leren en over hoe het de politiek op verschillende niveaus kan beïnvloeden. We kijkij ken ernaar uit om deze ervaring met u te delen.

Estland had binnen de EU in het derde kwartaal van 2011 de laagste staatsschuld staatssch De Letse staatsschuld in BBP stond in het derde kwartaal van 2011 op 44,6%, hetgeen volgens de laatste gegevens van het statistisch bureau Eurostat van de EU de op tien na laagste schuld in de EU was. De laagste staatsschuld in BBP, nl. 6,1%, werd aan an het eind van het derde kwartaal in Estland geregisgeregis treerd.

Het volgende land was Bulgarije [15%], gevolgd door Luxemburg met [18,5%], Litouwen [37,6%, de op zes na laagste staatsschuld in de EU, aldus LETA]. De hoogste staatsschuld tsschuld in procenten van het he BBP werd vastgesteld in Griekenland [159,1%], Italië [119,6%], Portugal [110,1] en Ierland [104,9]. In vergelijking met het tweede kwartaal van 2011 vertoonden veertien EU landen een stijging stijg van hun schuld in procenten van het BBP. BBP Vergeleken met dezelfde de periode in 2010 nam de staatsschuld van Letland met 1,4% toe. Aan het eind van het derde kwartaal van 2011 bebe droeg deze schuld 6,11 biljoen LVL. Tegelijk stond de staatsschuld tsschuld in procenten van het BBP P in de eurozone op 87,4%, op het eind van het tweede kwartaal 2011 op 87,7%. In de EU27 steeg het schuldpercentage van 81,7 tot 82,2%. Vergeleken met het derde kwartaal van 2010 steeg de staatsschuld zowel in de eurozone (van 83,2% naar 87,4%) als in de EU27 (van 78,5% naar 82,2%). BBP > Bruto Binnenlands Product.

 Bron: Juhan Tere, Baltic Course, Tallinn 07.02.2012.

‘Hello Kitty’ speelgoed goed wordt in Estland geproduceerd Half februari is een fabriek van plastic producten van het Spaanse bedrijf Atienza & Climent Group met productie in Tallinn begonnen; naast andere dingen wordt er een van wewe relds populairste speelgoed ‘Hello Kitty’ gemaakt, aldus Äri-

 Bron: Nina Kolyako, Baltic Course, Rīga 06.02.2012. .02.2012.

päev/ LETA.

Tallinn wordt Europese Juridische Hoofdstad 2012 In Europa is het gewoonte geworden om Europese Culturele Hoofdsteden aan te wijzen, een eer die de Estische hoofdstad Tallinn in 2011 ten deel viel. Door deze traditie geïnspireerd zal Tallinn in 2012 bekend worden als Europese Juridische HoofdHoofd stad, als het onderdak zal bieden aan een van de voornaamste voor juridische conferenties van de EU, het XXVe FIDE Congres, aldus een woordvoerder van de Stad Tallinn.

De groep investeerde 10 miljoen euro in zijn productie fasciliteiten in Estland en zal over een jaar aan 50-60 50 mensen werk bieden. De algemeen directeur Jesus Cerrano haalde Estlands toetreding tot de eurozone, zijn locatie locat tussen Scandinavië en Oost Europa en goedkopere logistiek aan als redenen om zijn fabriek hier neer te zetten. “Een truck van BarceBarce lona naar Praag sturen kost 2.700 euro. Deze vanuit TalTal linn sturen is veel goedkoper,” zei hij, eraan toevoegend dat de productiekosten in Estland 30% goedkoper zullen zijn dan in Spanje, ondanks het feit dat de grondstoffen duurder zijn.

Estland heeft de grote eer om het eerste CentraalCentraal en Oosteuropese land te zijn dat het internationale FIDE Congres organiseert. Tallinn is een ideale lolo catie voor het congres: de delegaties zullen de kans

 Bron: Juhan Tere, Baltic Course, Tallinn 08.02.2012.

7


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

IJsweg tussen vasteland en Vormsi opengesteld

NR. 1

|

mei 2012

De ambassadeur van het

Koninkrijk der Nederlanden

Op donderdag 9 februari werd de ijsweg tussen het vasteland en Vormsi, met een langte van 10,2 km, opengesteld, aldus LETA/ Postimees.

in Tallinn, Z.E. Maurits Robbert Jochems en zijn vrouw, zojuist door de president en mevr. Ilves welkom geheten, bevonden zich onder de honderden gasten … Foto: Postimees, Sille Annuk

De toegang tot de ijsweg bevindtt zich vóór de haha ven van Rohuküla en bij die van Sviby op Vormsi. De weg kan worden gebruikt door voertuigen tot een totaal gewicht van 2,5 ton. IJswegen zijn uitsluitend bij daglicht en goed zicht open voor voertuigen. tuigen. De toegestane snelheid is 25 km/ u. of 40-70 km/ u.. Gordels moeten los en het voertuig mag niet stoppen zolang het zich op de ijsweg bevindt. Nederlandse ambassade en embleem (r.) in Tallinn. Foto’s Google afbeeldingen afbeeldin .

 Bron: Juhan Tere, Baltic Course, Tallinn 09.02.2012. .02.2012.

Adres: Rahukohtu 4–I, I, 10130 Tallinn (+ 372) 6805500. 6805500 Info: vanaf anaf 16 april worden er geen paspoorten meer verstrekt.

De uitgaven van de stad Tallinn overtreffen in januari 2012 de inkomsten Het totale budget van de stad Tallinn omvatte in januari 2012 € 37,5 miljoen, terwijl de uitgaven 38,7 miljoen bedroegen, aldus LETA/ Nationale Radiomroep.

 Bron: 21.03.2012 http://estland.nlambassade.org/.

Musical ‘Man of La Mancha’ in Tallinn in première

Het inkomen van januari vormt 8,2% en de uitgaven 8,1% van het jaarlijkse plaatje. Belastinginkomsten bereikten € 25,4 miljoen, 9,6% van de jaarlijkse inkomsten. Subsidie van de staat en financiering bedroeg 5,7 miljoen euro.

Op 22 maart ging de mu-

sical ‘Man of La Mancha’ die gespeeld wordt in de

Estische Nationale Opera in première, zo liet men van de zijde van de ENO weten.  Foto (o.): ENO Toomas Volmer, flickr.com 06.11.2008.

 Bron: Juhan Tere, Baltic Course, Tallinn 10.02.2012. .02.2012.

Toomas Hendrik Ilves, President van de Republiek op de 94e verjaardag van de Republiek Estland in het Vanemuine theater, Tartu 24 februari 2012 [lees wegens het karakter en de lengte verder op p. 24 – 29]

Evelin Ilvese en president Toomas Hendrik Ilves ontvangen de gasten vóór het concert op 24-02

Tekening van Pablo Picasso

Toneeldirecteur van de productie is Neeme KuninKunin gas, dirigenten zijn Jüri Alperten Alp en Mihhail Gerts, het kostuumontwerp tuumontwerp is van Grete ‘Stich’ Laus en het licht is door Palle Palmé (Zweden) ontworpen, zo schrijft LETA. De hoofdrollen worden gezongen door René Soom, Priit Volmer, Tõnu Kark, Ago AnAn

 Foto: Postimees, Sille Annuk

8


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

derson, Hanna-Liina na Võsa en Kelli Uustani.

Don Quijote – Priit Volmer

Don Quijote – René Soom, Sancho Panza – Ago Anderson, foto’s: foto Harri Rospu

De musical ‘Man of La Mancha’ van Mitch Leigh is een sprankelend amalgaam van liefde, avontuur, humor en tragedie, gebaseerd op de roman ‘Don Quichote’ Quich (1605-1614) in 2 delen van Miguel de Cervantes. Het is een komische tragedie van de strijd van de mensheid om zowel zichzelf als de wereld te verbeteren. Cervantes wilde een satirische overdrijving van de toen in de mode zijnde ridderromans. Geleidelijk ontont wikkelde zich de roman man in een diep, breed en gepassioneerd verslag van de avonturen van een excentrieexcentrie ke idealist in een hebberige en cynische wereld. De lezer trekt uiteindelijk uiteindelijk de conclusie dat als Don QuiQui chote ote een dwaas is, de wereld niet aan zijn idealen tegemoet komt. Leighs muziek is zeer bekoorlijk, met prachtige melodieën, de meest bekende is wel Don Quichote’s credo ‘De onmogelijke Droom’. Zie voor extra foto’s ‘Baltisch Dagboek - Doorloper ESTLAND’, p. 2 (35).  Bronnen: Baltic Course 23.03.2012. Foto’s: http://lamanchaestonia.wordpress.com/2012/03/21/viimaste http://lamanchaestonia.wordpress.com/2012/03/21/viimaste-proovide-varvikad-emotsioonid/mlm_harri emotsioonid/mlm_harri-rospu2/.

Ook in Estland bestaat sinds kort de mogelijkheid om een postzegel naarr eigen onwerp te (laten) maken Mijn Postzegel is een postzegel ostzegel die je zelf kunt ontwerpen en die iedereen bestellen kan op de website www.post.ee/minimark.

In het ontwerp van 520.000 postzegels is het motief van Estlands grootste eiland Saaremaa gebruikt, en de rest van de druk zal verver persoonlijkt worden naar gelang de orders. Er zijn precies zoveel mogelijkheden voor een ontwerp van Mijn Postzegel als er ideeën zijn. Een particuliere liere klant kan de vreugde delen met een foto van de geboorte van zijn kind, zijn trouwerij, verjaardag, kerstmis, vakanvakan tie-ervaringen ervaringen e.d.. Voor een zakelijke klant is Mijn Postzegel een goede gelegenheid om zijn product te promoten en kan het een stijlstijl volle aanvulling op brieven, uitnodigingen of cadeaus zijn.  Bron: www.post.ee. Stamps 2011, dag van uitgifte: 29.03.2012.

Eesti Raudtee (Estische Spoorwegen) boekte in 2011 een recordwinst Het Estische staatsbedrijf AS Eesti Raudtee (Estische Spoorwegen) boekte, volgens de eerste geconsolideerde cijfers, in 2011 een netto winst van € 34,03 miljoen op verkoop inkomsten komsten van € 119 miljoen, schrijft LETA/ Postimees Online.

Het bedrijf liet weten dat dit een recordresultaat is en dat het tot dusver sinds de eerste helft van 2000 de beste jaren van het bedrijf aanzienlijk overtreft. Een jaar eerder was de omzet van Eesti Raudtee € 107,67 9


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

miljoen en de winst € 21,01 miljoen.

NR. 1

|

mei 2012

In de week vóór 26 maart namen 68.059 mensen aan het referendum deel. Dat zou bijna 20% van het aantal inwoners van de stad zijn. “Tallinn is een innovatieve stad. Met deze stap de eerste hoofdstad waar zo’n idee in zulk een omvang zal worden verwezenlijkt,” voegde Savisaar er aan toe.

Het vrachtvervoer leverde in 2011 € 6,034 miljoen netto per ton kilometer op, hetgeen € 217 miljoen minder was dan in 2010. Het volume van plaatselijk vervoer groeide verleden jaar met 1,17 ton, maar het volume van internationaal transport liep terug met 0,29 ton, verklaarde het bedrijf. Verleden jaar vervoerde Eesti Raudtee bij elkaar 30,51 ton aan vracht over het spoor, een toename van 0,88 miljoen ton in een jaar tijd. Het transportbedrijf van Eesti Raudtee, EVR Cargo, transporteerde in 2011 18,09 miljoen ton aan vracht, wat in een jaar een toename van 35,9% betekende.

Het referendum in Tallinn werd aanvankelijk bekritiseerd vanwege de hoge kosten, omdat de stad er 40 stembureaus voor opende, en ook omdat de reclamecampagne de burger er alleen toe opriep om vóór het gratis openbaar vervoer te stemmen. Volgens de plannen zou het openbaar vervoer alleen gratis zijn voor inwoners van de stad, en stedelijke functionarissen zeiden, dat het te hopen was, dat ‘t aantal officiële inwoners van de stad nu ook zou toenemen.  Bron: Juhan Tere, Baltic Course 26.03.2012.

 Bron: Juhan Tere, Baltic Course 30.03.2012.

Het dispuut rond de doping van Veerpalu zal eind juni beëindigd zijn Zojuist (23 maart) werd bekend dat de discussie rond de dopingszaak van Andrus Veerpalu bij het Internationale Hof van Sport Arbitrage op 11 en 12 juni in Lausanne plaats zal vinden, aldus LETA/ Nationale Omroep.

De langdurige onderhandelingen over het tijdstip van het proces waar alle betrokken partijen mee konden instemmen, wierpen hun vruchten af en zo waren de genoemde data in juni acceptabel. Volgens de beëdigde advocaat Aivar Pilv, die Veerpalu vertegenwoordigt, lag het in de bedoeling om de zaak veel eerder te behandelen. “We waren er op voorbereid om half februari al naar het Hof te gaan,” zei Pilv in een vraaggesprek met ETV. “Nu kunnen we indien nodig nog naar 13 juni uitwijken,” voegde hij er nog aan toe.

President Toomas Hendrik Ilves tijdens zijn toespraak

Lees meer over Veerpalu in ‘BDB - Doorloper ESTLAND’, p. 2 en 3 (35 en 36), met foto’s.  Bron: Baltic Course 23.03.2012.

Burgemeester van Tallinn: gratis openbaar vervoer vanaf 2013 Vanaf 2013 zal het openbaar vervoer in de Estische hoofdstad Tallinn gratis zijn. Dit is de conclusie en het commentaar van de burgemeester van Tallinn, Edgar Savisaar, op een referendum waarbij de kiezers het idee voor 75,5% steunden, aldus LETA/

Äripäev.ee.

“Als men zegt dat er in Tallinn ongeveer 100.000 mensen zijn die dagelijks gebruik maken van het openbaar vervoer, kunnen we zeggen dat tweederde van hen vóór gratis openbaar vervoer is,” zei Savisaar.

“Lieve vader! Afwijkende stemmen nog steeds een ongewis verhaal, wat gaan we nu doen?” “Nou, hoewel we… doen… maar daarom speel ik een beetje met het openbaar vervoer.”  Bron: Urmas Nemvalts, www.postmees.ee 21.03.2012.

10


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

ter van de wetenschappers die de studie maakten. De presentatie atie van de studie vond intussen op 18 januari jl. (- red.) in het gebouw van het Ministerie van Landbouw plaats. De Raad van Samenwerkende Landbouw Organisaties verenigt non-gouvernementele organisaties van 53 landbouwsectoren, landbouwsectoren die samen meer dan 12.345 boeren vertegenwoordigen.

Letland dichterbij Latvija o.r.v. Hidde Reims

BALTISCH NIEUWS IN KORT BESTEK

Traditionele landbouw kan de plattelandsgebieden in Letland niet langer bevolkt houden

 Bron: Nina Kolyako, Baltic Course, Rīga 12.01.2012.

Gazprom herziet Nordstream pijplijn 2

De traditionele landbouw kan in plattelandsgebieden de bevolbevol king niet meer onderhouden, zo concludeert een studie die een groep wetenschappers van Letse universiteiten siteiten in opdracht van de Raad van Samenwerkende Landbouw bouw Organisaties uitvoerde.

Het koude weer dat grote delen van Europa in de greep houdt wijst op het belang om aan de tweede pijplijn van Nordstream te beginnen, zei een official van Gazprom.

De voornaamste conclusie die de wetenschappers trokken, is dat traditionele landbouwbedrijven en handel in landbouwproducten de bevolking van het platteland niet langer kunnen vasthouden, reden waarom er voor de komende beleidsperiode beleids van 2014 tot 2020 naar alternatieve scenario’s voor de plattelandsontwikkeling moet worden gezocht, gezocht zo vertelden vertegenwoordigers van de Raad van Samenwerkende Landbouw Organisaties het zakenportaal Noxare.lv. Het doel van de studie was om analytisch ytisch materiaal over plattelandsontwikkelinplattelandsontwikkelin gen in Letland gedurende de laatste tien jaren te verzamelen, alsmede mogelijke toekomstige ontont wikkelingsscenario’s en de politiek noodzakelijke besluiten daarvoor in kaart te brengen, zo liet LETA weten. “De huidige uidige ontwikkelingstrend in de plattelandspl gebieden in Letland kan worden omschreven om als ‘socio-economische leegloop van het platteland’. platteland Politieke tieke maatregelen zijn tot nu toe niet in staat gebleken om hierin verandering te brengen, brengen en versterkten in de praktijk raktijk waarschijnlijk de trend alleen maar. Misschien is dit in lijn met de doelen voor nationale ontwikkeling. Geen enkel van die doelen echter is met het publiek besproken, hoehoe wel ze betrekking hebben op 95% van het Letse grondgebied. Dat maakt een serieus ieus gesprek over toekomstige ontwikkeling van het platteland in LetLet land zo nodig,” zei MārtiĦš Cimermanis, Cimermanis de voorzit-

Vitaly Markelov, vice-voorzitter voorzitter van het managemanage ment comité van Gazprom, zei dat zeer lage temperaturen raturen en zorgen over aardgasbevoorrading erer voor hebben gezorgd dat Nord Stream meer dan ooit nodig was, aldus upi.com. “Het eerste buizentraject van Nord Stream is al in bedrijf en levert gas aan onze Europese consumenco ten via deze hoofdbuis,” ,” zei hij in een verklaring. “Faciliteiten van Portovaya, die nodig zijn voor de provisie van de tweede buis van Nord Stream, zullen in het derde kwartaal van 2012 gebouwd worwor den.” Portovaya, ortovaya, aan de Russische kust van de Oostzee, nabij St. Petersburg, markeert markee het beginpunt van de aardgaspijplijn pijplijn van Nord Sream. Gazprom zei 11


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

dat het grootste gedeelte van de infrastructuur bij het compressiestation van Portovaya zich in het bouwbouw stadium bevond. Rusland wil zijn Europese doorvoeropties doorvoeropti door Nord Stream vergroten. De tweede pijplijn loopt van de kust aan de Finse Golf door de Oostzee tot Duitsland. Beide pijplijnen, dit jaar eenmaal vol in bedrijf, zullen elk jaar ongeveer 1,9 triljoen kubieke meter Russisch gas voor ten minste 50 jaarr naar Europese consumenten transporteren. Bij de foto: 6 september 2011. Premier Vladimir Poetin, links voor, uitvoeuitvoe rend directeur van Gazprom Alexei Miller, tweede van links en de vroegevroege re kanselier Gerhard Schroeder, derde van links, wonen een test ‘lancering’ bij op het Portovaya gascompressor station buiten Vyborg, noordnoord west van St. Petersburg.  Foto: AP Photo/RIA Novosti, Alexei Nikolsky, Pool.  2e bron: Melanie M. Matthews, flickr.com.  Bron: Alla Petrova, Baltic Course, Rīga 10.02.2012.

Rīga sprotjes’ export in 2011 met 30% toegenomen De Verenigde Rīga sprotjes (Rīga sprats) bereikte in 2011 een exportresultaat van 59 miljoen, hetgeen 30% meer is dan in 2010.

Verleden jaar produceerde de vereniging 142 miljoen blikjes b vis, wat neerkomt op 16.000 ton sprotjes, 12.000 ton Oostzee haring en op 8.000 ton oceaanvis. Vergeleken met 2010 nam het productievoluproductievolu me van Rīgas šprotes met 15% toe, aldus LETA. De vereniging exporteerde 97% van de productie naar meer dan 40 landen wereldwijd. In 2011 was de vereniging genoodzaakt om 3.200 ton sprotjes en haring in het buitenland te kopen, hetgeen te wijten was aan de verver minderde quota’s voor de Oostzee en de Golf van Rīga en door de snel gestegen export van door Letse vissers gevangen ge sprotjes en haring. Begin 2012 werkten er bij Rīgas sprotes 2.423 mensen. De vereniging bestaat uit de volgende bebe drijven: Unda, Randa, Licis-93, 93, Sabiedriba IMS, Brivais vilnis, Gamma-A Gamma and Karavela.  Bron: Nina Kolyako, Baltic Course, Rīga 10.02.2012.

Minister van Binnenlandse nenlandse Zaken: werkomstandigheden voor Letse politie zijn ongeschikt De werkomstandigheden voor politiemensen in Letland zijn ongeschikt, zij verdienen beter, zei Rihards Kozlovskis, minister van va Binnenlandse Zaken (ZRP) op eenevaluatiebijeenkomst voor 2011, die was georganiseerd door de Nationale Politie.

De minister benadrukte, dat er in Letland nog steeds politiedistricten zijn waar in 50 jaar tijd geen renovatiewerk heeft plaatsgevonden. Kozlovskiszei, dat hij zal trachten ten de situatie te verbeteren, en voegde eraan toe dat het een schande sch is dat sommige politiemensen zich genoodzaakt zien om de renovatie van hun bubu reaus zelf onderhanden te nemen, schrijft LETA. Tegelijkertijd wees Kozlovskis er op dat de mensen zich in Letland veilig voelen en niet bang zijn om naar buiten te gaan, waarmee waarmee hij het werk van het politiepolitie apparaat in Letland juist prees. De minister beloofde om er alles aan te doen om het binnenlandse systeem op te krikken, omdat de financiering daarvan nu op zijn laagst mogelijke punt is beland.

Real--Est Real

 Bron: Alla Petrova, Baltic Course, Rīga 10.02.2012.

Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken bezoekt Belarus Op 3 februari bezocht staatssecretaris Andris Teikmanis, als onderdeel van een werkbezoek de minister van BZ van Belarus Sergei Ser Martynov, het hoofd van de presidentiële regering Vladimir Vladimir Makey en de minister van Transport Ivan Shcherbo, en tevens de onderminister van BZ Sergei Aleinik.

De staatssecretaris en de Belarussische functionarissen bespraken de relaties tussen de EU en Belarus en de vooruitzichten daaromtrent. De heer Teikmanis Teikmanis wees op de onacceptabele situatie m.b.t. politieke gege vangenen in Belarus en benadrukte, dat de vrijlating van alle politieke gevangenen in de allereerste plaats in het belang van Belarus zelf was. Een andere belangrijk punt in de EU-Belarus EU Belarus relaties is het afschaffen van de doodstraf. Omdat het vooral ging om bilaterale bilateral relaties werden rden de besprekingen vooral op economische samenwerking toegespitst. Letland en Belarus, zo werd beklemtoond, zouden moeten samensamen 12


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

werken en economische onderwerpen zouden benaderd moeten worden met het oog op wederzijds gewin. Letland en Belarus, zo werd beklemtoond, zouden zouden moeten samenwerken en economische eco onderwerpen zouden den benaderd moeten met het oog op wederzijds gewin. De partijen partijen bespraken de mogelijkheid om het aantal vluchten tussen Rīga en Minsk op te voeren, zich daarbij bewust van het belang voor de toename van vrachtstromen via Letse havens en ze benadrukten benadrukten de noodzaak om de wederzijdse we handel en investeringen te promoten. n. De heer Teikmanis nodigde de gesprekspartners uit om aandacht te schenken aan het handelsmilieu en aan het verminderen van bureaucratische obstakels in Belarus. Be De partijen verwelkomden het feit, dat vanaf 1 februari het Letse consulaat in Vitebsk en het he Consulaat Generaal van Belarus in Daugavpils begonnen waren met de verstrekking van vergunningen voor lokaal grensverkeer t.b.v. Letse en Belarussiche e ingezetenen onder een intergouvernementele intergo vernementele overeenkomst overeen die tot doel heeft om de contacten tussen grensbewoners nsbewoners van beide b landen gemakkelijker te maken. ken.  Bron: mfa-press@lists.am.gov.lv - 06.02.2012.

‘Hoewel Letland de economische sancties die de EU tegen Belarus uitvaardigt niet steunt, is het waarschijnlijk dat de EU die sancties de komende maand tegen ons buurland uitvoert’ Andris Teikmanis

Aldus Andris Teikmanis, Teikmanis, staatssecretaris van BZ deze morgen (1 maart 2012 - red.) in een vraaggesprek voor Latvijas Radio.

Belarus begeeft zich op het moment in de richting van een isolationisme, omdat de president van het land Alexander Lukashenko “zijn zenuwen verloor” verlo - de EU ging door met het aantrekken van politieke sancties en dreigde met het uitvoeren tvoeren van economische, economische, maar Belarus keerde zich tegen EU diplomaten, merkt Teikmanis op. Over de consequenties gesproken, merkt de staatssecretaris op dat er een politieke politie storm opsteekt, hoewel de relatie tussen de EU en Belarus al jaren gespannen is. Een opmerkelijke dooi zette in vóór de verkiezingen in 2010 met grote beloftes van Belarussische zijde om democratische hervormingen door te voeren, hetgeen hoop gaf dat men en zich aan deze beloftes houden zou. Die hoop is nu in duigen gevallen, aldus Teikmanis. Vanuit het Letse standpunt, omdat isolatie niet de beste strategie is, is het de moeite waard om construcconstruc tieve dialogen gaande te houden. Maar als het de wens van het het land is om in deze politiek getrokken te worden, zal het zowel voor Letland als voor de EU moeilijk zijn om hen hier weer uit te trekken. “Belarus“Belarus sen zijn in een boom geklommen, waaruit zij zelf weer omlaag moeten klauteren,” zo zegt de staatssestaatsse cretaris.  Bron: bnn-news.com - 01.03.2012.

Letse minister van Buitenlandse Zaken: sancties tegen Belarus kunnen de economieën van EU leden niet treffen Minister van Buitenlandse Zaken Edgars Rinkēvičs (ZRP) gelooft dat de sancties van de EU tegen Belarus geen effect hebben op de economieën van de EU leden.

“Deze Deze sancties moeten een helder criterium hebben, en de welvaart van Be elarus niet kunnen beïnvloeden, noch die van de economieën economi van EU leden. Dit zal ons standpunt in de besprekingen binnen de EU blijven,” vertelde Rinkēvičs de leden lede van de pers vrijdag (2 maart, - red.). Tegelijk wijst Rinkevics er op, dat Belarus moet beginnen begi te begrijpen dat het rekening moet houden met pan-Europese Europese waarden, schrijft LETA. Hij wees hierbij op de woorden van Teikmanis in het h vraaggesprek voor de Letse radio eerder in de week (zie het voorgaande artikel, arti - red.). Teikmanis eikmanis gelooft dat de EU Belarus de economische sancties echt zal opleggen. Letland is altijd actief geweest in de debatten over economische sancties tegen Belarus en heeft het opleggen ervan niet gesteund, omdat dit een e serieus effect op het Belarussische volk kan hebben. “We hebben sancties tegen Belarus nooit gesteund, en ons standpunt daarin is niet veranderd. We kunnen echter wellicht niet genoeg invloed uitoefenen om het besluit van de EU te blokkeren,” zei Teikmanis. Teikma LETA liet op donderdag 1 maart ook weten, dat Belarus zijn ambassadeur in de EU terugriep als protest tegen de nieuwe EU sancties tegen het regime van de Belarussische president Aleksander Lukashenko.  Bron: Alla Petrova, Baltic Course, Rīga 04.03.2012. .03.2012.

13


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

“Het referendum van 18 februari wees uit u dat we een dialoog nodig hebben,” ben,” legde de leider van de Centrumpartij en burgemeester gemeester van Rīga Nils UsaUsa kovs uit. De motie is, sinds de Orthodoxe kerk in Letland Russen en Letten telt, niet ethnisch of linguïstisch. Orthodox Kerstmis als een nationale vakantie zou een hoogst belangrijk en positief signaal uitzenden naar de Russisch sprekende bevolkingsgroep, die voornamelijk uit Orthodoxen en Oud Gelovigen bebe staat,” verduidelijkte Usakovs nog.

Ministerie van Buitenlandse Zaken veroordeelt executies in Belarus Het Letse Ministerie van Buitenlandse Zaken veroordeelt het besluit om de doodstraf uit te voeren op Dzmitry Kanavalaw en Uladzislaw Kavalyow die waren veroordeeld voor de bomaanbomaan slag op de Metro in Minsk.

De doodstraf is een wrede en onmenselijke straf, en n Belarus is het enige land in Europa dat hem nog toepast. De Europese Unie en Letland hebben er bij de Belarussische autoriteiten herhaaldelijk op aangedrongen om de uitvoering van de doodstraf af te schaffen. Het Ministerie van Buitenlandse ZaZa ken betreurt rt het, dat deze oproepen werden genegene geerd.

 Bron: BC 23.02.2012. Icoon en ‘January 7 ORTHODOX CHRISTMAS’ Google afb.; Kerstzegel 2011: www.pasts.lv

Verklaring van het ministerie min van Buitenlandse Zaken over het verbod op de import van vee van de EU naar Rusland

 Bron: mfa-press@lists.am.gov.lv - 19.03.2012. .2012.

President Andris BērziĦš gelooft, dat Orthodox Kerstmis een nationale vakantie in Letland moet worden

Het ministerie van Buitenlandse Zaken is bezorgd over de komende inwerkingtreding (op 20 maart,. – red.) van het besluit van de Russische Federale Dienst voor Veterinaire Veter en Fytosanitaire Surveillance om een tijdelijk verbod op de invoer van levende varkens vanuit de Europese Unie (EU) lidstaten uit te vaardigen.

President Andris BērziĦš gelooft, dat Orthodox Kerstmis in Letland tot een nationale vakantie moet worden uitgeroepen. Het verschil is niet louter 14 dagen…

We beschouwen het tijdelijke verbod voor de inin voer van vee dat de Russen hebben ingesteld als disproportioneel tioneel en niet in lijn met de standaards van de Wereld Handels Organisatie, waarvan de Russische sische Federatie na de ratificatie van zijn WHO toetredingspakket lid zou gaan worden. Het minisminis terie van BZ zal zijn positie via de beschikbare bilaterale en EU bepalingen palingen bij de Russen blijven bepalen.. Rusland rechtvaardigt zijn verbod als gege volg van ‘overtredingen overtredingen van exportexport en importvergunningen door bedrijven uit de EU’. EU Onder de overtreders bevinden zich geen Letse varkensexvarkensex porteurs.

“Orthodox Kersmis zou als een nationale vakantie v moeten worden erkend. Natuurlijk kunnen we onze ogen sluiten en net doen alsof.. Niettemin steun ik dit voorstel, maar het hangt van de Saeima af,” vertelde BērziĦš verslaggevers na een vergadering met premier Valdis Dombrovskis (Eenheidspartij) gisteren (22 febr., - red.). Dombrovskis op zijn beurt, beklemtoonde, beklemtoonde dat de motie nog besproken moest worden orden en dat het alleen dan mogelijk zal zijn om een besluit te nene men. De premier herinnerde er aan, dat toegetoege voegde vakanties en hun gevolg voor Letlands Letlan budget eerder der onder de loep genomen waren, maar dat de werkgeversorganisaties geversorganisaties zich toen tegen zo’n mogelijkheid gekeerd hadd den. Als compromis kon Orthodox Kerstmis mis als een feestdag worden bestempeld. De partijen tijen in de Saeima verschillen nogal van mening. De Centrumpartij ntrumpartij kwam met een amendement op de Wet op Vakanties en Gedenkdagen, die wil dat Orthodox Kerstmis Kerstmi op 7 januari tot nationale vakantie wordt uitgeroepen. u

Rusland heeft het importverbod imp ook uitgebreid voor koeien, schapen en geiten, geiten hetgeen te wijten is aan de dreiging van het Smallenberg virus, en vanaf 20 maart geldt het verbod voor alle EU lidlid staten (Rusland had eerder al restricties verbonden aan deze invoer – vanuit EU staten waar het virus was aangetroffen). Het tijdelijke door Rusland uitgevaardigde verbod op export vanuit EU lidstaten zal een aanzienlijk gevolg voor de economische belangen van Letland hebben. Varkens staan op de vierde plaats als het gaat om de export xport naar Rusland. In 2011 exporexpor teerde Letland 61,3 duizend ton varkens voor een waarde van 14 miljoen Lats naar Rusland.  Bron: mfa-press@lists.am.gov.lv press@lists.am.gov.lv - 21.03.2012 08:57.46

14


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

Lobbyisten van Lukashenko oefenen druk uit op de EU Zelfs nu Belarus’ president Alexander Lukashenko wreder en onredelijker wordt, wordt ziet de hoofdstad van de EU, Brussel, een nooit eerder vertoonde hoeveelheid lobbyisten op zich af komen, zo rapporteert de EU observer. Alexander

Lukashenko

Lagere diplomaten zullen bespreken wie, wie als de EU ministers van BZ elkaar op vrijdag 23 maart in Brussel ontmoeten, ontmoeten, nog meer aan de Belarussische sanctielijst worden toegevoegd aldus LETA. EU observer heeft begrepen dat oligarch Yuriy Chizh Chizh in de voorlopige lijst staat, een aantal bedrijven waarvan een andere billionair van het regime, regi Vladimir Peftiev, eigenaar is, en een handjevol functionarissen. Peftiev heeft al een visum verbod en zijn tegoeden en die van drie van zijn bedrijven zijn bevroren - een besluit dat hij nu bij het Europese Hof in Luxemburg aanvecht.

______________________________

“U wilt niet geloven hoeveel (mensen) hierheen zijn getogen,” vertrouwde een senior medewerker EU observer toe over de rij NGO’s, diplomaten en bedrijbedrij ven die hem de afgelopen weken kwamen vertellen waarom Peftiev van de lijst af zou moeten. Deze medewerker, alsook andere bronnen, zoals Ales MiMi chalevic, levic, een dissident die Belarus verleden jaar ontvluchtte, zeggen dat PefPef tiev $ 1 miljoen beloning uitlooft voor degene die hem van de lijst af kan krijkrij gen. EU obsever legde ook contact met Lawin, de Litouwse firma die hem bij het Europese Hof vertegenwoordigt, over de bonus van $ 1 miljoen, maar deze Vladimir weigerde de informatie te bevestigen of te ontkennen. Peftiev EU obsever legde ook contact met Lawin, de Litouwse firma die hem bij het Europese Hof vertegenwoordigt, woordigt, over de bonus van $ 1 miljoen, maar deze weigerde de informatie te bebe vestigen of te ontkennen. Peftiev is de voornaamste aandeelhouder en voorzitter van Beltechexport, de grootste wapenfabrikant van Belarus. Deze maakt vliegtuigen, gepantserde voertuigen voertuigen en kleine wapens. Maar zijn voornaamste zakenactiviteit betreft het bemiddelen tussen Russische wapenfabrikanten en dictators in Afrika, Centraal Azië, Zuid-Oost Oost Azië en Zuid Amerika. De VS zegt dat Beltechexport wapens aan Iran en Noord Korea heeft heeft geleverd. Peftiev runt ook het telecom bedrijf Beltelecom, runt mede het marketing bedrijf Sport-Pari met de zoon van Lukashenko, Dmitry, en heeft aandelen in de Internet provider van Belarus, Delovaya Set. EU diplomaten zeggen, dat Letland zich nu met Slovenië heeft verenigd om hem in bescherming te nene men. De twee landen zijn genegen om met de EU sancties in te stemmen, maar alleen als de gesegese lecteerde bedrijven drijven van Peftiev, die met hun eigen firma’s samenwerken, met rust gelaten worden. Joerg Forbrig, expert m.b.t. Belarus bij het Duitse Marshall Fonds, gelooft dat de welvaart van het gehele land van 10 miljoen mensen wordt bepaald door een kleine groep Lukashenko loyalisten. “Het is waarwaar schijnlijk dat Peftiev inzage heeft in grotere zakenpraktijken met met de EU dan alleen maar die van de bedrijbedrij ven die met hem verbonden zijn,” zei hij. Lukashenko heeft kort geleden twee jonge mensen laten executeren – Uladzislau Kavalyou en Dzmitry Kanavalau, door zeer velen als onschuldig beschouwd – voor het plaatsen van een bom in de metro van Minsk. In een ander geval, dat komisch ch zou zijn ware het niet zo beangstigend, is de 37-jarige Syarhey Kavalenka na in hongerstaking staking gegaan te zijn in het ziekenhuis opgenomen. Zijn misdaad daad was het plaatsen van een oppositievlag op de top van een kerstboom. Een EU diplomaat zei, dat de executies in termen van de positie van Letland en SloSlo venië niets veranderd hebben. ben. “Iedereen immers kent het ware gezicht van dit regime,” merkte hij op.

Tekst van AMNESTY, op deze bewerkte foto ne et niet zichtbaar: ’50 years together with you cutting cutting down the voice of oppression.’

Lees verder op p. 29.

15


1e jaargang

BALTISCH DAGBOEK

NR. 1

|

mei 2012

met de slogan ‘Verdelg de Joden’ kwam, bereikte zijn doel. Er waren ook Letten onder degenen die Holocaust misdaden pleegden. Toch waren er mensen in Letland, die met gevaar voor eigen leven anderen van een zekere dood redden. Een van hen was Jānis (Žanis) Lipke. Om directe collaboratie met de Duitse autoriteiten te vermijden en niet een werktuig in hun handen te worden, ging Lipke cursussen in luchtverdediging, schieten en zelfverdediging volgen die door hen georganiseerd werden. Nu hij zich in de oorlogssituatie vrij kon bewegen, kreeg Lipke een baan in de magazijnen van de Duitse luchtmacht, de ‘Luftwaffe’, de zo genoemde ‘Rode Magazijnen’, dicht bij de getto’s van Rīga, maar na anderhalf jaar als kustbootsman bij een rivierscheepvaartmaatschappij. Toen hij in de magazijnen werkte, slaagde Lipke er in om de Duitse autoriteiten ervan te overtuigen om jonge, sterke, Joodse mannen als extra werkkrachten aan te stellen. Zijn plan was, om niet alleen Joden te redden en te verbergen, opdat ze later met rust gelaten konden worden. Het gelukte Lipke om de geredde mensen psychologisch voor te bereiden op het leven in langdurige, extreme omstandigheden. Hij wist van de plannen om het getto ‘schoon te vegen’. In 1941 werden in slechts twee nachten – op 30 november en op 8 december – 25 duizend Joden naar Rumbula afgevoerd om gefusilleerd te worden. Toen het getto van Rīga uitgeroeid was, organiseerde hij de redding van Joden uit ‘Kaiserwald’, Ganību dambis, Kīpsala concentatiekampen en ook uit de fabriek ‘Lenta’. In het begin zocht Lipke in Rīga naar plaatsen om geredde mensen onder te brengen. Toen dat te gevaarlijk werd, besloot hij de vluchtelingen over de Daugava naar zijn eigen huis in Kīpsala te brengen en hen in een speciale ondergronds gebouwde bunker (schuur) te verbergen. In de periode tussen 1942 en 1944 was het een veilige haven voor 8-12 mensen. Zij werden voorzien van voedsel, kleren, warmte, licht, zelfs van een radio en van wapens. Zodra de plaats te klein bleek om als schuilplaats voor de geredde mensen te dienen, bracht Lipke hen naar de gemeente Dobele, 80 km verder. Hij huurde een huis van de burgemeester, Vilis Bīnenfelds, en kwam met twee andere huiseigenaren tot een overeenkomst. Zij hielpen de geredde Joden te verbergen in speciaal gebouwde bunkers en voorzagen hen van voedsel. Dat was, in een door oorlog getroffen gebied, ver weg van Rīga, een uiterst gevaarlijke operatie. Bekend is, dat Lipke aldus, met hulp van zijn trouwe mannen, in de landelijke gemeente Dobele 36 personen onderbracht en verstopte. Onder hen een joodse vrouw met haar dochtertje, een Let en een Oekraïense krijgsgevangene uit het Russische leger.

Momentopname Johanna en Jānis (Žanis) Lipkes o.r.v. en vertaald door Patrick Eestwold

Žanis and Johanna Lipkes d o or V ik to r s Janso ns

Kan een mens redder van het leven van mensen worden? Wij weten, dat Jezus de Redder van de wereld en de mensheid was, maar wie was Žanis Lipke? Op de medaille –Voor de Rechtvaardigen Onder de Naties – die hij in 1977 ontving, luidde de inscriptie: “Als je het leven van een mens redt, is het alsof je de gehele wereld hebt gered.” God heeft ons hart op die enige hoofdzaak gegrond, waarin we ons van het dier onderscheiden. Liefde is de Geest. Lipke was een mens - een zui-

ver mens.

Jānis (Žanis) Lipke (1.02.1900– 14.05.1987) Jānis Lipke, Žanis genoemd, werd in Jelgava geboren en overleed in Rīga. Hij volgde drie jaar lager onderwijs. Behalve de moedertaal, Lets, sprak hij Russisch en Duits. Zijn vader Jānis, die als boekhouder werkte, sneuvelde in de Eerste Wereldoorlog. Moeder Paulīna, die huisvrouw was, overleed in 1920. Lipke vervulde de militaire dienst in 1919 en 1920 in het 2e artilleriebataljon van de Letse geweerschutters, 7e divisie. In 1920 trouwt Lipke zijn 17 jaar oude, maagdelijke, bruid Johanna. Zij wordt moeder van hun drie kinderen en de meest toegewijde kompaan in het redden van mensen in de Tweede Wereldoorlog. In 1938 huurden ze een huisje in Rīga, Kīpsala, niet ver van de oever van de Daugava rivier. Mazā Balasta straat 8 zal de belangwekkendste schuilplaats voor vluchtelingen worden. Lipke is tot 1940 een werfarbeider in de haven van Rīga. Hij is een fysiek sterke, rechtvaardige en eerlijke man. In de zomer van 1941, onmiddellijk nadat de oorlog was begonnen, bezetten Nazitroepen het grootste deel van het grondgebied van Letland, en de stad Rīga. De propagandamachine van Hitlers Duitsland, die 16


BALTISCH DAGBOEK