Issuu on Google+


INNHALD Juleandakt av biskop Nordhaug Johs.B om veggteppet i Tjugum kyrkje Ei dør som er open Frå Kvamsøy si historie: Sverre S. Nytt frå kyrkjetårnet Val 2009 - Det nye soknerådet Sidan sist… Bøneemne / Misjonsprosjekt Satsing på trusopplæring Barnesider frå Fjordtun Rapport frå Tanzania Mellom folkekyrkje og bedehus Bedehuset Betel 90 år Konfirmantar 2009-2010 Diakonens hjørne I glede og sorg Joy - nytt kor i Balestrand Program Bedehuset våren 2010 Gudstenesteplan

KONTAKTINFORMASJON

s.3 s.4 s.6 s.7 s.8 s.9 s.10 s.11 s.12 s.14 s.16 s.18 s.19 s.20 s.21 s.22 s.22 s.23 s.24

Balestrand kyrkjekontor Kjerneopningstid: Tysdag-fredag

kl. 10 - 14

Sjøtunsvegen 6, 6899 BALESTRAND Telefon: 57 69 15 48 57 69 15 99 Telefaks: E-post: kontor@balestrand.kyrkja.no Heimeside: www.balestrand.kyrkja.no Sokneprest Audun Systad Kontortid: Tysdag kl. 10-14 (elles etter avtale) Telefon: 57 69 16 80 Telefon privat: 57 69 11 55 Mobiltelefon: 971 55 237 E-post: sokneprest@balestrand.kyrkja.no Kyrkjeverje/dagleg leiar Jostein Risa Telefon kontor: 57 69 15 48 Mobiltelefon: 920 60 832 E-post: kyrkjeverje@balestrand.kyrkja.no

Kyrkjelydsbladet for Balestrand

Organist Jan Herland Telefon privat: 57 69 11 64 E-post: organist@balestrand.kyrkja.no

Utgjeve av Balestrand sokneråd Nr.3-2009, 39.årgang

Prostidiakon Kjersti Brudvik Mobiltelefon: 402 47 691 E-post: diakon@balestrand.kyrkja.no

Redaksjonsutvalet Liv Ese, Rune Haugen, Audun Systad (sokneprest) og Jostein Risa (kyrkjeverje)

Kyrkjetenar Odd Ragnar Kjellström Mobiltelefon: 414 27 883 E-post: odd.kjellstrom@live.no

Abonnement 3 utgjevingar i året (Påske, Sommar, Advent/Jul). Fulldistribusjon i kommunen i tillegg til ikring 75 utanbygds abonnentar.

Leiar i Balestrand sokneråd Helge Eilifsen Telefon privat: 57 69 16 77 Mobiltelefon: 975 42 481 E-post: helge.eilifsen@enivest.net

Bladpengar: kr.100,- per år (friviljug) til konto: 3805.10.32583

Vakttelefon Ytre Sogn: 954 83 831 Kvardagar: 17.00-08.00 Helg/høgtid: Frå 08.00 I desse tidsromma er ein av prestane i prostiet i beredskap. Vakttelefonen nyttast om ein har bruk for prestetenester som ikkje kan vente (t.d. dødsbod, soknebod for døyande, sjelesorg/støtte i kritiske situasjonar.)

Trykk / oppsett Ingvald Husabø Prenteverk, Leikanger

Annonser Små annonser kr.350, store annonser kr.650

Framsidebilete Vi takkar Bjørg Bjøberg for flott bilete og kalligrafi på framsida og Arthur Adamson for oppsett og tilrettelegging. Biletet har tittel henta frå verset i juleevangeliet som er attgjeve på framsida (Luk.2,15 ): "Lat oss vandre..."

Heimeside: balestrand.kyrkja.no Her finn du oppdatert gudstenesteinformasjon, konfirmantinformasjon, skjema for innmelding av dåp og vigsel, kyrkjegardsføresegner. Vidare kan du søkje etter gravlagde på kyrkjegarden, finne dette bladet i pdf-format osb.

2


Andakt Eit juleeventyr Det var ein gong ein fattig bonde som budde saman med kona si i ei enkel hytte med eit jordgolv som var dekt med strå. Ein dag gjekk dei tom for mat. Då sa kona til mannen: Gå ned til elva for å fiske! Mannen så gjorde, og fiska heile dagen utan å få noko. ”Me må nok gå svoltne til sengs i kveld,” tenkte han i det han kasta ut snøret for siste gong. Brått hogg det til. Ein diger fisk hang på kroken, og etter lang kamp klarde mannen å få den på land. I det han skulle til å køyra kniven i den, sa fisken: ”Ikkje drep meg! Viss du kastar meg ut igjen, skal du få oppfylt tre ønske, uansett kva det måtte vera.” Den syntest mannen høyrdes ut som ein god avtale, så han kasta fisken ut igjen og gjekk heim.

slott som passar for Gud! ” Og brått stod dei ikkje lenger i det nye huset sitt. Dei var attende i den gamle trehytta med eit jordgolv som var dekt av strå.

Dette eventyret er ei julepreike. Mannen og kona fekk det som dei ville. Dei ønskte seg ein bustad som passa for Gud sjølv. Men dei hadde gløymt juleevangeliet. Då Gud kom til verda, hende det ikkje i eit slott men på ein heilt annan stad. Me les frå juleevangeliet hjå Lukas i det 2. kapitlet: ”Og ho fekk son sin, den førstefødde; ho sveipte han og la han i ei krubbe, for dei fann ikkje husrom nokon stad.”

Men kona hans var ikkje like nøgd då ho fekk høyre historia.” For noko sludder”, sa ho.” Dette er berre noko du finn på for å unnskylda at du ikkje fekk nokon ting.” ”Nei, det er sant,” sa mannen og ropte ut: ”Eg ønskjer meg ein middag!” Og straks var bordet dekka med dei lekraste rettar.

” Idiot” sa kona.” Du må ikkje kasta bort ønska dine på småting. Ein middag er ikkje nok. Du må ønska deg noko større og finare som varer lenger.” Ja vel”, sa mannen: ”Då ønskjer eg meg eit nytt hus”! Og med eitt var den enkle tømmerhytta med jordgolvet forvandla til eit herskapshus med mange rom.

Det er nærliggjande å tenkja at Gud, dersom han finst, må vera større og mektigare enn alt og alle. Passar han då ikkje best i eit slott? Men Guds Son sin første bustad var i ein stall, nedst i verda. For det var ikkje rom nokon annan stad.

” Nei, nei, kor dum går det an å verta”, ropte kona fortvila.” No har du alt brukt opp to ønske. Men me kan få noko endå betre enn dette huset. La oss ønskje oss eit slott som ein konge kunne bu i.- Nei vent: Eg vil ha eit slott som kunne passa for Gud sjølv!”

Mannen gjorde som kona ville, og sa: ”Eg vil ha eit

3

Gud går ikkje inn i verda på toppen, men heilt nedst. Slik vert det tydeleg at han vil femna alle. For å vinna oss for kjærleiken sin, vert han eit svakt og hjelpelaust barn, i ei krubbe i ein stall med eit jordgolv, dekte av strå. Gud søkjer seg alltid nedover. Du treng ikkje ønskje deg ein annan stad for å møta han. Han er der du er. Denne jula søkjer han deg. Ta imot han! Halvor Nordhaug Biskop i Bjørgvin


”Og havet gav att dei døde som (Joh.op.20.13)

Kvar gong eg er i Tjugum kyrkje, blir eg sitjande å sjå på det vakre biletvevteppet på venstre sida, kvinnesida, i skipet. Biletet framstiller ein mann som stig opp frå havet. Han er ung, velskapt, atletisk. Eg skal no gje att grunnen til at dette teppet fann plassen sin kyrkja vår. Opplysningane mine er stort sett basert på kva mor mi, Jensine Thue (f.1909), fortalde, ofte med tårer i augo.

I vår vesle grend kom det kvart år sommargjester, helst frå Bergen. Dei glei umerkande inn i miljøet, var ein del av grend og grannelag. Storparten av desse sommargjestene handla på butikken i Skåsheimselvi, som mor og far dreiv. Dei blei vener og besøkte kvarandre, ofte i gode lag, om sommarkveldane.

Ein slik familie var ekteparet Einar og Randi Torjusen Kielland. Einar Kielland var kjøpmann, fiskeeksportør i Bergen. I 1949 bygde dei seg sommarhus under Bruhjell, i stranda ved sida av murane etter gamle Jotunheimen, kafeen som blei sopt på sjøen under storraset i 1928. Hans Stokkebø stod for murararbeidet på Kiellandhuset. Så blei det raudmåla av Andreas Målsnes, Målsnesmålaren. Mary og Arne Menes eig huset i dag, held det vakkert og bur der.

På plaketten under biletet står tittelen på biletet og namnet på kunstnarane: “Frigjort” Tegnet av Fridtjof Sælen - Farvet, spunnet, vevet og gitt av Randi Kielland 1972 (Foto J.Risa)

Murane er eit lite kunstverk, den dag i dag. Bryggja rammar inn eigedomen. Einar og Randi hadde tre born: Birgit gift med Kjell H. Iversen som dreiv den eksklusive konfek4

sjonsbutikken Hans H. Iversen, som framleis eksisterer både midt i byen og på Åsane senter. Den andre jenta i familien heitte Johanne. Ho blei gift med trelasthandlar Kaare Namtvedt på


var i det” Nøstet. Så var det ein gut; Bjørn, som denne soga eigentleg handlar om. Han var fødd i 1919, fekk ei allsidig merkantil utdanning, var bl.a. i USA og Canada for å studera aluminiumsindustri. Han var med i Nygaard buekorps, og blei rekna som ein av landets beste symjarar. Bjørn kom tidleg med i den organiserte motstandsrørsla i Bergen. Hausten 1941 blei delar av denne rørsla rulla opp av den tyske okkupasjonsmakta. Bjørn hadde den avtalen med mor si at om han måtte røma, så skulle han leggja nøkkelen sin på stovebordet. Ein morgon, midt i november 1941, låg nøkkelen der då Randi kom ned. Bjørn var på flukt. Saman med mange andre tok han seg fram til Øklandsvågen på Bømlo, som var eit senter for Shetlandstrafikken.

Den 19.november stakk fiskeskøyta ”Blia” ut frå Øklandsvågen. Det låg storm i lufta, men situasjonen for Bjørn og dei andre krigsflyktningane var prekær. Dei måtte bort. ”Blia” hadde eit mannskap på sju og 36 flyktningar. Det var altså 43 menn om bord i fartøyet. Dei kom ut i eit rasande uver i Nordsjøen. ”Blia” blei truleg knust av bølgjene. Alle omkom i det største Nordsjøforliset under krigen. Ingen blei funnen att. Etter krigen, i 1947, trur eg det

var, blei det reist eit minnesmerke i Bergen over nokre av dei som omkom. ”Nygaardsgutten” heiter minnesmerket. Det står også ein stor minnestein på Bømlo, med namna på alle dei som blei borte med ”Blia”. Kvar 17.mai gjekk Randi Kielland med friske blomar og la framfor ”Nygaardsgutten”. Men ho gjorde meir; ho var svært dyktig som biletvevar. Ho kunne kunsten, og ho såg motiv og fargar. Motivet hennar denne gongen blei eit vers i Openberringa: ”Og havet gav att dei døde som var i det”. Ho fekk forfattaren Fridtjof Sælen til å laga ei teikning med utgangspunkt i desse trøystande orda. Han kjende godt til forliset til ”Blia”. Fridtjof Sælen, som forresten var gift med morsøster til Einar Målsnes, og som skreiv 100-årshistorien til Kviknes Hotel, var særleg opptatt av Nordsjøfarten. Nærmast legendarisk blei boka hans om ”Shetlands- Larsen”, som no står i bronse ytst på Zachariasbryggen.

Så sette Randi Kielland seg til veven. Opp frå havet, med duvande, brunraude tangklasar rundt seg, steig biletet av einaste sonen hennar, Bjørn. ”Ho vov bort sorgi”, sa mor ofte. Det hadde Randi sjølv fortalt. I 1954 var kunstverket ferdig. Det året døydde også mannen hennar, Einar, 65 år gamal. I 1972 fekk Tjugum kyrkje dette kunst5

verket, som er ein pryd i kyrkjerommet, og som gjev oss ei evig påminning om pinsler, sorg og morssakn i krigar. At Kiellandfamilien gav dette svært personlege kunstverket til kyrkja i Balestrand, kan berre tolkast som eit teikn på kor høgt dei verdsette denne bygda, sommarstaden deira, under Bruhjell, med runde steinar i fjøra. Eg hugsar Randi Kielland som ei staseleg kvinne. Det låg noko forklåra over panne og andlet. Ho hadde gjeve son sin det vakraste minnesmerke nokon kan få: Eit kunstverk som også gledar andre.

Eg har altså skrive ned denne vesle soga etter eige minne slik mor mi fortalde ho, og elles supplert noko med andre relevante kjelder. Mor ville forresten ha fylt 100 år denne hausten. Johs. B. Thue


Ei dør som er open Om sommaren er døra open. Heile dagen. Frå tidleg morgon til seine kveld. Som om du var på Interrail i dei store europeiske byane, kan du berre stikka innom. Berre gå inn den opne døra og setje deg ned. Utan å melde frå at du kjem, og utan å banke på. Døra er open, og du kan gå inn med di uro. Dei gule drakehovuda bøyger seg og kiker ned på deg. Geiper snilt med raude tunger. Du kjenner deg velkommen og går inn.

Du set deg på ei benkerad Åleine Ikkje bortkomen Og det er stille

Kanskje høyrer du dei brune treveggene snakke til deg, og kanskje ser du rennande kvae har storkna? Augo møter lyset gjennom dei raude, gule og blå glasmåleria. Ser du verda i andre fargar?

I det du reiser deg, kjem ein pjuskete og grå katt smygande inn gjennom døra. Han stryk seg mjukt oppetter beina dine, så legg han seg ned og rullar seg bortover det raude golvteppet i midtgangen. Seig som ein snegel forlet du rommet og går ut.

Tilsynelatande utan dei store tankane.

Draken kiker på deg, blinkar kjapt med eine auget og smiler.

Liv, sommaren 2009

6


Bygginga av Kvamsøy kyrkje er gjennom treprøve frå kyrkja tidfest til 1270-1295, altså ikring 100 år etter at Sverre og hans flåte låg i sundet. Foto: J.Risa Roald Underdal, pensjonert lækjar som er busett på Voss, har tilknyting til Kvamsøy ved at han har hytte der. Han vitja pensjonistlaget i Balestrand 19.august 2009 og viste lysbilete og kåserte om Kvamsøy si historie, eit tema som har interessert han mykje. På oppfordring har Underdal

sendt oss eit fint resymé over noko av det han tok fram denne onsdagen i august. Det takkar me han mykje for, og her kan du lese meir detaljert om ei soge me vel alle har høyrt litt om.

Frå Kvamsøy si historie:

SVERRE SIGURDSSON 1151-1202 Prest og krigar

Mor til Sverre heitte Gunhild og var av Vestlandsætt. Ho vart gift med ein mann av færøysk opphav, som heitte Unas. Dei budde i Bergen. Straks etter giftarmålet fekk Gunhild ein son som vart kalla Sverre. Det er uklart kven faren var, men det kan ikkje ha vore Sigurd Haraldsson (Munn) som mora hevda. Fem år gamal vart Sverre sendt til oppfostring på Færøyane hjå bror til Unas, som heiter Roe. Han vart seinare biskop der borte. Sverre fekk bokleg lærdom og gjekk etter kvart i prestelære og vart vigsla til prest. Han hevda sjølv at han ikkje passa til dette, og det er ikkje vanskeleg å vere samd i det! Han kom til Noreg sommaren 1176 for å krevje sin rett som kongsson og vart mot sin vilje

vald til leiar for ein gjeng råbarka skoggangsmenn som vart kalla birkebeinarar. Lite visste Sverre om at han dei komande 25 åra skulle utkjempe større og mindre slag mot ulike grupperingar, ”flokkar” med maktbase i Kyrkja eller aristokratiet. Det var berre to krigsfrie år! På førsommaren 1184 var Sverre på hemnferd i Sogn. Bakgrunnen var fylgjande: Sogndøler og menn frå Kaupanger hadde sjølvaste julaftan 1183 slått i hel Sverre sin sysselmann Ivar Dape og mennene hans, då dei kom for å krevje juleveitsle. Kong Sverre kravde 15 merker gull, tilsvarande 30 kilo reint sølv i skadebot, innan 3 netter. I byrjinga av juni månad låg Sverre med ein flåte på 20 skip i 7

sundet ved Kvamsøy og venta på bota. Då sogndølene og mennene frå Kaupanger ikkje viste seg, siglde han innover og la seg til Norefjorden ved Fimreite, med 14 skip (6 skip var sendt til Kaupanger). Kong Magnus Erlingsson 11561184 (konge frå 1161) kom inn Sognefjorden etter ei ferd til Danmark, med ein flåte på 23 skip. Dette var opptakten til eit av dei største maritime slaga i Noregssoga der det deltok over 5000 mann. Det vart eit blodbad utan like. Om lag 2200 vart drepne. Sverre gjekk sigrande ut av slaget ved Fimreite. 15.juni 1184: Magnus fall. Slik har Kvamsøy ein plass i vår historie. Roald Underdal


Nytt frå kyrkjetårnet BISKOP HALVOR NORDHAUG TIL BALESTRAND 29.NOVEMBER

JARLE WALDEMAR TIL BALESTRAND TYSDAG 9.FEBRUAR

Biskop Halvor Nordhaug vitjar for tida alle prostia i bispedømet og sundag 29.11 kjem han til Balestrand og Tjugum kyrkje som denne gongen er valt ut til å representere Ytre Sogn prosti. Alle som bur i prostiet er inviterte til å vere med på denne gudstenesta. Det vert deltaking av Balestrand songlag med utdrag frå "Tysk messe" av Schubert, Ungdomskoret Immanuel og Onsdagsklubben. Biskop Halvor Nordhaug har preika, Audun Systad vert liturg og elles vil fleire av dei tilsette i prostiet ta del. Denne gudstenesta er ein del av ei besøkshelg i prostiet: Dagen før, laurdag 28.november vert biskopen med på ei kurs- og inspirasjonssamling for tilsette og dei nye sokneråda på Alværa misjonssenter i Lavik der fleire frå soknerådet i Balestrand også vil ta del. helgebesøket vert så avslutta med gudstenesta her i Balestrand søndag.

Dette vert ei spanande barnesamling som er open for alle born og vil starte etter skuletid ca kl.15-15.30 på Bedehuset Betel. Det vert innøving av nokre nye songar, bibelforteljing, kanskje litt trylling og god mat. Seinare på ettermiddagen (t.d. kl.17.00) vert det familiesamling med konsert for foreldre og besteforeldre med dei nye songane vi har lært. Jarle Waldemar er barneevangelist og reiser rundt i heile landet for å presentere evangeliet gjennom song, musikk, drama, trylling og kreativ preike. Kvart år møter han over 5000 born. Jarle gjev ut ei rekkje spanande produkt for born som Jarle-TV (kristent Barne-TV på DVD ) og barne-CDar. Han er også oppteken av å fylgje opp barneleiarar og er redaktør for inspirasjonsbladet "Barneledermagasinet" og for ressurssidene www.barnekor.no og www.barneleder.no. Dersom det legg seg til rette vil det også verte ei inspirasjonssamling for barneleiarar i Balestrand. Jarle bur på Hamar, er gift med Karina og dei har tre born. “Waldemar” er Jarle sitt etternamn og ikkje mellomnamnet! Karina og Jarle er båe utdanna allmennlærarar med mellomfag i Kristendom. Etter å ha jobba som lærar i fleire år reiser han no som fulltids barneevangelist. Les meir om Jarle Waldemar på www.jarlewaldemar.no

VELKOMEN TIL KYRKJEMIDDAG I SAMBAND MED BISPEVITJING

Etter prostigudstenesta 29.11 inviterer soknerådet til "kyrkjemiddag" på Bedehuset Betel med eit enkelt program. Kvar betaler for seg, 120 kr for vaksne, 50 kr for born. Kyrkjelydsbladet skal etter planen vere i postkassane eit par dagar før dette og om du tek kontakt når du les dette har du då endå høve til å melde deg på til kyrkjeverje Jostein Risa på mob.920 60 832. Nytt høvet til å verte litt betre kjende med den nye biskopen vår!

8


Valet

Nytt sokneråd i perioden 2010-2011

Dei nye soknerådsmedlemene frå møtet 4.november i prestegarden på Lunde. Frå venstre: sokneprest Audun Systad, nestleiar Erland Fagermoen, 1.vara Møyfrid Johanne Dale, Frode Bøthun, Mariann Meel, Hege-Beathe Bugge, leiar Helge Eilifsen, Gunn Linde, Margot Ryssdal, Rune Haugen (Foto: J.Risa

Resultatet av soknerådsvalet 14.september 2009 er klart og her vert det kunngjort kven som er valde som medlemer og varamedlemer i Balestrand sokneråd frå 1.11.2009 og to år framover. Grunnen til at det denne gongen berre er val for to år er at ein frå 2011 skal kome i same rytme som kommunevala

nye rådet i tillegg til eit kurs i Førde. I det fyrste møtet konstituerte rådet seg og valde Helge Eilifsen til soknerådsleiar og Erland Fagermoen til nestleiar. Desse to utgjer i lag med soknepresten eit arbeidsutval (AU).

268 av totalt 898 røysteføre av kyrkjemedlemene i Balestrand røysta ved valet (valdeltaking på 30 %) mot 62 av 927 ved valet i 2005 (valdeltaking på 6,7%) I 2005 gjekk valet føre seg etter gudstenester i kyrkjene i tillegg til førehandsrøysting på kyrkjekontoret som no. Det nye soknerådet fekk soknerådsfunksjon frå 1.november. Fellesrådsfunksjonen vert overført til det nyvalde rådet frå 1.desember. Det nye soknerådet har før det hatt to møte i lag med det

9

Medl. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Namn FRODE BØTHUN ERLAND ARVE FAGERMOEN HELGE EILIFSEN RUNE HAUGEN GUNN LINDE MARGOT RYSSDAL HEGE-BEATHE BUGGE MARIANN MEEL

Alder 33 67 53 53 31 61 40 32

Tal røyster 306 296 291 288 279 277 270 254

Vara. 1. 2. 3. 4. 5.

Namn MØYFRID JOHANNE DALE LEIF MAGNE VIGDAL ANNE RANDI FARNES MYRHOL RUNE ANDERSEN AUD MARIT NESSE

Alder 37 38 49 54 36

Tal røyster 252 238 231 217 175


Sidan sist PROSTIDIAKON TORE BRUDVIK PÅ STØLSBERG

han spela ved friluftsgudstenesta i Holmen 9.august.

Sundag 28.juni var det friluftsgudsteneste på Stølsberg. Det var ferietid for prestane og utan prestevikar vart prostidiakon Tore Brudvik spurd om å ha denne gudstenesta. Den tidlegare kyrkjeverja i Balestrand gjer vanlegvis teneste som diakon i dei ytre delane av prostiet (Høyanger, Hyllestad, Gulen og Solund), men denne gongen altså i Vetlefjorden, ikkje langt frå garden han flytta til då han og Kjersti kom til Balestrand. Tore nytta høvet til å prøve ut element frå dei nye gudstenesteliturgiane som er ute på høyring. Denne sundagen var ein nydeleg og varm dag og mange av dei frammøtte hadde med seg badety og mat og valde å nyte sundagen i Vetlefjorden.

GUDSTENESTE VED SWIMFESTIVAL I HOLMEN

Midt mellom alle regnbygene i august, vart det fint ver søndag 9.august. Også i år vart det gudsteneste i Holmen, og omlag 120 menneske var med. Salme 8 passa godt som tekst for dagen: "Herre, vår Gud , kor herleg ditt namn er over all jorda."

4-ÅRSBOK

4-årsboka vart i haust delt ut ved gudstenestene i Sæle søndag 6.sept. og i Tjugum søndag 18.oktober. Sistnemnde gudsteneste var også hausttakkegudsteneste, og der var også områdeleiar i NMS, Toril Lange, med. På biletet er det Hanna Stokkebø som får si bok.

FRED STØYVA

Fred Sheng-Li Huang Støyva er student ved musikkhøgskulen i Oslo (no på Kandidatstudiet i komposisjon) og vi er glade for at han kunne vere organistvikar også denne sommaren. Han jobba også i år litt med gravregisteret på kyrkjekontoret og med fotografering av gravminne. Her er eit bilete frå då 10


REGISTRERING AV INVENTAR I KYRKJENE

SAMAN I BØN FOR:

I sommar vart det gjennomført eit prosjekt med registrering av inventar i Tjugum kyrkje og Sæle kyrkje. Det finst nokre lister frå tidlegare, men det er no krav om at alt inventar i kyrkjene skal registrerast i ein sentral database over alle kyrkjer i Noreg. Fredrikka Mei Huang Støyva som bur på Nessane og er elev ved Sygna vgs jobba med dette sommaren 2009 – ho tok bilete og skreiv ned vesentlege data som så vart lagt direkte inn i den sentrale databasen. Døme på ting som vert registrert er lysestakar, nattverdkalkar, preikestolklede, altarbilete, benkar, lysekruner osb. Det som står att for ein del av inventaret er registrering av historiske data som t.d. tidfesting, produsent, gjevar. Dersom nokon kunne vere interessert i å jobbe med slikt er det berre å ta kontakt med kyrkjeverja!

-

-

-

-

-

-

TENESTEBREV TIL KYRKJETENAR ODD RAGNAR KJELLSTRÖM

Som meldt i førre kyrkjelydsblad vart Odd Ragnar Kjellström fast tilsett som kyrkjetenar i Balestrand frå 15.juni 2009. Sundag 8.november vart han framstilt for kyrkjelyden, fekk overlevert tenestebrev frå biskopen og fekk forbøn. Seinare i gudstenesta song han songen ”Amazing graze” i lag med Bjørg Marie Akse (elev Sygna) som spela fele.

Barnearbeidet: Søndagsskulane i Vetlefjorden, Holmen og Nessane. Addis, Spiren og Baluba. Ungdomsarbeidet i kyrkjelyden: Klubben på bedehuset, Immanuel, KRIK Konfirmantane og familiane deira Vern for familiane i bygda vår. Dei som slit med sorg eller med alvorlege sjukdommar Dei tilsette i kyrkjelyden: Sokneprest, prostidiakon, organist, kyrkjetenar, kyrkjeverje. Det nyvalde soknerådet og utvala i kyrkjelyden. Alle friviljuge i kyrkjelyden. Om visdom til å bruke nådegåver og evner på ein rett måte Skulane våre, tilsette og elevar. Kommunen vår, for tillitsvalde og tilsette. Næringslivet – leiarar og tilsette Den nye biskopen, Halvor Nordhaug. Kyrkjelyden vi støttar i Romania gjennom misjonsprosjektet. Pastor Florin m/familie.

Misjonsprosjektet

Slik presenterer Den norske Israelsmisjon (DNI) prosjektet på sine heimesider (www.israelsmisjonen.no) Bucuresti i Romania: Ny messiansk jødisk menighet i Romania Israels Messias er en nystartet menighet i Romanias hovedstad Bucuresti. Israelsmisjonen støtter denne messianske menigheten, som har stort fokus på evangelisering blant jødene. Menigheten driver et bredt diakonalt arbeid lokalt, og organiserer husbesøk og praktisk hjelp overfor eldre og trengende. Fritidstilbud for barn og unge er også en viktig del av virksomheten. Menigheten arbeider for å etablere nye felleskap og grupper av messianske jøder flere steder i Romania. For 30.000 kroner i året klarer den lokale menigheten å opprettholde sin viktige oppgave i et av Europas fattigste land. Du kan støtte misjonsprosjektet gjennom offer i kyrkjene, til dømes i Tjugum kyrkje julaftan.

11


Satsing på trusopplæring trusopplæring i den norske kyrkja

Ytre Sogn prosti har fått sterke signal om at prostiet er valt ut til å få tildelt trusopplæringsmidlar frå 1.1.2010. Trusopplæring vil dermed verte ei hovudsak for det nyvalde soknerådet med utarbeiding av lokal trusopplæringsplan og tilsetjing av trusopplæringsmedarbeidar.

jamn opptrapping til dette nivået over ein periode på 5-10 år. Frå prosjekt til fast drift Ytre Sogn prosti har hatt eit trusopplæringsprosjekt med ein kyrkjelydspedagog starjonert i Vik som har hatt ansvar for trusopplæring i Vik i tillegg til fellesprosjekt i prostiet. No startar ein på nytt med fordeling av midlar.

I Den norske kyrkja inviterer vi til dåp av born, men i heile kyrkja si historie har det vore lagt vekt på at dåp og opplæring i den kristne trua høyrer saman. Både foreldra, fadrane, den lokale kyrkjelyden og heile Den norske kyrkja står ansvarleg for at borna får denne opplæringa.

Ordninga er at det vert løyvd ein viss sum per medlem i kyrkja under 18 år per år som skal dekke trusopplæring for alle medlemene frå 0 til fylte 18 år. Midlane vert delt ut prostivis. Kvart sokn er "garantert" å få tildelt 75% av midlane dei skal ha ut frå tal medlemer. Resten kan fordelast etter andre kriterium. Prostia har ikkje noko organ som har mynde til å ta avgjerd, men hjå oss vil prostistyret samordne organisering av arbeidet og fordeling av midlar og stillingar.

Trusopplæring – frå skule til kyrkjelyd Ein kan vel seie at skulen vart starta for å gje trusopplæring og gjennom fleire hundre år hadde skulen ein sentral plass i opplæring i kristen tru. Men endringar i lovgjevinga i 1969 og utviklinga av KRL-faget i 1997 forandra på dette. Seinare har også KRL/RLE-faget i skulen vorte revidert fleire gonger. Det er no slege fast at skulen ikkje lenger skal gje trusopplæring. Opplæring til tru og religiøs praksis skal vere kyrkja og dei lokale kyrkjelydane sitt eige ansvar. Trusopplæringa i Den norske kyrkja har vore i ei prosjektfase med utprøving av mange ulike modellar og tiltak. No vert prosjekta avslutta og skal etappevis over i vanleg drift. Det er utarbeidd ein sentral retningsgjevande plan for trusopplæring som Kyrkjemøtet vil vedta, men dei einskilde kyrkjelydane skal på grunnlag av den sentrale planen vedta sine lokale planar. Planane skal i volum omfatte 315 undervisingstimar for alle born før dei fyller 18 år, her er konfirmantundervisinga inkludert. Dei lokale planane skal godkjennast av biskopen. Fellesrådet sit med det økonomiske og administrative ansvaret. Denne planmessige trusopplæringa er ei ny utfordring for Den norske kyrkja og vil måtte krevje både friske pengar og nye stillingar. Dette var bakgrunnen for at Stortinget i 2003 vedtok å løyve 250 millionar (2000-kroner) til trusopplæring i lokalkyrkjelydane kvart år. Stortinget la opp til ei

Ein stor del av summen på kr 860.000 kr som vert tildelt fellesråda i Ytre Sogn prosti, vi gå til å løne trusopplæringsmedarbeidarar. Desse vil få ei sentral rolle i tilrettelegging og gjennomføring av trusopplæring og utvikling av lokale planar for trusopplæring. Det vil også seie at dei som vert tilsette, må ha ein viss kompetanse og utdanning

12

Baluba syng ved familiegudstenesta i Tjugum 18.oktober. Foto: J.Risa


"Dåpsopplæring" i praksis. Mange interesserte born då Oddgeir Bondevik Nornes var døypt 18.oktober. Foto J.Risa

for å kunne gjere dette arbeidet. Ein må dermed finne ein balanse mellom stillingsstorleik (jf. rekruttering) og ansvarsområde (jf. reisetid / tal einingar). Prostistyret har drøfta desse utfordringane og har hatt organisering og fordeling ute på høyringar i råda

opplæringa for borna og dei unge i kyrkjelyden vår. Slik står saka no. Dersom Ytre Sogn prosti framleis står på lista over prosti som skal over i driftsfase i 2010 står både kyrkjelyd, sokneråd og administrasjon klare til å ta fatt! JR og utdrag av skriv frå Ytre Sogn prostistyre

Tre trusopplæringseiningar Organiseringa som ser ut til å utkrystallisere seg, er ei deling av prostiet i tre samarbeidseiningar:

1. Balestrand og Vik med sokna Balestrand, Vik, Feios, Fresvik, Vangsnes, Arnafjord. Desse sokna vil samla ha eit årskull på 46 born.

2. Høyanger med sokna Høyanger, Kyrkjebø, Lavik, Bjordal & Ortnevik. Desse sokna vil samla ha eit årskull på 51 born. 3. Hyllestad, Gulen og Solund med sokna Hyllestad, Solund, Brekke, Gulen, Mjømna. Desse sokna vil samla ha eit årskull på 54 born.

Ut frå løyvingane ser ein då for seg ein kyrkjelydspedagog i 45-50 % stilling i kvar av desse områda. Nokre av fellesråda vil så skyte inn eigne midlar for å utvide stillinga i sitt område. Dette er tilfelle for Balestrand. Ut frå talet på medlemer under 18 ville Balestrand og Vik saman kunne få ei stilling på ca. 45 % av ei full stilling. Ikring tredjeparten av denne stillinga (dvs ca 15 % av full stilling) ville då høyre til Balestrand. Balestrand sokneråd har vedteke at dei ynskjer å skyte inn eigne midlar (jf. vakant kyrkjelydssekretærstilling) for dermed å kunne nærme seg ei stilling på totalt 60 %. Då ville ein få nærare 30 % av full stilling i Balestrand. I samband med dette vil det også kunne vere aktuelt med ei fast gjevarteneste for å styrke trus-

13

Toril Lange som tala ved familiegudstenesta 18.10 jobbar for tida 50% som kyrkjelydspedagog i Ytre Sogn prosti (vikariat med base i Vik) og mange vonar at ho vil søkje ein av dei nye trusopplæringsstillingane. Ho har vore misjonær i Mali, har jobba for NMS i ei årrekkje og mange kjenner henne frå leirstaden Alværa der ho har vore ansvarleg for utallige leirar. Foto: J.Risa


Barneside frĂĽ Fjordtun skule.

Barneside frĂĽ Fjordtun skule PĂĽkryss kryss og tvers PĂĽ og tvers Kor mange ord kandu dufinne? finne?(Bortover, (Bortover,nedover, nedover, skrĂĽ) Kor mange ord frĂĽ frĂĽ jule-evangeliet jule-evangeliet kan pĂĽpĂĽ skrĂĽ) H D A C U M A R I A I A S G E

E I D S E H V N A V J U D E A

R G M D V H Ă… Y G N M G S N V

R E I M B G S N Ă˜ M A U I L U

E Æ E R E A R A C J O S E F I

N J B E T L E H E M X T K O T

E U T Z L I H M E A D U V T A

R J L Ă˜ E L A Æ K Y N S I R T

G O I K S E M A R I A E R V T

A S Y R I A B Y I E S I I F I

L E I E R T Æ O S J A E N F F

I F N O K Y L G T U R Ă… I M O

L T E N W D S N U J E S U S R

E E E S C T U S S D T K S M P

Julespørsmål for born 1.Kven vart født på julafta? Julespørsmål for born 2.Kva for ein song er dette (bokmål): Engler daler ned i skjul....? 3.Kva heiter faren til Jesus?      4.Kva heiter mora til Jesus?        5.Kva er høgt, grønt og pynta som står i stova di når det er jul?    skal finne ut kva for namn det er: 6.Her er det nokre namn. Du b. AAMRI c. ESJSU a. OFJSE  7.Kven seier: Hao, hao! Er det nokre snille barn her?

          (Svaret stĂĽr pĂĽ ei anna side) ! "  #$%&&'()*%%+  !,   %    

Kva høyer ikkje til her ? Her er nokre teikningar. Kva for ei passar ikkje i lag med dei andre ? (Svaret stür pü ei anna side)

Kva høyer ikkje til her ? Her Vits er nokre teikningar. Kva for ei passar i lag3med andre ? kome til ei Det var ikkje ein gong gutardei som hadde %   

øy, og sü fekk dei eit ønske kvar. Den eine ønskte seg heim, og den andre det same. Dü sa den 3. at det vart litt ensomt, sü han ønskte seg dei andre tilbake! 14

A D Y K V I R I N I U S A R I


Eit knippe teikningar frå Fjordtun:

Elevane som har delteke : Småskuletrinnet ( 1. - 4. klasse ) , teikningar og ein vits: Lisa, Markus, Andrine, Jakob, Emilie, Oda, Daniel, Matias . (Johannes var på ferie, så han kunne ikkje teikne denne gongen). Mellomtrinnet ( 5. - 7. klasse ) , oppgåver og teikningar: Miriam, Lasse, Ørjan, Kamilla. 15


Opning av internat til lærarskule i Mbulu, Tanzania 27.juni 2009 Iraqw Language and Culture Trust (ILCT) er ei norsk stifting, stifta av Frøydis Nordbustad og Nora Klungseth i 2005. ILCT har til føremål å vidareføra det språkkulturelle arbeidet som Frøydis starta blant iraqw-talande i Tanzania i 1958. Etter at omsetjinga av Bibelen til iraqw var sluttført i 2004, vart ein lærarskule opna i 2008. Prostidiakon Kjersti Brudvik var til stades då internatet skulle opnast.

Opninga av internatet til lærarskulen var ein høgtidsam festdag med ulikt program. Det var musikk, song med dans og helsingstalar. Utan om Solbjørg Åsebø, Nora Klungset og underteikna var Marit og Asle Jøssang gjesten frå Noreg. Fylkesmannen i Mbulu, Isack D. Bayo, var æresgjest. Dessutan deltok biskop R. Banga, prestar, to lærarar frå USA frå WAMA bibelskule. Frøydis heldt tale bl.a. om kor viktig arbeidet for ei leseopplæring er for folk i Mbulu og landsbyane omkring. Det var nok ein stor dag for ho som hadde brukt til saman 50 år i Tanzania. Ho hadde lært landet og kulturen å kjenna og laga eit skriftspråk av det munnlege stammespråket iraqw pallellt med at ho omsette Bibelen til Iraqw. Personalet hadde fleire innslag (sjå bilete). Solbjørg Åsebø, Alversund som var mitt reisefølgje, song og helsa frå Støttegruppa for Iraqw- prosjektet i Norge. Etter det høgtidsame programmet, bar det bort til internatet der fylkesmannen i

Bygget innheld to læarabustader, eit stort matrom som også vert brukt til klasserom, internatkjøkken og rom som elevane deler. Då dei hadde kjøpt inn dobbeltsenger, fann dei ut at tre kunne ligge i dei, og slik fekk dei 12 elevar istaden for 10. Elevane kom i september. så då starta undervisninga opp.

Vi hadde vitja ein skuleklasse som heldt til i den lokale kyrkja. Etterpå vart vi invitert til å helse på storfamilien og få sjå prestekontoret. Då vi skulle inn i bilen igjen, stod plutseleg Solbjørg med ein hane i hendene som presten gav ho. Det var fordi vi ikkje hadde fått mat der. Hanen tok vi med heim og åt han etter at han hadde gått rundt og gale i fleire dagar.

Mbulu stod for klipping av snora. Etter det fekk folk kome inn og sjå bygningane, internatet og dei to husværa for lærarar. Mykje folk hadde møtt opp og dei var nyfikne på bygningane. Ved inngangsdøra hang eit bilete av mann og kone i sognebunad laga i trolldeig av Berit Haukereid, Årdal. Det var gåve frå Astrid og Olav Øren. Det hang og eit flott skilt som fortalde om kven som hadde gjeve midlane: Bygningen har vorte bygt for gåver frå Utdanningsforbundet i Sogn og Fjordane, Fylkeskommunen, Årdal Lions Club, næringsdrivande i Årdal, kronerulling i Sogn Avis og private sponsorar i Årdal. Feiringa vart avrunda med at gjestene vart benka til eit enkelt måltid. Dagane i Mubulu gjekk med at gjestene frå Noreg og fekk vere med misjonær Kjellfrid Eggebø i hennar program. Det var svært interessant. Vi vitja til dømes ulike skuleklassar som heldt til i den lokale kyrkja.

16

LESEOPPLÆRINGA Ein klasse hadde såkalla A-seminar. Desse elevane kan lese og skrive på swahili, men lærer no den skriftlege forma av iraqw som er deira


Personalet syng og fortel om arbeidet. Kristina Mallange (69) vitja i Balestrand for nokre år sidan. Lærarar, vakter , kjøkkenpersonalet, kontor medarbeidarar. T.h. Isac leiar i byggekommiteen.

Nokre av gjestene var sessa på eit podium flott pynta for dette høvet: Frøydis, Nora, fylkesmann, biskop, m.fl.

muntlege språk, på eit tredagarskurs. Etter eit slikt kurs kunne dei ha kurs for andre som kan lese og skrive swahili. Det blei kalla B-seminar. Dei som hadde hatt B-seminar, kunne så lære nye å lesa og skriva iraqw. Det blei kalla C – seminar. Slik kunne mange fleire få lese- og skriveopplæring enn om lærarpersonalet til Frøydis Nordbustad skulle ha alle seminara. Dei var svært interesserte; ingen disiplinproblem såg det ut til. På avslutninga vanka det ei flaske brus på kvar. Det var stas. Andre klassar kunne vere analfabetar som fekk læra å lesa og skriva på stammespråket iraqw. Dei hadde 8 timar undervisning pr. veke i 9 månader. Etterpå fekk dei tilbod om å delta i lesetreningsgrupper, det kunne vere lesing av kulturstoff, bibellesing eller om grønnsaksdyrking. Den siste gruppa hadde også praksis i det dei lærte. Det vart også halde engelskkurs. Det var tydeleg at elevane var stolte og glade for å få gå på skule. Ein kveld gav lærar Kristina B Mallange (69) oss ei innføring i lesemetodikken og i materiell som blei brukt i leseopplæringa. Nokre dagar vart nytta til praktisk arbeid for å få internatet gjort i stand. Solbjørg og eg fekk leita fram ei mengd gardiner til nybygget som hadde kome i to store konteinarar frå Årdal. Det blei og litt sying, men det meste kunne brukast. Vi møtte eit folk som var vennlege og som viste stor takksemd for det folk i Norge hadde gjeve dei. Det er sterkt å sjå skilnadane på vår velstand og deira enkle kår. Dei virka nøgde med det dei hadde, og fekk dei noko hjå oss vart dei veldig glade. Sjølv blei eg fasinert av dei fargerike stoffa dei brukte og tulla rundt seg, og hovudplagga var flott surra og knytte rundt kvinnene. Vi hadde og fått plass til ein tur til

naturreservatet Ngorogory og fekk sjå mange afrikanske dyr. Ein dag reiste vi til Haydom sjukehus. Det er eit sjukehus som var bygd av Norsk Luthersk Misjonsamband. Mange norsk doktorar arbeider der no og. Dei hadde eigen sjukepleieskule. Vi fekk omvisning på sjukehusområdet og inne på avdelingane. Dei var stolte av ein CT dei hadde fått frå Noreg. Det var interessant og gjevande å få 14 dagars innføring i eit viktig arbeid. Vi hadde fått eit lite glytt inn i ei heilt anna verd enn vår. For oss er det sjølvsagt å lære å lese, men det er ikkje det i dette landet. Det er 60% i Daar Esalaam som må bruke fingeravtrykket sitt i staden for namnet, for dei har ikkje lært å skrive. Då vi reiste heim 8.juli vart Frøydis att åleine i huset. Solbjørg Åsebø fekk sidan permisjon frå sjukepleiearbeidet i 3 månader, og ho reiste til Mbulu i midten av august for ein to og ein halv månadsbolk. Ho skulle hjelpe Frøydis med administrasjonsarbeid slik at Frøydis kunne lage fleire pedagogiske opplegg i Iraqw-språket. Om nokon vil vere med å stø dette arbeidet, kan dei gje ei gåve til stiftinga ILCT i Øvre Årdal på kontonr. 6005 07 21585.” Kjersti Brudvik Svar ”På kryss og tvers”: HERREN - GALILEA - JOSEF (2 gonger) - KRISTUS NASARET - AUGUSTUS - KVIRINIUS (2 gonger) - MARIA (2 gonger) - JUDEA - BETLEHEM - SYRIA - JESUS HIMMELHÆR - GUD Svar til ”Julespørsmål for born”: 1.Jesus 2.Glade jul 3.Josef/Gud 4.Maria 5.Juletre 6.a.Josef b.Maria c.Jesus 7.Julenissen Svar på ”Kva høyrer ikkje til her”: Mannen

17


Mellom folkekyrkje og bedehus i Balestrand Sokneprest Audun Systad har skrive ei oppgåve om tilhøvet mellom kyrkje og bedehus i Balestrand. Dette skjer i samband med etterutdanning som set fokus på teologi opp mot praktisk presteteneste. Oppgåva hentar fram ein del Audun Systad kjem med ei helsing ved bedehuset sitt 90-årsjubileum. historiske opplysningar frå BaleFoto: J. Risa strand og har i tillegg til skriftlege kjelder nytta seg av intervjuforma som metode. Oppgåva med tittelen: ”Mellom folkekyrkje og bedehus - med utgangspunkt i Balestrand kyrkjelyd” er nettopp levert og her vil vi ta med eit par ”smakebitar” frå den historiske delen av materialet som me vonar kan vere interessant for lesarar av kyrkjelydsbladet.

Også ein av dei fem sønene som vart prestar, Harald Ulrik Sverdrup jr. vart sokneprest i Balestrand. Han følgde etter faren, og var prest frå han slutta i 1883 og til 1909. Altså var dei to Sverdrupprestane prestar i bygda i til saman 60 år, og budde på prestegarden på Lunde. Difor høyrer dei til bygda si kulturhistorie på ein særeigen måte, og har vore med og prega henne. At Balestrand vart ein skulestad, skuldast nok grunnlaget som var lagt.[…]

I vår framstilling her er det og litt spesielt å nemne at ein av dei leiande venstreprestane var Jakob Sverdrup (1845-1899). Han var son av H. U. Sverdrup, sokneprest i Balestrand, og som er forfattar til det som C. Fr. Wisløff karakteriser ”som den kjente ”Forklaringen”. (s. 25 i Norsk Kirkehistorie). Wisløff skriv:

”Fem sønner av H. U. Sverdrup ble prester. Den ene av dem (Georg Sverdrup) reiste til USA og ble professor ved Ausburg og ledende skikkelse i Frikirken, de andre gikk i kirkens tjeneste her hjemme. Jakob Sverdrup spilte en betydelig rolle i politikken. Han stod på et moderat venstrestandpunkt, som han hevdet både som stortingsmann fra 1876 og senere som kirkeminister. I sin kristendomsoppfatning fjernet han seg aldri langt fra det han hadde lært av Gisle Johnson.”

Litt om bygda Balestrand Balestrand kommune vart skipa i 1849, og samstundes Balestrand prestegjeld. Den første ordføraren i Balestrand var sokneprest Harald Ulrik Sverdrup (1813-1891). Denne første presten fekk vere med å prege bygda og samfunnet elles på ein spesiell måte. Han var ordførar i 30 år i bygda, dreiv planteforsøk (jamfør dagens arboret), var medskipar av Fylkesbaatane, sat lenge som stortingsrepresentant (var bror til grunnleggjaren av partiet Venstre, Johan Sverdrup). Særskilt skulepolitikk engasjerte han seg sterkt i på Stortinget.

Jakob Sverdrup, som altså trådde sin barnesko på Lunde prestegard i Balestrand, vart utnemnd til biskop i Bergen i 1898, men døydde før han kunne overta dette embetet. […]

I Sogn og Fjordanne sitt fylkesleksikon kan ein lese:

”I 1864 gav han ut ei omarbeidd utgåve av Pontoppidans forklaring, som i likskap med Sverdrups øvrige prestegjerning var prega av ortodoks kristendom, kombinert med ei pietistisk farga vekkingsfromheit som gjorde han til ein omtykt mann i dei lågkyrkjelege krinsane på Vestlandet.”

18

Bedehuset Betel Då bedehuset ”Betel” vart bygd i 1919, var ein av initiativtakarane presten Wiig, som også var med og laga vedtektene til bedehuset og hadde ein økonomisk garanti den første tida. Han hadde bakgrunn som misjonær frå Madagaskar. I tida hans i Balestrand (1916-1929) går det fram av møteboka for Norsk Luthersk Misjonssamband, at han og kona hans også var særs omtykt i denne arbeidsgreina. Fru Wiig var lenge leiar av foreininga. I boka står det :


”I 1921 var det årsmøte for Bergen krins her i Balestrand . Fru Wiig, eldsjeli i dette tiltaket, hadde ei spesiell hand med i dette. Det kom dampbåt frå Bergen lasta med folk. To dagar var dei her. Oline Hagen fortel at heile prestegarden var eit einaste stort losjihus. Prestefolka var lukkelege over å ha så mange Kina-vener rundt seg.” I denne lagsboka kom det elles fram at det var fleire motsetnader mellom denne foreininga og fleire av dei andre i bygda, som gjerne sa at dei hadde ”knittamøter”, altså bønemøte som vart karakterisert negativt. Såleis finn me ei spenning også i det kristne organisasjonslivet. […] Så langt klipp frå etterutdanningsoppgåva. I samband med dette høver det godt å nemne 90årsjubileet til Bedehuset Betel som vart høgtida i november 2009, sjå artikkelen under.

Bedehuset Betel 90 år

Ettermiddagen sundag 8.november vart 90-årsjubileet for Bedehuset Betel markert. Møteleiar Trond Kråvik leia oss gjennom programmet der Anders Alme frå Hafslo tala og Solbjørg Henriksen på piano og Louise Nilsson på trompet hadde flotte musikkinslag. Aud Laila Rødstøl Heier song gamle songar i ny tonedrakt akkompagnert av Gunn Berit Bøthun; nok eit døme på at vi er velsigna med gode lokale krefter. Erland Fagermoen gav som leiar i jubileumsnemnda glimt frå historia til Bedehuset frå skipinga og fram til i dag. Det vart til dømes fortalt frå store julefestar på 50-talet der det var over 250 menneske inne med folk både i storsalen, veslesalen og galleriet (som no er lukka att og innreia til "ungdomssal"). Det var fleire av dei eldre i salen som hadde vore med på desse festane. Til slutt hadde sokneprest Audun Systad ei helsing der han mellom anna nemnde noko av historikken

som står i artikkelen over og takka for godt samarbeid mellom kyrkje og bedehus på vegner av seg sjølv og Balestrand sokneråd. Møtesalen var nydeleg haustpynta og jubileumsmåltidet vart avslutta med flotte marsipankaker. Borna som var på loftet under tale og historikk kom før måltidet ned att med ballongar, song og plakatar. Ein av plakatane hadde overskrifta "Ein ny generasjon" og viste handavtrykka til mange av borna. Sjølv om Bedehuset no er 90 år fekk vi sjå og høyre at det stadig har ein viktig plass i bygda vår – ikkje minst for den oppveksande slekta. Gjennom søndagsskule, kor, ungdomsklubb, konfirmantundervisning, familiemøte, bibeltimar, dåpsskule, basarar, bønemøte og festar får Bedehuset framleis vere ein kanal for den gode bodskapen og får slik vere ein stad for vekst, velsigning og fellesskap for mange. JR

19


Konfirmantar 2009-2010

Denne hausten har det vorte prøvd ut ein ny modell for konfirmasjonsopplegget i høve til tidlegare. Mykje av undervisninga har gått føre seg på kveldstid, om lag ein fredag i månaden. Fredagen vart prøvd ut for å unngå for mange kollisjonar med andre kveldsaktivitetar dei unge er med på (idrett / kultur). Fredagen har nok likevel vist seg å vere ein sårbar dag og før vårsemesteret vert spikra vil ein prøve å få evaluert hausten i lag med foreldre og konfirmantar. I staden for at prest / konfirmantlærar er åleine om undervisninga har ein no fått sett saman eit team av medarbeidarar som planlegg samlingane i lag (sjå bilete). Noko av undervisninga er også knytt opp til helgar; t.d. laurdagen før lysmessa i desember. Då kombinerer ein undervisning med praktisk øving til lysmessa i kyrkja. På denne sida ser du glimt frå den fyrste konfirmantsamlinga i prestegarden på Lunde 28.august og frå dramatisering av ”Den miskunnsame samaritanen” ved gudstenesta i Sæle kyrkje 6.september med to konfirmantar i rollene som samaritan og jøde.

Konfirmantar i drama 06.09.2009. Foto: M. Å. Risa.

Konfirmantteam 2009-2010: Frå venstre: Laila Vang (konfirmantlærar og lærar på Sygna vgs), Julie Storebø, Silje Aarnes, Elfrid Marie Klepsvik, sokneprest Audun Systad. Ragnhild Kråvik i teamet var ikkje til stades ved fotograferinga, men er med på biletet under (ståande) Foto: J.Risa Fyrste konf.time 2009-2010. Foto: A. Systad

20


Diakonens hjørne

Glimt frå Diakoniens dag i Tjugum kyrkje 30.09.09 kl 18.00 Onsdagsklubben deltok i gudstenesta ved å dramatisere teksten som handla om den døve mannen som blei ført til Jesus av vennene sine. Han blei helbreda.

Onsdagsklubben førte fram Eivind som fekk rolla som den døve mannen. Liv og Signe Urnes var med og las opp forbøner. Etter gudstenesta var det kyrkjekaffi og godprat bak i kyrkja.

21


DØYPTE

I GLEDE OG SORG VIGDE

Sigurd Bale 05.07.2009 i St.Olafs kyrkje (høyrer til Øvre Årdal sokn)

Anette Ådnanes og Børge Systad 04.07.2009 i Tjugum kyrkje

Marit Almelid og Roar Grøneng 08.08.2009 i Tjugum kyrkje

Maja Carlsson Dulsvik 05.07.2009 i St.Olafs kyrkje (høyrer til Konnerud sokn, Drammen)

Helene Skoglund og Lars Harald Aarø (Bergen) 29.08.2009 i St.Olafs kyrkje

Magnus Ese 12.07.2009 i Tjugum kyrkje (høyrer til Bolsøy sokn, Molde)

Jenny Kristin Smenes og Arnstein Menes 26.09.2009 i Tjugum kyrkje

DØDE

Benjamin-Alexander Kerschbaumer 12.07.2009 i Tjugum kyrkje

27.02.2008 Vidar Våge f.1935 (gravferd frå Tjugum kyrkjegard 23.10.2009)

Celia Schanke Eikum 16.08.2009 i Tjugum kyrkje (høyrer til Molde domkirke sokn)

24.05.2009 Gerd Nesse f.1932 (gravferd frå Sæle kyrkje 29.05.2009)

Henrik Totland Alværn 06.09.2009 i Sæle kyrkje

01.07.2009 Gunnhild Strand f.1933 (gravferd frå Tjugum kyrkje 08.07.2009)

Andrine Sæle Holten 06.09.2009 i Sæle kyrkje (høyrer til Høyanger sokn)

12.08.2009 Olav Heimtun f.1932 (gravferd frå Tjugum kyrkje 18.08.2009)

22.09.2009 Bjarne Farnes f.1922 (gravferd frå Tjugum kyrkje 29.09.2009)

Oddgeir Bondevik Nornes 18.10.2009 i Tjugum kyrkje (høyrer til Norum sokn, Sogndal)

05.10.2009 Eli Bøyum f.1923 (bisetjing frå Tjugum kyrkje 12.10.2009)

18.10.2009 Aase Kvikne Bjordal f.1921 (bisetjing frå Tjugum kyrkje 23.10.2009)

NYTT BARNEKOR I BALESTRAND: JOY

Dei aller fleste kjenner barnekoret Baluba med som er for born frå 1.klasse. Frå hausten 2009 er det starta eit nytt kor for å gje eit tilbod til dei som byrja å føle seg for gamle for Baluba og dette koret er ope for alle frå 5.klasse og oppover. Etter ein namnekonkurranse landa dei på namnet JOY (Glede). Dei som driv koret og er initiativtakarar er Solbjørg Henriksen (piano) og Louise Nilsson (dirigent). Desse eldre borna får litt større songutfordringar enn dei yngste og prøver seg til dømes på litt fleirstemt song. Koret syng songar både på engelsk og norsk. Ved kvar øving plar dei også ha ein andakt. Dei har førebels vore mellom fem og ti på øv-

22

ingane og songarane har då øvd med kvar sin mikrofon. Dei kjem også til å få eit band i ryggen; koret har fått med seg både bassist og trommeslagar som vert med når dei skal opptre. Om du ikkje har høyrt JOY synge enno så er ikkje det så rart! Dei skal nemleg ha sin fyrste opptreden i bedehuset 1.sundag i advent, ved adventssamlinga 29.11 kl.16.00 (før julegrantenning i Holmen kl.17.00). Vi gler oss! PS! Vil du vere med i koret, så øver dei kvar torsdag i Bedehuset Betel frå kl.17.30- 18.30.


Bladpengar 2009 Takk til alle som har betalt bladpengar i 2009! Har du ikkje fått betalt er redaksjonen takksam for kr.100 til Balestrand sokn sin konto 3805.10.32583 Mrk."Bladpengar"

PROGRAM FOR BEDEHUSET BETEL

sundag

tysdag

29.nov kl.16.00

29.des kl.17.30

2010 fredag 15.jan sundag 24.jan kl.16.00 sundag 7.feb kl.18.00 tysdag 9.feb kl.15.00? fredag 12.feb sundag 28.feb kl.16.00 helga 19.-21.mar sundag 21.mar kl.16.00 fredag 9.apr

Adventsamling med andakt av Gunn Berit Bøthun. Song av det nystarta barnekoret JOY! Lysprosesjon til julegrantenning i Holmen kl.17.00 Juletrefest

Kveldsmat Søndagssamling for heile familien Årsmøte for Bedehuset Barnesamling med Jarle Waldemar. Konsert kl.17.00 Damenes aften Søndagssamling for heile familien Sogn NLM: 19-21.03 Bibelhelg v Kjell Iversen Søndagssamling for heile familien (Avslutning av Bibelhelga) Herrenes aften 23


INFORMASJON

Velkomen til gudsteneste

Utgjevar/Avsendar: Balestrand sokneråd Sjøtunsvegen6 6899 BALESTRAND

29.nov, 1.s. i advent

TJUGUM kl.11.00. Prostigudst for Ytre Sogn prosti v. biskop Halvor Nordhaug, tilsette i prostiet. Deltaking av Balestrand songlag, ungdomskoret Immanuel og Onsdagsklubben. Takkoffer til Sygna vgs. Kyrkjemiddag på Bedehuset Betel etter gudstenesta (påmelding). BEDEHUSET BETEL kl.16.00. Adventssamling før tenning av julegran i Holmen kl.17.00 ST.OLAFS kl.20.00 Gospelnight / Lovsongskveld. Immanuel m.fl. Hugs varme klede! 6.des, 2.s. i advent SÆLE kl. 16.00. Lysmesse ved Audun Systad. Deltaking av konfirmantar. Dåp.Takkoffer til lokalt kyrkjelydsarbeid. 13.des, 3.s. i advent TJUGUM kl.18.00. JULEKONSERT. Takkoffer til lokalt kyrkjelydsarbeid. 20.des, 4.s. i advent FJORDTUN OPPVEKSTSENTER kl.11.00. Familiegudsteneste ved Audun Systad. Deltaking av Tysdagsskulen på Fjordtun. Takkoffer til lokalt kyrkjelydsarbeid. Kyrkjekaffi. 24.des, Julaftan HELSETUNET kl.11.00. Julegudsteneste ved prostidiakon Kjersti Brudvik. 24.des, Julaftan SÆLE kl.14.00. Familiegudsteneste ved Audun Systad. Takkoffer til Kirkens Nødhjelp. 24.des, Julaftan TJUGUM kl.16.00. Familiegudsteneste ved Audun Systad. Takkoffer til Misjonsprosjektet i Romania. 25.des, 1.juledag TJUGUM kl.12.00. Høgtidsgudsteneste ved Audun Systad. Nattverd. Takkoffer til Normisjon. 27.des, Søndag etter jul SÆLE kl.11.00. Høgmesse ved Audun Systad. Dåp. Nattverd. Takkoffer til lokalt kyrkjelydsarbeid. 31.des, Nyttårsaftan TJUGUM kl.16.00. Gudsteneste ved årsskiftet ved Audun Systad. Me minnast dei døde det siste året (Tjugum). Nattverd. Takkoffer til lokalt kyrkjelydsarbeid. 10.jan, 1.s.e.Kr.op. NESSE SAMBRUKSHUS kl.16.00. Gudsteneste ved Audun Systad. Takkoffer. 17.jan, 2.s.e.Kr.op. TJUGUM kl.11.00. Høgmesse ved Audun Systad. Nattverd. Takkoffer. 31.jan, Såmannss TJUGUM kl.16.00. Familiegudsteneste ved Audun Systad. Presentasjon av minikonfirmantar. Takkoffer. 7.feb, Kristi forkl.d SÆLE kl.16.00. Familiegudsteneste ved Carsten Wind Hansen. Takkoffer. 14.feb, S. før faste TJUGUM kl.20.00. Fellesskapsgudsteneste ved Audun Systad. Nattverd. Bønevandring. 21.feb, 1. s. i faste TJUGUM kl.11.00. Høgmesse ved Carsten Wind Hansen. Nattverd. Takkoffer. 7.mar, 3. s. i faste SÆLE kl.11.00. Gudsteneste ved Audun Systad. Takkoffer. 14.mar, 4. s. i faste TJUGUM kl.11.00. Temagudsteneste ved Audun Systad og konfirmantane. Takkoffer. 28.mar, Palmes. FJORDTUN OPPV.SENTER kl.11.00. Familiegudsteneste ved Audun Systad. Takkoffer. 1.apr, Skjærtorsdag SÆLE kl.11.00. Gudsteneste ved Audun Systad. Nattverd. Takkoffer. 4.apr, Påskedag TJUGUM kl.11.00. Høgtidsgudsteneste ved Audun Systad. Nattverd. Takkoffer. Oppdatert gudstenesteplan finn du alltid på heimesida: www.balestrand.kyrkja.no


Kyrkjelydsblad for Balestrand nr.3-09.