Page 1

BALTISCH PRIK BOEK 9

DAGBOEK

30 maart 2013

ESTLAND – LETLAND – LITOUWEN Actueel Baltisch nieuws, & aan het Balticum gerelateerde evenementen in Nederland

R

Rīga. Rožu laukums Lieldienās (Rose Paas Plein) - f: AldisB 2008 flickr.com. Inzetfoto paaskaart (boven) f: kasiuniabf


BALTISCH DAGBOEK – PRIK BOEK 9 – 30 maart 2013

Tallinn

ESTLAND

-

EESTI

f: Pam Harris 2012 ‘Easter Estonia’ – flickr.com

In Estland gaat een van de langste ijsautowegen in Europa open

 FB/EESTI VABARIIK Nunnevärava II eesvärava torn. Hobupostijaam – f: Ants Johnson.

De lente mag theoretisch voor de deur staan, maar in Estland vieren bewoners van een klein eiland de koude met de opening van een 12 kilometer (zeven mijl) lange ijsautoweg over de Baltische zee (Oostzee), een van de langste van Europa. “We wachten elke winter op de ijsautowegen, omdat

de toegevroren zee ons leven veel gemakkelijker maakt,” vertelde Heldy Polluste, wier man de rit van het eiland Kihnu naar het vasteland in het weekend maakte, vertelde AFP maandag (18 maart). De Estische Verkeersdienst gaf in de periode van extreme vorst groen licht voor de weg, hetgeen voor de 500 inwoners van het eiland (Kihnu) een grote opluchting was; voor hen immers is de exotische verbinding vijfmaal sneller dan de reis met de ferry. De transportautoriteiten openen de tijdelijke autoweg als het ijs ten minste 25 centimeter (10 inches) dik is, hoewel sommige bewoners de rit over het ijs zelfs eerder verkiezen, - op hun eigen verantwoording. Dit jaar werden in totaal drie ijsautowegen die in 2011 werden geopend in Estland veilig bevonden; die naar lokale ambtenaren beweren als de langste ijsautoweg in Europa gezien moeten worden. De 26 kilometer lange weg die de haven Rohukula op het vasteland met het eiland Hiiumaa verbindt zal dit jaar gesloten blijven “omdat het ijs in dat deel van de zee niet dik genoeg is,” vertelde Hannes Vaidla van de verkeersdienst AFP maandag. Om de veiligheid te vergroten mogen auto’s alleen om de twee minuten op het ijs en moeten de chauffeurs langzaam doch gestaag rijden, zonder te stoppen, om zo het risico van scheuren in het ijs te minimaliseren. Passagiers krijgen ook te horen, dat zij hun riemen niet om moeten doen, waardoor zij in geval van door het ijs zakken de auto beter kunnen verlaten. Estland is een Baltisch land van 1,3 miljoen inwoners, en trad in 2004 zowel tot de Europese Unie als tot de Navo toe.  Via Facebook Toomas Hendrik ILVES, 19 maart 2013.


ESTLAND DOORLOPER

f: Sakari Lampola - februari 2010 flickr.com.

Beschilderde Kalev chocoladefiguren voor Pasen

Vogel van het jaar – Patrijs. 535 – 07-03-2013 Prijs:

0.45 c.

Uitgiftedatum:

07.03.2013

Ontwerper:

Vladimir Taiger

Oplage:

60 000

Vellen:

4x5

Perforatie:

12¾ : 13

Druk:

ofset

Drukkerij:

AS Vaba Maa

Permanente postzegel. Sindi/ 536 – 28-03-2013 Sindi lies on the left bank of the River Pärnu, 14 kilometres from Central Pärnu. The green city (25 parks and green areas, accounting for one seventh of its territory) has 62 listed heritage sites and two protected environment areas. The heritage sites include buildings of the Sindi broadcloth factory (established 1834) as well as houses from the first period of Estonia’s independence. The territory of the city is 5.01 sq km, and its population was 4,234 as of January 1, 2012. Sindi has the oldest Estonian kindergarten that has operated since 1892, and the local school was already opened in 1837. Sindi has a music school, a youth centre, a library and a community building; the Sindi Museum now occupies the house of the first Estonian Consumers’ Association. Sindi has a number of industrial enterprises and a printing works. The coat of arms of the city symbolizes importance of the textile mill in the history of the city and the river as the source of life and of power. The stamp is the first one in a new series of definitive stamps featuring the coats of arms of Estonian cities. Sindi ligt op de linker oever van de Pärnu rivier, op 14 km van het centrum van Pärnu. De groene gemeente (25 parken en groengebieden, goed voor een zevende van zijn grondgebied) heeft 62 erkende monumenten en twee beschermde milieugebieden. De monumenten bestaan ook uit de fijn zwart laken fabriek (opgericht in 1834), en uit huizen uit de eerste periode van Estlands onafhankelijkheid. Het grondgebied van de stad beslaat 5,01 km2, en zijn bevolking bestond op 1 januari 2012 uit 4.234 zielen. Sindi heeft de oudste kleuterschool van Estland, die sinds 1892 werkt, en de plaatselijke school was al in 1837 in bedrijf. Sindi heeft een muziekschool, een jeugdcentrum, een bibliotheek en een cultureel centrum; het Sindi Museum is nu gevestigd in het gebouw van de eerste Estische Consumenten Vereniging. Sindi heeft een aantal industriële ondernemingen en een drukkerij. Het gemeentewapen symboliseert de belangrijke rol van de textielfabriek in de geschiedenis van de stad en de rivier als de bron van leven en van macht. De postzegel is de eerste in een nieuwe serie van permanente postzegels die de wapens van Estische steden laten zien.


Het meten van de impact van een case studie ‘e-diensten’ Esten zijn blij om in een positie te zijn waar vele openbare diensten die anders veel tijd, energie en papier kosten elektronisch beschikbaar zijn, zoals e-diensten. Een studie, ingesteld door het Ministerie van Economische Zaken en Communicatie en het ICT Demo Centrum gaf opdracht tot het onderzoeken van de impact op e-diensten. De studie gaf als uitkomst dat e-diensten openbare diensten sneller dan conventionele diensten gemaakt hebben en hun kwaliteit verhoogd. Studies richtten zich nu op de statistiek van de gebruiker van de dienst en op zijn tevredenheid. De aspecten echter, die achter tevredenheid of ontevredenheid liggen, alsook de bredere impact van e-oplossingen op verschillende groepen werden niet grondig geanalyseerd. Zijn e-diensten de aangewezen weg? Estische deskundigen die openbare diensten leiden, maar ook de ontwikkelaars van de e-diensten zijn er meer en meer in geïnteresseerd geraakt om te ontdekken of het introduceren van e-diensten het gewenste resultaat had opgeleverd. Het antwoord op deze vraag kon alleen verkregen worden door er een objectieve studie op los te laten. Het feit dat deze informatie tot dusver niet beschikbaar was, wees er op, dat het verzamelen van de gegevens geen eenvoudige zaak zou zijn. Estische deskundigen van het Instituut voor Baltische studies en het Praktijkcentrum voor politieke studies namen de uitdaging aan. Het meten van de impact op e-diensten Hoe meet je de impact van een dienstverandering? Volgens Marek Tiits van het Instituut voor Baltische studies, moet je voor het vereenvoudigde idee van een impactstudie de verwachte impact vergelijken met de werkelijke impact. “We verwachtten dat onze bevindingen ons zouden helpen om een antwoord te vinden op de vraag, of het beoogde resultaat of de beoogde impact wel of niet bereikt was. De studie omvatte ook een efficiency analyse van de provider organisaties van de e-diensten – met het oog op hun tijd en geldbesparing,” legde hij uit. Doelstelling Het doel van de hele studie was, om de positieve sociale en economische impact te achterhalen die door de ontwikkeling van openbare diensten en de implementatie van e-diensten in Estland was bereikt. De studie maakt de weg vrij om de numerieke indicatoren te ontwikkelen die gebruikt kunnen worden bij het ontwikkelen van verdere e-diensten, en bij het verbeteren van het propageren van oplossingen van de Estische regering. “We identificeerden de technische, wettelijke en organisatorische voorwaarden waaraan een succesvolle implementatie van e-diensten dient te voldoen, en obstakels die grotere impact in de weg liggen. Omdat de studie de eerste in zijn soort was, moesten we ook de methodologie ontwikkelen die in de toekomst gebruikt kon worden,” voegde Tiits toe. Ontdekken van de basislijn De in gebruik neming van de nieuwe methodologie hielp ons om een issue bloot te leggen: bij veel e-diensten waren bij de implementatie geen echte doelen gesteld. “Vanaf het begin moesten tegelijkertijd twee hindernissen worden genomen – we konden de methodologie niet zomaar ontwikkelen, maar een groot deel van de gegevens moest verzameld worden, terwijl we de relatief korte tijd voor het project in de gaten moesten houden,” legde Tarmo Kalvet van de Ragnar Nurkse school voor Innovatie en Regering van de Technische Universiteit van Tallinn uit. Wat waren de resultaten? Voor de studie werden vijftien e-diensten van verschillend ontwikkelingsniveau en uitvoerend vermogen geselecteerd. De impact van Estlands e-diensten werd in drie doelgroepen gemeten: 1) Gebruikers (burgers en ondernemingen); 2) service providers; 3) ICT bedrijven die de e-diensten ontwikkelen (in het bijzonder m.b.t. export). De gebruikers van e-diensten verklaarden dat de onderzochte diensten een positieve impact op hen had: de diensten hielpen hen een hoop tijd te besparen en maakten de regering toegankelijker. 80 Procent van de gebruikers bevestigde, dat het de online versie van 12 van 15 bestudeerde openbare diensten als veel eenvoudiger beschouwde. De top 3 e-diensten die de grootste besparingen in vergelijking met de gebruikelijke offline diensten genereerden, waren:


1) Een onderneming oprichten; 2) belasting opgeven (BTW, inkomsten- of vermogensbelasting); 3) per computer stemmen. De besparingen varieerden van het niet langer persoonlijk behoeven te bezoeken van verscheidene regeringsgebouwen tot het verkrijgen van informatie van verschillende gescheiden informatiesystemen. De algemene mening van gebruikers is dat alle 15 diensten toegankelijker en gemakkelijker in het gebruik zijn geworden. Onderwerping aan het online opgeven van belasting aan de belastingdienst en de e-service van de Estische Landbouw Registratie en Informatie Raad springen er uit als het gaat om de grootste impact vergeleken met toegankelijkheid van offline diensten. Werkelijke kostenbesparingen De hiervóór vermelde besparingen kunnen zonder veel moeite vertaald worden in arbeidsuren. -

In het geval van i-stemmen tijdens de Estische parlementsverkiezingen in 2011 was de cumulatieve tijdsbesparing 11.000 werkdagen, dat is 504.000 euro, gerekend in gemiddelde salarissen; - een ander voorbeeld komt van de Estische Verkeersdienst – de geschatte besparing door het verlenen van papierloze diensten in 2011 bedroeg 1.922.656 euro; - de e-belasting bespaart Estische ondernemingen gemiddeld 7 euro voor opgave van de inkomsten- en vermogensbelasting - dat is om en nabij 726.000 euro in totaal. De besparingen hangen af van het gemiddelde inkomen van het land. In het geval van Estland met zijn geringe bevolking van 1,3 miljoen inwoners zijn de besparingen per hoofd nogal significant (opmerkelijk). De schaalvoordelen zouden in landen met een grotere economie zelfs groter kunnen zijn. Te leren lessen voor ontwikkelaars van diensten De studie werpt licht op een aantal kernlessen voor toekomstige project ontwikkeling. Een van de belangrijkste suggesties die de auteurs naar voren halen is, dat het maken van beslissingen voor het ontwikkelen van projecten voor de e-samenleving gebaseerd moet zijn op een holistische kijk op de voordelen van e-diensten, met inbegrip van analyse van de totale kosten van het eigendom. Van grootschalige projecten moet de verwachte impact beschreven worden maar ook de procedure voor het verzamelen van gebruikersgegevens. Grootschalige ontwikkelingsprojecten voor de e-samenleving moeten van concrete doelen voorzien worden en (be)geleid door een kosten-baten analyse. Er is een goede standaard bij de Belastingdienst opgezet, die gebaseerd is op de prioriteit om openbare diensten online voor ‘dagelijks gebruik’ beschikbaar te maken – vooraf ingevulde formulieren hebben de vervelende klus om de belasting aan te geven voor Esten erg eenvoudig gemaakt. Naar betere e-diensten De studie heeft ons voorzien van een waardevolle basislijn en van een methodologische standaard voor toekomstige ontwikkelaars van e-diensten. De opgezette principes voor de succesvolle implementatie van ediensten zouden van belang kunnen zijn voor iedereen in de publieke sector die overweegt om gebruik te (gaan) maken van online diensten, maar ook voor ontwikkelaars van IT oplossingen die met de staat samen willen werken. De burgers van de Estische e-samenleving hebben iets om naar uit te zien: naar de toepassing van de studie, zoals verbeteringen van het ontwikkelingsproces van e-diensten, die hun leven nog gemakkelijker maken. Het complete rapport is in het Estisch beschikbaar:

http://e-estonia.com/news/13-03-15/measuring-impact-e-services-case-study  (TH ILVES Facebook) e-estonia.com – 13 maart 2013.

Zo kon het ook zijn met Pasen: vroege bloesem f: Pam Harris – maart 2012 flickr.com. Ei – patroon o.i.v. een ui. z.f.


BALTISCH DAGBOEK – PRIK BOEK 9 – 30 maart 2013

 De Centraal en Oost-Europa Specialist  Reizen naar de Baltische landen

 Wij bieden al meer dan 20 jaar gevarieerde reizen aan. Ook buiten Europa: Azië - Japan/ China

Met het WK voetbal en de Olympische Spelen in Brazilië voor de deur komen we op onze site met reismogelijkheden naar Zuid-Amerika! Stuur ons ervaringen van uw BALTISCHE REIZEN (max. 120 woorden).

Litouwen, Trakai. Er ligt nog ijs, maar u kunt zich vast inschepen voor lente en zomer. f: Roy Reyes, We love Lithuania (FB). .

Reserveren is eenvoudig: U belt ons in Utrecht: 030 243 96 34 ……………. of in Antwerpen: 03 231 59 94 U mailt ons: info@eurocult.nl EEN MEDEWERKER BELT U ALTIJD TERUG VOOR NADERE INFO OF OM DETAILS MET U DOOR TE SPREKEN

[vermeld ook uw eigen e-mailadres, en “PRIK BOEK nr. ..” indien u boekt n.a.v. deze advertentie]

Of U bezoekt ons kantoor:

Wittevrouwenstraat 36, 3512 CV Utrecht


Rīga

LETLAND

BALTISCH DAGBOEK – PRIK BOEK 9 – 30 maart 2013

-

LATVIJA

f: Pam Harris 2011 – flickr.com. Pysanky paaseieren.

Nieuwste Letse postzegel

Rīga. Mariabeeld - Onze Vrouwe van Smarten kerk. f: jukkalauronen flickr.com.

Winter en sneeuw in Rīga. f: Liga Klein 2013 flickr.com.

Titel: Bloemen – Iris Waarde: Ls 0,35 (€ 0,50) Datum van uitgifte: 8 maart 2013 Ontwerper: Lilija Dinere Druk: Baltijas Banknote Latvijā Oplage: 500.000 Ook in Letland zal Pasen koud zijn

In de nacht kan de temperatuur naar -15 zakken, overdag zal door de zon de waarde iets boven nul kunnen komen. In het paasweekeinde wordt uitgebreid sneeuw verwacht, ook natte sneeuw is mogelijk. De dikte van de sneeuwlaag in Letland neemt dus verder toe.  Delfi.lv 25 maart 2013.


LETLAND DOORLOPER

Gauja.- rayon Cēsis. f: Ģirts Raģelis - februari 2013 flickr.com.

f: Ana ADI 2012 flickr.com.

Pysanky. f: scimmery 2011 – flickr.com. Bosbessen. f: Tanya Zivkovic – flickr.com.

Pysanky. f: Roman Olynyk – 2013 flickr.com.


Letland is het beste voorbeeld van een als succes betitelde economische ramp Mark Adomanis (zie de foto) werkt als adviseur in Washington D.C., en hij schrijft over Russische politiek, economie en demografie. Hij studeerde Russisch aan de Harvard en aan de Oxford universiteit. De directe impact van de economische crisis is heel duidelijk ernstig geweest. Sinds 2008 zijn miljoenen mensen in Europa en in de VS een combinatie van spaargeld, banen, huizen of bedrijven kwijt geraakt. Maar ik denk, dat de meest giftige consequentie de manier is, waarop de crisis ons denken heeft kromgetrokken en ons dwong om succes naar beneden toe te definiëren.

Niet alles dat schijnt, is goud dat er blinkt…

Groeicijfers na de crisis die in de jaren ervóór als onbetekenend zouden worden betiteld, zijn plotseling “robuust”, banencijfers die met een schouderklopje zouden worden beloond, worden nu met bijna uitbundigheid begroet, en lonen die toen als uitbuiting zouden worden gezien, heten nu ineens “concurrerend.” Een ramp in succes omtoveren is een echte truck, maar de mandarijnen van de financiële wereld, met name die van de Europese Centrale Bank, zijn er uitermate bedreven in geworden. Misschien is het beste voorbeeld van deze tendens om een ramp als een succes te definiëren is Letland, een land dat iedereen vóór de crisis meteen als een catastrofe zou hebben gelabeld.

Letland, ziet u, heeft sinds 2006 geen netto economische groei doorgemaakt: de ineenstorting in 20082009 heeft ernstig genoeg het niveau van de piek van activiteiten van vóór de crisis nog niet bereikt en dat zal waarschijnlijk tot 2015 niet gebeuren. De werkloosheid, ongeveer 14%, is nog steeds bedroevend hoog, en de reële lonen (gecorrigeerd voor de inflatie) waren in 2012 ongeveer 5% lager dan in 2007. Voor de lange termijn zijn de economische vooruitzichten voor het land nog alarmerender, en is de bevolking van Letland in een vrije val terechtgekomen. Hoewel er veel gesproken wordt over “brain drain” of “demografische crisis” van de grote en onbeminde buurman van Letland, Rusland, is de simpele waarheid, dat Letland zelf misschien wel het meest instabiele demografische land in de hele wereld is. Sinds het jaar 2000 heeft Letland meer dan 300.000 mensen verloren, en is het aantal inwoners teruggelopen van 2,3 tot iets meer dan 2 miljoen. Deze daling kwam grotendeels, maar niet geheel voor rekening van emigratie; Letten verlaten het land voor naar ze hopen betere kansen in de rest van de EU, met name sinds het begin van de financiële crisis. Hoewel het moeilijk te geloven is, sinds 2006 daalt de Letse bevolking meer dan de Russische, zowel in relatieve als in absolute zin. Letland is dus een land dat veel minder inwoners telt dan in 2007, dat is slechter dan vóór de crisis, het heeft dan ook veel minder mensen die zich bezighouden met betaald werk. Toch is dit het land dat routinematig aangeprezen wordt als een voorbeeld van deugden als soberheid, een plek waar men klaar is voor de eurozone, een land dat door iedereen “veerkrachtig” genoemd wordt, van de Duitse minister van Financiën, de Wall Street Journal, The Economist en het IMF toe. En iedereen die durft te wijzen op de fundamentele onwaarheid van de troostende moraliserende verhaal van de sobere tekortnegatieve Letten die angstvallig herstellen van een hun opgedrongen crisis, zoals Paul Krugman*, wordt onmiddellijk in boze, hysterische bewoordingen uitgejouwd (Baltische politici hebben klaarblijkelijk niet meer werk omhanden dan -te oordelen naar hun neiging om-, met inbegrip van uw nederige auteur, op Twitter mensen uit te schelden voor ‘trollen’. Letland is natuurlijk de afgelopen jaren een economische ramp. Het beste bewijs hiervan is niet een esoterische economische theorie of een andere duistere portie gegevens, maar het gedrag van de Letten zelf: zij hebben zich in schokkende aantallen naar de uitgang gerept. De volgende keer dus, dat je over het kleine dappere Letland hoort en over zijn “veerkrachtige” economie, bedenk dan dat 10% van de bevolking van het hele land zijn biezen gepakt heeft en vertrokken is. Dat is het soort van “succes” dat we hebben teruggebracht tot vieren.  Via Facebook/ Juris Kaža 21 maart 2013 - http://qz.com/64717/latvia-is-the-best-example-of-an-economic-disasternow-defined-as-success/#64717/latvia-is-the-best-example-of-an-economic-disaster-now-defined-as-success/

You can follow Mark on Twitter at @MarkAdomanis. We welcome your comments at ideas@qz.com.


Waarom Letland de euro nog wil Letland vraagt vandaag (4 maart) officieel om lid te worden van de eurozone, ondanks de forse crisis en het risico om veel geld op tafel te moeten leggen voor andere eurolanden. Bovendien heeft het kleine land heeft al zoveel moeten besparen. Waarom zo'n stap?

Rob Heirbaut

Vooraf ( - red. BDB): Het artikel van Rob Heirbaut staat op enkele punten in schril contrast met het artikel van Mark Adomanis. BDB neemt op geen enkele wijze stelling. De tekst is volledig voor de verantwoording van de betreffende auteurs, BDB respecteert alleen hun zienswijze als zodanig. Eigenlijk moéten alle EU-landen de euro invoeren, de euro is munt van de Europese Unie. Alleen Groot-Brittannië en Denemarken moeten dat niet doen, zij hebben van in het begin gezegd dat ze hun eigen munt willen behouden. De andere landen kunnen de euro wel pas invoeren wanneer ze aan de voorwaarden voldoen. Die voorwaarden zijn er om ervoor te zorgen dat het economische en budgettaire beleid van de lidstaten van de eurozone niet te veel van elkaar verschillen. Zweden is een speciaal geval: de bevolking stemde er in een referendum tégen de invoering van de euro, en dus heeft Zweden zijn eigen munt (de kroon) behouden. Wat zijn de voorwaarden? Het begrotingstekort mag niet groter zijn dan 3 procent van het Bruto Binnenlands Product (BBP), en de schuld mag niet hoger zijn dat 60% van het BBP. De prijzen moeten stabiel zijn: de inflatie mag niet meer dan 1,5% hoger liggen dan die in de drie best presterende landen. De munt moet ook stabiel zijn, de koers mag geen hevige schommelingen vertonen. De langetermijnrente mag niet te hoog liggen: maximaal 2% hoger dan het gemiddelde van de 3 landen met laagste rente. De Europese Commissie en de Europese Centrale Bank gaan nu onderzoeken of Letland aan de voorwaarden voldoet. Op basis van hun advies zullen de ministers van Financiën van de EU dan beslissen of Letland de euro mag invoeren. Wellicht valt die beslissing in juli. Volgens de laatste voorspellingen van de Europese Commissie lijkt Letland aan de voorwaarden te zullen voldoen. Het begrotingstekort zou in 2013 1,1% bedragen, de schuld 44%, en de inflatie 1,9% (tegenover 1,8% in de eurozone). Lid worden van een club in crisis? Volgens recente opiniepeilingen zijn de meeste Letten gekant tegen toetreding tot de eurozone. Dat heeft alles te maken met al het slechte nieuws van de voorbije jaren over de euro. Dat het arme Letland (het gemiddeld maandloon is ongeveer 500 euro netto) geld zou moeten gaan lenen aan rijkere landen als Griekenland, Ierland en Portugal, ook dat vinden veel Letten onbegrijpelijk. Toch houdt de Letse regering voet bij stuk. " ’t Is niet de euro die in crisis is, maar sommige landen," zegt premier Dombrovskis steevast. Voor een kleine, open economie als Letland is het volgens hem ook beter om de euro als munt te hebben, dan een eigen munt. Hij verwijst daarbij naar het voorbeeld van noorderbuur Estland, dat in 2011 al de euro invoerde. Letland klauterde uit diep dal Inderdaad. Tot 2007 kende de Letse economie een ware boom, met een jaarlijkse groei van 10 procent. Toen de wereldwijde financiële crisis uitbrak in 2008 was het sprookje uit. Het Letse mirakel bleek een zeepbel te zijn: banken en burgers hadden massaal goedkoop geld geleend in het buitenland, de Letse lonen waren fors gestegen (veel meer dan de productiviteit van de werknemers), maar plots viel alles in duigen. In 2009 kromp de economie met 18%. De prijzen van appartementen in hoofdstad Rīga waren in 2009 nog maar een derde van wat ze in 2007 waren. De Letse overheid kwam ook in de problemen, met een begrotingstekort van wel 12%, en moest eind 2008 internationale financiële hulp vragen. Letland kreeg een noodlening van 7,5 miljard, bijna de helft daarvan kwam van de EU. Begin 2012 kon Letland weer op eigen benen staan en zichzelf financieren op de financiële markten. Hard besparen, met succes De Letse regering voerde een draconisch besparingsbeleid, met een dubbel doel. De overheidsuitgaven verminderen, en de Letse economie weer concurrerend maken. Zowat 30% van de ambtenaren werd ontslagen, zij die bleven moesten wel 20% inleveren. De pensioenen werden fors verlaagd. Ook in de privésector werden de lonen verlaagd. In de periode 2009-2012 bespaarde de overheid 13 miljard euro, nieuwe belastingen brachten nog eens 6 miljard euro op. Internationale experts hadden de regering de raad gegeven om de munt te devalueren, de gemakkelijkste manier om weer concurrerend te worden. Maar omdat dit de invoer veel duurder zou maken, en omdat het de druk zou wegnemen om fundamentele hervormingen door te voeren, koos de Letse regering ervoor om


de koers van de Lats ongewijzigd te houden (de koers van de Lats is gekoppeld aan die van de euro). Het harde recept werkt. De Letse economie groeit al twee jaar met ruim 5%, het beste cijfer van de hele EU. In tegenstelling tot de meeste landen, daalt in Letland de werkloosheid. Voorbeeld voor Griekenland? Voor de Europese Commissie en het IMF is Letland de model-leerling, de beste van de klas, hét voorbeeld bij uitstek dat een snel en hard besparingsbeleid het vertrouwen in een land kan herstellen, zodat het snel uit de crisis kan geraken. Hierop komt veel kritiek, ondermeer van de Amerikaanse econooom Paul Krugman. Hij wijst erop, dat de werkloosheid in Letland nog altijd hoger ligt dan vóór de crisis, en dat veel Letten geëmigreerd zijn om werk te gaan zoeken in een ander land. Merkwaardig is wel dat er in Letland geen straatprotest geweest is tegen de harde besparingsmaatregelen, zoals in Griekenland of Portugal. Veel Letten hebben nog het Sovjettijdperk en al zijn ontberingen meegemaakt, wellicht speelt dat een rol. Opvallend: premier Dombrovskis, de architect van het strenge beleid, is desondanks al twee keer opnieuw verkozen. De situatie van Letland is natuurlijk niet helemaal te vergelijken met die van Griekenland. De landen waarnaar Letland exporteert, doen het allemaal redelijk goed: Polen, Duitsland, Estland, Litouwen en Rusland. Terwijl heel Zuid-Europa in crisis verkeert. Een lichtpunt voor Merkel De crisis in de eurozone is nog niet voorbij. De verkiezingsuitslag in Italië toont aan, dat het harde besparingsbeleid niet gesmaakt wordt door de bevolking. In Portugal kwamen honderdduizenden mensen op straat tegen de besparingen. Cyprus wordt binnenkort het vierde land dat een beroep zal moeten doen op een lening van de rest van de eurozone, Slovenië zit ook in slechte papieren. Dat er in die context een land (of toch zijn regering) wil toetreden tot de eurozone, zal door alle Europese instellingen met veel enthousiasme worden begroet. Er is nog een ander lichtpunt: Ierland zit op schema om het vanaf dit jaar zonder financiële hulp van buitenaf te doen. Als Letland het 18e land wordt van de eurozone, wordt het kamp van (vooral noordelijke) landen dat voorstander is van een streng besparingsbeleid alvast sterker. Net nu er in de eurozone een debat aan de gang is over het gevoerde beleid: maken de besparingen de toestand niet erger dan die al is, en wordt het geen tijd om het roer om te gooien? (De auteur is Europa-specialist voor VRT-nieuws.)  http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/opinieblog/analyse/130304_analyse_robheirbaut_letland_standard. 04-03.

Nog even, dan zijn we van de kou af.

Rīga. Architectuur tegen de blauwe lucht. f: Frederica Gentile – juli 2009 – flickr.com.


LAATSTE NIEUWS - Letland Staatssecretaris vraagt Italië om de pogingen van Letland om de Eurozone te binnen te gaan te steunen en opent nieuwe faciliteiten van de ambassade in Rome Op 27 maart zijn er politieke consultaties gehouden tussen de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Andris Teikmanis en de secretaris generaal van hetzelfde ministerie van Italië. De partijen spraken over de nauwe bilaterale relaties en waren ervan overtuigd, denkend aan het komende trio presidentschap van de Raad van Europa en aan de Wereld EXPO in Milaan in 2015, dat deze zich verder uit zou breiden,. Letland was onder de eerste landen die zich voor deelname aan het evenement opgaven. Mr. Valensise verwelkomde het initiatief van de ambassades van de Baltische landen in Rome voor een gezamenlijke presentatie van de economie van de landen, waarbij vooral de voordelige geografische ligging en de economische potentie van deze stabiele en hard groeiende macro-economische Europese regio belicht zal worden. Staatssecretaris Teikmanis vroeg om Italiaanse steun, de economische stabiliteit en duurzaamheid van de Letse economie onderstrepend, in de onderhandelingen voor het lidmaatschap van de OECD en voor de pogingen van Letland om toe te treden tot de eurozone; de Italiaan verklaarde hier begrip voor te hebben en er steun aan te zullen verlenen. In aanwezigheid van vertegenwoordigers van het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, het diplomatieke corps en andere instellingen, evenals de honoraire consuls van Letland in Italië en de leden van de Letse diaspora, opende staatssecretaris Teikmanis de nieuwe faciliteiten van de ambassade van Letland in Rome. Adres: Via Giovanni Battista Als onderdeel van de Martini 13, 00198 Roma, feestelijke ceremonie Italia reikte de heer Teikmanis Patrizia Signorini, honorair Entrance of the consular consul van Letland in Milaan section of the Embassy: Via het Certificaat van Erkenning Gaspare Spontini 28/A van het kabinet van ministers uit voor haar Telefoon: (39) 0 688 41 227 langdurige, aanhouFax: (39) 0 688 41 239 dende en onbaatzuchtige inspanningen ten E-mail: embassy.italy@mfa.gov.lv De Letse ambassade in Rome behoeve van de Letse staat en zijn burgers. In zijn toespraak somde de heer Teikmanis de opmerkelijke gebeurtenissen en uitdagingen van de komende jaren nog eens op: het potentieel van Rīga als Culturele Hoofdstad van Europa (2014) in de versterking van de culturele banden, het Letse (gedeelde) voorzitterschap van de Raad van Europa en de Expo in Milaan als kansen voor het bevorderen van economische betrekkingen en van de zichtbaarheid van Letland. In het kader van de voortzetting van de samenwerking met kunstenaar Iveta Vecanāne biedt het nieuwe pand van de ambassade onderdak aan haar tentoonstelling ‘De zon op de drempel’. De tentoonstelling is een vervolg op de installatie van amberdraad, als onderdeel van de Baltische Culturele Week, ‘In Amber Light’: Ontdek de Amberlanden Litouwen, Letland en Estland in december 2012. Baltische amber bereikte Italië reeds in de Etruskische tijd en krijgt een nieuwe dimensie door de thematische lijn van Rīga als de Culturele Hoofdstad van Europa, ‘The Amber Vein’, maar ook door zijn rol in nieuwe ontdekkingen over amber en over het gebruik ervan.  Ministry of Foreign Affairs of Latvia PRESS RELEASE 2013-03-28 14:46:31; Foto & info Letse ambassade Rome: http://www.mfa.gov.lv/en/rome/. Foto Ambersteen: Google afb. Rīga. Huis van de Zwarthoofden (Melngalvju nams) f: Frederica Gentile 2009  flickr.com.


BALTISCH DAGBOEK – PRIK BOEK 9 – 30 maart 2013

Vilnius

LITOUWEN

-

LIETUVA

Tot 2002 heeft de ei-kolom in Uzupis gestaan. f: Guillaume Speurt 2012 – flickr.com.

Een nieuwe postzegel uitgekomen, die de Opstand van 1863 verbeeldt

Dit jaar markeert de 150e verjaardag van een bekende en grote opstand van het Pools-Litouwse Gemenebest tegen het Russische Keizerrijk. Om de gebeurtenis van 1863 te markeren heeft de Litouwse Post (Lietuvos paštas) op zaterdag 23 maart jl. een postzegel uitgegeven. De postzegel ‘150e verjaardag van de Opstand van 1863’ werd uitgegeven in een oplage van 80 duizend, met een nominale waarde van LTL 1,35. Hij is ontworpen door de schilder Indrė Ratkevičiūtė. De postzegel laat een fragment zien uit het schilderij ‘The Rebels of 1863,’ het werk van Arthur Grottger, de Poolse schilder, en van de leider van de opstand Zigmantas Sierakauskas (zie de foto hiernaast). Tegelijk zal de eerste dag enveloppe worden uitgegeven. Op zaterdag zal op het hoofdpostkantoor in Vilnius correspondentie met de nieuwe postzegel een speciaal eerste dag stempel kunnen krijgen. De opstand van 1863-1864 brak uit in het Pools-Litouwse Gemenebest tegen het Russische Keizerrijk en zijn nationale en sociale politiek. De strijd vond plaats in de door het Russische Keizerrijk bezette gebieden: Polen, het Groothertogdom Litouwen en hun etnografische delen Belarus en Ukraine. De opstand begon op 22 januari 1863, en draagt daardoor de naam Januari Opstand. In Litouwen brak de opstand in maart 1863 uit.

Zigmantas Sierakauskas (1826-1863), leider van de opstand van 1863.  Vikipedia.


LITOUWEN DOORLOPER

De directe aanleiding voor het uitbreken van de opstand in Polen op 22 januari (slag bij Wegrów) was de instelling van de dienstplicht voor jonge Poolse mannen in het Russische leger. De Russische bezettingsmacht onderdrukte de gewapende strijd uiteindelijk in de herfst van 1864. De laatste opstandelingen werden in het jaar 1865 gevangen genomen. De illustratie (een schilderij van Jan Matejko, hierboven, laat een tafereel zien na het falen van de opstand in Polen; een groep gevangenen wacht op transport naar Siberië. Russische officieren en soldaten houden een smid in de gaten die een vrouw – Polen voorstellend – van handboeien voorziet. De blonde vrouw achter haar in de volgende rij, is waarschijnlijk zinnebeeldig voor Litouwen. In Litouwen vonden 321 gevechten met het Russische leger plaats. Het Tsaristische leger in het militaire district Vilnius bestond uit 145 duizend troepen en 6 duizend kozakken. Een deel van hen nam deel aan de onderdrukking van de opstand. De verhouding van de legers was 1:10 tot 1:20 in het voordeel van Rusland. In de loop van de opstand joeg de Russische bezetter 21.712 mensen de dood in, maakte hen tot slaaf of verbande hen (Lithuanian Tribune). Wikipedia spreekt van ‘ongeveer 70.000 verbannen opstandelingen naar Siberië en naar andere gebieden buiten het strijdgebied.’ De opstand werd onder leiding van Michail Moeravjov-Vilenski met veel geweld neergeslagen, hetgeen zowel in Europa als in Rusland zelf bekritiseerd werd.

Wapen van de Januari Opstand

Kaart van de opstand  Lithuanian Tribune 23 maart 2013, Wikipedia, www.lrytas.lt (‘ZJEDNOCZENIE WIECZNE’ – Pools > ‘EEUWIG VERBOND’)


Litouwen zal het presidentschap van de EU gebruiken om druk te zetten achter besluiten die daar belangrijk voor zijn Litouwen zal in staat zijn om zijn presidentschap van de EU te gebruiken voor besluiten die daarvoor belangrijk zijn en zal energie hoog op de agenda zetten, zei de minister van Energie dinsdag (2603). “We hebben een grote kans om voorstellen te doen en landen en de Europese Commissie ertoe te bewegen om besluiten te nemen. Negen jaar lid van de EU, blijft Litouwen in termen van energie in grote mate afhankelijk,” zei Jaroslav Neverovic (zie foto) tijdens een dinsdag door de Amerikaanse Kamer van Koophandel in Litouwen gehouden discussie over de belangrijkste onderwerpen en uitdagingen. Het doel van de EU is, om in 2015 een eind te maken aan energie-eilanden, zei de minister. “Energie zal de prioriteit hebben. Om te beginnen is dit de Europese interne markt. Dit moet veiligheid en de mogelijkheid tot concurreren inhouden,” zei hij. Litouwen zal in de tweede helft van dit jaar bij toerbeurt het presidentschap van de EU op zich nemen.  15min.lt – 26 maart 2013.

Litouws parlement stelt de debatten over schaliegas uit Dinsdag (26-03) besloot de Seimas (het parlement) van Litouwen om de debatten over de voorstellen van de commissies aangaande de voorgenomen investeringen door de Amerikaanse energiegigant Chevron in het westelijk deel van het land uit te stellen. Het parlement besloot de eerste hoorzitting over de ontwerpresolutie die door de voorzitters van de commissies Milieubescherming en Economie en van Energie met 91 stemmen vóór en 6 tegen, uit te stellen. Beide ontwerpen werden uitgewerkt na de bevindingen van wetenschappers, deskundigen op het gebied van schaliegas, vorige week, erin betrokken te hebben. Daarop hebben de voorzitters de regering voorgesteld om het tekenen van het contract met Chevron op te schorten tot de wetgeving die de winning en exploratie van schaliegasreserves regelt, is aangenomen. Premier Algirdas Butkevicius zei, dat de overeenkomst met Chevron over de exploratie van schaliegas in het westen van Litouwen in mei, na de bekrachtiging van de benodigde amendementen door het parlement kon worden getekend.  15min.lt – 26 maart 2013.

Amerikaanse ambassadeur in Vilnius Deborah McCarthy: effecten met betrekking tot de winning van schaliegas houden de gemoederen in de VS ook bezig “Effecten met betrekking tot de winning van schaliegas houden de gemoederen in de VS ook bezig,” zei de Amerikaanse ambassadeur in Litouwen, Deborah McCarthy (zie de foto). “Ik begrijp dat deze bodemvoorraden milieuvragen oproepen. Dezelfde discussies vonden in de VS plaats. We willen onze ervaring delen,” zei ze tijdens de discussie over de kerndoelen en uitdagingen van de huidige Litouwse regering die georganiseerd werd door de Amerikaanse Kamer van Koophandel in Litouwen, dinsdag (26-03). De ambassadeur zei, dat ze de energie sleutelprojecten va Litouwen steunt. “Diversificatie is de sleutel tot energieveiligheid,” zei ze. En: “de Verenigde Staten steunt regionale pogingen om de elektriciteitsmarkt te liberaliseren en om de diversificatie op te voeren,” zei McCarthy maandag na een bijeenkomst met minister van Energie Jaroslav Neverovic.  15min.lt – 26 maart 2013.

Door Litouwen voorgenomen invoering van de euro wordt in juli goedgekeurd Het plan om de euro in te voeren en de gerelateerde strategie om het publiek daarmee vertrouwd te maken zal in juli goedgekeurd worden, zei een woordvoerder van het Ministerie van Financiën. De voorwaarden werden door een groep met een coördinerende taak m.b.t. de invoering van de euro, die maandag (25-03) bijeen kwam, goedgekeurd.


“We moeten de belangrijkste documenten om de invoering van de euro soepel te doen verlopen als mogelijk vóór het Litouwse EU presidentschap voor elkaar hebben. We zullen ons richten op bescherming van de consument en op openbare bekendheid,” zei minister van Financiën Rimantas Sadzius, de voorzitter van de coördinatie taakgroep in een persverklaring. Volgens het ministerie zal het plan de gezamenlijke circulatie van de litas en de euro, alsook de periode waarin de prijzen dubbel worden getoond en die van vrije omwisseling van de litas in euro’s door de commerciële banken.

Navickienė: Veel emigranten verliezen hun nationale identiteit direct en doen afstand van Litouwen Veel emigranten in deze tijd doen onmiddellijk afstand van hun nationale identiteit,” zegt Danguolė Navickienė, voorzitter van de Litouwse Wereld Gemeenschap (World Lithuanian Community – LWC), - zij woont de DELFI conferentie bij - met spijt in haar stem. Volgens haar zou ons land (Litouwen) zonder buitenlandse Litouwers echt in gevaar komen. Toch, volgens Navickienė, zijn er mensen die de Litouwse identiteit beschermen, ondanks een groot aantal van de huidige emigranten dat haar verloren is. “Zij die hun nationale identiteit behouden en zij die sinds de eerste emigratiegolf Litouwer gebleven zijn en enkele emigranten uit de huidige emigratiegolf - voelen nog steeds respect, liefde voor en trouw aan hun geboorteland.,” zei ze. Zoals zij het ziet, heeft Litouwen elke persoon nodig. “Wij Litouwers die in het buitenland wonen zijn druk bezig om voor Litouwen te lobbyen, we sturen veel liefdadigheid, voeden kinderen op om Litouwer te zijn we proberen deze kinderen niet alleen toerist in het eigen vaderland te laten zijn. Bijvoorbeeld, mijn zoon en stiefdochter kwamen in 1993 naar Litouwen vóór de emigratiegolven begonnen, stichtten gezinnen en zijn nu productieve burgers van Litouwen. Zulke mensen zijn bij uitstek nodig in Litouwen,” zei Navickienė. Zij merkte op, dat Litouwen sinds de Tweede Wereldoorlog mensen had verloren vanwege massadeportaties, moorden, en vluchten uit het land. Nu verliest het land burgers vanwege de emigratie. “Je kunt zeggen, dat ons land zonder buitenlandse Litouwers als een natie serieus in gevaar is,” voegde Navickienė eraan toe. Volgens haar dromen emigranten vaak van hun vaderland en willen graag op een gemakkelijke manier terug, inburgeren en deelnemen aan de samenleving. Emigranten echter, die lange tijd in het buitenland waren – en daar hun kinderen al hebben opgevoed - zijn diep geworteld en de terugkeer is dan niet een eenvoudig proces. Toen na de oorlog het lot van Litouwen onzeker was, stichtten geëmigreerde Litouwers scholen en besloten om Litouwse gezinnen te vormen – hun doel was kinderen met een Litouwse identiteit, zei Navickienė. Nu zijn de belangrijkste doelen van de LWC: Litouwse opvoeding, legalisatie, dubbele nationaliteit, behoud van de Litouwse nationaliteit en relaties met het vaderland. Zij willen van alle rechten als Litouwer genieten. De LWC ontving vragen over het dubbele staatsburgerschap. “We eisen niets.” We vragen de Litouwse regering om ons als geboren en getogen Litouwer dezelfde rechten te geven, ongeacht waar we wonen. Dit is een zeer belangrijk en gevoelig onderwerp,” zei Navickienė. Volgens haar kan dubbele nationaliteit voor Litouwers die in het buitenland wonen nuttig zijn, om deel te nemen aan de zaken van hun land, omdat de regeringen van andere landen zich anders naar hen kunnen gedragen. Ook willen immigranten met een Litouwse nationaliteit het stemrecht hebben. Zij legde uit, dat Litouwers in het buitenland tegen een referendum over dubbel staatsburgerschap zijn. “We zijn er tegen, omdat we bang zijn voor het risico, omdat de regels om het te verkrijgen heel streng zijn. Een groot percentage mensen moet gaan stemmen en er vóór zijn,” zei ze. En ze vervolgde, dat de PLB mogelijkheden zoekt om de procedure voor het houden van referendums te veranderen. Navickienė is voorzitter van het charitatieve fonds “Lithuanian Children’s Hope” en kreeg ook vragen over de activiteiten van het fonds. Gedurende het 22 jarig bestaan heeft het fonds 100 kinderen die in Litouwen geen hoop op beterschap hadden, geholpen. Het fonds, dat in Los Angeles en Chicago opereert, financierde de reparatie van de afdelingen van het Kinderziekenhuis van de universiteit van Vilnius, kocht moderne uitrusting, en de doktoren hadden toegang tot de beste klinieken in de wereld. Volgens Navickienė vroegen Litouwse medici in het eerste jaar van de onafhankelijkheid om hulp van Litouwers die in de VS wonen. Zij wilden hen die in Litouwen geen kans op genezing hadden helpen. Vertaling Litouws-Engels: Adomas Gricius, redactie Anthony Hennen, vertaling in het Nederlands en red.: BPH – BDB.  Lithuanian Tribune – 29 januari 2013.

Danguolė Navickienė

 15min.lt – 26 maart 2013.


Nationale feestdagen (of herdenkingen), & evenementen in Nederland met een Baltisch karakter DATUM 4 april Lezing

3 4 5 6

april/ april april april

Theater id. id. id.

WAT & WAAR

‘WIE’

Lezing Letse schrijver

Atis Klimovičs

Personisca Latvija. Divdesmita gadsimta stasti (Persoonlijk Letland. Verhalen van de twintigste eeuw). Haagse Hogeschool 19:00 u. ‘Väter’ (Brandstichter 2013) (NL Première);

Burgtheater

Stadsschouwb. A’dam – Grote zaal,19:30 u.; ‘Wassa’ Rabozaal 20:00 u. (NL Première); ‘Wassa’ – als 5 april;

Regie.: Alvis Hermanis (Letland) Münchner Kammerspiele

6 april

Bijeenkomst

Baltische Middag te Hilversum;

bij Paul de Boer

6 april

Concert

Concert Adams Lament – Arvo Pärt – 20.15 u. Focker Terminal. Binckhorstlaan 249 Den Haag Arvo Pärt is aanwezig; “Kreek’s notebook” Ned. Prem. – Tonu Korvits Focker Terminal; Koorconcert Haarlem – Baltische componisten Zie de poster voor uitvoerige info;

Kamerkoor Kwintessens & Strijkorkest De Haagse Beek

14 april Concert

Koorconcert Hoorn – Baltische componisten Zie de poster voor uitvoerige info;

Kamerkoor Doulce Memoire

14 april/ Breien

Workshop ‘Estlands Kant Traditioneel’, Amsterdam Zie www.thedutchknitters.nl Info: Wolwinkel De Afstap - tel. 010-623 1445 zie ook: http://www.trollenwol.nl/cursussen - Oude Leliestraat 12, Amsterdam – duur van de cursus: 10:00 u. – 16:30 u.;

The Dutch Knitters/ De Afstap

27 april Bijeenkomst

Algemene Ledenvergadering te Bilthoven;

9 mei Juli - december 1 jan. -31 dec. ‘14

Dag van Europa Voorzitter van de EU landen; Rīga Culturele Hoofdstad van Europa.

Nederlands-Baltische Vereniging Zie www.baltischevereniging.nl

13 april Concert 13 april Concert

Kwintessens & De Haagse Beek. Kamerkoor Doulce Memoire

Litouwen Rīga [samen met Umeå, Zweden]

Vasakul on Saunatagune torn/Nunnavärav, esiplaanil Nunnaväava I eesvärava torn. — stadsmuur Tallinn. Badscènes aan de linkerkant van de toren. – 19e eeuw.


BALTISCH DAGBOEK – PRIK BOEK 9 – 30 maart 2013 Doulce Memoire is een actief Haarlems kamerkoor met enthousiaste zangers. Het koor bestaat al 40 jaar. In de loop der jaren heeft Doulce Memoire veel koormuziek ten gehore gebracht. Wilt u meer weten over dit koor en het repertoire, bezoekt u dan de website. Zie het webadres hier onder.  www.dolcememoire.nl

LANGS KOELE KUSTEN Koormuziek uit de 20e eeuw uit Estland, Letland, Litouwen en Polen.

Op Vrijdag 1 februari 2013 om 20.00 uur Hilton Royal Parc Soestduinen Beatrixzaal Van Weerden Poelmanweg 4-6 Soestduinen

Kom luisteren naar de betoverende koormuziek van bekende componisten als Veljo Tormis, Arvo Pärt, Henryk Górecki en Karol Szymanowski, en (iets) minder bekende als Peteris Vasks, Eriks Esenvalds, Jonas Tamulionis, Algimantas Brazinskas, allen afkomstig uit de Baltische landen of Polen, landen waar koorzang in het dagelijks leven nog steeds een grote rol speelt. We zingen van hen bij dit concert vooral wereldlijke koormuziek, die veelal etherisch overkomt, maar ook snel en puntig is, vaak gebaseerd op volksthema’s en -melodieën uit hun vaderland. Kortom: laat je meevoeren naar onbekende verre koele kusten………

BALTISCH DAGBOEK  

BDB - PRIKBOEK 9 - Paasnummer - 30 maart 2013

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you