Page 25

mek, aşk, temel amaçtır, doğunun duyguya batının akla verdiği önem başat filozoflarında öne çıksa da, doğu da batı da hareketin ve enerjinin önceliğinde anlaşıyor gibi görünüyor. Antik Yunan’da töz ve cevheri, Spinoza’da yine dağılmış enerjiyi unutmayalım. Platon’un ilk kez paralel evren fikrini milattan önce beşinci yüzyılda attığını düşünürsek, relativite sayesinde bilim adamlarının gözlemlerinde temel akli kuramları fark ederek temellendirmesi şaşırtıcı değildir. Yıldızların, evrenin ve canlıların aynı özden var olduğunu, hem doğu hem batı felsefesinde, en açık anlatımıyla sufi felsefesinde bulabiliriz. İngiliz fizikçi ve matematikçi Newton, okült çalışmalar üzerine çalışmıştı. “bilinmeyen denizinin içine sadece diz kapaklarıma kadar girmeye cesaret ettiğim halde beni çok cesur buldular” diye bir sözü vardır. Düşünce tarihinde de son dönem eleştirel düşüncede “insanın kendi hikâyesi” ön plana çıkar. Hiçbir şey en yakından gözlemlediğimiz kendi deneyimlerimiz kadar ikna edici değildir. Rölativite açısından bakarsak da eşsiz deneyimlerimizin özel gerçekliğini paylaşmak bir çeşit ödevdir çünkü dünyanın her noktasından gerçek farklı görünür.) Newton’un kronoloji, simya ve dini kitapların yorumu -özellikle İncil’in son bölümü- üzerinde çalışmaları vardı. Kendini antik medeniyetlerin okült bilgisini araştırmaya adamıştı. Keysenian ekonomisini yaratan Keynes, Newton’un simya çalışmalarından yararlanmıştı. Onun ifadesiyle “Newton, akıl çağının ilk bilgini olmakla birlikte, sihir alimlerinin sonuncusudur.” bu yüzden bilim, batıl inanç ve bilimötesinin sınırları zannettiğimiz kadar sert çizgilere sahip değildir. Her çalışma kendine özel anlayış getirir. Karanlık ışık ve karanlık madde nedir? Süper sicim teorisinde büyük patlama evrenin başlangıcı olarak açıklanıyor mu? Evren düz mü yoksa çay bardağı şeklinde mi? Parçacık evreninin duygu ve düşüncelerin hareketi ile nasıl bir bağlantısı olabilir? Fraktalların mükemmellik ilkeleri nedir? Enerjisi sabit olan bir yıldız var mı? Siz de merak ediyorsanız, Festiva festivalinde ve Beyinden Bi-

25

Azizm Sanat E-Dergi Nisan 2017  
Azizm Sanat E-Dergi Nisan 2017  
Advertisement